Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ cho thấy mối liên hệ thống kê và không chứng minh được quan hệ nhân quả.
Tiêu thụ nhiều cà phê hơn, nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn
Nghiên cứu là một tổng quan hệ thống và phân tích tổng hợp dữ liệu từ 16 nghiên cứu đoàn hệ với hơn 1,08 triệu người tham gia, trong đó có 57.732 trường hợp ung thư tuyến tiền liệt.
Các nhà nghiên cứu đánh giá mối liên hệ giữa lượng cà phê tiêu thụ và nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt, bao gồm ung thư khu trú, ung thư giai đoạn tiến triển và tử vong do bệnh.
Kết quả cho thấy tiêu thụ cà phê nhiều hơn có liên quan đến nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn. So với nhóm tiêu thụ ít cà phê nhất, nhóm tiêu thụ nhiều nhất ghi nhận nguy cơ mắc bệnh thấp hơn khoảng 9%.
Đối với tử vong do ung thư tuyến tiền liệt, nhóm tiêu thụ nhiều cà phê nhất có nguy cơ thấp hơn khoảng 16% so với nhóm tiêu thụ ít nhất.
Các nhà nghiên cứu cũng ước tính mỗi tách cà phê bổ sung mỗi ngày có liên quan đến mức giảm tương đối khoảng 1,2% nguy cơ mắc bệnh.
Tuy nhiên, các tác giả nhấn mạnh rằng kết quả trên chỉ phản ánh mối liên hệ thống kê. Nghiên cứu không chứng minh việc uống cà phê có thể phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt, bởi nguy cơ mắc bệnh còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như tuổi tác, di truyền, cân nặng, lối sống và chế độ ăn uống.
Theo bác sĩ Liu Bo-Ren, chuyên gia y học chức năng và dinh dưỡng, cà phê chứa nhiều hoạt chất sinh học có thể tác động đến quá trình chuyển hóa, phản ứng viêm và tình trạng căng thẳng oxy hóa trong cơ thể. Đây là những cơ chế sinh học được giả định có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành và tiến triển của một số loại ung thư. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay chưa đủ để khẳng định tác dụng bảo vệ trực tiếp của cà phê đối với ung thư tuyến tiền liệt.
Các chuyên gia cũng lưu ý cà phê nên được sử dụng ở mức hợp lý. Nam giới có thể uống khoảng 1-3 tách cà phê đen không đường mỗi ngày tùy thể trạng. Cà phê pha bằng giấy lọc có thể giúp giảm hàm lượng cafestol – hợp chất được cho là có khả năng làm tăng cholesterol máu nếu tiêu thụ với lượng lớn.
Những người mắc bệnh tim mạch, rối loạn nhịp tim, mất ngủ, trào ngược dạ dày thực quản hoặc tăng huyết áp chưa kiểm soát nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi duy trì thói quen uống cà phê hằng ngày.
Nam giới trên 50 tuổi thuộc nhóm nguy cơ cao
Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những loại ung thư thường gặp ở nam giới. Theo báo cáo của Ủy ban Ung thư Tuyến tiền liệt công bố trên The Lancet năm 2024, số ca tử vong do căn bệnh này trên toàn cầu có thể tăng từ khoảng 375.000 ca năm 2020 lên gần 700.000 ca vào năm 2040.
Bệnh thường tiến triển chậm và có thể không gây triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi khám sức khỏe định kỳ hoặc khi người bệnh xuất hiện các rối loạn đường tiết niệu.
Nam giới nên đi khám nếu có các dấu hiệu như tiểu nhiều lần, đặc biệt về đêm; khó tiểu; dòng tiểu yếu; đau hoặc rát khi đi tiểu; có máu trong nước tiểu hoặc tinh dịch. Ở giai đoạn tiến triển, bệnh có thể gây đau vùng chậu, đau lưng, đau cột sống hoặc phù chân.
Tuy nhiên, các triệu chứng trên không đặc hiệu cho ung thư tuyến tiền liệt. Chúng cũng có thể xuất hiện ở người mắc tăng sản lành tính tuyến tiền liệt – bệnh lý phổ biến ở nam giới lớn tuổi. Vì vậy, người bệnh không nên tự chẩn đoán mà cần được bác sĩ thăm khám và đánh giá.
Các yếu tố nguy cơ đã được ghi nhận gồm tuổi cao, đặc biệt trên 50 tuổi; tiền sử gia đình mắc bệnh; béo phì; hút thuốc lá; tiền sử bệnh lý tuyến tiền liệt và một số đột biến gene di truyền như BRCA.
Để giảm nguy cơ mắc bệnh, các chuyên gia khuyến cáo nam giới duy trì cân nặng hợp lý, vận động thường xuyên, không hút thuốc lá và xây dựng chế độ ăn cân đối. Khẩu phần ăn nên ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và thực phẩm giàu chất xơ; đồng thời hạn chế thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn và các thực phẩm có mật độ năng lượng cao.
Dù nghiên cứu ghi nhận mối liên hệ giữa tiêu thụ cà phê và nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn, bằng chứng hiện nay chưa đủ để xem cà phê là biện pháp phòng bệnh.
Việc duy trì lối sống lành mạnh, khám sức khỏe định kỳ và đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường vẫn là những yếu tố quan trọng trong phòng ngừa và phát hiện sớm ung thư tuyến tiền liệt.
Không chỉ bất ngờ vì chi phí hợp lý, người nước ngoài đánh giá cao chuyên môn, quy trình khám chữa bệnh và sự tận tâm của đội ngũ y tế Đà Nẵng.
Gần đây, mạng xã hội xuất nhiều video người nước ngoài khen bệnh viện công ở Đà Nẵng.
Nữ du khách Mỹ Susan Lindgren (58 tuổi) gây chú ý khi đăng video kể về trải nghiệm khám tại Bệnh viện Mắt Đà Nẵng với sự nhiệt tình của bác sĩ và chi phí khám chỉ 45.000 đồng.
Video của Gunner (47 tuổi, người Đức), cựu điều dưỡng Mỹ, cũng thu hút người xem khi đưa vợ đến khám tại Bệnh viện 199 (Bộ Công an).
Gunner cho biết: "Tôi rất ấn tượng với trải nghiệm tại bệnh viện này. Cơ sở vật chất hiện đại. Mọi thủ tục diễn ra nhanh chóng và vợ tôi được chăm sóc rất chu đáo.
Bệnh viện công ở Đà Nẵng khiến tôi bất ngờ khi có chất lượng rất cao mà chi phí thấp hơn rất nhiều so với nhiều nước phương Tây".
Trên những diễn đàn du lịch, y tế công ở Đà Nẵng cũng nhận nhiều lời khen. Một tài khoản bình luận: "Chỉ 1,7 USD cho một lần khám mắt? Ở chỗ tôi, một ly cà phê từ máy bán hàng tự động còn đắt hơn 2 USD, vậy mà vẫn phải chờ cả tiếng mới được gặp bác sĩ".
Một người khác cho biết từng khám ở bệnh viện công tại Đà Nẵng, phát hiện mắc một bệnh lý nghiêm trọng mà các cơ sở y tế ở phương Tây chưa chẩn đoán ra. Khi trở về châu Âu kiểm tra lại, kết quả hoàn toàn chính xác.
"Trong hai ngày, tôi thực hiện 11 hạng mục kiểm tra, gồm 3 lần siêu âm, 2 lần chụp X-quang và khám sức khỏe tổng quát. Tổng chi phí chỉ khoảng 60 euro. Dịch vụ rất tuyệt", một tài khoản khác viết.
Nhiều bệnh viện tại Đà Nẵng như Bệnh viện Ung bướu, Bệnh viện Đà Nẵng, Bệnh viện Y học cổ truyền… cũng ghi nhận nhiều lời khen từ người bệnh nước ngoài.
Hầu hết người nước ngoài khen ngợi về chất lượng dịch vụ y tế của thành phố, từ năng lực chuyên môn, thái độ phục vụ, khả năng giao tiếp ngoại ngữ của nhân viên y tế, cơ sở vật chất, trang thiết bị đến chi phí điều trị hợp lý và thời gian tiếp cận dịch vụ nhanh chóng.
Thượng tá, BSCKII Trần Quang Pháp, Phó giám đốc Bệnh viện 199 (Bộ Công an), cho biết: "Những năm gần đây, bệnh viện tập trung đầu tư cơ sở vật chất, phát triển khu khám chất lượng cao, nâng cao trình độ chuyên môn và ngoại ngữ cho đội ngũ y bác sĩ, đồng thời mời thêm nhiều chuyên gia đầu ngành tham gia khám chữa bệnh.
Giá dịch vụ được áp dụng theo mặt bằng chung cũng góp phần tạo thuận lợi cho người bệnh quốc tế".
Theo bà Trần Thanh Thủy - Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, những đánh giá từ chính người bệnh quốc tế là minh chứng khách quan cho chất lượng dịch vụ y tế của thành phố.
Thời gian gần đây, các bệnh viện công cũng ghi nhận số lượng người bệnh quốc tế ngày càng tăng, cho thấy họ ngày càng ghi nhận năng lực chuyên môn và uy tín của đội ngũ y bác sĩ.
"Để đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của người nước ngoài, ngành y tế tiếp tục cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng chuyên môn theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm, rút ngắn thời gian chờ, tăng cường hỗ trợ người bệnh, nâng cao trình độ, kỹ năng ngoại ngữ của cán bộ y tế và kết nối với các công ty bảo hiểm quốc tế.
Những phản hồi tích cực cũng cho thấy Đà Nẵng có điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch y tế. Mục tiêu của ngành không chỉ phục vụ tốt hơn người bệnh quốc tế mà trước hết là nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân, từ đó tạo nền tảng để phát triển du lịch y tế một cách bền vững", bà Thủy nói.
Từ tạo hình thân đốt sống bằng xi măng sinh học đến kết hợp xương bằng đinh nội tủy ít xâm lấn, nhiều người bệnh đã được điều trị ngay tại địa phương mà không phải chuyển lên Hà Nội như trước.
Những ca phẫu thuật thành công không chỉ khẳng định năng lực chuyên môn của đội ngũ bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai mà còn cho thấy hiệu quả của việc đưa các kỹ thuật ngoại khoa chuyên sâu về phục vụ người dân ngay tại Ninh Bình.
Hệ thống phòng mổ hiện đại, đồng bộ với cơ sở Hà Nội
Khối Ngoại khoa tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình được đầu tư hệ thống phòng mổ hiện đại, thiết kế theo nguyên tắc vô khuẩn một chiều, đáp ứng yêu cầu của các ca phẫu thuật chuyên sâu.
Nhiều trang thiết bị tiên tiến được đưa vào sử dụng như hệ thống tăng sáng truyền hình (C-arm), máy gây mê kèm thở thế hệ mới, hệ thống phẫu thuật nội tủy, bơm xi măng sinh học cùng nhiều thiết bị chuyên dụng khác.
Theo các bác sĩ, điều quan trọng không chỉ nằm ở trang thiết bị hiện đại mà còn là việc áp dụng các kỹ thuật phẫu thuật ít xâm lấn, giúp giảm đau, hạn chế mất máu, bảo tồn tối đa mô lành và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh.
Điều trị thành công nhiều ca bệnh khó ngay tại địa phương
Một trong những trường hợp điển hình là cụ bà N.T.T. (79 tuổi) nhập viện trong tình trạng đau dữ dội vùng cột sống ngực và lưng, gần như không thể vận động.
Qua thăm khám, các bác sĩ xác định người bệnh bị loãng xương nặng, suy thượng thận do sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc trong thời gian dài và xẹp nhiều thân đốt sống ngực.
TS.BS Nguyễn Văn Trung, Quyền Trưởng khoa Phẫu thuật Chỉnh hình và Chấn thương cột sống cùng ThS.BSNT Nguyễn Thế Hoành đã thực hiện kỹ thuật tạo hình thân đốt sống bằng bơm xi măng sinh học.
Ngay sau phẫu thuật, người bệnh giảm rõ rệt cơn đau, tỉnh táo và có thể vận động sớm.
Một trường hợp khác là chị Đ.T.K. (50 tuổi) nhập viện sau tai nạn giao thông với đa chấn thương gồm xẹp đốt sống L1, gãy xương chậu, trật khớp ngón tay và chấn thương hàm mặt.
Nhờ hệ thống định vị hiện đại cùng kỹ thuật tạo hình thân đốt sống bằng bóng kết hợp xi măng sinh học, ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau mổ, người bệnh tỉnh táo, giảm đau rõ rệt và hai chân vận động tốt.
Giữ lại "thời gian vàng" cho người bệnh chấn thương
Không chỉ điều trị các bệnh lý cột sống, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình còn làm chủ nhiều kỹ thuật kết hợp xương ít xâm lấn.
Đó là trường hợp bệnh nhân V.T.T. (18 tuổi) bị gãy kín thân xương đùi sau tai nạn giao thông và cụ bà L.T.M. (72 tuổi) bị gãy xương chày, xương mác do ngã.
Hai ca bệnh được BSCKII Hà Đức Cường, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Chỉnh hình và Chấn thương cột sống cùng TS.BS Phạm Ngọc Trưởng thực hiện kết hợp xương bằng đinh nội tủy.
Phương pháp này giúp hạn chế tổn thương phần mềm, bảo tồn mạch máu nuôi xương, giảm nguy cơ nhiễm trùng và thúc đẩy quá trình liền xương. Hiện cả hai người bệnh đều hồi phục tốt, có thể tập vận động dưới sự hướng dẫn của các bác sĩ.
Đưa kỹ thuật ngoại khoa tuyến cuối đến gần người dân
Theo PGS.TS Đào Xuân Cơ - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, việc đưa hệ thống phòng mổ hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia về làm việc tại cơ sở Ninh Bình là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa chủ trương đưa y tế kỹ thuật cao đến gần người dân.
"Chúng tôi mong muốn người dân Ninh Bình và các tỉnh lân cận được tiếp cận các kỹ thuật ngoại khoa hiện đại ngay tại địa phương, không phải chuyển lên Hà Nội đối với nhiều trường hợp. Điều đó không chỉ giúp rút ngắn thời gian điều trị mà còn giảm chi phí, giảm áp lực cho người bệnh và gia đình, đặc biệt trong các ca cấp cứu cần xử trí ngay trong thời gian vàng", PGS.TS Đào Xuân Cơ chia sẻ.
Theo Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cùng với cơ sở vật chất hiện đại, bệnh viện đã điều động nhiều chuyên gia đầu ngành trực tiếp làm việc, chuyển giao kỹ thuật và bảo đảm chất lượng chuyên môn tại cơ sở Ninh Bình tương đương cơ sở Hà Nội.
Việc làm chủ nhiều kỹ thuật ngoại khoa chuyên sâu ngay trong những ngày đầu hoạt động cho thấy Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã sẵn sàng tiếp nhận, điều trị nhiều ca bệnh khó, góp phần giảm tình trạng chuyển tuyến không cần thiết.
Đối với người dân Ninh Bình và các tỉnh lân cận, đây không chỉ là việc có thêm một cơ sở khám chữa bệnh hiện đại mà còn là cơ hội được tiếp cận các dịch vụ ngoại khoa chất lượng cao ngay tại địa phương, rút ngắn thời gian cấp cứu, giảm chi phí đi lại và nâng cao cơ hội phục hồi cho người bệnh.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Hà Nội) gần đây tiếp nhận một bé trai 14 tuổi (Nghệ An) trong tình trạng nặng sau nhiều ngày sốt cao liên tục, đau đầu, buồn nôn và nôn.
Theo người nhà, 5 ngày sau chuyến du lịch biển, trẻ bắt đầu xuất hiện sốt cao kéo dài kèm đau đầu, buồn nôn và nôn. Dù đã được điều trị tại cơ sở y tế địa phương nhưng tình trạng không cải thiện.
Sau đó, bệnh diễn biến nặng nhanh chóng. Trẻ sốt cao tới 40 độ C, đau đầu dữ dội, xuất hiện rối loạn ý thức, co giật, mất ý thức trong cơn và yếu nửa người phải. Ngay sau đó, bệnh nhi được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cấp cứu.
Tại đây, trẻ được chẩn đoán mắc viêm não Nhật Bản kèm viêm phổi nặng. Bệnh nhi phải thở máy, an thần và điều trị hồi sức tích cực.
Sau thời gian điều trị, tình trạng của trẻ đã cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, trẻ vẫn còn yếu tay phải với cơ lực khoảng 4/5 và cần tiếp tục tập phục hồi chức năng để hạn chế các di chứng thần kinh lâu dài.
Điều đáng chú ý, trẻ đã tiêm các mũi vaccine cơ bản nhưng chưa tiêm nhắc lại, khiến khả năng bảo vệ suy giảm theo thời gian.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội, TP cũng vừa ghi nhận bệnh nhi 13 tuổi ở xã Hưng Đạo mắc viêm não Nhật Bản trong tình trạng nặng, tiên lượng dè dặt. Qua khai thác bệnh sử, trẻ được phát hiện mắc bệnh khoảng một tuần trước và vẫn đang được điều trị tích cực. Trẻ đã hoàn thành 3 mũi vaccine cơ bản, song chưa tiêm mũi nhắc lại theo khuyến cáo.
Dấu hiệu mắc bệnh viêm não Nhật Bản
Bệnh viêm não Nhật Bản có thể diễn ra quanh năm nhưng cao điểm nhất là vào các tháng 5-7. Mọi lứa tuổi đều có thể mắc, song chủ yếu là trẻ em dưới 15 tuổi, đặc biệt nhóm nguy cơ cao nhất là trẻ 2-6 tuổi (chiếm 75% tổng số trẻ mắc).
Biểu hiện chính của bệnh là sốt cao, kèm theo các triệu chứng liên quan đến tổn thương hệ thần kinh trung ương như nhức đầu, buồn nôn và nôn. Ngoài ra, trẻ có các dấu hiệu như mất ngủ quấy khóc, vật vã mê sảng hoặc ly bì, co giật, tăng trương lực cơ, rối loạn thần kinh thực vật (da lúc đỏ lúc xám, vã mồ hôi, mạch nhanh).
Khi trẻ bị sốt, cha mẹ thường nghĩ đến sốt virus thông thường và mua thuốc hạ sốt cho con uống. Tuy nhiên, nếu bị sốt virus thông thường thì sau khi uống thuốc, hạ được sốt, trẻ sẽ hoạt động và chơi bình thường.
Nhưng với viêm não Nhật Bản, trong 1-2 ngày đầu, trẻ thường có các dấu hiệu như sốt nhưng kèm theo đó là đau đầu tăng dần, mệt mỏi, buồn nôn và nôn khan. Đến khi trẻ có các biểu hiện điển hình như đau đầu dữ dội, sốt cao, co giật thì bệnh đã biến biến nặng.
Bệnh hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Điều trị chủ yếu là hồi sức tích cực, kiểm soát triệu chứng và hạn chế tổn thương não.
Theo GS.TS Vũ Sinh Nam, Hội Y học Dự phòng Việt Nam, mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 67.900 ca mắc viêm não Nhật Bản. Tỷ lệ tử vong có thể lên tới 30%.
Đáng lo ngại hơn, khoảng một nửa số bệnh nhân sống sót phải mang các di chứng thần kinh kéo dài như động kinh, rối loạn vận động, suy giảm trí nhớ, giảm khả năng học tập, rối loạn hành vi hoặc mất khả năng lao động.
Bỏ sót mũi nhắc, nguy cơ bảo vệ suy giảm
Tại Việt Nam, nhờ Chương trình tiêm chủng mở rộng, số ca mắc đã giảm mạnh xuống còn khoảng 100-200 trường hợp mỗi năm. Phân tích dịch tễ cho thấy một số trường hợp mắc bệnh viêm não Nhật Bản xảy ra ở những người từng được tiêm nhưng miễn dịch suy giảm theo thời gian hoặc chưa hoàn thành lịch tiêm nhắc theo khuyến cáo.
Theo chương trình tiêm chủng mở rộng, trẻ cần tiêm 3 mũi cơ bản gồm mũi đầu tiên lúc 1 tuổi, mũi thứ hai sau 1-2 tuần và mũi thứ ba sau mũi thứ hai một năm. Sau đó cần tiêm nhắc lại mỗi 3-4 năm cho đến khi đủ 15 tuổi để duy trì miễn dịch bảo vệ.
Theo BS Nguyễn Tuấn Hải, vaccine là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm não Nhật Bản. Việc tiêm chủng đầy đủ giúp cơ thể tạo miễn dịch chống lại virus, từ đó ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh hoặc giảm đáng kể khả năng diễn tiến nặng và tử vong.
Bên cạnh tiêm chủng, người dân cần chủ động phòng chống muỗi đốt bằng cách ngủ màn, vệ sinh môi trường, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi và bảo vệ trẻ em trong mùa cao điểm từ tháng 5 đến tháng 9 hằng năm.
