Trọng tâm của cuộc đua này không chỉ là chế tạo robot hình người, mà là phát triển các mô hình đóng vai trò như “bộ não” giúp robot cảm nhận, suy luận, dự đoán và hành động trong cuộc sống thực tế, theo tờ South China Morning Post.
Cuộc đua nóng lên sau khi Spirit AI, một công ty khởi nghiệp của Trung Quốc, ngày 3.6 tuyên bố mô hình Spirit v1.6 của họ trở thành mô hình đầu tiên của Trung Quốc đứng đầu bảng xếp hạng toàn cầu RoboArena. Mô hình này đạt 1.924 điểm, vượt Cosmos3-Nano-Policy của NVIDIA, vốn đạt 1.881 điểm. RoboArena là chuẩn đánh giá hiệu quả của các chính sách/thuật toán robot đa năng trong chuyển đổi thành hành động thực tế.
Không chỉ trên RoboArena, các công ty Trung Quốc cũng đang tạo dấu ấn ở nhiều bảng xếp hạng khác. WorldScape-0.2 của Công ty công nghệ Manifold AI dẫn đầu các chuẩn WorldArena và WorldScore, vượt qua một số dự án đến từ NVIDIA và Google (Mỹ). AgiBot, tập đoàn robot lớn của Trung Quốc, dẫn đầu mảng mô phỏng nhận thức với GenieEnvisioner-Sim2.0-2B, trong khi doanh nghiệp công nghệ cao DexForce nổi bật ở mảng xử lý dữ liệu huấn luyện.
Sự vươn lên của Trung Quốc phản ánh lợi thế ngày càng rõ về dữ liệu, chuỗi cung ứng và nguồn vốn. Theo Viện Brookings, AI hiện thân là một ưu tiên trong kế hoạch 5 năm mới nhất của Trung Quốc, đồng thời là mục tiêu quan trọng của quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia trị giá 138 tỉ USD mới được thành lập. Chính quyền tại các trung tâm công nghệ như Bắc Kinh và Thâm Quyến cũng đã hỗ trợ xây dựng các “nhà máy dữ liệu” nhằm thu thập dữ liệu huấn luyện robot. Bên cạnh đó, Trung Quốc có nền tảng công nghiệp mạnh trong nhiều lĩnh vực liên quan như xe điện, điện thoại thông minh, pin và cảm biến. Theo số liệu chính thức, đến cuối năm 2024, nước này có hơn 451.700 công ty robot thông minh, tăng 206% so với năm 2020.
Tại Mỹ, các tập đoàn công nghệ cũng đang tăng tốc. Tesla đặt mục tiêu sản xuất khoảng 5.000 robot hình người Optimus trong năm nay. Các công ty robot hàng đầu của Mỹ như Physical Intelligence và Google DeepMind cũng đang tiên phong trong việc xây dựng các mô hình nền tảng cho robot. Không chỉ các “ông lớn công nghệ” Mỹ, công ty khởi nghiệp như Figure AI và 1X Technologie cũng đều đầu tư mạnh vào robot và AI hiện thân nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động và “hiện thực hóa” tham vọng thương mại, theo Channel NewsAsia.
Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đều có những bước tiến và lợi thế riêng về phát triển AI robot, giới quan sát cho rằng rất khó xác định bên nào đang dẫn đầu. Giới phân tích cho rằng các doanh nghiệp Mỹ có thể gặp khó khăn hơn trong việc mở rộng quy mô sản xuất so với đối thủ Trung Quốc. Trong khi đó, Mỹ hiện vẫn có lợi thế lớn về phần mềm, chip và các mô hình AI nền tảng.
Theo báo New York Times ngày 31-5, hơn 10.000 luật sư liên bang đã nghỉ việc hoặc rời vị trí công tác từ cuối năm 2024 đến tháng 3-2026.
Nhiều người trong số này được cho đã chuyển sang làm việc cho các tổng chưởng lý các bang thuộc Đảng Dân chủ hoặc các tổ chức phi lợi nhuận theo đuổi những vụ kiện nhằm phản đối chính sách của chính quyền ông Trump.
Phản hồi bài báo trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 1-6, ông Trump cho rằng việc New York Times mô tả đây là một cuộc "chảy máu nhân tài pháp lý" đã gây ra ấn tượng sai lệch. Ông khẳng định sự ra đi của các luật sư này không phải là tổn thất đối với chính quyền và là điều "rất tốt".
"Những người đang rời đi là các phần tử cực tả thuộc 'nhà nước ngầm', những người đang phá hủy đất nước và biến bộ máy chính quyền thành công cụ phục vụ mục đích riêng", ông Trump viết và nói nhiều người trong số đó thực tế đã bị sa thải, chứ không phải tự nguyện nghỉ việc.
Tiếp tục chỉ trích New York Times, ông Trump cho rằng tờ báo đã biến một diễn biến vốn tích cực trở nên tiêu cực.
Theo ông, một vài luật sư trong nhiều trường hợp "ngay từ đầu đã không nên đại diện cho nước Mỹ". Đồng thời tuyên bố ủng hộ việc họ chuyển sang các công việc khác và gửi lời chúc may mắn tới những người rời chính phủ.
Trong khi đó tờ New York Times cho biết nguyên nhân dẫn đến làn sóng rời đi khá đa dạng. Bên cạnh các trường hợp bị ảnh hưởng bởi những đợt cắt giảm nhân sự quy mô lớn, nhiều luật sư đã nghỉ hưu hoặc từ chức vì không đồng tình với các chính sách của chính quyền Trump.
Tính đến tháng 3 năm nay, số luật sư dân sự làm việc cho chính phủ liên bang đã giảm khoảng 17% so với cuối năm 2024, còn khoảng 37.000 người.
Trong đó Bộ Giáo dục Mỹ ghi nhận mức sụt giảm lớn nhất khi mất hơn một nửa đội ngũ luật sư kể từ tháng 12-2024, trong khi Bộ Nhà ở và Phát triển đô thị (HUD) mất khoảng 40% nhân sự pháp lý.
Theo tờ báo, sự sụt giảm này có thể làm suy yếu khả năng bảo vệ các chính sách của chính quyền trước tòa án.
Ông Erik Heins, cựu luật sư của HUD, cho rằng nhiều nhiệm vụ của chính phủ sẽ khó thực hiện nếu thiếu đội ngũ pháp lý đủ năng lực. Trong khi đó Nhà Trắng khẳng định vẫn cam kết tuyển dụng những người tận tâm với phục vụ công chúng và thực hiện các cam kết của Tổng thống đối với người dân Mỹ.
Ngày 14-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của một đương kim Tổng thống Mỹ tới quốc gia châu Á này sau gần một thập kỷ.
Trong ngày đầu tiên của chuyến công du kéo dài hai ngày, lãnh đạo hai cường quốc đã có cuộc hội đàm kín trong hơn hai giờ đồng hồ.
Theo tạp chí Time, nội dung thảo luận xoay quanh quan hệ song phương Mỹ - Trung, cuộc chiến tại Iran, chính sách của Mỹ đối với Đài Loan và các vấn đề nóng hổi khác.
Phát biểu trong nghi thức nâng ly chúc mừng tại Đại lễ đường Nhân dân, Tổng thống Trump đã mô tả sự đón tiếp nồng hậu của nước chủ nhà dành cho ông là một "sự chào đón thực sự lộng lẫy" và "không giống bất kỳ nơi nào khác".
Tại yến tiệc ở Đại lễ đường Nhân dân, Chủ tịch Tập Cận Bình đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì mối quan hệ ổn định với Washington.
"Công cuộc phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa và nỗ lực đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại có thể song hành cùng nhau. Chúng ta phải khiến điều đó thành hiện thực và tuyệt đối không để xảy ra sai sót", ông Tập khẳng định.
Tháp tùng Tổng thống Trump trong chuyến đi này có phái đoàn doanh nhân Mỹ với sự góp mặt của các "ông trùm" tài chính, công nghệ như CEO Công ty Tesla Elon Musk và CEO Hãng chip Nvidia Jensen Huang.
Cục diện xung đột Trung Đông trở nên khó đoán khi vấn đề đi lại qua eo biển Hormuz và đàm phán Mỹ - Iran liên tục có biến chuyển. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18.4 tuyên bố các bên đã có những cuộc trao đổi rất tốt và cho rằng một thỏa thuận đang rất gần. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, người đồng thời là trưởng đoàn đàm phán Iran, lưu ý vẫn còn những khác biệt lớn giữa Washington và Tehran. Hạn chót lệnh ngừng bắn 2 tuần giữa Mỹ - Iran sẽ kết thúc vào ngày 22.4, nhưng dấu hiệu đạt được bước tiến ngoại giao đến nay vẫn tương đối mơ hồ. Trong khi đó, mâu thuẫn lại leo thang xoay quanh việc kiểm soát eo biển Hormuz.
CNN ngày 19.4 đưa tin ông Trump đã cảnh báo Iran "không nên tống tiền Mỹ", khi thay đổi lập trường liên tục về Hormuz. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 17.4 thông báo mở cửa eo biển này, thế nhưng chỉ sau đó một ngày Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) lại tuyên bố phong tỏa Hormuz, với lý do Mỹ không từ bỏ lệnh phong tỏa các cảng Iran. Reuters đưa tin lực lượng Iran còn nổ súng chặn 2 tàu Ấn Độ đi qua eo biển Hormuz, vụ việc khiến New Delhi triệu tập Đại sứ Iran tại Ấn Độ và bày tỏ quan ngại sâu sắc.
Giáo sư Simon Mabon (Đại học Lancaster, Anh) nhận định với Al Jazeera hôm 18.4 rằng có 2 vấn đề đáng lưu tâm hiện nay. Thứ nhất, ông đặt vấn đề việc Iran nhanh chóng thay đổi lập trường về Hormuz đang là toan tính chiến lược của Tehran, hay phản ánh sự mâu thuẫn trong cấu trúc quyền lực vốn phức tạp ở nước này, khi hành động của lực lượng vũ trang nhiều lần khác với các tuyên bố ngoại giao.
Thực tế là bài đăng của ông Araghchi trên mạng xã hội về thông báo mở cửa Hormuz bị chính truyền thông Iran nói là không rõ ràng, dễ bị hiểu lầm là Tehran đã nhượng bộ với Mỹ. Thứ hai, việc có 2 thế lực đang phong tỏa Hormuz nhằm cạnh tranh ảnh hưởng khiến giao thông ở eo biển này càng thêm khó khăn. "Đi kèm với những điều không chắc chắn, áp lực từ thỏa thuận ngừng bắn, tất cả đang tạo nên một thời điểm cực kỳ bấp bênh", ông Mabon nhận định.
Đến nay, cả Iran và Mỹ đã nêu ra lập trường và vạch những "lằn ranh đỏ" đối với đàm phán, đặc biệt về chương trình hạt nhân của Tehran. Song, một yếu tố khác khiến đàm phán bế tắc, ngoài những bất đồng, còn là tâm lý của mỗi bên đều cho rằng họ đang nắm ưu thế. Theo bài phân tích trên Foreign Affairs, Iran có những cơ sở để gây sức ép ngoại giao. Họ vẫn trụ vững sau các đợt tấn công của liên quân Mỹ - Israel, kéo cuộc xung đột bước sang tuần thứ 8 mà vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc. Tehran cũng có lợi thế địa lý để đưa ra yêu sách về eo biển Hormuz.
Về phía Mỹ, Washington có thể viện dẫn rằng họ đã gây ra thiệt hại to lớn đối với bộ máy an ninh và quân sự của Iran. Mỹ cũng kỳ vọng lệnh phong tỏa sẽ bóp nghẹt hoạt động thương mại và gây thêm tổn thất kinh tế cho Iran. Theo Foreign Affairs, hai bên cần chấp nhận thực tế rằng mỗi bên đều có những lá bài kéo dài xung đột, và nếu hướng tới giải pháp hòa bình thì cần từ bỏ những yêu sách nhằm thu về "lợi ích tối đa".
Thay vào đó, Mỹ và Iran có thể gia hạn ngừng bắn để tạo thời gian điều chỉnh yêu cầu trong đàm phán hạt nhân, đồng thời thiết lập các hành lang an toàn để di chuyển ở Hormuz. Giới quan sát cho rằng việc hai bên đang đối thoại cho thấy vẫn còn một lối thoát, dù còn nhiều thách thức.
