Nếu như trước đây, tội phạm mạng chủ yếu dựa vào kỹ năng và công cụ truyền thống, thì hiện nay sự can thiệp của AI đã làm thay đổi căn bản phương thức và bản chất của các mối đe dọa đến lĩnh vực an ninh mạng toàn cầu.
Phân tích tại hội thảo “Bảo mật trong kỷ nguyên AI – Chiến lược hình thành tương lai số” do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phối hợp cùng Check Point Software Technologies tổ chức sáng 7.4 tại Hà Nội, đại tá Nguyễn Hồng Quân – Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 – Bộ Công an), Trưởng ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân (NCA) chỉ rõ: “Không gian mạng đang trở thành ‘mặt trận nóng’, nơi các mối đe dọa gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi. Với sự hỗ trợ của AI, các cuộc tấn công mạng có thể được tự động hóa, cá nhân hóa và triển khai nhanh chóng trên diện rộng”.
Thực tế tại Việt Nam, các hình thức lừa đảo tinh vi như giả mạo danh tính, sử dụng công nghệ deepfake hay phát tán mã độc có khả năng tự thích nghi để né tránh hệ thống phòng thủ đang diễn ra phức tạp. Tội phạm mạng đang chuyển dần sang mô hình có tổ chức, mang tính “công nghiệp”, tận dụng AI để tối ưu hóa hiệu quả tấn công, tạo áp lực tâm lý buộc nạn nhân chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu nhạy cảm.
Ở góc nhìn quốc tế, bà Ruma Balasubramanian – Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Nhật Bản cũng đồng tình khi nhận định: “AI đang tái định hình cả sự đổi mới trong kinh doanh lẫn các rủi ro an ninh mạng”. Bà Ruma phân loại mối đe dọa đặc thù của AI hiện nay thành ba nhóm chính: rò rỉ dữ liệu, tấn công chèn lệnh (prompt injection) và can thiệp quy trình. Những rủi ro này có quy mô và tốc độ lây lan vượt xa các phương thức truyền thống như lừa đảo qua email.
Đứng trước các nguy cơ, hành lang pháp lý tại Việt Nam đang được khẩn trương hoàn thiện, tiêu biểu là luật An ninh mạng và Chiến lược AI đến năm 2030, trong đó nhấn mạnh yêu cầu an toàn, minh bạch trong toàn bộ vòng đời công nghệ.
Theo đại tá Nguyễn Hồng Quân, giải pháp cốt lõi hiện nay nằm ở hai khía cạnh: bảo mật cho AI (Security for AI) và dùng AI cho an ninh (AI for Security). AI hoạt động như một bộ não ra quyết định; nếu bị tấn công hoặc “đầu độc dữ liệu”, trí tuệ nhân tạo sẽ đưa ra sai lầm nghiêm trọng. Ngược lại, chính AI với năng lực xử lý vượt trội lại là công cụ đắc lực để nhận diện sớm mô hình tấn công mạng.
Nhằm giúp các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng AI an toàn, đại diện Check Point đã đề xuất các giải pháp kỹ thuật như mô hình “AI Factory Security Blueprint”, một kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Đồng thời, nền tảng “AI Defense Plane” được giới thiệu nhằm cung cấp lớp phòng thủ đa tầng trước các hành vi độc hại từ AI agents và ngăn chặn rò rỉ dữ liệu, quản trị chặt chẽ các công cụ AI mà nhân viên sử dụng (tránh tình trạng Shadow AI).
Tuy nhiên, bài toán an ninh mạng không thể chỉ giải quyết bằng công nghệ đơn lẻ. Ông Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh: “AI không chỉ là công cụ, mà đang trở thành một yếu tố định hình lại không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Việc chủ động nắm bắt, làm chủ và bảo đảm an toàn cho các công nghệ AI sẽ là yếu tố quyết định đối với sự phát triển bền vững và an toàn của mỗi quốc gia trong tương lai”.
Để làm được điều đó, sự hợp tác là chìa khóa. Lãnh đạo NCA nhấn mạnh cần xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng mở, nơi các bên cùng chia sẻ thông tin, phối hợp nghiên cứu và triển khai giải pháp công nghệ tiên tiến.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay tăng 2,29% so với hôm qua. Tính đến 7 giờ 30 ngày 15.5 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 81.226 USD. Trước đó, vào lúc 0 giờ, tiền mã hóa giá trị nhất thế giới đã tăng vọt lên ngưỡng 82.000 USD, sau đó điều chỉnh nhẹ.
Đà tăng của Bitcoin giúp cả thị trường tiền mã hóa phục hồi. Vốn hóa toàn thị trường tăng 1,94% trong vòng 24 giờ qua, ước đạt 2.700 tỉ USD.
Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới tăng 1,31%, tiến sát 2.300 USD. Trong khi đó, XRP tăng mạnh 4,61%, đạt 1,49 USD. Các token khác như BNB, Solana, Dogecoin lần lượt tăng 1,5%, 1,3% và 1,1%.
Giá Bitcoin tăng vọt trong bối cảnh Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua dự luật về cấu trúc thị trường tài sản kỹ thuật số (Đạo luật CLARITY). Đây được xem là bước tiến quan trọng được cả ngành công nghiệp này mong chờ từ lâu.
Không chỉ Bitcoin, giá cổ phiếu của các công ty liên quan đến tiền mã hóa cũng tăng mạnh. Cổ phiếu của Coinbase, sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước Mỹ tăng 8%; cổ phiếu của Strategy, công ty đại chúng nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới, tăng 7%; cổ phiếu của Bitmine, công ty đầu tư vào Ethereum, tăng 5,6%.
Đạo luật CLARITY được cả ngành công nghiệp tiền mã hóa mong chờ từ lâu. Tuy nhiên, đến nay đạo luật mới có những bước tiến rõ ràng do vẫn còn một số tranh cãi. Trong phiên họp hôm 14.5, tất cả 13 thành viên của đảng Cộng hòa và 2 thành viên đảng Dân chủ đã bỏ phiếu ủng hộ, 9 thành viên khác của đảng Dân chủ bỏ phiếu không thông qua.
Cuộc bỏ phiếu diễn ra sau khi các nhà lập pháp đề xuất hơn 100 sửa đổi đối với dự luật tiền điện tử, từ các điều khoản về lợi suất stablecoin đến các vấn đề về đạo đức.
Trong phần phát biểu mở đầu trước khi bỏ phiếu, Chủ tịch Ủy ban Tim Scott cho biết dự luật tập trung vào việc bảo vệ người tiêu dùng, giữ gìn sự đổi mới sáng tạo của Mỹ và bảo vệ an ninh quốc gia liên quan đến tài sản kỹ thuật số.
Dự luật CLARITY cần 60 phiếu thuận để được thông qua tại Thượng viện. Sau đó, Hạ viện Mỹ sẽ phê duyệt dự luật đã sửa đổi.
Theo Interesting Engineering, một nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Chiba (Nhật Bản) vừa công bố bước tiến quan trọng trong việc nâng cao hiệu suất của pin mặt trời perovskite, một công nghệ đang được xem là ứng viên tiềm năng thay thế silicon trong tương lai.
Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã tập trung giải quyết một trong những vấn đề lớn nhất của pin perovskite: sự suy giảm hiệu suất do các khuyết tật vi mô trong cấu trúc vật liệu. Những khuyết tật này thường khiến các electron bị "mắc kẹt", làm giảm khả năng chuyển đổi ánh sáng thành điện năng.
Để khắc phục, các nhà khoa học đã phát triển một phương pháp xử lý bề mặt và tối ưu cấu trúc tinh thể, giúp giảm đáng kể các điểm lỗi bên trong vật liệu. Nhờ đó, dòng điện tạo ra trở nên ổn định hơn, đồng thời hạn chế thất thoát năng lượng trong quá trình vận hành.
Kết quả đạt được đáng chú ý khi hiệu suất chuyển đổi năng lượng của pin perovskite đã được cải thiện rõ rệt, tiến gần hơn đến các mức hiệu suất cao nhất từng ghi nhận trong phòng thí nghiệm. Quan trọng hơn, sự cải tiến này không chỉ dừng ở hiệu suất mà còn giúp tăng độ ổn định - yếu tố vốn là rào cản lớn đối với việc thương mại hóa công nghệ.
Một điểm đáng chú ý khác nằm ở cách tiếp cận của nhóm nghiên cứu. Thay vì thay đổi hoàn toàn vật liệu, họ tập trung vào việc tinh chỉnh các lớp giao diện trong cấu trúc pin, vốn là khu vực đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển điện tích nhưng thường bị bỏ qua trong các thiết kế trước đây.
Cách làm này mang lại lợi ích kép khi vừa cải thiện hiệu suất, vừa giữ được quy trình sản xuất tương đối đơn giản. Kết quả là công nghệ mới có thể được tích hợp vào dây chuyền sản xuất hiện có mà không cần thay đổi quá nhiều, từ đó giúp giảm chi phí triển khai trong thực tế.
Pin mặt trời perovskite từ lâu thu hút sự chú ý nhờ khả năng sản xuất với chi phí thấp và tính linh hoạt cao, nhưng độ bền kém và hiệu suất không ổn định đã khiến công nghệ này gặp khó khăn trong việc ứng dụng rộng rãi. Tuy nhiên, nghiên cứu từ Nhật Bản cho thấy những hạn chế đó đang dần được khắc phục.
Dù vẫn còn cần thêm thời gian để kiểm chứng trong điều kiện thực tế, bước tiến này được xem là một tín hiệu tích cực cho tương lai của năng lượng mặt trời. Nếu tiếp tục được cải thiện, pin perovskite không chỉ giúp giảm chi phí điện mà còn mở rộng khả năng ứng dụng, từ các tấm pin truyền thống đến những bề mặt linh hoạt trong đô thị.
Microsoft đã không ngừng nỗ lực để cải thiện sự kết nối giữa hệ điều hành Windows và điện thoại Android. Kể từ khi ra mắt ứng dụng Your Phone vào năm 2018, sau đó đổi tên thành Phone Link và Link to Windows, công ty đã mang đến cho người dùng khả năng chuyển giao một số chức năng và nội dung từ điện thoại sang máy tính.
Theo thông tin từ Windows Central, Microsoft đang lên kế hoạch mở rộng và nâng cấp Phone Link nhằm mang đến trải nghiệm người dùng liền mạch hơn. Một trong những cải tiến đáng chú ý là nâng cấp tính năng Phone Companion trong menu Start, cho phép người dùng xem nhiều hoạt động gần đây mà không cần mở ứng dụng Phone Link. Người dùng có thể di chuột qua các hoạt động này để xem chi tiết, chẳng hạn toàn bộ tin nhắn.
Ngoài ra, Microsoft dự kiến sẽ giới thiệu một cửa sổ bật lên dành riêng cho smartphone. Khi được kết nối, biểu tượng điện thoại sẽ xuất hiện trên thanh tác vụ. Nhấp vào biểu tượng này sẽ mở ra một cửa sổ chứa thông tin tổng quan về trạng thái điện thoại, cùng các nút để bật hoặc tắt một số tính năng như chế độ không làm phiền, chế độ rung và tìm điện thoại. Người dùng cũng có thể dễ dàng chuyển tệp sang điện thoại bằng cách kéo thả vào biểu tượng điện thoại.
Một cải tiến khác được đề cập là đồng bộ hóa lịch sử clipboard. Hiện tại, chỉ nội dung cuối cùng được sao chép mới được lưu lại, nhưng Microsoft đang nghiên cứu nhằm cho phép đồng bộ toàn bộ lịch sử clipboard giữa điện thoại và máy tính.
Cuối cùng, một ứng dụng Messages mới cũng đang được phát triển. Đây là một ứng dụng độc lập, cho phép người dùng ghim và truy cập từ menu Start, thay vì chỉ có tính năng nhắn tin trong ứng dụng Phone Link như hiện tại.
Các trải nghiệm với Phone Link trên Windows 10 và Windows 11 trước đây cho thấy những điện thoại không phải Samsung chưa thực sự tốt. Hy vọng những cải tiến này sẽ mang lại sự tiện lợi hơn, giúp người dùng tránh phải kiểm tra điện thoại thường xuyên hơn.
Hiện tại, các tính năng mới này đang trong giai đoạn thử nghiệm nội bộ và có thể sẽ có sự thay đổi trước khi được phát hành chính thức. Microsoft cũng có thể thu thập phản hồi từ cộng đồng người dùng Insider để hoàn thiện sản phẩm.
