Ngọc động (tên khoa học Cave pearl) có hình dạng là những khối cầu hoặc hình quả trứng, kích thước khác nhau, với bề mặt nhẵn bóng và màu sắc đa dạng.
Ngọc động (tên khoa học Cave pearl) có hình dạng là những khối cầu hoặc hình quả trứng, kích thước khác nhau, với bề mặt nhẵn bóng và màu sắc đa dạng.
Theo các chuyên gia thám hiểm, hiện tượng hình thành ngọc động tại Việt Nam khá hiếm. Chúng được tạo ra khi dòng nước thẩm thấu qua vách đá vôi mang theo canxi carbonat, nhỏ xuống và bao bọc lấy một nhân lõi (thường là hạt cát hoặc mảnh sỏi nhỏ).
Trải qua hàng nghìn năm, các lớp canxi bao phủ càng dày tạo thành đường tròn đồng tâm. Dưới lực tác động của dòng nước chảy qua các hồ canxi nhỏ (ruộng bậc thang nền hang), những viên ngọc này lăn tròn tại chỗ, cọ xát vào nhau tạo nên bề mặt rất mịn.
Theo các chuyên gia thám hiểm, hiện tượng hình thành ngọc động tại Việt Nam khá hiếm. Chúng được tạo ra khi dòng nước thẩm thấu qua vách đá vôi mang theo canxi carbonat, nhỏ xuống và bao bọc lấy một nhân lõi (thường là hạt cát hoặc mảnh sỏi nhỏ).
Trải qua hàng nghìn năm, các lớp canxi bao phủ càng dày tạo thành đường tròn đồng tâm. Dưới lực tác động của dòng nước chảy qua các hồ canxi nhỏ (ruộng bậc thang nền hang), những viên ngọc này lăn tròn tại chỗ, cọ xát vào nhau tạo nên bề mặt rất mịn.
Theo các chuyên gia thám hiểm, hiện tượng hình thành ngọc động tại Việt Nam khá hiếm. Chúng được tạo ra khi dòng nước thẩm thấu qua vách đá vôi mang theo canxi carbonat, nhỏ xuống và bao bọc lấy một nhân lõi (thường là hạt cát hoặc mảnh sỏi nhỏ).
Trải qua hàng nghìn năm, các lớp canxi bao phủ càng dày tạo thành đường tròn đồng tâm. Dưới lực tác động của dòng nước chảy qua các hồ canxi nhỏ (ruộng bậc thang nền hang), những viên ngọc này lăn tròn tại chỗ, cọ xát vào nhau tạo nên bề mặt rất mịn.
Các khu vực ruộng bậc thang này có lượng nước chảy qua thường xuyên, tạo môi trường cho canxi và các khoáng chất khác kết tủa lắng đọng, bao phủ xung quanh nhân của ngọc động.
Các khu vực ruộng bậc thang này có lượng nước chảy qua thường xuyên, tạo môi trường cho canxi và các khoáng chất khác kết tủa lắng đọng, bao phủ xung quanh nhân của ngọc động.
Trong hang Hùng, ngọc động tập trung chủ yếu theo vòng tròn ở dưới nền hang, có diện tích từ 2-3 m2.
Tại Phong Nha – Kẻ Bàng có hơn 400 hang lớn nhỏ, nhưng ít hang có loại ngọc động này. Ngoài hang Hùng, ngọc động cũng có trong hang Over và Sơn Đoòng. Tuy nhiên ngọc động trong hang Hùng nhiều hơn, kích cỡ lớn hơn.
Trong hang Hùng, ngọc động tập trung chủ yếu theo vòng tròn ở dưới nền hang, có diện tích từ 2-3 m2.
Tại Phong Nha – Kẻ Bàng có hơn 400 hang lớn nhỏ, nhưng ít hang có loại ngọc động này. Ngoài hang Hùng, ngọc động cũng có trong hang Over và Sơn Đoòng. Tuy nhiên ngọc động trong hang Hùng nhiều hơn, kích cỡ lớn hơn.
Đa số ngọc động được hình thành tập trung ở khu vực của các hồ canxi nhỏ, nơi có dòng nước thấm qua trần hang và nhỏ giọt xuống nền hang. Tùy vào lượng khoáng chất ở trong nước, sẽ tạo nên ngọc động màu vàng hoặc trắng.
Đa số ngọc động được hình thành tập trung ở khu vực của các hồ canxi nhỏ, nơi có dòng nước thấm qua trần hang và nhỏ giọt xuống nền hang. Tùy vào lượng khoáng chất ở trong nước, sẽ tạo nên ngọc động màu vàng hoặc trắng.
Ngoài tập trung theo vòng tròn, trong hang có nhiều ngọc động nằm đơn lẻ. Việc hình thành ngọc động phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kết cấu hang động, nguồn nước, hệ thống các khoáng chất và tạp chất, kết cấu của nền hang cũng như yếu tố về nhiệt độ trong hang.
Ngoài tập trung theo vòng tròn, trong hang có nhiều ngọc động nằm đơn lẻ. Việc hình thành ngọc động phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kết cấu hang động, nguồn nước, hệ thống các khoáng chất và tạp chất, kết cấu của nền hang cũng như yếu tố về nhiệt độ trong hang.
Nhiều ngọc động nằm trong ruộng bậc thang, được xếp một cách tự nhiên, tạo nên hình thù độc đáo.
Nhiều ngọc động nằm trong ruộng bậc thang, được xếp một cách tự nhiên, tạo nên hình thù độc đáo.
Hàng chục viên ngọc động có màu sẫm, nhiều viên có hình gai.
Theo các chuyên gia thám hiểm hang động, ngọc động không phải là đá quý hay có giá trị làm trang sức, chỉ là một loại thạch nhũ hang động, nhưng có hình thù lạ và sự hình thành khác biệt hơn.
Chúng chỉ đẹp khi ở trong môi trường hang động. Ở môi trường bên ngoài, ngọc động cũng là một viên đá. Chúng dễ hỏng, nứt vỡ hoặc mất màu sau thời gian ngắn do thay đổi nhiệt độ, độ ẩm và tác động cơ học.
Hàng chục viên ngọc động có màu sẫm, nhiều viên có hình gai.
Theo các chuyên gia thám hiểm hang động, ngọc động không phải là đá quý hay có giá trị làm trang sức, chỉ là một loại thạch nhũ hang động, nhưng có hình thù lạ và sự hình thành khác biệt hơn.
Chúng chỉ đẹp khi ở trong môi trường hang động. Ở môi trường bên ngoài, ngọc động cũng là một viên đá. Chúng dễ hỏng, nứt vỡ hoặc mất màu sau thời gian ngắn do thay đổi nhiệt độ, độ ẩm và tác động cơ học.
Trong hang Hùng còn có rất nhiều thạch nhũ, tạo thành khối lớn nối thẳng từ trần hang xuống dưới.
Trong hang Hùng còn có rất nhiều thạch nhũ, tạo thành khối lớn nối thẳng từ trần hang xuống dưới.
Trong hang Hùng còn có rất nhiều thạch nhũ, tạo thành khối lớn nối thẳng từ trần hang xuống dưới.
Những cột thạch nhũ cao hơn 5 m trong hang Hùng.
Hang Hùng, thuộc hệ thống hang Hung Thoòng được phát hiện năm 2002. Đầu năm 2023, UBND tỉnh Quảng Bình cũ cấp phép cho Công ty Jungle Boss kết hợp cùng Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng tổ chức khai thác du lịch.
Đây không phải loại hình tham quan đại trà mà được tổ chức theo mô hình du lịch mạo hiểm có kiểm soát, giới hạn tối đa 15 khách mỗi đoàn. Để tham gia, du khách chi trả khoảng 12 triệu đồng, đi bộ hơn 17 km đường rừng, đòi hỏi thể lực tốt.
Những cột thạch nhũ cao hơn 5 m trong hang Hùng.
Hang Hùng, thuộc hệ thống hang Hung Thoòng được phát hiện năm 2002. Đầu năm 2023, UBND tỉnh Quảng Bình cũ cấp phép cho Công ty Jungle Boss kết hợp cùng Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng tổ chức khai thác du lịch.
Đây không phải loại hình tham quan đại trà mà được tổ chức theo mô hình du lịch mạo hiểm có kiểm soát, giới hạn tối đa 15 khách mỗi đoàn. Để tham gia, du khách chi trả khoảng 12 triệu đồng, đi bộ hơn 17 km đường rừng, đòi hỏi thể lực tốt.
Du khách khám phá thạch nhũ ống hút như pha lê trong hang Hùng. Khối nhũ này hình thành từ trên trần hang, bên trong rỗng. Đầu mỗi ống nhũ luôn có giọt nước.
Mùa cao điểm đón khách tại đây kéo dài từ tháng 4 đến tháng 8. Hành trình 3 ngày 2 đêm gồm trekking rừng nguyên sinh, băng suối, vượt địa hình tự nhiên và khám phá hệ thống hang động.
Trước mỗi chuyến đi, du khách được trang bị thiết bị bảo hộ, nghe phổ biến quy định và cam kết bảo vệ môi trường dưới sự giám sát của hướng dẫn viên cùng trợ lý an toàn.
Du khách khám phá thạch nhũ ống hút như pha lê trong hang Hùng. Khối nhũ này hình thành từ trên trần hang, bên trong rỗng. Đầu mỗi ống nhũ luôn có giọt nước.
Mùa cao điểm đón khách tại đây kéo dài từ tháng 4 đến tháng 8. Hành trình 3 ngày 2 đêm gồm trekking rừng nguyên sinh, băng suối, vượt địa hình tự nhiên và khám phá hệ thống hang động.
Trước mỗi chuyến đi, du khách được trang bị thiết bị bảo hộ, nghe phổ biến quy định và cam kết bảo vệ môi trường dưới sự giám sát của hướng dẫn viên cùng trợ lý an toàn.
Hàng trăm viên ngọc động trong hang Hùng. Video: Uy Jang Jong
Thông tin được bà Nguyễn Thị Khánh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP.HCM, Trưởng ban tổ chức lễ hội bánh mì chia sẻ tại buổi họp báo tổng kết sáng 13.5. Cụ thể, lượng khách năm nay tăng khoảng 25% so với mùa lễ hội trước và là con số cao nhất kể từ khi sự kiện được tổ chức lần đầu vào năm 2023. Ở mùa đầu tiên diễn ra tại Nhà văn hóa Thanh Niên, lễ hội đón khoảng 100.000 lượt khách. Đến nay, sự kiện đã trở thành một trong những lễ hội ẩm thực thu hút đông đảo người dân và du khách tại TP.HCM.
Một trong những vấn đề được Ban tổ chức đặc biệt chú trọng năm nay là an toàn vệ sinh thực phẩm. Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng dễ ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm, đặc biệt là các nguyên liệu như pate, đồ chua…, Ban tổ chức đã phối hợp chặt chẽ với Sở An toàn thực phẩm từ rất sớm. Các gian hàng trước khi tham gia đều phải được tập huấn và đáp ứng đầy đủ yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm mới được hoạt động. Một số thương hiệu nhỏ đã chủ động rút lui vì không đáp ứng yêu cầu thực tế sau khi tham dự tập huấn. Nhờ đó, các đơn vị tham gia năm nay chủ yếu là những thương hiệu có uy tín và đảm bảo chất lượng.
Ngoài ra, Ban tổ chức còn thành lập các đoàn kiểm tra, lấy mẫu kiểm nghiệm ngẫu nhiên xuyên suốt thời gian diễn ra lễ hội nhằm đảm bảo an toàn cho thực khách. Đây cũng là vấn đề được đặc biệt quan tâm sau nhiều vụ ngộ độc bánh mì từng xảy ra trước đây gây lo ngại cho người tiêu dùng. Bên cạnh đó, Ban tổ chức đã tăng cường kiểm soát các xe hàng rong bán đồ ăn nhanh như cá viên chiên, que xiên nướng, mực khô… từ khu vực vòng ngoài nhằm tránh tình trạng chèo kéo, làm phiền du khách.
Không chỉ thu hút đông đảo khách tham quan, lễ hội năm nay còn ghi nhận doanh thu khả quan từ các gian hàng. Mỗi gian hàng bán khoảng 2.000 - 3.000 ổ bánh mì, nhiều đơn vị đạt doanh thu kỷ lục. "Tuy không có thống kê cụ thể nhưng theo phản hồi từ các chủ gian hàng thì không có chuyện hòa vốn, hầu như đều có lãi", đại diện Ban tổ chức cho biết.
Điểm mới của lễ hội năm nay là sự xuất hiện của các sản phẩm bánh mì mang phong cách giao thoa Việt - Pháp như baguette, bánh sừng bò kẹp thịt, được thực hiện cùng đối tác thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Pháp - Việt (CCIFV).
Sáng 16/5, tại khu vực cù lao Mái Nhà, xã Ô Loan (Phú Yên cũ), hai con cá voi Bryde (Balaenoptera edeni) dài khoảng 10 m xuất hiện và kiếm ăn, cách bờ hơn 300 m, vào khoảng 6h30 đến 8h.
Anh Trần Phương, sống tại TP HCM, cho biết cơ duyên ghi lại khoảnh khắc cá Ông xuất hiện ở vùng biển cù lao Mái Nhà (Đăk Lăk) đến khá bất ngờ. Tối 15/5, khi nghe bạn bè báo tin có cá voi xuất hiện gần đảo, anh lập tức sắp xếp công việc, bắt xe giường nằm từ TP HCM ra Phú Yên ngay trong đêm với hy vọng kịp ghi lại khoảnh khắc hiếm gặp trên biển Việt Nam.
"Với tôi, đó vừa là sự háo hức của một người mê nhiếp ảnh, vừa là cảm giác muốn tận mắt chứng kiến khoảnh khắc thiên nhiên quá đặc biệt", anh Phương nói.
Sáng 16/5, tại khu vực cù lao Mái Nhà, xã Ô Loan (Phú Yên cũ), hai con cá voi Bryde (Balaenoptera edeni) dài khoảng 10 m xuất hiện và kiếm ăn, cách bờ hơn 300 m, vào khoảng 6h30 đến 8h.
Anh Trần Phương, sống tại TP HCM, cho biết cơ duyên ghi lại khoảnh khắc cá Ông xuất hiện ở vùng biển cù lao Mái Nhà (Đăk Lăk) đến khá bất ngờ. Tối 15/5, khi nghe bạn bè báo tin có cá voi xuất hiện gần đảo, anh lập tức sắp xếp công việc, bắt xe giường nằm từ TP HCM ra Phú Yên ngay trong đêm với hy vọng kịp ghi lại khoảnh khắc hiếm gặp trên biển Việt Nam.
"Với tôi, đó vừa là sự háo hức của một người mê nhiếp ảnh, vừa là cảm giác muốn tận mắt chứng kiến khoảnh khắc thiên nhiên quá đặc biệt", anh Phương nói.
Khoảng 6h ngày 16/5, anh Phương xuất phát từ làng chài An Hải, đi ca nô vòng quanh khu vực cù lao Mái Nhà để săn ảnh cá voi.
Phát hiện cá cách bờ khoảng 3 km, thuyền dừng tiếp cận ở khoảng cách 100 m. Để ghi hình trọn vẹn cặp mẹ con "cá Ông", cả nhóm phải túc trực sẵn flycam cùng máy ảnh gắn ống kính tele do cá ngoi lên săn mồi rất bất ngờ.
Khoảng 6h ngày 16/5, anh Phương xuất phát từ làng chài An Hải, đi ca nô vòng quanh khu vực cù lao Mái Nhà để săn ảnh cá voi.
Phát hiện cá cách bờ khoảng 3 km, thuyền dừng tiếp cận ở khoảng cách 100 m. Để ghi hình trọn vẹn cặp mẹ con "cá Ông", cả nhóm phải túc trực sẵn flycam cùng máy ảnh gắn ống kính tele do cá ngoi lên săn mồi rất bất ngờ.
Theo anh Phương, khi đi "săn ảnh", khó khăn lớn nhất là không thể đoán trước hướng cá voi nhô lên.
Sau mỗi lần lặn, cá có thể di chuyển một quãng xa dưới nước và bất ngờ xuất hiện ở vị trí khác. Cả nhóm phải chia nhau quan sát, tập trung cao độ để không bỏ lỡ từng khoảnh khắc.
Theo anh Phương, khi đi "săn ảnh", khó khăn lớn nhất là không thể đoán trước hướng cá voi nhô lên.
Sau mỗi lần lặn, cá có thể di chuyển một quãng xa dưới nước và bất ngờ xuất hiện ở vị trí khác. Cả nhóm phải chia nhau quan sát, tập trung cao độ để không bỏ lỡ từng khoảnh khắc.
Theo Trung tâm Bảo tồn đa dạng sinh học và loài nguy cấp (CBES), loài cá voi xuất hiện tại khu vực này thuộc họ Bryde (Balaenoptera edeni) -một trong những động vật biển quý hiếm. Khác với nhiều loài cá voi thường sống theo đàn, cá voi Bryde có tập tính săn mồi đơn lẻ hoặc theo nhóm nhỏ trong cùng gia đình.
Cá voi Bryde sống gần bờ, xuất hiện nhiều ở vùng biển Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan, đặc biệt quanh khu vực vịnh Thái Lan. Tại Việt Nam, chúng được ghi nhận ở các tỉnh Nam Trung Bộ và Nam Bộ. Riêng tại Phú Yên, tần suất cá voi Bryde xuất hiện ngày càng dày trong khoảng 5 năm trở lại đây.
Theo Trung tâm Bảo tồn đa dạng sinh học và loài nguy cấp (CBES), loài cá voi xuất hiện tại khu vực này thuộc họ Bryde (Balaenoptera edeni) -một trong những động vật biển quý hiếm. Khác với nhiều loài cá voi thường sống theo đàn, cá voi Bryde có tập tính săn mồi đơn lẻ hoặc theo nhóm nhỏ trong cùng gia đình.
Cá voi Bryde sống gần bờ, xuất hiện nhiều ở vùng biển Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan, đặc biệt quanh khu vực vịnh Thái Lan. Tại Việt Nam, chúng được ghi nhận ở các tỉnh Nam Trung Bộ và Nam Bộ. Riêng tại Phú Yên, tần suất cá voi Bryde xuất hiện ngày càng dày trong khoảng 5 năm trở lại đây.
Cá voi mẹ (ảnh), dài khoảng 10 m. Loài này dễ nhận diện bằng ba đường gờ chạy trên đỉnh đầu phía trước lỗ thở, 40-70 nếp gấp ở vùng cổ họng giúp mở rộng miệng khi kiếm ăn.
Cá voi mẹ (ảnh), dài khoảng 10 m. Loài này dễ nhận diện bằng ba đường gờ chạy trên đỉnh đầu phía trước lỗ thở, 40-70 nếp gấp ở vùng cổ họng giúp mở rộng miệng khi kiếm ăn.
"Bộ ảnh lần này tôi chụp bằng máy có khả năng zoom xa, lấy nét nhanh, chống rung tốt. Khi ngồi trên cano giữa sóng biển, đây là yếu tố rất quan trọng để giữ được khung hình rõ nét trong khoảnh khắc chỉ vài giây", anh Phương nói.
Trước chuyến đi Phú Yên, anh Phương từng thực hiện nhiều bộ ảnh động vật hoang dã như chim, bướm, côn trùng và rắn ở rừng Mã Đà (Đồng Nai), hay voọc chà vá chân nâu tại bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng).
"Bộ ảnh lần này tôi chụp bằng máy có khả năng zoom xa, lấy nét nhanh, chống rung tốt. Khi ngồi trên cano giữa sóng biển, đây là yếu tố rất quan trọng để giữ được khung hình rõ nét trong khoảnh khắc chỉ vài giây", anh Phương nói.
Trước chuyến đi Phú Yên, anh Phương từng thực hiện nhiều bộ ảnh động vật hoang dã như chim, bướm, côn trùng và rắn ở rừng Mã Đà (Đồng Nai), hay voọc chà vá chân nâu tại bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng).
Người dân địa phương cho biết thời gian gần đây có ba cá voi xuất hiện ở đảo cù lao Mái Nhà - làng chài Phước Đồng, gồm hai con lớn và một con nhỏ. Một số ngư dân tin rằng cá voi con được sinh ra tại cù lao nên hai con cá lớn thường quay lại mỗi mùa sinh sản.
Theo những người đi biển lâu năm, dấu hiệu để nhận biết nơi cá voi xuất hiện là quan sát đàn chim biển bay phía trên mặt nước. Hai loài này có mối liên hệ cộng sinh trong quá trình săn mồi.
Người dân địa phương cho biết thời gian gần đây có ba cá voi xuất hiện ở đảo cù lao Mái Nhà - làng chài Phước Đồng, gồm hai con lớn và một con nhỏ. Một số ngư dân tin rằng cá voi con được sinh ra tại cù lao nên hai con cá lớn thường quay lại mỗi mùa sinh sản.
Theo những người đi biển lâu năm, dấu hiệu để nhận biết nơi cá voi xuất hiện là quan sát đàn chim biển bay phía trên mặt nước. Hai loài này có mối liên hệ cộng sinh trong quá trình săn mồi.
Các chuyên gia môi trường biển cho rằng sự xuất hiện của cá voi là tín hiệu tích cực, cho thấy hệ sinh thái biển địa phương ổn định, nguồn thức ăn ven bờ phong phú.
Các chuyên gia du lịch và chính quyền khuyến cáo du khách không nên tham gia các tour tự phát áp sát cá voi tại khu vực cù lao Mái Nhà để chụp ảnh, làm ảnh hưởng đến tập tính săn mồi của động vật biển, đồng thời tác động tiêu cực đến định hướng phát triển du lịch bền vững của địa phương.
Các chuyên gia môi trường biển cho rằng sự xuất hiện của cá voi là tín hiệu tích cực, cho thấy hệ sinh thái biển địa phương ổn định, nguồn thức ăn ven bờ phong phú.
Các chuyên gia du lịch và chính quyền khuyến cáo du khách không nên tham gia các tour tự phát áp sát cá voi tại khu vực cù lao Mái Nhà để chụp ảnh, làm ảnh hưởng đến tập tính săn mồi của động vật biển, đồng thời tác động tiêu cực đến định hướng phát triển du lịch bền vững của địa phương.
