Các nguồn tin cho hay các báo cáo tình báo của Mỹ đưa ra cảnh báo như trên là vì cho rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz là đòn bẩy thực sự duy nhất mà Iran có đối với Mỹ.
“Chắc chắn là giờ đây khi Iran nhận thấy rõ quyền lực và ảnh hưởng của mình đối với eo biển này, họ sẽ không sớm từ bỏ nó”, một trong 3 nguồn tin bình luận. Họ từ chối tiết lộ chi tiết về cơ quan nào đã đưa ra các đánh giá như trên.
Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận từ Reuters. Hiện cũng chưa có thông tin phản ứng từ Iran.
Cảnh báo mới cho thấy Tehran có thể tiếp tục kiểm soát chặt giao thông qua eo biển Hormuz để giữ giá năng lượng ở mức cao như một biện pháp gây áp lực lên Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm tìm ra lối thoát nhanh chóng cho cuộc chiến đã kéo dài gần 5 tuần, theo Reuters.
Chi phí năng lượng tăng cao có nguy cơ làm gia tăng lạm phát ở Mỹ, tạo ra gánh nặng chính trị cho Tổng thống Trump khi ông phải đối mặt với tỷ lệ ủng hộ thấp và đảng Cộng hòa của ông đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Các báo cáo cũng cung cấp dấu hiệu mới nhất cho thấy cuộc chiến, nhằm xóa sổ sức mạnh quân sự của Iran, trên thực tế có thể làm tăng ảnh hưởng khu vực của nước này bằng cách cho thấy khả năng đe dọa tuyến đường thủy quan trọng này của Tehran, theo Reuters.
“Trong nỗ lực ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt, Mỹ đã trao cho Iran một vũ khí gây rối loạn quy mô lớn”, ông Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, một tổ chức ngăn ngừa xung đột có trụ sở tại Bỉ, bình luận. Ông còn nhận định Tehran hiểu rằng khả năng chi phối thị trường năng lượng thế giới thông qua việc kiểm soát eo biển Hormuz “mạnh mẽ hơn nhiều so với cả vũ khí hạt nhân.”
Tổng thống Trump hôm 4.4 tuyên bố Iran chỉ còn 48 giờ để đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với “địa ngục”.”Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần – chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục giáng xuống họ…”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Đáp lại, tướng Ali Abdollahi Aliabadi thuộc Bộ chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya ở Tehran nói rằng cảnh báo mới của Tổng thống Trump là “một hành động bất lực, lo lắng, mất cân bằng và ngu ngốc”, theo AFP. Ông Aliabadi cảnh báo rằng “cánh cửa địa ngục sẽ mở ra với các người” nếu cơ sở hạ tầng của Iran tiếp tục bị tấn công.
Trước đó vào ngày 3.4, một quan chức Nhà Trắng cho Reuters hay ông Trump “tự tin rằng eo biển sẽ sớm được mở lại” và đã nói rõ rằng Iran sẽ không được phép điều tiết tuyến đường thủy này sau xung đột.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã sử dụng nhiều chiến thuật khác nhau để khiến việc vận chuyển thương mại qua eo biển Hormuz trở nên quá nguy hiểm kể từ khi Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát động cuộc chiến vào ngày 28.2, theo Reuters.
Từ việc tấn công các tàu dân sự và rải thủy lôi đến việc đòi phí qua lại, Iran thực tế đã phong tỏa giao thông qua eo biển Hormuz.
Giới chuyên gia cho rằng một chiến dịch quân sự nhằm mở lại eo biển Hormuz sẽ gây ra nhiều rủi ro tiềm ẩn đáng kể, theo Reuters. Eo biển Hormuz chia cắt Iran và Oman. Eo biển này rộng 33 km ở điểm hẹp nhất, nhưng luồng hàng hải chỉ rộng 3 km theo cả hai hướng, khiến tàu thuyền và binh sĩ dễ trở thành mục tiêu.
Ngay cả khi lực lượng Mỹ chiếm được bờ biển và các đảo phía nam Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vẫn có thể tấn công họ và duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz bằng máy bay không người lái và tên lửa phóng từ sâu bên trong Iran, theo Reuters dẫn lời một số chuyên gia.
“Chỉ cần một hoặc hai máy bay không người lái là đủ để làm gián đoạn giao thông và ngăn cản tàu thuyền đi qua”, ông Vaez bình luận.
Một số chuyên gia còn cho rằng ngay cả sau xung đột, Iran khó có thể từ bỏ khả năng kiểm soát qua eo biển Hormuz vì họ sẽ cần phải tái thiết, và việc thu phí qua lại đối với tàu thuyền thương mại sẽ là một phương tiện để gây quỹ tái thiết.
Trong một podcast của tạp chí Foreign Affairs hôm 2.4, cựu Giám đốc CIA Bill Burns dự đoán rằng Tehran “sẽ tìm cách duy trì đòn bẩy mà họ đã giành lại được bằng cách làm gián đoạn giao thông” qua eo biển Hormuz.
Ông Burns còn cho rằng Iran sẽ tìm cách sử dụng khả năng kiểm soát tuyến đường thủy này để giành được “sự răn đe lâu dài và các đảm bảo an ninh” trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Mỹ và để đạt được “một số lợi ích vật chất trực tiếp” như thu phí qua lại để có tiền cho quá trình phục hồi sau xung đột. “Điều đó tạo ra một cuộc đàm phán thực sự khó khăn ngay bây giờ”, ông nhận định.
Theo các nguồn tin, nỗ lực đưa ra thỏa thuận ngừng bắn gần như tan vỡ sau khi một cuộc tấn công của Iran vào một cơ sở hóa dầu của Ả Rập Xê Út đã làm Riyadh phẫn nộ và đe dọa làm chệch hướng tiến trình ngoại giao kéo dài nhiều tuần.
Trong bối cảnh hạn chót do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra để yêu cầu Iran đồng ý ngừng bắn và mở cửa eo biển Hormuz gần kết thúc, các quan chức Pakistan đã nỗ lực truyền đi thông điệp cho Washington và Tehran.
Một nguồn tin cho biết nỗ lực của Pakistan bao gồm việc liên lạc trực tiếp với các quan chức cấp cao của tất cả các bên, trong đó có ông Trump, Phó tổng thống Mỹ JD Vance và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, cũng như Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi và chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ahmad Vahidi.
Sau vài giờ "căng thẳng, nghẹt thở" mà "các cuộc đàm phán gần như đổ vỡ", Iran đã đồng ý ngừng bắn tạm thời vô điều kiện và bước vào đàm phán.
Giới lãnh đạo quân sự và dân sự của Pakistan đã làm việc suốt đêm, trao đổi với các quan chức cấp cao của Mỹ, Iran, Ả Rập Xê Út và các quan chức khác cho đến khi ông Trump công bố đạt được ngừng bắn vào ngày 7.4 theo giờ Mỹ (rạng sáng 8.4 tại Pakistan).
Nguồn tin cho biết vài phút trước khi ông Trump đăng tải thông báo, ông đã điện đàm với Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir.
Dù bày tỏ "sự giận dữ mạnh mẽ nhất từ trước đến nay" với Iran về cuộc tấn công vào Ả Rập Xê Út - quốc gia mà Pakistan có hiệp ước phòng thủ chung và có thể khiến nước này bị kéo vào cuộc chiến - Islamabad vẫn muốn Washington đảm bảo rằng Mỹ sẽ kiềm chế các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Iran.
Các quan chức Iran nói rằng họ đã phát động cuộc tấn công vào khu phức hợp hóa dầu ở Jubail sau một cuộc tấn công của Israel vào một cơ sở hóa dầu của Iran. Họ nói thêm rằng Tehran không thể bước vào đàm phán nếu các cuộc tấn công như vậy vẫn tiếp diễn.
Pakistan sau đó đã nói với quan chức Mỹ rằng các hành động của Israel đang gây nguy hiểm cho các nỗ lực hòa bình và Islamabad có thể không thuyết phục được Iran ngồi vào bàn đàm phán. Chỉ sau khi nhận được sự đảm bảo rằng Israel sẽ kiềm chế, Pakistan mới có thể thuyết phục Tehran đồng ý với lệnh ngừng bắn tạm thời.
Một nguồn thạo tin tiết lộ Israel đã phản đối một thỏa thuận với Iran vì tin rằng Tel Aviv có thể đạt được nhiều thành quả hơn về mặt quân sự để làm suy yếu hơn nữa ban lãnh đạo của Iran, nhưng cuối cùng Israel đã ủng hộ quyết định của ông Trump. Nguồn tin thứ hai tiết lộ Israel đã gây áp lực buộc chính quyền ông Trump không đạt thỏa thuận với Tehran.
Trong một bài phát biểu trên truyền hình vào tối 8.4, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết Israel vẫn chưa đạt được tất cả các mục tiêu của mình, nhưng có thể làm như vậy thông qua một thỏa thuận Mỹ - Iran hoặc bằng cách tiếp tục giao tranh.
Reuters cho hay giới chức tại Islamabad đã làm việc xuyên đêm nhằm vận động Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn.
Một nhà ngoại giao Trung Đông tiết lộ Iran đã đề xuất công nhận chủ quyền của nước này đối với tuyến đường thủy eo biển Hormuz. Tehran cũng yêu cầu quyền theo đuổi năng lượng hạt nhân và đạt được các thỏa thuận phòng thủ song phương với các quốc gia trong khu vực.
Trong khi đó, các nhà đàm phán muốn hướng đến việc tránh xa các vấn đề mà các bên khó nhượng bộ trong thời gian ngắn. Nhà Trắng tiết lộ các cuộc đàm phán về thỏa thuận chấm dứt xung đột dự kiến bắt đầu vào ngày 11.4.
Vào thời điểm ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif gửi đề nghị đàm phán đến 2 nước, trời đã gần sáng ở Islamabad.
“Chúng tôi đã làm việc xuyên đêm. Nếu chúng ta biến điều này thành một cuốn sách, nó sẽ đóng vai trò như một bài học lớn cho quốc gia này và cho các thế hệ mai sau, về cách không bỏ cuộc trong một tình huống vô vọng”, ông Sharif phát biểu tại cuộc họp nội các ngày 8.4.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 31-5, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi đã bác bỏ cáo buộc rằng Tokyo đang theo đuổi "chủ nghĩa quân phiệt mới", đồng thời chỉ trích Trung Quốc mở rộng quân đội thiếu minh bạch.
Phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore, ông Koizumi nhấn mạnh: "Phương thức tiếp cận đối ngoại cũng như các hoạt động quân sự của Trung Quốc hiện là mối lo ngại sâu sắc đối với Nhật Bản và cộng đồng quốc tế".
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản đặc biệt lưu ý việc Bắc Kinh liên tục gia tăng ngân sách quốc phòng ở mức cao.
Đáp lại những chỉ trích nhằm vào Tokyo, ông Koizumi lập luận: "Hãy thử nghĩ xem, có một quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân khổng lồ và các máy bay ném bom chiến lược. Nhật Bản không có những loại vũ khí đó, nhưng vẫn bị gán nhãn là chủ nghĩa quân phiệt kiểu mới?".
Ông khẳng định Tokyo luôn tuân thủ luật pháp quốc tế và cam kết thực hiện Hiến chương Liên hợp quốc, đồng thời theo đuổi mục tiêu duy trì một "trật tự quốc tế tự do và mở".
Trước đó Bộ Ngoại giao Trung Quốc từng kêu gọi các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương "cùng nhau phản đối những hành động liều lĩnh từ chủ nghĩa quân phiệt kiểu mới của Nhật Bản".
Tại diễn đàn ở Singapore lần này, thiếu tướng Mạnh Tường Thanh - đại diện phía Trung Quốc - tiếp tục chỉ trích Tokyo.
"Tôi hoài nghi sâu sắc rằng liệu một quốc gia chưa xóa bỏ tận gốc tàn dư độc hại của chủ nghĩa quân phiệt có đủ tư cách để bàn luận về hợp tác quốc phòng tại các sự kiện quốc tế, và có thể giành được niềm tin từ các nước châu Á từng bị xâm lược hay không", ông nói.
Quan hệ Nhật Bản - Trung Quốc đã xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, sau khi Thủ tướng Takaichi Sanae cảnh báo hồi tháng 11-2025 rằng Nhật Bản có thể can thiệp quân sự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan.
Bộ trưởng Koizumi bày tỏ tiếc nuối khi không thể gặp người đồng cấp Trung Quốc bên lề Đối thoại Shangri-La - diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á. Đây cũng là năm thứ hai liên tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Đổng Quân vắng mặt tại sự kiện.
Dù vậy ông Koizumi khẳng định Nhật Bản vẫn sẵn sàng duy trì đối thoại với Trung Quốc và các bên liên quan nhằm thúc đẩy ổn định khu vực.
Bên cạnh đó ông tuyên bố Nhật Bản quyết tâm mở rộng vai trò trong hợp tác trang thiết bị quốc phòng tại châu Á - Thái Bình Dương để tăng cường năng lực răn đe.
Tháng 4 vừa qua Tokyo đã công bố đợt cải tổ lớn nhất trong nhiều thập kỷ đối với quy định xuất khẩu quốc phòng, nới lỏng hạn chế bán vũ khí ra nước ngoài, mở đường cho xuất khẩu tàu chiến, tên lửa và các khí tài quân sự khác.
Hãng AFP ngày 28.4 dẫn lời anh Anant Ambani (31 tuổi), con trai tỉ phú Ấn Độ Mukesh Ambani, cho biết anh vừa chính thức đề nghị chính phủ Colombia tạm dừng quyết định giết những con hà mã thuộc đàn do trùm ma túy Pablo Escobar đưa vào nước này.
Thay vào đó, anh đề nghị cho phép "di dời an toàn, dựa trên cơ sở khoa học, để đưa 80 con vật đến một nơi sinh sống lâu dài" tại trung tâm động vật Vantara của mình ở Ấn Độ.
Vườn thú rộng lớn này ở bang Gujarat phía tây Ấn Độ tự xưng là "một trong những trung tâm cứu hộ, chăm sóc và bảo tồn động vật hoang dã lớn nhất thế giới".
Theo Cơ quan Quản lý vườn thú trung ương Ấn Độ, Vantara hiện đã là nơi sinh sống của hàng trăm con voi, cũng như 50 con gấu, 160 con hổ, 200 con sư tử, 250 con báo và 900 con cá sấu, cùng nhiều loài động vật khác.
Các chuyên gia đã nhiều lần lên tiếng cảnh báo về việc Vantara nhập khẩu một lượng lớn động vật, bao gồm cả việc nhập khẩu các loài quý hiếm, đang có nguy cơ tuyệt chủng nghiêm trọng.
Trùm ma túy Escobar đã đưa hà mã đến Colombia vào thập niên 1980. Loài động vật to lớn này có nguồn gốc từ châu Phi và có thể nặng tới vài tấn.
Sau cái chết của Escobar vào năm 1993, những con hà mã từ vườn thú tư nhân của ông ta đã bắt đầu cuộc sống mới ven sông Magdalena ở Colombia. Tại đây, chúng thường tấn công ngư dân, dẫn đến quyết định xử lý từ cơ quan chức năng.
Anh Anant Ambani, con trai của tỉ phú đứng đầu tập đoàn đa quốc gia Reliance Industries, cho biết anh đã đệ trình một kế hoạch chi tiết để cung cấp cho các loài động vật một ngôi nhà mới tại Vantara. Hiện chưa rõ phản hồi từ phía chính phủ Colombia.
Tỉ phú Mukesh Ambani sở hữu khối tài sản trị giá 95,8 tỉ USD và hiện là người giàu thứ 20 thế giới, theo tạp chí Forbes ngày 28.4.
