Theo các chuyên gia y tế và tâm lý đây là những thói quen xấu phổ biến nhất ở độ tuổi trung niên và cách khắc phục.
Trằn trọc quá lâu trên giường
Nhiều người có thói quen nằm lướt điện thoại hoặc suy nghĩ vẩn vơ trên giường dù không buồn ngủ. Bác sĩ Ashley Cremona-Simmons, chuyên gia y học gia đình tại Mỹ, cho biết việc “nằm ì” này vô tình làm rối loạn đồng hồ sinh học.
“Giường ngủ chỉ nên dành cho hai việc: ngủ và quan hệ thân mật”, bác sĩ Ashley nói. Bà khuyến nghị mọi người nên duy trì khung giờ đi ngủ cố định, đạt 7-9 tiếng mỗi đêm.
Để có giấc ngủ sâu, hãy ngừng sử dụng caffeine sau buổi sáng và tắt toàn bộ thiết bị điện tử. Nếu liên tục thức giấc giữa đêm hoặc kiệt sức sau khi thức dậy, nên đến gặp bác sĩ vì đó có thể là dấu hiệu của chứng rối loạn giấc ngủ.
Nuông chiều bản thân bằng chế độ ăn kém lành mạnh
Khi cuộc sống quá bận rộn, thức ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn trở thành lựa chọn tiện lợi, đẩy người trung niên vào cái bẫy dinh dưỡng.
Bác sĩ Ashley cho biết, duy trì cân nặng hợp lý ở tuổi này giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh mãn tính khi về già. “Hãy cắt giảm tối đa thực phẩm chế biến sẵn, tăng cường chất xơ, ăn đa dạng các loại thực vật và thực phẩm lên men để nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột”, bà nói.
Lười vận động hoặc tập luyện ngắt quãng
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ, người trưởng thành cần tập thể dục nhịp điệu cường độ vừa phải ít nhất 150 phút và tập sức mạnh (nâng tạ, kháng lực) tối thiểu hai ngày mỗi tuần. Sau tuổi 65, cần chú trọng thêm các bài tập giữ thăng bằng.
“Nếu là người lười vận động, hãy bắt đầu bằng những mục tiêu nhỏ như đi cầu thang bộ, tăng số bước chân hàng ngày hoặc đi bộ quanh văn phòng khi giải lao”, bác sĩ Ashley khuyên.
Tuy nhiên, việc hứng lên tập dồn dập một tuần rồi bỏ bớt tuần sau cũng không mang lại kết quả. Bác sĩ chỉnh hình Anna Di ở New York khẳng định, tính kỷ luật và sự đều đặn mới là chìa khóa.
Bà gợi ý mọi người nên rủ bạn đồng hành tập cùng để vừa tăng động lực, vừa giải tỏa áp lực tinh thần, tránh sự cô đơn.
Phớt lờ các cơn đau
Nhiều người bước sang tuổi 40-50 nhận thấy cơ thể không còn hồi phục nhanh như trước, các khớp đau nhức khi làm những việc vốn rất bình thường. Thay vì đi khám, họ chọn cách chịu đựng hoặc ngừng vận động vì sợ đau.
Ở tuổi trung niên, đau đớn xuất hiện do cơ thể thiếu sức bền và sự phối hợp. Lúc này, bạn cần học các kiểu vận động đúng cách, tập giãn cơ nhẹ nhàng dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia thay vì chịu trận.
Tự cô lập và chịu đựng cô đơn
Việc kết bạn mới ở tuổi trung niên không hề dễ dàng khi ai cũng bận rộn với gia đình riêng. Thế nhưng, đây lại là giai đoạn chúng ta cần các mối quan hệ xã hội hỗ trợ nhiều nhất.
Bà Sarah Burrows, chuyên gia sức khỏe tâm thần tại trung tâm Tư vấn tâm lý SUNY New Paltz (Mỹ), cảnh báo nếu không vun đắp được những mối quan hệ tích cực, người trung niên rất dễ rơi vào cảm giác cô lập sâu sắc.
Chuyên gia Gwenyth Lloyd gợi ý, chủ động bắt chuyện với hàng xóm, tham gia vào các câu lạc bộ, trung tâm cộng đồng hoặc hội nhóm có cùng sở thích. “Không ai là một hòn đảo đơn độc. Tất cả chúng ta đều cần được giao lưu, được yêu thương và chấp nhận”, bà Lloyd nói.
Lạm dụng chất kích thích
Để trốn tránh áp lực cuộc sống, không ít người tìm đến rượu bia, thuốc lá hay các chất gây nghiện khác. Chuyên gia Lloyd chỉ ra đây là một vòng xoáy nguy hiểm, khiến con người dễ dàng từ bỏ các thói quen lành mạnh khác, hủy hoại cả sức khỏe thể chất lẫn tâm thần.
Đáng lưu ý, khi già đi, cơ thể sẽ suy giảm lượng enzyme alcohol dehydrogenase (chất chịu trách nhiệm chuyển hóa cồn), khiến tác hại của rượu bia lên cơ thể người trung niên nghiêm trọng hơn nhiều so với thời trẻ.
Nuôi dưỡng suy nghĩ tiêu cực
Hành vi bên ngoài thường là tấm gương phản chiếu thế giới nội tâm. Sự tuyệt vọng sẽ bắt đầu khi bạn liên tục tự trách móc và dằn vặt chính mình.
Theo chuyên gia Burrows, cái nhìn bi quan, thái độ tự phê bình gay gắt sẽ dẫn đến trầm cảm, thu mình và sợ hãi khi kết nối với xã hội. Những lời tự thoại tiêu cực này có thể bén rễ từ những tổn thương tâm lý trong quá khứ chưa được giải quyết.
Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định chúng ta hoàn toàn có thể tái tạo tư duy tích cực ở bất kỳ độ tuổi nào. “Phương thuốc tốt nhất là hãy cười thật sảng khoái, mỉm cười thường xuyên và mở lòng chào đón thế giới”, bà Lloyd nói.
Dù phải chờ đợi mua vé giữa trời nắng, nhiều người vẫn kiên nhẫn xếp hàng, giữ trật tự. Đứng xếp hàng từ 6h sáng, bạn Mỹ Lệ, giáo viên mầm non, chia sẻ: "Tôi rất biết ơn khi mình được sống trong thời đại hòa bình. Máu xương ông cha ta đổ xuống để bảo vệ đất nước không thể bị lãng quên. Những dịp như hôm nay, tôi muốn được tham quan những di tích như Dinh Độc Lập để hiểu hơn về lịch sử đất nước mình".
Nhiều bạn trẻ hào hứng khi nghe những cựu chiến binh kể lại những ngày tháng đau thương nhưng cũng rất hào hùng của dân tộc. Họ trân trọng và biết ơn vì được sống trong thời đại hòa bình như bây giờ.
Nơi này không chỉ là một công trình kiến trúc độc đáo, mà còn là biểu tượng thiêng liêng gắn liền với ngày thống nhất đất nước.
Vì vậy những ngày này, người dân cả nước đổ về đây tham quan rất đông.
Ghé thăm nơi đây vào dịp lễ 30-4, không chỉ được tìm hiểu những câu chuyện lịch sử, mà còn cảm nhận khí thế hào hùng và lòng tự hào dân tộc mãnh liệt.
Trích xuất camera an ninh, nhà chùa ghi nhận có chiếc taxi dừng trước cổng lúc 11h ngày 10/5. Một phụ nữ từ ghế sau bước xuống, dìu người đàn ông vào trong khuôn viên chùa rồi rời đi.
Nhà chùa sau đó đã vệ sinh, chăm sóc vết thương cho ông, đồng thời báo chính quyền địa phương. "Ông ấy đi lại khó khăn, lúc tỉnh táo, lúc lại tỏ ra không minh mẫn", trụ trì nói.
Công an xã Lạc Phượng điều tra và xác minh người đàn ông bị bỏ lại ở cổng chùa sinh năm 1955, hộ khẩu tại quận Ba Đình (cũ), Hà Nội. Người phụ nữ đi cùng là con gái ông, sinh năm 1997. Gia đình đang thuê trọ tại xã Gia Lâm, Hà Nội.
Người đàn ông cho biết sức yếu, tuổi cao nên không còn khả năng lao động. Con gái ông mới sinh cháu, lại suy thận nặng, con rể là công nhân, thu nhập thấp, kinh tế gia đình khó khăn. "Ông bàn với con gái và con rể đưa vào chùa để xin được cưu mang", báo cáo của công an xã Lạc Phượng nêu.
Làm việc với công an, người con gái nói sợ không được trụ trì tiếp nhận, chị để cha ở cổng và đi về.
Sư Thích Quảng Văn cho biết chùa Đồng đang chăm sóc ba người già neo đơn nhưng tự chủ được sinh hoạt. Người đàn ông đi lại khó khăn, cần người hỗ trợ chuyên biệt nên nhà chùa không thể tiếp nhận.
Trưa 12/5, vợ chồng người con gái đến làm việc với chính quyền xã Lạc Phượng và đón cha về nhà. "Khi đến, người con gái mang theo kết quả khám sức khỏe xác định đang bị suy thận, nhà cũng đã bán, đang phải ở thuê", sư Quảng Văn nói.
Đại diện Cục Bảo trợ Xã hội, ông Trần Cảnh Tùng, Trưởng phòng Công tác Xã hội, cho biết hành vi bỏ rơi cha mẹ như trong vụ việc này có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Ông Tùng dẫn chứng Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, quy định con, cháu có nghĩa vụ phụng dưỡng người cao tuổi. Theo Luật Người cao tuổi, Nhà nước tiếp nhận vào cơ sở bảo trợ xã hội những người thuộc hộ nghèo, không có người phụng dưỡng và không có điều kiện sống tại cộng đồng. Các trường hợp khẩn cấp do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định.
Ông Tùng cho biết gia đình người đàn ông cần làm đơn gửi Chủ tịch UBND cấp xã để được xem xét hỗ trợ. Cục Bảo trợ Xã hội đã hướng dẫn Sở Y tế Hải Phòng phối hợp cùng chính quyền địa phương và gia đình để thống nhất phương án chăm sóc.
Từ cái cảnh lụi hụi nấu nồi cơm nhỏ xíu trong căn phòng trọ Sài Gòn, ăn qua loa cho xong bữa, về tới nhà là thành #cơmnhà thiệt sự - có người nấu, có người chờ, có tiếng cười nói rôm rả, nghe mà ấm lòng muốn rơi nước mắt.
Quê tôi ở một xóm nhỏ miền Tây, xứ sen hồng - trước nhà là con rạch nước đục phù sa, sau nhà là mấy liếp rau xanh rì. Xe vừa quẹo vô đầu xóm là tôi thấy lòng mình nhẹ hẳn, như trút được nguyên bao nhiêu mệt mỏi trên thành phố.
Ở TP.HCM, có khi chạy xe ngoài đường đông nghẹt, nghe còi inh ỏi, đầu óc lúc nào cũng căng như dây đàn. Vậy mà chỉ cần về tới cổng nhà, nghe tiếng má với câu chào quen thuộc, "về rồi hả con", là tự nhiên thấy mọi thứ dịu xuống.
Bữa cơm quê không có gì cao sang mà sao ngon lạ. Ba tôi hay tranh thủ buổi sáng đi vợt hến dưới rạch. Ba nói: "Hến này tươi ăn mới ngọt", rồi cười cười, tay còn dính bùn mà mặt thì khoái chí. Má thì ở trong bếp, lụi hụi rửa rau, nấu nồi canh chua thơm phức. Còn ngoại tôi, lúc nào cũng ngồi cái ghế gỗ cũ, chậm rãi nhìn con cháu, lâu lâu chen vô một câu: "Ăn nhiều vô con, ốm quá trời".
Có bữa cơm chỉ có cá kho, dĩa rau luộc, chén nước mắm dầm ớt, vậy mà ngồi ăn, tôi thấy ngon hơn bất cứ món nào ngoài quán. Cá kho đậm đà, thịt săn, nước kho sền sệt. Má còn để thêm dĩa xoài chín vàng ươm, ăn kèm nghe vừa ngọt vừa béo, đúng cái kiểu "đặc sản nhà làm" mà đi đâu cũng không kiếm được. Tôi vừa ăn vừa xuýt xoa, ba nhìn qua cười: "Ở trên đó có ăn được vầy không con?". Tôi chỉ biết lắc đầu.
Ở TP.HCM, nhiều khi ăn một mình riết rồi quen. Mở điện thoại lên coi cái gì đó, ăn cho qua bữa, xong rồi lại lao vô công việc. Không ai hỏi ngon không, cũng không có ai gắp cho miếng cá, chan thêm miếng canh. Mọi thứ nó gọn gàng, nhanh chóng, mà cũng lạnh lẽo dữ lắm.
Ở quê, bữa cơm kéo dài hơn bình thường. Ăn xong rồi vẫn ngồi đó, nói chuyện này chuyện kia. Ba kể chuyện xóm làng, má hỏi thăm công việc trên thành phố, ngoại thì lâu lâu chen vô nhắc chuyện hồi xưa. Có khi chỉ là mấy câu chuyện đơn giản vậy thôi, mà tôi nghe hoài không chán. Tại lâu rồi, tôi mới có lại cái cảm giác "được thuộc về chốn quê".
Mỗi lần về quê, tôi hay tự nhủ: "Lần này ở lâu lâu chút". Mà rồi cũng vài bữa là phải đi. Sài Gòn còn công việc, còn trách nhiệm, còn bao nhiêu thứ đang chờ. Ngày lên lại thành phố, má gói cho mớ đồ ăn, ba dặn dò đủ thứ, Ngoại thì đứng nhìn theo, ánh mắt hiền mà buồn buồn. Tôi quay xe đi mà lòng cứ nặng trĩu.
Trên đường trở lại, tôi biết rồi mình sẽ lại quay về với những bữa ăn vội vàng. Nhưng trong lòng tôi, cái vị cơm quê vẫn còn đó. Cái vị cá kho đậm đà, cái ngọt của xoài chín, cái ấm áp của tiếng cười bên mâm cơm... nó theo tôi lên tới tận Sài Gòn, len vô từng ngày bận rộn.
Có người hỏi tôi, sao cứ thích về quê hoài vậy. Tôi cười, trả lời vui: "Về ăn cơm". Nhưng thiệt ra, đâu chỉ là ăn. Là về để thấy mình vẫn còn một nơi để thương, để nhớ. Là về để biết, dù ngoài kia có mệt cỡ nào, thì vẫn có một mâm cơm chờ mình, có ba má, có ngoại, có một mái nhà luôn mở cửa.
Với tôi - một thằng con trai miền Tây đi làm xa - hạnh phúc nhiều khi chỉ là vậy thôi - một bữa cơm nhà, ăn cho no bụng, rồi cười cho đã lòng.
