Với hành trình chinh phục không gian sâu hướng tới Mặt trăng, 4 phi hành gia trên tàu Orion khi thực hiện sứ mệnh lịch sử Artemis II phải tìm cách duy trì những sinh hoạt quen thuộc như uống sinh tố, chụp ảnh bằng điện thoại, xử lý email lỗi, thậm chí sửa toilet gặp trục trặc.
Trong không gian sống chật hẹp tương đương hai chiếc xe minivan, mọi sinh hoạt diễn ra trong trạng thái không trọng lực. Với Christina Koch – người phụ nữ đầu tiên bay vào không gian sâu, hành trình 10 ngày giống như một chuyến “cắm trại ngoài vũ trụ”, nơi tinh thần đồng đội và khả năng thích nghi được đặt lên hàng đầu.
Danh sách vật dụng trên tàu có 58 bánh tortilla, 43 ly cà phê, thịt bò nướng, 5 loại tương ớt – và một cái toilet duy nhất. Khác với các sứ mệnh Apollo trước đây – khi phi hành gia phải dùng túi chứa chất thải và bỏ lại trên bề mặt Mặt trăng – đây là lần đầu một chuyến bay không gian sâu được trang bị hệ thống vệ sinh hoàn chỉnh.
Tuy nhiên toilet này bất ngờ gặp sự cố và được Christina Koch xử lý. Cô hài hước tự nhận mình là “thợ sửa ống nước ngoài không gian”.
Theo cô, đây có lẽ là thiết bị quan trọng nhất trên tàu – và khi nó hoạt động ổn định, cả phi hành đoàn đều “thở phào nhẹ nhõm”.
Toilet đặt trong khoang nhỏ, phát ra tiếng ồn lớn, buộc phi hành gia phải đeo thiết bị bảo vệ tai khi sử dụng, nhưng cũng là nơi hiếm hoi có được sự riêng tư.
Không chỉ gặp trục trặc với toilet, phi hành đoàn còn xử lý những vấn đề quen thuộc “dưới mặt đất” như hệ thống email Microsoft Outlook bị lỗi. Chỉ huy Reid Wiseman cho biết sự cố đã được đội kiểm soát bay tại Houston nhanh chóng khắc phục.
Để duy trì thể trạng trong môi trường vi trọng lực – nơi cơ thể dễ mất khối lượng cơ và xương nếu không vận động – phi hành đoàn tuân thủ lịch sinh hoạt nghiêm ngặt, gồm 30 phút tập luyện mỗi ngày với thiết bị dạng bánh đà, cho phép thực hiện các bài tập như chèo thuyền, squat hay nâng tạ.
Giấc ngủ cũng là trải nghiệm đặc biệt. Các túi ngủ được cố định vào thành tàu để tránh trôi nổi. Christina Koch thậm chí ngủ trong tư thế lộn ngược, “treo mình như một con dơi” giữa khoang tàu – theo mô tả của chỉ huy Wiseman.
Trong chuyến đi này, NASA cho phép các phi hành gia mang theo điện thoại thông minh để ghi lại khoảnh khắc đáng nhớ, kết nối với gia đình và chia sẻ với mọi người ở Trái đất.
Phi hành gia Jeremy Hansen cho biết cảm giác lơ lửng khiến ông “như trở lại làm một đứa trẻ”. Còn Victor Glover – người da màu đầu tiên bay quanh Mặt trăng – thừa nhận rằng dù phải giữ sự chuyên nghiệp, vẫn có lúc chỉ muốn reo hò khi tàu Orion rời bệ phóng.
Trong một tuyên bố đăng tải trực tuyến, đội tuyển Argentina, vốn rất được người hâm mộ Trung Quốc yêu mến, cho biết sẽ đóng góp các nhu yếu phẩm như nước uống đóng chai, khăn tắm, quần áo và ba lô nhằm hỗ trợ công tác khắc phục hậu quả thiên tai và tái thiết sau lũ.
Đội tuyển cho biết họ muốn đáp lại tình cảm của người hâm mộ Trung Quốc, những người đã cổ vũ đội bóng tại World Cup năm nay ở Bắc Mỹ, đồng thời sẽ phối hợp với các tổ chức địa phương để chuyển hàng cứu trợ tới khu vực bị ảnh hưởng trong thời gian sớm nhất.
“Chúng tôi đã thấy những thông tin về trận lũ lụt ở Quảng Tây, Trung Quốc, và thực sự muốn làm điều gì đó cho những người hâm mộ Argentina tại Trung Quốc cũng như tại Quảng Tây”, tuyên bố nêu rõ.
Quảng Tây đang đối mặt với hậu quả của đợt lũ nghiêm trọng do 10 ngày mưa liên tiếp dưới ảnh hưởng của bão Maysak. Ít nhất 39 người đã thiệt mạng, 9 người mất tích, hơn 375.000 người bị ảnh hưởng và trên 130.000 người buộc phải sơ tán khỏi nhà cửa.
Khi nước lũ bắt đầu rút tại một số khu vực, chính quyền đã triển khai dọn dẹp bùn đất, khôi phục hệ thống điện và thông tin liên lạc.
Nhà chức trách cũng bắt đầu tập trung vào vấn đề hạ tầng và những thách thức do tình trạng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng dưới tác động của biến đổi khí hậu.
Theo trang tin Southern Weekly có trụ sở tại Quảng Châu, một số hồ chứa tại Quảng Tây đã gặp tình huống khẩn cấp do các trận mưa cực lớn trong thời gian ngắn vượt quá giới hạn thiết kế ban đầu của công trình.
Trung tâm Khí tượng Quốc gia Trung Quốc cho biết trong 3 ngày tới, một nhiễu động nhiệt đới kết hợp với rãnh gió mùa sẽ tiếp tục gây mưa to đến rất to tại các khu vực ven biển Quảng Đông và Quảng Tây.
Trong khi đó, bão Bavi, dù đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, vẫn tiếp tục gây mưa lớn tại khu vực Đông Bắc Trung Quốc. Theo CCTV, hơn 360.000 người tại tỉnh Liêu Ninh đã phải sơ tán khẩn cấp.
Tại thủ phủ Thẩm Dương, mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng trong ngày 13/7. Trên một số tuyến đường chính, mực nước ngập lên tới gần 300mm.
Các trường học, hoạt động ngoài trời và công trường xây dựng đã phải tạm dừng hoạt động. Chính quyền khuyến cáo người dân làm việc tại nhà và hạn chế di chuyển nếu không cần thiết.
Đến sáng 14/7, chính quyền thành phố đã đóng cửa nhiều lối vào tàu điện ngầm và tạm ngừng hoạt động hoàn toàn 3 tuyến giao thông công cộng.
Lúc khoảng 7h sáng, Thẩm Dương tiếp tục phát cảnh báo đỏ, mức cao nhất, về mưa lớn. Các nhà khí tượng dự báo một số địa phương có thể hứng thêm từ 50-100mm mưa trong vòng 6-8 giờ tiếp theo.
Tại một số khu vực, tổng lượng mưa tích lũy do bão có thể vượt 450mm, làm gia tăng nguy cơ lũ quét.
Dự kiến bão sẽ băng qua khu vực phía bắc bán đảo Triều Tiên trong đêm. Giới chức Trung Quốc khuyến cáo các địa phương ven biển và khu vực đông bắc tiếp tục đề phòng mưa lớn và gió mạnh cho đến khi hoàn lưu của bão hoàn toàn rời khỏi khu vực.
Thủ tướng Lê Minh Hưng ngày 7-8/5 có chuyến công tác đến Philippines, dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48, theo lời mời từ Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr.
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 và các hội nghị liên quan với chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung" là những sự kiện quan trọng nhất trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines. Hội nghị mang ý nghĩa đặc biệt khi ASEAN bước vào giai đoạn phát triển mới sau 10 năm xây dựng Cộng đồng ASEAN giai đoạn 2015-2025.
"Đoàn Việt Nam do Thủ tướng Lê Minh Hưng dẫn đầu đã có nhiều đóng góp vào thành công của hội nghị", Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết, theo Bộ Ngoại giao.
Theo Thứ trưởng, trong lần đầu tiên tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN trên cương vị mới, Thủ tướng đã nêu nhiều đề xuất, sáng kiến đóng góp vào các giải pháp chung để củng cố đoàn kết và nâng cao tự cường cho ASEAN trong ứng phó với tình hình hiện nay, cũng như hướng tới tương lai, đảm bảo người dân được thụ hưởng những thành quả của ASEAN.
Các đề xuất của Việt Nam đặt ưu tiên cao nhất là bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định để thúc đẩy, tạo điều kiện thuận lợi cho ASEAN tiếp tục phát triển bền vững, để người dân ASEAN có cuộc sống ấm no và hạnh phúc.
"Những biện pháp Việt Nam đề ra rất toàn diện, từ hòa bình, an ninh, ổn định, tăng cường đoàn kết nội khối, cho tới tăng cường kết nối kinh tế - thương mại nội khối, mở rộng quan hệ đối ngoại, không gian của ASEAN thông qua kết nối, ký thỏa thuận về kinh tế với đối tác bên ngoài, cũng như tăng cường hợp tác, kết nối ASEAN trong đảm bảo an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh con người", Thứ trưởng cho biết.
Các quốc gia thành viên ASEAN hoan nghênh những đề xuất từ Việt Nam. Trên cơ sở những đề xuất của Việt Nam và các nước, ASEAN thông qua Tuyên bố Lãnh đạo ASEAN về các Hành động ưu tiên củng cố tự cường khu vực ứng phó với hệ lụy từ tình hình Trung Đông.
Trong chuyến công tác, Thủ tướng Lê Minh Hưng còn gặp, trao đổi, tiếp xúc với các lãnh đạo ASEAN, Tổng Thư ký ASEAN và giám đốc Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với đối tác.
Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang cho biết các cuộc tiếp xúc song phương này có ba điểm đáng chú ý, gồm thiết lập quan hệ cá nhân giữa Thủ tướng và các lãnh đạo ASEAN, khẳng định quyết tâm chung về tăng cường quan hệ song phương, thống nhất nhiều giải pháp thiết thực và đối tác đều coi trọng vai trò của Việt Nam trong ASEAN cũng như cộng đồng quốc tế.
"Thủ tướng có lịch làm việc dày đặc, mang lại những kết quả thực chất, lan tỏa thông điệp về một Việt Nam năng động, đổi mới, hội nhập và vươn mình mạnh mẽ, thành viên tích cực, có trách nhiệm, nhiều đóng góp của Cộng đồng ASEAN, mở ra những tiền đề và xung lực thuận lợi đưa quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác cả về bề rộng và bề sâu trong thời gian tới", Thứ trưởng nói.
Trả lời hãng tin Anadolu trong một tuyên bố bằng văn bản, người phát ngôn NATO Allison Hart xác nhận, Washington có kế hoạch rút một số máy bay và vũ khí hải quân được phân bổ cho các hoạt động của NATO ở châu Âu.
Nữ phát ngôn này cho biết thêm, liên minh từ trước đến nay đã phụ thuộc rất nhiều vào lực lượng và năng lực của Mỹ, đồng thời cho biết sự cân bằng trách nhiệm có thể thay đổi khi các đồng minh châu Âu và Canada tăng chi tiêu quốc phòng và phát triển thêm các năng lực.
“Sự thay đổi này củng cố các kế hoạch quốc phòng của NATO bằng cách giảm sự phụ thuộc quá mức vào một đồng minh và phản ánh sự thay đổi rộng lớn hơn đang diễn ra trong Liên minh. Điều này nhằm mục đích đặt NATO trên một nền tảng bền vững hơn trong những thập kỷ tới,” bà Hart nói.
Những bình luận này được đưa ra sau một bài báo của New York Times, dẫn lời 2 quan chức cấp cao của châu Âu, cho biết Lầu Năm Góc có kế hoạch giảm đáng kể số lượng máy bay và tàu chiến được điều động cho các hoạt động của NATO ở châu Âu.
Theo bài báo, số lượng máy bay chiến đấu F-16 và F-15E của Mỹ được phân bổ cho NATO sẽ giảm từ khoảng 150 xuống còn 100, trong khi máy bay giám sát hàng hải sẽ giảm từ 26 xuống còn 15. Trong khi đó, 8 máy bay tiếp nhiên liệu trên không cũng dự kiến sẽ bị rút hoàn toàn.
Một tàu ngầm mang tên lửa, một tàu sân bay cùng nhiều tàu chiến và hàng chục máy bay thuộc nhóm tác chiến tàu sân bay cũng có thể được điều chuyển sang khu vực khác.
New York Times cho biết thêm một trong hai nhóm máy bay ném bom hiện được giao nhiệm vụ hỗ trợ phòng thủ châu Âu cũng có thể bị tái bố trí.
Hiện Reuters chưa thể xác minh độc lập thông tin này, NATO và Bộ Quốc phòng (Bộ Chiến tranh) Mỹ cũng chưa đưa ra bình luận.
Trước đó, Bộ Tư lệnh miền Đông Mỹ cho biết nước này sẽ "điều chỉnh quy mô phù hợp" đối với các đóng góp cho "Mô hình lực lượng NATO" nhưng không nêu chi tiết.
Thông tin trên xuất hiện trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy việc tái phân bổ nguồn lực quân sự và nhiều lần chỉ trích các đồng minh châu Âu chi tiêu chưa đủ cho quốc phòng.
