Trong nhiều thập kỷ, sở hữu nhà ở luôn được xem là đích đến của phần lớn người Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh thị trường đang thay đổi khi giá nhà tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập.
Theo Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), tỉ lệ sở hữu nhà ở tại Việt Nam hiện khoảng 90%, thuộc nhóm cao nhất thế giới, nhưng chỉ số giá nhà trên thu nhập (PIR) đã lên tới 23,7-30 lần, cao gấp 1,6-2 lần mức trung bình toàn cầu.
Trong 5 năm qua, giá bất động sản tăng khoảng 59%, khiến việc mua nhà ngày càng vượt xa khả năng của nhiều người trẻ, công nhân và lao động thu nhập trung bình.
Từ bối cảnh đó, nhà ở cho thuê đang dần được nhìn nhận không chỉ là giải pháp tạm thời mà là một cấu phần quan trọng của chính sách nhà ở quốc gia.
Trao đổi về vấn đề này, TS. LS. Đoàn Văn Bình – Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn CEO cho rằng định hướng đưa nhà ở cho thuê trở thành một trụ cột chiến lược là bước đi phù hợp với xu thế phát triển của thị trường cũng như thực tiễn kinh tế – xã hội hiện nay.
Theo ông Bình, trong nhiều năm qua, thị trường bất động sản Việt Nam chủ yếu phát triển theo hướng khuyến khích sở hữu nhà ở. Thành công của một gia đình thường gắn liền với việc sở hữu một căn nhà hoặc một mảnh đất.
Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã thay đổi khi tốc độ đô thị hóa gia tăng, lực lượng lao động dịch chuyển ngày càng mạnh, trong khi giá nhà ở vượt xa khả năng tiếp cận của phần lớn người dân.
Ông Bình cho rằng nếu trước đây khái niệm “an cư lạc nghiệp” thường được hiểu là phải sở hữu nhà ở thì trong giai đoạn tới cần chuyển dần sang tư duy “an cư là có chỗ ở ổn định”.
Theo đó, người dân có thể lựa chọn thuê nhà dài hạn với chất lượng sống tốt, đầy đủ tiện ích và được bảo đảm các quyền lợi về an sinh xã hội mà không nhất thiết phải bỏ ra một khoản tiền quá lớn để sở hữu bất động sản.
Cũng chia sẻ về vấn đề này, TS. KTS. Ngô Trung Hải – Phó Chủ tịch Hội quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam cho rằng nhà ở cho thuê không phải là một phân khúc hoàn toàn mới hay tách biệt khỏi thị trường bất động sản.
Theo ông, từ căn hộ cao cấp, nhà ở thương mại, studio cho đến các khu nhà trọ bình dân đều đang tồn tại hoạt động cho thuê. Vì vậy, điều quan trọng không phải là xây dựng một hệ thống pháp lý riêng biệt cho nhà ở cho thuê mà là tạo ra cơ chế phát triển phù hợp dựa trên quy luật cung – cầu của thị trường.
“Nhà ở cho thuê cần được nhìn nhận như một cấu phần tự nhiên của thị trường bất động sản”, ông Hải nhấn mạnh.
Dù nhu cầu lớn, thực tế thị trường nhà ở cho thuê tại Việt Nam vẫn chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp tham gia đầu tư quy mô lớn.
Theo ông Đoàn Văn Bình, nút thắt lớn nhất nằm ở bài toán tài chính.
Ông dẫn chứng, lợi suất cho thuê nhà ở tại Việt Nam hiện chỉ dao động khoảng 2-4%/năm, thấp hơn đáng kể so với mức 5-7% tại nhiều thị trường trong khu vực. Trong khi đó, lãi suất vay vốn để phát triển dự án phổ biến ở mức 10-12%/năm.
“Đầu tư tiền chục, thu tiền lẻ”, ông Bình nhận xét khi phân tích hiệu quả tài chính của mô hình nhà ở cho thuê.
Theo ông, với mức lợi suất hiện nay, doanh nghiệp gần như không thể xây dựng được bài toán đầu tư khả thi. Ngay cả Tập đoàn CEO cũng đã giao bộ phận tài chính nghiên cứu các mô hình phát triển nhà ở cho thuê sau khi có định hướng mới từ Trung ương, nhưng đến nay vẫn chưa tìm được phương án hiệu quả trong điều kiện hiện tại.
Không chỉ áp lực về vốn, chi phí đầu vào cũng đang gia tăng mạnh.
Theo ông Bình, nếu như cách đây khoảng 10 năm, tiền sử dụng đất chỉ chiếm khoảng 10% tổng giá thành dự án thì tại một số dự án gần đây, tỉ lệ này đã tăng lên khoảng 33%.
Bên cạnh đó, chi phí xây dựng cũng leo thang do giá vật liệu tăng cao, nguồn cung vật liệu thiếu hụt và áp lực cạnh tranh nhân công từ hàng loạt dự án đầu tư công quy mô lớn đang triển khai trên cả nước.
Ở góc độ quy hoạch, TS. KTS. Ngô Trung Hải cho rằng hiện vẫn chưa có nhiều doanh nghiệp thực sự mặn mà với nhà ở cho thuê, dù nhu cầu thị trường là rất lớn.
Theo ông, kinh nghiệm từ Nhật Bản cho thấy Nhà nước có thể trao quyền nhiều hơn cho nhà đầu tư trong các dự án TOD, đồng thời khuyến khích bố trí một tỉ lệ nhất định dành cho nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.
“Doanh nghiệp hoàn toàn có thể phát triển nhà ở cho thuê và có lợi nhuận nếu có cơ chế phù hợp”, ông Hải nhận định.
Từ thực tế trên, các chuyên gia cho rằng để biến nhà ở cho thuê thành một trụ cột của hệ thống nhà ở quốc gia, điều quan trọng nhất là xây dựng được cơ chế đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia.
Theo ông Đoàn Văn Bình, Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo thông qua các chính sách về thể chế, quy hoạch, quỹ đất và tín dụng.
“Không bao cấp nhưng cũng không để thị trường tự điều tiết hoàn toàn. Vai trò của doanh nghiệp là tham gia phát triển nhà ở cho thuê với lợi nhuận vừa phải, vận hành chuyên nghiệp”, ông Bình nói.
Vị chuyên gia đề xuất xây dựng cơ chế tín dụng dài hạn dành riêng cho nhà ở cho thuê với thời hạn vay từ 20-25 năm, đồng thời nghiên cứu cơ chế tái cấp vốn dài hạn từ Ngân hàng Nhà nước.
Bên cạnh đó, cần huy động thêm nguồn vốn từ các quỹ hưu trí, quỹ bảo hiểm, các tổ chức đầu tư dài hạn và hoàn thiện hành lang pháp lý cho các quỹ tín thác đầu tư bất động sản (REITs) nhằm tạo nguồn lực tài chính bền vững cho thị trường.
Về đất đai, ông Bình đề xuất nghiên cứu mô hình quỹ đất R4 tương tự Trung Quốc. Theo đó, giá thuê đất dành cho các dự án nhà ở cho thuê có thể chỉ bằng khoảng 20% giá đất ở thương mại, giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư ban đầu.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần được hưởng các ưu đãi về thuế và phí, đồng thời có cơ chế bảo vệ cả chủ đầu tư và người thuê thông qua hợp đồng chuẩn, cơ chế điều chỉnh giá thuê minh bạch và bảo đảm các quyền tiếp cận dịch vụ công của người thuê nhà.
Tuy nhiên, để phân khúc này thực sự trở thành một trụ cột của hệ thống nhà ở quốc gia như định hướng của Tổng Bí thư, bài toán về vốn, đất đai, thuế và cơ chế phát triển vẫn cần được tháo gỡ đồng bộ.
Trong khuôn khổ chương trình, đoàn đại biểu đã đi tham quan thực tế dây chuyền sản xuất tại Nhà máy CBNL Yến sào Sanvinest Khánh Hòa. Tại đây, đoàn được giới thiệu chi tiết về quy trình chế biến khép kín, ứng dụng công nghệ hiện đại kết hợp với phương pháp cổ truyền, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt về chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm.
Các đại biểu bày tỏ sự ấn tượng trước quy mô, sự chuyên nghiệp và hệ thống dây chuyền công nghệ tiên tiến của nhà máy. Đoàn đánh giá cao những nỗ lực của Công ty Yến sào Khánh Hòa trong việc không ngừng đổi mới, đa dạng hóa các dòng sản phẩm mang giá trị dinh dưỡng cao, phục vụ thị trường trong nước và vươn tầm xuất khẩu.
Tiếp đó, đại diện lãnh đạo Công ty Yến sào Khánh Hòa đã giới thiệu tổng quan về quá trình hình thành, phát triển và những thành tựu nổi bật của Công ty trong việc bảo tồn, khai thác và phát triển giá trị tài nguyên Yến sào Khánh Hòa.
Chia sẻ tại buổi làm việc, bà Trịnh Thị Hồng Vân – Chủ tịch HĐTV Công ty Yến sào Khánh Hòa nhấn mạnh "Công ty Yến sào Khánh Hòa đã hiện diện ở nước CHDCND Lào hơn 15 năm qua. Đến nay, Công ty đã hợp tác xây dựng 50 nhà yến tại nhiều địa phương của Lào. Đồng thời, hệ thống phân phối các sản phẩm Yến sào Khánh Hòa liên tục được mở rộng thông qua NPP tại đây, góp phần đưa các sản phẩm yến sào đảo thiên nhiên Khánh Hòa đến gần hơn với người tiêu dùng Lào. Chúng tôi mong rằng, các sản phẩm mang thương hiệu Yến sào Khánh Hòa sẽ tiếp tục là cầu nối góp phần thúc đẩy giao lưu, hợp tác kinh tế và thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt giữa nhân dân hai nước Việt Nam và Lào".
Mỗi ngày làm việc của chị Hoàng Thị Lan Anh bắt đầu từ khi nhiều người còn chưa thức giấc.
Khoảng 5 giờ sáng, khi những tia nắng đầu tiên còn chưa kịp xuyên qua những tán lá cao su, chị đã có mặt tại lô cây của mình ở Đội sản xuất Long Tân, Công ty TNHH MTV Cao su Dầu Tiếng. Con đường quen thuộc dẫn vào lô cao su đã in dấu chân chị suốt gần 15 năm qua.
Ít ai biết rằng, người phụ nữ luôn nở nụ cười hiền hậu ấy từng có một tuổi trẻ nhiều khó khăn.
Sinh năm 1988 tại Thanh Hóa, sau khi học hết trung học cơ sở, vì điều kiện gia đình, chị không thể tiếp tục con đường học tập như nhiều bạn bè cùng trang lứa. Theo gia đình vào Bình Dương lập nghiệp, chị lựa chọn nghề công nhân khai thác mủ cao su và chính thức gắn bó với Nông trường Long Tân từ năm 2011.
Những ngày đầu nhận phần cây khai thác, cô công nhân trẻ không tránh khỏi những lo lắng. Tay nghề còn non, kinh nghiệm chưa nhiều, trong khi công việc đòi hỏi sự chính xác và kiên trì. Mỗi đường dao cạo đều phải đúng kỹ thuật để vừa đảm bảo sản lượng, vừa giữ gìn sức sống của cây.
Không chấp nhận tụt lại phía sau, chị chủ động học hỏi từ những công nhân có tay nghề cao, quan sát từng thao tác, ghi nhớ từng kinh nghiệm và kiên trì rèn luyện mỗi ngày. Chính sự cầu tiến ấy đã giúp chị từng bước trưởng thành trong nghề.
Gần 15 năm qua, chị luôn là một trong những công nhân hoàn thành tốt nhiệm vụ, tận thu sản lượng trên phần cây được giao, chấp hành nghiêm quy trình kỹ thuật và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp trẻ.
Nhưng điều khiến nhiều người nhớ đến chị Lan Anh không chỉ là sự cần cù.
Đó còn là tinh thần luôn trăn trở để công việc trở nên hiệu quả hơn.
Năm 2023, từ thực tế lao động hằng ngày, chị nhận thấy việc thiết kế miệng cạo úp trên cây cao su là một công việc khá vất vả. Theo cách làm truyền thống, công nhân thường phải cần đến hai người để thực hiện. Một người giữ đầu thước, người còn lại tiến hành rập bảng cạo. Với những miệng cạo ở vị trí cao, công nhân còn phải sử dụng ghế hoặc thang để thao tác, vừa mất thời gian, vừa tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn lao động. Nhiều người phải chờ đồng nghiệp hỗ trợ hoặc thuê thêm lao động phụ mới hoàn thành công việc.
Từ những bất tiện đó, chị bắt đầu suy nghĩ: "Tại sao không tìm cách để một người cũng có thể tự thực hiện công việc này?".
Suy nghĩ ấy đã thôi thúc chị nghiên cứu và đưa ra sáng kiến "Giải pháp sử dụng thước - rập úp 2 trong 1 cho một người trong công tác thiết kế miệng cạo úp trên cây cao su".
Sáng kiến giúp công nhân có thể chủ động thực hiện công việc mà không cần người hỗ trợ, giảm thời gian thao tác, hạn chế việc leo trèo nguy hiểm và nâng cao tính an toàn trong lao động. Quan trọng hơn, người lao động có thể chủ động sắp xếp thời gian thực hiện các công việc trên phần cây của mình mà không phụ thuộc vào người khác.
Đối với nhiều người, đó có thể chỉ là một cải tiến nhỏ. Nhưng đối với người công nhân trực tiếp sản xuất, đó là kết quả của quá trình quan sát, suy nghĩ và khát vọng làm tốt hơn công việc hằng ngày.
Chính sáng kiến ấy đã mang về cho chị danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở năm 2023.
Năm 2024, chị tiếp tục là công nhân hoàn thành kế hoạch sản lượng sớm nhất của đơn vị. Nhiều năm liền đạt danh hiệu Lao động tiên tiến, Chiến sĩ thi đua cơ sở, được tuyên dương Công nhân ưu tú ngành cao su Việt Nam và được Bộ Tài chính tặng Bằng khen năm 2026.
Không chỉ là công nhân giỏi, chị Lan Anh còn là người tích cực tham gia các hoạt động công đoàn, đoàn thanh niên, hiến máu nhân đạo, các chương trình an sinh xã hội và nhiều phong trào thi đua tại đơn vị.
Phía sau những thành tích ấy là một gia đình công nhân bình dị. Chồng chị cũng là công nhân khai thác mủ cao su, luôn đồng hành cùng vợ trong công việc và cuộc sống. Hai con của anh chị đều chăm ngoan, học tốt, trở thành nguồn động viên để vợ chồng chị tiếp tục gắn bó với nghề.
Gần 15 năm đi giữa những hàng cây cao su, chị Hoàng Thị Lan Anh vẫn giữ nguyên sự giản dị của người công nhân lao động. Nhưng từ những lát cạo lặng thầm mỗi sớm mai, người phụ nữ ấy đã viết nên câu chuyện đẹp về ý chí vượt khó, tinh thần sáng tạo và khát vọng cống hiến của người lao động ngành cao su hôm nay.
Theo quyết định, tổng diện tích đất được chuyển đổi mục đích sử dụng là 396.292 m2. Dự án được quy hoạch với cơ cấu đa dạng, đáp ứng nhu cầu về nhà ở, dịch vụ thương mại và tiện ích công cộng.
Cụ thể, diện tích đất ở (125.912,7 m2) bao gồm khu nhà ở liền kề (31 lô), biệt thự (20 lô, trong đó nhiều lô có tầng hầm), cùng các khu chung cư hỗn hợp và chung cư cao tầng hiện đại.
Đất dịch vụ và thương mại (22.216 m2) định hướng phát triển thành các khu văn phòng, khách sạn và trung tâm thương mại sầm uất.
Dự án dành hơn 32.000 m2 cho giáo dục (trường mầm non và trường học liên cấp) và gần 850 m2 cho cơ sở y tế.
Một phần lớn diện tích (hơn 179.000 m2) được dành cho công viên, mặt nước, cây xanh đô thị và hệ thống giao thông nội bộ, nhằm tạo ra không gian sống xanh và bền vững.
UBND Thành phố yêu cầu Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Đông Anh chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác của hồ sơ và phối hợp chặt chẽ với các Sở, ngành để hoàn tất các thủ tục pháp lý liên quan.
