Những ngày đầu tháng 6, tại thủ phủ trồng dứa gai Thanh Hóa ở xã Hà Long và phường Quảng Trung, nông dân đang thuê người tất bật thu hoạch giữa thời tiết nắng nóng gay gắt. Trên các triền đồi, dứa chín vàng phủ kín ruộng nhưng không còn cảnh thương lái tấp nập như mọi năm.
Giá giảm sâu, sức mua chậm khiến nhiều người thấp thỏm khi thành quả sau hơn một năm chăm sóc đứng trước nguy cơ thất thu.
Tại cánh đồng dứa ở thôn Khắc Dũng, xã Hà Long, ông Quách Văn Phan liên tục đi kiểm tra những luống dứa đã đến kỳ thu hoạch. Gia đình ông đầu tư khoảng 400 triệu đồng cho hơn 2 ha dứa, nhưng đến nay mới tiêu thụ được khoảng ba sào (tương đương 1.500 m2), thu về gần 50 triệu đồng.
Phần diện tích còn lại vẫn nằm ngoài đồng trong khi nhiều quả bắt đầu nám vỏ, hư hỏng do nắng nóng kéo dài. “Có lúc một kg dứa còn không bằng một bó rau ngoài chợ”, ông Phan nói.
Theo ông, năm ngoái dứa loại đẹp có thời điểm bán được 14.000 đồng một kg, giá bình quân các loại khoảng 9.000 đồng một kg. Nhưng năm nay, 1 kg dứa loại một chỉ còn 6.000-7.000 đồng, những quả nhỏ hoặc bị nám gần như không có người mua. Giá giảm mạnh cùng lượng dứa hư hỏng khiến gia đình ông Phan nguy cơ thua lỗ hàng trăm triệu đồng.
Không xa ruộng dứa của ông Phan, bà Trần Thị Hồng cũng bất lực nhìn hàng nghìn quả dứa chín dần rồi hư hỏng ngoài đồng. Gia đình bà trồng khoảng 2 ha dứa nhưng gần một nửa diện tích bị ảnh hưởng do tiêu thụ chậm. “Dứa không bán được, gặp nắng nóng kéo dài nên nám rồi thối ngay trên ruộng”, bà Hồng cho biết.
Theo bà, thiệt hại không chỉ nằm ở sản lượng quả mất đi. Nhiều cây dứa bị ảnh hưởng cũng không thể sử dụng phần ngọn để làm giống cho vụ tiếp theo, làm tăng thêm chi phí sản xuất đầu vào.
Toàn xã hiện có khoảng 700 ha dứa. Theo bà Phùng Thị Luyên, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Hà Long, giá giảm sâu cùng thời tiết bất lợi khiến nhiều hộ sản xuất rơi vào cảnh thua lỗ.
Nhiều hộ dân phải dùng lưới che nắng nhằm hạn chế tình trạng cháy quả nhưng kết quả không đáng kể. Dọc các tuyến đường liên thôn, nhiều đống dứa bị loại hoặc đổ bỏ vì không có người thu mua.
Ông Quách Văn Nhất, Trưởng thôn Khắc Dũng, cho biết chưa năm nào việc tiêu thụ dứa lại khó khăn như vậy. Lượng thương lái đến thu mua giảm mạnh khiến nhiều diện tích dứa chín quá lứa, mất giá trị thương phẩm. “Dứa đến kỳ thu hoạch nhưng không có người mua, người dân rất sốt ruột”, ông Nhất nói.
Nguyên nhân chính khiến giá dứa giảm sâu là diện tích trồng tăng nhanh trong khi đầu ra vẫn phụ thuộc chủ yếu vào thương lái tự do, theo ông Trịnh Văn Chất, Trưởng phòng Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Thanh Hóa. Các chuỗi liên kết tiêu thụ và hợp đồng bao tiêu sản phẩm với doanh nghiệp còn hạn chế, khiến thị trường dễ rơi vào tình trạng cung vượt cầu khi sản lượng tăng mạnh.
Ngành nông nghiệp Thanh Hóa nhận định việc mở rộng diện tích dứa trong những năm gần đây xuất phát từ giai đoạn giá dứa gai tăng cao, có thời điểm lên tới 15.000-16.000 đồng một kg. Nhiều hộ dân đã chuyển đổi đất trồng mía sang trồng dứa, cùng với việc áp dụng kỹ thuật thâm canh tốt hơn giúp năng suất tăng đáng kể.
Theo quy hoạch trước đây, đến năm 2030, Thanh Hóa dự kiến phát triển khoảng 2.300 ha dứa. Tuy nhiên, sau khi quy hoạch này không còn hiệu lực, diện tích dứa trên địa bàn đã tăng lên khoảng 5.500 ha, gấp hơn hai lần so với định hướng ban đầu.
Ông Chất phân tích, hiện chi phí đầu tư cho một ha dứa khoảng 275 triệu đồng, bao gồm giống, phân bón, nhân công và chi phí đất đai. Với mức giá khoảng 5.000 đồng một kg, người trồng mới có thể hòa vốn. Nếu giá tiếp tục giảm hoặc sản lượng bị ảnh hưởng bởi thời tiết, nguy cơ thua lỗ là rất lớn.
Để giải quyết bài toán đầu ra, tỉnh Thanh Hóa vừa thu hút được hai nhà đầu tư lớn xúc tiến xây dựng nhà máy chế biến dứa quy mô lớn. Khi đi vào hoạt động, các nhà máy này dự kiến cần nguồn nguyên liệu tương đương 2.500 ha dứa, góp phần tiêu thụ sản lượng cho vùng nguyên liệu hơn 5.000 ha hiện nay.
Theo ông Chất, địa phương cũng đang triển khai các chính sách hỗ trợ tích tụ đất đai, phát triển vùng sản xuất tập trung, đồng thời yêu cầu các địa phương kiểm soát chặt việc mở rộng diện tích trồng mới, hướng dẫn người dân sản xuất rải vụ, quản lý nguồn giống và hỗ trợ phát triển cây giống nuôi cấy mô nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.
Từ ngày 15-7 đến 7-9-2026, một chiếc Airbus A320neo của Cebu Pacific dự kiến phục vụ một số chuyến nội địa mang số hiệu Vietnam Airlines.
Máy bay đặt tại sân bay Tân Sơn Nhất, khai thác các hành trình khứ hồi từ TP.HCM đến Cam Ranh, Phú Quốc, Vinh và Đà Nẵng. Vé vẫn được bán qua hệ thống Vietnam Airlines nhưng phi công và tiếp viên là người của Hãng Cebu Pacific.
Thỏa thuận với Cebu Pacific là thuê ướt (bên cho thuê cung cấp máy bay, tổ bay, dịch vụ bảo dưỡng và bảo hiểm). Bên thuê lo lịch bay, bán vé và đưa chuyến vào mạng khai thác của mình. Vietnam Airlines thuê không chỉ chiếc máy bay mà cả những người trực tiếp vận hành.
Thuê ướt thường được sử dụng khi nhu cầu đi lại tăng nhanh hoặc một phần đội tàu phải nằm đất bảo dưỡng. Hãng có thể bổ sung ngay hàng trăm ghế mỗi chuyến, thay vì chờ nhận máy bay mới hay đào tạo thêm tổ bay.
Giải pháp này nhanh nhưng chi phí cao, nên hợp đồng thường chỉ kéo dài vài tuần hoặc vài tháng.
Cebu Pacific không phải hãng mới với hành khách Việt. Hãng bắt đầu khai thác các đường bay Manila - Hà Nội và Manila - TP.HCM từ năm 2008, sau đó mở đường bay Manila - Đà Nẵng cuối năm 2023.
Điểm khác biệt lần này là máy bay của hãng không chỉ bay quốc tế đến Việt Nam, mà còn phục vụ những chặng nội địa mang số hiệu Vietnam Airlines.
Một trường hợp khác dễ gây nhầm lẫn là các chuyến mang số hiệu VN6XXX nhưng ghi "khai thác bởi Pacific Airlines".
Tháng 3-2024, Pacific Airlines trả toàn bộ đội Airbus A320 cho các bên cho thuê và tạm ngừng bay để tái cơ cấu. Việc trả tàu bay giúp hãng được xóa khoảng 4.284 tỉ đồng tiền thuê, lãi và phạt chậm trả, nhưng cũng khiến hãng không còn máy bay hoạt động.
Vietnam Airlines sau đó cho Pacific Airlines thuê ba chiếc Airbus A321. Đây là thuê khô, tức chỉ giao máy bay, không kèm phi công và tiếp viên.
Pacific Airlines dùng giấy phép, tổ bay và bộ máy vận hành của mình, rồi bay trở lại từ ngày 26-6-2024. Vé có thể được bán trên website Vietnam Airlines, nhưng thông tin đặt chỗ vẫn ghi Pacific Airlines là đơn vị trực tiếp khai thác.
Đến cuối năm 2025, ba chiếc A321 vẫn được Vietnam Airlines ghi nhận là cho Pacific Airlines thuê khô.
Mới đây nhất ngày 15-6, hai bên cũng triển khai gia hạn hợp đồng thuê tàu bay và hợp đồng hợp tác dịch vụ khai thác chuyến bay giúp Pacific Airlines có tàu bay để bay.
Biết tin từ năm nay người lao động được giảm trừ thêm chi phí giáo dục, chị L.T.N. (Hà Đông-Hà Nội) chưa kịp mừng đã lo có thể không được hưởng chính sách.
Đầu năm 2026, chị đã nộp hơn 20 triệu đồng học phí cho con đang học tại Học viện Ngoại giao.
Theo quy định của học viện, học phí được nộp qua ngân hàng. Sau khi chuyển khoản, hệ thống xác nhận sinh viên đã hoàn thành nghĩa vụ học phí.
Tuy nhiên, theo Nghị định 253/2026 hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân, người có thu nhập từ tiền lương, tiền công được giảm trừ tối đa 24 triệu đồng/năm đối với chi phí giáo dục và 23 triệu đồng/năm đối với chi phí y tế của bản thân và người phụ thuộc. Điều kiện là phải có hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật.
"Con tôi đóng học phí từ tháng 2. Đến tháng 4, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung khoản giảm trừ chi phí giáo dục và y tế, tôi mới hỏi thì bộ phận kế toán học viện cho biết chỉ xuất hóa đơn khi sinh viên yêu cầu.
Nếu vậy, khoản học phí đã đóng trước đó có được chấp nhận để giảm trừ hay không?" - chị băn khoăn.
Trường hợp tương tự cũng xảy ra với chị N.M.N. (Vĩnh Tuy - Hà Nội). Con chị học lớp 11 tại một trường dân lập trên địa bàn phường Bạch Mai. Hàng tháng, chị chuyển khoản học phí. Nhà trường chỉ cấp phiếu thu, chưa xuất hóa đơn điện tử.
"Từ năm học này, tôi sẽ yêu cầu nhà trường xuất hóa đơn mỗi khi tôi nộp học phí để đủ điều kiện giảm trừ thuế", chị nói.
Ngoài học phí chính khóa, chị cũng băn khoăn liệu các khoản học phí ngoại ngữ do trường liên kết đào tạo, các lớp bóng rổ, cầu lông do trường tổ chức hoặc học tại cơ sở tư nhân có được tính giảm trừ nếu có hóa đơn hợp lệ hay không.
Trao đổi với Báo điện tử Tuổi trẻ, ông Nguyễn Ngọc Tú - chuyên gia về thuế - cho rằng chính sách giảm trừ chi phí giáo dục và y tế mới được áp dụng từ năm 2026, trong khi Nghị định 253 chỉ vừa được ban hành cách đây chưa đầy 2 tuần.
Thực tế, nhiều cơ sở giáo dục vẫn chưa thực hiện đầy đủ quy định về xuất hóa đơn khi cung cấp dịch vụ.
Vì vậy, để bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế trong năm đầu triển khai chính sách, nhiều chuyên gia kiến nghị cơ quan quản lý cho phép sử dụng các chứng từ khác để chứng minh khoản chi, như phiếu thu, chứng từ chuyển khoản, xác nhận của nhà trường, thẻ học sinh hoặc thẻ sinh viên.
Theo ông Tú, nếu tên người phụ thuộc trùng với thông tin trên chứng từ nộp học phí thì nên được chấp nhận làm căn cứ giảm trừ.
Ông cũng đề xuất trong giai đoạn đầu áp dụng chính sách, người nộp thuế vẫn được giảm trừ tối đa 24 triệu đồng/năm đối với chi phí giáo dục mà không bắt buộc phải có hóa đơn.
"Con đã được tính là người phụ thuộc thì hầu hết đang đi học. Mức giảm trừ 24 triệu đồng/năm, tương đương khoảng 2 triệu đồng/tháng, vẫn thấp hơn rất nhiều so với chi phí thực tế để nuôi một người đang trong độ tuổi học tập, đặc biệt là sinh viên đại học", ông Tú nói.
Tuy nhiên, dòng tiền tiếp tục tập trung vào một số ít cổ phiếu, trong khi phần lớn nhà đầu tư phải đối mặt với một thị trường phân hóa mạnh với nhiều cổ phiếu sinh lời kém hơn gửi tiết kiệm.
Chỉ số VN-Index đã đạt mức tăng trưởng 4,23% trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, nếu đặt cạnh nhiều thị trường chứng khoán trong khu vực, mức tăng của chỉ số vẫn khá khiêm tốn.
Còn nếu so với kênh gửi tiết kiệm, khoảng cách cũng không quá lớn khi người gửi tiền có thể nhận về lãi 3-3,5% với mặt bằng lãi suất 12 tháng hiện đang 6-7%.
Trong khi đó, các khoản lãi gửi tiết kiệm cũng nhanh chóng bị "bào mòn" khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đến hết tháng 5 đã tăng 3,61% so với đầu năm.
Mở rộng hơn, nhiều kênh đầu tư quen thuộc cũng có nửa đầu năm kém thuận lợi. Giá vàng giảm gần 9%, bạc giảm gần 17,5%, còn Bitcoin mất tới 32,3% giá trị từ đầu năm.
Thống kê của Tuổi Trẻ từ gần 1.500 mã chứng khoán trên 3 sàn, hơn 70% thị trường sinh lời kém hơn gửi tiết kiệm và thậm chí "mất giá" trước lạm phát.
Thực tế, thị trường vẫn ghi nhận một số trường hợp tăng giá đột biến như FCC của CTCP Liên hợp thực phẩm tăng gần 8 lần trên UPCoM hay THD của CTCP Thaiholdings tăng khoảng 5 lần trên HNX. Tuy nhiên, cả hai đều có thanh khoản rất thấp.
Những cơ hội ngoài nhóm Vingroup có thể hút được thanh khoản chỉ xuất hiện ở một số mã như BSR (+50%) của Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam hay một số mã ngân hàng như STB, LPB, MSB.
Nhà quản lý quỹ Pyn Elite, ông Petri Deryng nhận định: "Những biến động mạnh của một vài cổ phiếu trong nhóm Vingroup đã chi phối diễn biến của chỉ số, trong khi phần còn lại của thị trường gần như đi ngang do sự chú ý của nhà đầu tư tập trung vào một số ít doanh nghiệp".
Theo quỹ, nhà đầu tư vẫn chưa thực sự quay trở lại thị trường, mặc dù tiến triển trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Iran và Mỹ đã giúp kỳ vọng lạm phát hạ nhiệt, qua đó làm giảm khả năng lãi suất tiếp tục tăng.
Những sự chú ý của giới đầu tư đang chuyển sang kết quả kinh doanh quý 2-2026.
Theo Chứng khoán MBS, lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết có thể tăng khoảng 15% trong quý 2-2026 và tăng khoảng 18% cho cả năm 2026. Trong đó, vận tải, bất động sản khu công nghiệp và bán lẻ được dự báo là ba nhóm ngành có mức tăng trưởng lợi nhuận trên 30% riêng trong quý 2-2026.
Ở chiều ngược lại, dịch vụ tài chính có thể giảm khoảng 15%, nhóm doanh nghiệp xuất khẩu giảm khoảng 35%, còn hàng không chịu áp lực lớn nhất với mức giảm tới 61%.
Riêng nhóm ngân hàng dù có thể tăng trưởng lợi nhuận 16% trong quý 2-2026 nhưng sẽ phân hóa. Đáng chú ý, lợi nhuận Eximbank và Sacombank có thể giảm khoảng 40% so với cùng kỳ.
Đối với ngành hàng không, lợi nhuận ròng quý 2 của Vietnam Airlines (HVN) có thể giảm tới 96% do lượng hành khách suy giảm, doanh nghiệp cắt giảm một số đường bay kém hiệu quả và đặc biệt là giá nhiên liệu tăng mạnh khoảng 85% so với cùng kỳ năm trước, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.
Đánh giá về xu hướng thị trường trong ngắn hạn, ông Lương Duy Phước - Giám đốc phân tích của Kafi - cho rằng thị trường đang ổn định hơn sau nhịp hồi phục nhưng chưa đủ điều kiện hình thành xu hướng tăng mạnh. Khả năng chinh phục vùng 1.900 điểm sẽ phụ thuộc vào sự cải thiện của thanh khoản và sự đồng thuận của dòng tiền.
Ông Phước khuyến nghị nhà đầu tư duy trì tỉ trọng cổ phiếu ở mức hợp lý, ưu tiên các doanh nghiệp vẫn duy trì xu hướng tích cực và được dòng tiền hỗ trợ.
