Dữ liệu khám sức khỏe sẽ được liên thông lên VNeID
Bộ Y tế vừa ban hành Quyết định số 1551/QĐ-BYT kèm hướng dẫn thu thập, cập nhật và liên thông dữ liệu khám sức khỏe, đồng thời tạo lập, cập nhật Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID.
Quyết định có hiệu lực từ ngày 31/5, được xem là bước quan trọng nhằm hoàn thiện Cơ sở dữ liệu sức khỏe cá nhân của người dân trên phạm vi toàn quốc.
Theo hướng dẫn, dữ liệu sức khỏe cá nhân sẽ được hình thành từ hai nguồn chính. Thứ nhất là kết quả khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc do các cơ sở khám, chữa bệnh thực hiện. Thứ hai là dữ liệu khám, chữa bệnh được Bảo hiểm xã hội Việt Nam chia sẻ.
Việc chia sẻ dữ liệu giữa Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Cơ sở dữ liệu sức khỏe cá nhân của Bộ Y tế sẽ được thực hiện thông qua Nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu của Trung tâm Dữ liệu quốc gia, theo yêu cầu của Bộ Y tế.
Để bảo đảm thông tin chính xác, an toàn và có giá trị sử dụng lâu dài, Bộ Y tế yêu cầu dữ liệu khi kết nối, liên thông phải đầy đủ, chính xác và được ký số. Việc ký số nhằm xác thực nguồn dữ liệu, đồng thời bảo đảm tính toàn vẹn trong quá trình cập nhật và khai thác.
Các cơ sở khám, chữa bệnh có trách nhiệm cập nhật dữ liệu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc lên hệ thống trong vòng 24 giờ sau khi kết thúc đợt khám. Với những dữ liệu phát sinh trước thời điểm hướng dẫn có hiệu lực, việc đồng bộ lên hệ thống phải hoàn thành trước ngày 15/7/2026.
Giảm thủ tục, tăng tiện ích nhờ hồ sơ sức khỏe điện tử
Từ nguồn dữ liệu được liên thông, Bộ Y tế sẽ chia sẻ thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để tạo lập và cập nhật Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID.
Thông qua ứng dụng này, người dân có thể dễ dàng tra cứu thông tin sức khỏe cá nhân, lịch sử khám chữa bệnh, đồng thời sử dụng dữ liệu thực hiện các thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế.
Theo Bộ Y tế, việc xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử thống nhất không chỉ giúp người dân giảm bớt giấy tờ khi đi khám chữa bệnh mà còn tạo điều kiện để các cơ sở y tế khai thác hiệu quả thông tin sức khỏe đã được lưu trữ. Nhờ đó, bác sĩ có thể nhanh chóng tiếp cận tiền sử bệnh tật, kết quả khám và quá trình điều trị của người bệnh, góp phần nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị.
Về lâu dài, dữ liệu sức khỏe được số hóa và cập nhật liên tục sẽ hỗ trợ theo dõi sức khỏe cá nhân một cách toàn diện, giúp phát hiện sớm các nguy cơ bệnh tật, đồng thời giảm tình trạng thực hiện trùng lặp các xét nghiệm, chẩn đoán tại nhiều cơ sở y tế khác nhau.
Hạ tầng phục vụ chuyển đổi số y tế hiện cũng đang được đẩy mạnh. Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đến nay 100% cơ sở khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trên cả nước đã sử dụng căn cước công dân gắn chip trong quy trình tiếp nhận và làm thủ tục khám chữa bệnh.
Hệ thống đã ghi nhận gần 400 triệu lượt tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế thành công và tiếp nhận hơn 647 triệu lượt dữ liệu khám chữa bệnh. Trong đó, hơn 254 triệu lượt tra cứu hồ sơ sức khỏe điện tử, giấy chuyển tuyến và giấy hẹn khám lại đã được liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Theo cơ quan chức năng, việc kết nối và chia sẻ dữ liệu không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian làm thủ tục khám chữa bệnh mà còn tạo nền tảng cho việc theo dõi, quản lý và chăm sóc sức khỏe người dân một cách liên tục trên môi trường số.
Dầu dừa được chiết xuất từ cùi dừa, chứa nhiều chất béo bão hòa. Thành phần đáng chú ý nhất là axit lauric - một loại axit béo chuỗi trung bình chiếm tỷ lệ cao trong dầu dừa.
Axit lauric và dạng chuyển hóa của nó (monolaurin) có đặc tính kháng khuẩn, giúp giảm một số vi sinh vật có hại. Trong khoang miệng, nơi chứa hàng tỷ vi khuẩn, đặc tính này có thể mang lại lợi ích nhất định nếu sử dụng đúng cách.
Hỗ trợ giảm hôi miệng
Khi súc miệng bằng dầu dừa trong khoảng 10-20 phút, dầu sẽ len lỏi qua các kẽ răng và bề mặt niêm mạc miệng, giúp làm sạch khoang miệng theo hai cơ chế chính. Trước hết, các axit béo trong dầu có đặc tính kháng khuẩn, góp phần ức chế và giảm số lượng vi khuẩn gây hại. Đồng thời, súc miệng tạo ra hiệu ứng tương tự xà phòng, làm giảm độ bám của mảng bám và vi khuẩn trên bề mặt răng. Nhờ sự kết hợp này, dầu dừa hỗ trợ làm sạch cả những vị trí mà bàn chải khó tiếp cận.
Dùng dầu dừa thường xuyên có thể giúp giảm mùi hôi miệng theo nhiều cách như sau:
Giảm vi khuẩn gây sâu răng: Sâu răng thường gây hôi miệng do tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Các vùng răng bị sâu và xốp sẽ giữ lại thức ăn thừa và vi khuẩn mà việc đánh răng không thể loại bỏ, dẫn đến quá trình lên men, giải phóng các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi gây mùi khó chịu.
Một trong những vi khuẩn chính gây sâu răng là Streptococcus mutans. Súc miệng bằng dầu dừa mỗi ngày có thể làm giảm đáng kể lượng vi khuẩn này. Ngoài ra, dầu dừa cũng có thể giúp giảm nấm Candida albicans, tác nhân liên quan đến một số vấn đề trong khoang miệng.
Hỗ trợ giảm mảng bám và viêm nướu: Bệnh nướu răng (viêm lợi) thường bắt nguồn từ sự tích tụ mảng bám do vệ sinh răng miệng kém. Đây đều là những nguyên nhân chính gây hôi miệng dai dẳng. Vi khuẩn trong mảng bám tạo ra các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi (VSC) có mùi như lưu huỳnh hoặc mùi mục nát. Khi bệnh nướu răng tiến triển, những vi khuẩn này phát triển mạnh trong các túi nướu sâu, bị viêm, khiến việc loại bỏ mùi hôi miệng chỉ bằng cách đánh răng hàng ngày trở nên khó khăn.
Súc miệng bằng dầu dừa đều đặn có thể giảm đáng kể chỉ số mảng bám và tình trạng viêm nướu. Mức độ mảng bám giảm rõ rệt, đồng thời các dấu hiệu viêm nướu như sưng và chảy máu cũng cải thiện. Ngoài ra, dầu dừa cũng hạn chế sự phát triển của nấm trong khoang miệng - yếu tố góp phần gây mùi khó chịu.
Giúp răng trông sáng và sạch hơn
Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy dầu dừa có thể làm trắng răng theo nghĩa "tẩy trắng" như các phương pháp nha khoa. Tuy nhiên, bằng cách giảm mảng bám và làm sạch bề mặt răng, dầu dừa có thể giúp răng trông sáng, sạch hơn theo thời gian. Đây là hiệu ứng gián tiếp, không phải thay đổi màu men răng thực sự.
Để đạt hiệu quả tốt, bạn có thể thực hiện theo các bước đơn giản như sau:
Dù có nhiều lợi ích tiềm năng, dầu dừa không thể thay thế các bước chăm sóc răng miệng cơ bản. Đánh răng với kem chứa fluoride, dùng chỉ nha khoa và khám nha sĩ định kỳ vẫn là nền tảng quan trọng. Đây chỉ nên được xem là phương pháp bổ sung, không phải giải pháp chính.
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng - Bệnh viện 19-8 (Bộ Công An), cho biết trứng vịt lộn là món ăn bổ dưỡng, giàu đạm, chất béo, sắt, vitamin. Tuy nhiên, một quả trứng lộn cung cấp 180 calo, tương đương một bát cơm. Lượng cholesterol trong một quả trứng vịt lộn rất cao lên đến khoảng 600mg, gấp khoảng ba lần so với trứng gà.
Do đó, ăn quá nhiều trứng vịt lộn gây hại lên tim mạch. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, người có nguy cơ tim mạch cần kiểm soát chặt chẽ lượng cholesterol nạp vào. Người cao tuổi có sẵn nền bệnh tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc xơ vữa động mạch ăn quá nhiều trứng vịt lộn có thể làm gia tăng đáng kể gánh nặng chuyển hóa.
Trứng vịt lộn có chứa hàm lượng vitamin A rất cao. Nếu ăn quá nhiều và liên tục, cơ thể không kịp đào thải, có thể dẫn đến tích lũy tại gan, gây độc cho gan khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, thậm chí vàng da.
Thói quen ăn trứng vịt lộn kèm muối tiêu đậm vô tình làm tăng lượng natri nạp vào cơ thể. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), dư thừa muối là thủ phạm thầm lặng kích hoạt cơn tăng huyết áp và suy giảm chức năng thận. Trứng vịt lộn có thể gây đầy bụng, khó tiêu do chứa hàm lượng protein và lipid đậm đặc.
Bác sĩ khuyến cáo ba nhóm nên hạn chế ăn nhiều trứng vịt lộn, như trẻ em dưới 5 tuổi, hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện. Hàm lượng đạm và chất béo quá cao trong trứng vịt lộn sẽ gây sình bụng, rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy. Phụ nữ mang thai ăn trứng không nên ăn kèm quá nhiều rau răm, có thể kích thích co bóp tử cung, không tốt cho thai nhi. Người bệnh gout, người có chỉ số axit uric cao nên hạn chế.
Người lớn khỏe mạnh ăn tối đa 2 quả/tuần. Người cao tuổi, người có bệnh lý nền như tim mạch, tiểu đường tối đa một quả/tuần và nên chia nhỏ để cơ thể hấp thụ từ từ. Thời điểm ăn tốt nhất là vào buổi sáng hoặc buổi trưa, tránh ăn sau 19h tối.
Các chuyên gia nội tiết tại Mỹ khẳng định dù bạn có mắc tiểu đường hay không, trái cây hay tinh bột không phải là "kẻ thù" nếu biết ăn đúng cách. Chìa khóa để duy trì chỉ số đường huyết ổn định không phải kiêng khem cực đoan mà do liều lượng, sự kết hợp thực phẩm và thời điểm ăn.
Bà Kaitlin Hippley, chuyên gia dinh dưỡng kiêm chuyên gia giáo dục chăm sóc bệnh nhân tiểu đường, cho biết lầm tưởng phổ biến nhất mà bà thường gặp là quan niệm trái cây "chứa quá nhiều đường" nên cần phải loại bỏ hoàn toàn khỏi thực đơn.
Thực tế, trái cây nguyên quả rất giàu chất xơ, vitamin và các chất chống oxy hóa. "Chính những thành phần này giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu", bà Hippley giải thích.
Một phân tích tổng hợp từ 19 thử nghiệm kiểm soát ngẫu nhiên cho thấy ăn trái cây tươi hoặc khô đều giúp người bị tiểu đường giảm đường huyết lúc đói. Do đó, bà Hippley khuyên thay vì đoạn tuyệt với nguồn dinh dưỡng này, hãy ăn với lượng vừa phải và kết hợp protein hoặc chất béo lành mạnh.
Ví dụ, một quả táo ăn kèm bơ đậu phộng. Một chén quả mọng (dâu tây, việt quất) ăn cùng sữa chua Hy Lạp. Một ít nho khô kết hợp với hạt hạnh nhân.
Có nhất thiết phải cắt bỏ tinh bột và đồ ngọt?
Bà Erin Palinski-Wade, một chuyên gia về bệnh tiểu đường, khuyên không cần theo đuổi chế độ ăn "Low-carb" (ít tinh bột) hoặc "No-carb" (không tinh bột) để kiểm soát đường huyết. Điều quan trọng là ở loại tinh bột và khối lượng nạp vào cơ thể.
Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn các loại carbohydrate giàu chất xơ, ít chế biến, với khẩu phần hợp lý như đậu, ngũ cốc nguyên hạt và trái cây. Khi ăn nên kết hợp với protein, chất béo tốt. Vận động nhẹ sau bữa ăn để làm chậm quá trình tăng đường huyết đột ngột.
Cơ thể được nạp đủ chất xơ sẽ kiểm soát đường, có lợi cho việc quản lý cân nặng, hệ tiêu hóa và sức khỏe tim mạch. Người trưởng thành nên bổ sung 22 đến 34 g chất xơ mỗi ngày.
Bà Hippley cũng cảnh báo về các thực phẩm đóng gói dán nhãn "không đường" (sugar-free). Những sản phẩm này vẫn có thể chứa các loại carbohydrate khác gây tăng đường huyết. Người dùng cần kiểm tra kỹ mục "Tổng lượng carbohydrate" (Total carbohydrate) trên nhãn dinh dưỡng.
Riêng đồ ngọt không cấm kỵ tuyệt đối. "Quản lý đường huyết là câu chuyện của sự cân bằng, không phải sự hạn chế khắt khe", bà Hippley nói. Chỉ cần chú ý tần suất, khẩu phần và sự cân bằng tổng thể của bữa ăn, bạn vẫn có thể thưởng thức món tráng miệng trong kế hoạch kiểm soát đường huyết của mình.
Những "tuyệt chiêu" ổn định đường huyết ngoài ăn uống
Bên cạnh thực đơn, các chuyên gia gợi ý thêm những chiến lược lối sống hiệu quả để giữ chỉ số đường huyết ở mức an toàn:
Uống đủ nước và đi bộ ngắn sau ăn: Bà Hippley cho rằng nước giúp làm loãng lượng đường trong máu. Trong khi đó, các nghiên cứu cho thấy 10 phút đi bộ sau bữa ăn có thể giúp ổn định đường huyết hiệu quả.
Ưu tiên quả bơ và các loại đậu: Bà Palinski-Wade gợi ý thêm bơ vào chế độ ăn vì chúng giàu chất xơ và chất béo tốt, giúp ổn định đường huyết và giảm nguy cơ mắc tiểu đường type 2. Các loại đậu (đậu lăng, đậu nành, đậu gà...) cũng là nguồn cung cấp chất xơ và tinh bột tiêu hóa chậm lý tưởng.
Ngủ đủ giấc và quản lý căng thẳng: Đây là hai yếu tố then chốt. Thiếu ngủ kinh niên hoặc căng thẳng kéo dài sẽ gây rối loạn hormone, dẫn đến đường huyết tăng cao.
