Axit uric là chất thải được tạo ra khi cơ thể phân hủy purin – hợp chất có trong nhiều loại thực phẩm như thịt đỏ, nội tạng động vật và một số loại hải sản. Nồng độ axit uric trong máu tăng cao có thể dẫn đến bệnh gout, sỏi thận và nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Nhiều người cho rằng chỉ cần kiêng thịt đỏ, hải sản hoặc bia rượu là có thể kiểm soát axit uric. Tuy nhiên, theo Harvard Health, chế độ ăn chỉ là một trong nhiều yếu tố ảnh hưởng đến nồng độ chất thải này trong cơ thể. Một số thói quen sinh hoạt hoặc bệnh lý tiềm ẩn cũng có thể khiến chỉ số này ở mức cao.
Không uống đủ nước
Người trưởng thành cần bổ sung 1,8-2 lít nước mỗi ngày. Nước đóng vai trò quan trọng trong quá trình đào thải axit uric qua thận. Khi cơ thể thiếu nước, khả năng lọc và loại bỏ chất thải suy giảm, khiến axit uric tích tụ trong máu.
Theo Times of India, mất nước là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến nồng độ axit uric tăng đột ngột ngay cả khi chế độ ăn không thay đổi. Nguy cơ này càng cao trong thời tiết nóng bức hoặc khi vận động nhiều nhưng không bù đủ nước. Các chuyên gia khuyến cáo nên duy trì uống nước đều đặn trong ngày thay vì chỉ uống khi khát.
Giảm cân quá nhanh
Thừa cân thúc đẩy nguy cơ tăng axit uric, song giảm cân quá nhanh cũng không phải là giải pháp tốt. Nhịn ăn kéo dài hoặc áp dụng chế độ giảm cân cực đoan có thể làm tăng quá trình phân hủy mô và giải phóng nhiều purin hơn vào máu. Điều này khiến cơ thể sản xuất thêm axit uric, làm cho chỉ số khó giảm như mong muốn. Người thừa cân nên giảm cân từ từ bằng cách kết hợp chế độ ăn lành mạnh và vận động thường xuyên.
Tiêu thụ nhiều đồ uống có đường
Theo Healthline, fructose là loại đường thường có trong đồ uống chế biến sẵn như nước ngọt, trà sữa hoặc nước trái cây đóng chai có thể kích thích cơ thể sản xuất axit uric. Đây là một trong số ít loại carbohydrate làm tăng trực tiếp nồng độ axit uric trong máu. Thay thế nước ngọt bằng nước lọc hoặc các loại đồ uống ít đường có thể hỗ trợ kiểm soát axit uric hiệu quả hơn.
Bỏ qua các bệnh lý hoặc thuốc đang sử dụng
Không phải mọi trường hợp axit uric cao đều liên quan đến chế độ ăn uống. Một số bệnh lý như suy giảm chức năng thận, hội chứng chuyển hóa, tăng huyết áp hoặc tiểu đường có thể ảnh hưởng đến khả năng đào thải axit uric của cơ thể. Một số thuốc như thuốc lợi tiểu hoặc thuốc điều trị tim mạch cũng có thể làm tăng nồng độ axit uric.
Kiểm soát axit uric hiệu quả cần kết hợp nhiều biện pháp như duy trì cân nặng hợp lý, uống đủ nước, hạn chế rượu bia, vận động thường xuyên và điều trị các bệnh lý liên quan. Nếu đã điều chỉnh chế độ ăn và lối sống nhưng chỉ số axit uric vẫn cao, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân tiềm ẩn thay vì tiếp tục kiêng khem quá mức.
Trà xanh giàu chất chống oxy hóa, đặc biệt là catechin, có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, não bộ và quá trình trao đổi chất. Tuy nhiên, uống trà xanh không đúng thời điểm có thể làm giảm hấp thu một số dưỡng chất hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ. Dưới đây là những thời điểm nên hạn chế sử dụng loại đồ uống này.
Trong hoặc ngay sau bữa ăn giàu sắt
Theo Health, tannin và catechin trong trà xanh có thể làm giảm khả năng hấp thu sắt không heme - loại sắt chủ yếu có trong thực phẩm nguồn gốc thực vật như rau bina, đậu lăng, các loại đậu, đậu phụ, ngũ cốc tăng cường vi chất. Vì vậy, người ăn chay, người thiếu sắt hoặc có nguy cơ thiếu máu nên tránh uống trà xanh trong bữa ăn hoặc ngay sau khi ăn.
Các chuyên gia khuyến nghị nên uống trà xanh cách bữa ăn khoảng một giờ. Ngược lại, bổ sung thực phẩm giàu vitamin C như bông cải xanh, ớt chuông đỏ, cam, bưởi hoặc dâu tây có thể hỗ trợ cơ thể hấp thu sắt tốt hơn.
Không chỉ ảnh hưởng đến sắt từ thực phẩm, trà xanh còn có thể làm giảm hiệu quả của các chế phẩm bổ sung sắt. Theo Verywell Health, các polyphenol trong trà xanh có khả năng liên kết với sắt trong đường tiêu hóa khiến cơ thể khó hấp thu khoáng chất này hơn. Do đó, người đang dùng viên sắt điều trị thiếu máu nên uống trà xanh cách thời điểm dùng thuốc ít nhất một đến hai giờ.
Khi ăn món cay hoặc nhiều axit
Trà xanh chứa các hợp chất methylxanthine có thể làm giãn cơ thắt thực quản dưới - bộ phận giúp ngăn axit dạ dày trào ngược lên thực quản. Vì vậy, ở một số người, uống trà xanh có thể làm tăng nguy cơ ợ nóng hoặc trào ngược axit.
Tình trạng này có thể trở nên rõ rệt hơn khi trà xanh được dùng cùng các thực phẩm cay hoặc có tính axit như ớt, tiêu, các món nhiều gia vị. Những người thường xuyên bị trào ngược dạ dày thực quản, ợ nóng hoặc khó tiêu nên theo dõi phản ứng của cơ thể và cân nhắc hạn chế kết hợp trà xanh với các thực phẩm này.
Một tách trà xanh chứa khoảng 30-35 mg caffeine, thấp hơn nhiều so với cà phê nhưng vẫn có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ ở những người nhạy cảm với chất kích thích.
Các chuyên gia khuyến nghị không nên uống trà xanh trong vòng vài giờ trước khi ngủ để hạn chế tình trạng khó ngủ, ngủ chập chờn hoặc thức giấc giữa đêm. Những người muốn uống trà vào buổi tối có thể cân nhắc các loại trà thảo mộc không chứa caffeine như hoa cúc hoặc bạc hà.
Thời điểm nên uống trà xanh
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, thời điểm phù hợp để uống trà xanh thường là giữa buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, không quá gần bữa ăn, cũng không quá sát giờ đi ngủ. Cách này giúp tận dụng lợi ích từ các chất chống oxy hóa trong trà đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến hấp thu sắt cũng như chất lượng giấc ngủ.
Ngày 3.4, Bệnh viện đa khoa Vũng Tàu cho biết đã phối hợp cùng Bệnh viện Răng hàm mặt TP.HCM thực hiện thành công ca phẫu thuật lấy sỏi tuyến dưới hàm cho bệnh nhân. Đây là trường hợp đầu tiên được triển khai tại đơn vị.
Bệnh nhân là chị L.T.K.T (42 tuổi, ở phường Rạch Dừa) nhập viện trong tình trạng sưng vùng hàm mặt bên phải. Qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ ghi nhận khối sưng lớn, mềm, ấn đau, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và ăn uống của người bệnh.
Kết quả chụp CT Scan cho thấy tại vùng sàn miệng phải có sỏi kích thước khoảng 10 x 8 mm. Đây là kích thước tương đối lớn đối với sỏi tuyến nước bọt, gây tắc nghẽn dòng chảy nước bọt, dẫn đến viêm tuyến và hình thành khối sưng đau kéo dài. Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật nhằm loại bỏ sỏi.
Tiến sĩ - bác sĩ Phạm Nguyễn Gia Lộc - Khoa Phẫu thuật hàm mặt, Bệnh viện Răng hàm mặt TP.HCM, cùng ê kíp Khoa Liên chuyên khoa và Khoa Phẫu thuật - Gây mê hồi sức Bệnh viện đa khoa Vũng Tàu đã phẫu thuật lấy viên sỏi ra an toàn, bảo tồn tối đa chức năng tuyến nước bọt.
Theo Tiến sĩ - bác sĩ Phạm Nguyễn Gia Lộc, sỏi tuyến nước bọt, đặc biệt là tuyến dưới hàm, là bệnh lý có thể gặp ở nhiều đối tượng. Triệu chứng thường bao gồm sưng đau vùng hàm, nhất là khi ăn, có thể kèm theo nhiễm trùng nếu tình trạng tắc nghẽn kéo dài.
Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp hạn chế biến chứng, đồng thời giảm thiểu can thiệp phẫu thuật phức tạp. Sỏi tuyến dưới hàm có thể tiến triển âm thầm nhưng dễ gây biến chứng nếu không được điều trị kịp thời.
Hiện bệnh nhân được theo dõi và chăm sóc hậu phẫu, tiên lượng phục hồi tốt.
Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường đến từ di truyền, béo phì, chế độ ăn thiếu lành mạnh và ít vận động. Tuy nhiên, một yếu tố nguy cơ không kém phần quan trọng là nhóm máu.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa BMC Medicine đã chỉ ra một nhóm máu khiến những người sở hữu nó có nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường loại 2 cao hơn đến 28%.
Năm 2024, các nhà khoa học tại Bệnh viện Shengjing Đại học Y khoa Trung Quốc tổng hợp 51 bài đánh giá hệ thống, xác định 270 mối liên quan. Họ đã tìm ra bằng chứng thuyết phục cho thấy người thuộc nhóm máu B có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 cao hơn so với người thuộc các nhóm máu khác.
Cụ thể, những người có nhóm máu B có nguy cơ tiểu đường cao hơn khoảng 28%, theo trang tin khoa học Sciencealert.
Các nhà nghiên cứu cho biết nhóm máu được xác định một phần bởi các kháng nguyên ABO trên bề mặt hồng cầu. Những khác biệt nhỏ ở các kháng nguyên này có thể ảnh hưởng đến mức độ nhạy cảm của cơ thể với một số bệnh. Ngoài ra, một số giả thuyết cho rằng hệ vi sinh vật đường ruột cũng có thể đóng vai trò trong mối liên hệ này.
Các nhà nghiên cứu kết luận người mang nhóm máu B có nguy cơ mắc tiểu đường cao hơn 28% so với các nhóm máu khác.
Tuy nhiên, điều quan trọng là con số này vẫn nhỏ hơn nhiều so với các yếu tố rủi ro từ lối sống, chẳng hạn như ăn 50 gram thịt chế biến mỗi ngày làm tăng nguy cơ tiểu đường lên 37%, hoặc lối sống ít vận động làm tăng nguy cơ lên tới 112%.
Vì vậy, đừng quá lo lắng nếu bạn thuộc nhóm máu B, hiểu về nhóm máu giúp bạn có thêm cơ sở để xem xét và quản lý rủi ro sức khỏe của chính mình.
