Với Wang Yao, nhà sáng lập một OPC liên quan đến kênh cá nhân mang tên Wiley, sức hấp dẫn không nằm ở quy mô, mà ở tính linh hoạt và rủi ro thấp. Thông qua chia sẻ nội dung trên mạng xã hội về sự phát triển cá nhân, cuộc sống ở nước ngoài và cách tiết kiệm chi phí để nâng cao đời sống, kênh của cô thu hút hơn 100.000 người theo dõi trên Xiaohongshu – mạng xã hội kết hợp thương mại điện tử phổ biến tại Trung Quốc.
Ngoài đời, Yao cũng mở một doanh nghiệp tập trung vào dịch vụ tư vấn và hợp tác thương hiệu. Quan trọng hơn, cô làm chủ chính cô.
“Công ty hoạt động rất hiệu quả vì không có nợ, chi phí thấp và linh hoạt cao”, Yao nói với China Daily, mô tả mô hình kinh doanh của mình là “kiếm tiền theo cách biến sự tin tưởng thành doanh thu”.
Theo Yao, ngày càng nhiều người nhận ra tinh thần khởi nghiệp không nhất thiết phải cần đến đội ngũ lớn, vốn đầu tư mạo hiểm hay sự hỗ trợ từ các tập đoàn. “Mọi người dần nhận ra họ không cần gia nhập một công ty lớn hay theo đuổi việc gọi vốn và IPO”, cô nói. “Một người vẫn có thể xây dựng một doanh nghiệp tốt bằng kỹ năng và tầm ảnh hưởng của chính mình”.
Để có sự ổn định hiện tại, Yao cho biết AI đóng vai trò quan trọng. Nhờ trí tuệ nhân tạo, cô không cần thuê người viết nội dung, nhà thiết kế hay biên tập viên video, qua đó giúp chi phí vận hành OPC ở mức thấp, đồng thời cho phép thử nghiệm những hướng nội dung hoặc mô hình kinh doanh mới với rủi ro rất thấp.
“Doanh nghiệp một người là sản phẩm trong kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo”, bà Karen Dai, nhà sáng lập SoloNest, công ty tổ chức sự kiện nhỏ tại Thượng Hải, nói với Straitstimes. “Trước đây, việc tự điều hành một doanh nghiệp rất khó khăn, nhưng AI giúp giảm đáng kể rào cản gia nhập”.
Dai cho rằng OPC là một trong những câu trả lời cho “lời nguyền tuổi 35” – thuật ngữ ám chỉ việc nhân viên tại các công ty công nghệ bị đào thải khi bước vào độ tuổi này. “Ở tuổi 35, dường như có một ranh giới vô hình”, Dai, 38 tuổi, cho biết. “Mọi người có thể gặp thách thức tại nơi làm việc, còn doanh nghiệp cũng xem xét lại những nhân lực phù hợp ở độ tuổi này”.
Wei Xin, 34 tuổi, cư dân Thượng Hải, nói đã đoán trước công việc của mình sớm bị AI thay thế từ vài năm trước. Dù tốt nghiệp một trường đại học có tiếng tại Mỹ, cô vẫn về Trung Quốc, học thêm khóa học về Gemini, trước khi chuyển sang sáng tạo nội dung trên mạng xã hội. “Tôi hơi lo về AI”, cô nói. “Nếu không sử dụng nó, không tiếp cận nó, tôi có thể sớm bị loại bỏ”.
“Sự phổ biến, dễ tiếp cận và ngày càng hữu dụng của AI đang giúp một cá nhân có khả năng vận hành như cả một đội nhóm”, ông He Xia, cựu chuyên gia của Học viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Trung Quốc (CAICT), cho biết.
Ông đánh giá, các công cụ AI hiện tích hợp nhiều chức năng, từ phát triển phần mềm, tìm kiếm đến tạo hình ảnh và sản xuất âm thanh/video. Các tác nhân AI như OpenClaw cũng đang là yếu tố giúp giảm rào cản lập trình, mang lại cơ hội cho doanh nhân có ít kiến thức kỹ thuật.
Xu hướng này hiện định hình lại bức tranh khởi nghiệp của Trung Quốc. Theo báo cáo về xu hướng phát triển doanh nghiệp tư nhân tại Trung Quốc giai đoạn 2025-2030 do Hiệp hội Nhân tài Zhongguancun công bố tháng 2, số lượng OPC trên toàn quốc đã vượt 16 triệu tính đến tháng 6/2025, chiếm 27,4% tổng số doanh nghiệp tại Trung Quốc. Chỉ riêng nửa đầu 2025, nước này ghi nhận 2,86 triệu doanh nghiệp tư nhân mới thành lập, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2024 và chiếm gần một phần tư tổng số doanh nghiệp mới đăng ký. Trong khi đó, People’s Daily dẫn các nguồn cho biết tính đến cuối năm 2025, gần 7,32 triệu OPC mới được đăng ký tại Trung Quốc, tăng 42,3% so với cùng kỳ năm 2024.
Theo Rest of World, xu hướng OPC bắt đầu lan rộng vào tháng 11 năm ngoái, khi thành phố Tô Châu, một trung tâm sản xuất công nghệ cao, cam kết biến thành điểm đến cho “doanh nhân AI cá nhân” bằng cách xây dựng 30 cộng đồng OPC và đặt mục tiêu nuôi dưỡng 1.000 doanh nghiệp một người vào năm 2028. Các địa phương khác nhanh chóng làm theo với những ưu đãi riêng. Ví dụ, quận Pudong của Thượng Hải đề nghị chi trả chi phí điện toán cho các công ty khởi nghiệp tới 300.000 nhân dân tệ (44.000 USD). Thành phố Vũ Hán đang cung cấp khoản vay đặc biệt cho OPC ở lĩnh vực AI, hứa sẽ giúp “bù đắp một phần tổn thất” nếu vỡ nợ.
Trong khi đó, theo AFP, tháng 11/2025, thành phố Tô Châu cam kết đào tạo hơn 10.000 nhân tài OPC vào năm 2028 và rót khoảng 100 triệu USD vào một số lĩnh vực như robot, chăm sóc sức khỏe. Hồi tháng 3, thành phố Thành Đô cũng thông báo trợ cấp khoảng 2.800 USD cho sinh viên tốt nghiệp thành lập công ty một người sử dụng AI. Theo ThinkChina, ngày 16/3, tỉnh Quảng Đông đã ban hành chính sách OPC cấp tỉnh đầu tiên, đề xuất xây dựng 100 cộng đồng hệ sinh thái và bồi dưỡng 1.000 công ty OPC kiểu mẫu đến năm 2028 nhằm thúc đẩy cạnh tranh khu vực.
Theo Our China Story, các doanh nhân OPC chủ yếu thuộc thế hệ sinh sau năm 1990 và sau năm 2000. Thế hệ này sử dụng thành thạo công cụ kỹ thuật số, theo đuổi phương thức làm việc linh hoạt và tự chủ, đồng thời trực tiếp chuyển đổi sự sáng tạo cá nhân và kỹ năng chuyên môn thành giá trị thương mại.
Ông Kyle Chan, nghiên cứu viên Viện Brookings, đánh giá các biện pháp thúc đẩy của Trung Quốc là chất xúc tác giúp doanh nghiệp nhỏ cất cánh. Việc tài trợ cho OPC là giải pháp chi phí thấp nhằm giải quyết tình trạng thất nghiệp, khi hàng triệu lao động trẻ Trung Quốc ở độ tuổi 16-24 tuổi đang thất nghiệp.
Chủ tịch Alibaba Kuo Zhang cho biết 30-40% khách hàng của nền tảng thương mại điện tử này là “doanh nhân độc lập”. Đầu năm nay, hãng ra mắt Accio Work, trợ lý AI thiết kế riêng cho doanh nghiệp nhỏ, hiện có 10 triệu người dùng hàng tháng, giúp quản lý dịch vụ khách hàng, tuân thủ thuế, tiếp thị và hậu cần.
Tuy nhiên, giới phân tích cũng cảnh báo chỉ riêng AI không thể đảm bảo thành công lâu dài cho doanh nghiệp. “Nhiều người chỉ tập trung vào tác động của AI tới năng suất mà bỏ qua thực tế rằng, trong mô hình ‘con người cộng AI’, con người vẫn là yếu tố cạnh tranh cốt lõi”, GS Zhou Guangsu của Trường Lao động và Nguồn nhân lực thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc, cho biết.
Ông Guangsu cho rằng, AI có thể giúp doanh nhân nhanh chóng xây dựng sản phẩm và ứng dụng. Tuy nhiên, việc thương mại hóa vẫn phụ thuộc nhiều vào khả năng phán đoán kinh doanh, hiểu biết thị trường và khả năng thích ứng dưới áp lực.
Pan Helin, thành viên Ủy ban chuyên gia về kinh tế thông tin và truyền thông thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, cho rằng OPC không nên trở thành xu hướng nếu chỉ mang tính biểu tượng. “Quan trọng là nội dung hơn hình thức”, Helin nói. “Việc giảm chi phí giao dịch, cải thiện môi trường kinh doanh và tăng cường chính sách hỗ trợ nhân tài mới là chìa khóa cho sự phát triển bền vững của ngành”.
Theo National Geographic, các chuyên gia cảnh báo năm nay nhiều khả năng ghi nhận siêu El Nino mạnh nhất và thước đo đầu tiên để kiểm tra sức mạnh thực sự của nó là mùa mưa xuất hiện sớm nhất vào đầu tháng 6.
El Nino, hiện tượng lặp lại 2-7 năm một lần, làm thay đổi luồng hơi ẩm trong khí quyển Trái Đất, gây hạn hán ở một số nơi và mưa lớn ở nơi khác. Trong quá khứ, El Nino gắn liền với gió mùa yếu hơn, mùa khô và mất mùa. Tuy nhiên, mô hình thời tiết này cũng có thể diễn biến khó dự đoán, kéo theo tổng lượng mưa ít hơn nhưng nhiều sự kiện mưa cực đoan hơn. Gió mùa là hệ thống gió quy mô lớn đổi hướng theo mùa, xảy ra vào mùa đông và mùa hè, khi chênh lệch nhiệt độ giữa lục địa và đại dương đẩy mưa hoặc không khí khô vào đất liền. Phần lớn vùng nhiệt đới như Tây Phi, Đông Á, Australia và tây nam châu Mỹ đều có gió mùa ẩm ướt vào mùa hè.
El Nino xảy ra khi khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương ở xích đạo ấm lên, định hình lại mô hình khí quyển trên toàn hành tinh. Theo Spencer A. Hill, trợ lý giáo sư tại trường City College, New York, nước ấm hơn kéo mưa về phía vùng biển đó, ra xa những nơi khác của thế giới.
Theo Zero Carbon Analytics, tại Ấn Độ, El Nino thường làm suy yếu những cơn mưa do gió mùa, tạo ra điều kiện khô hơn. Đặc biệt, khi sự kiện El Nino xảy ra sau La Nina như hiện nay, số cơn mưa do gió mùa có thể đặc biệt thấp. Đánh giá về lượng mưa trong 132 năm ở Ấn Độ cho thấy các đợt hạn hán nghiêm trọng trong khu vực luôn xảy ra trong thời kỳ El Nino.
Ở Indonesia, lượng mưa giảm do El Nino gắn liền với số vụ cháy rừng gia tăng và năng suất lúa giảm trên đảo Java, nơi trồng hơn 50% lượng gạo của quốc gia này. Tại Philippines, El Nino khiến lượng mưa trung bình giảm và điều kiện hạn hán gia tăng, đặc biệt từ tháng 12 đến tháng 5. Tình trạng thiếu nước có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp trong vùng như mùa El Nino năm 2015-2016 từng gây thiệt hại 327 triệu USD.
El Nino xuất hiện vào mùa đông sẽ gây ra điều kiện ẩm ướt hơn ở Nam Âu và lạnh khô hơn ở Bắc Âu. Dự báo mới nhất từ các mô hình dự đoán thời tiết cho thấy mùa hè năm nay ở châu Âu sẽ ấm hơn mức trung bình. Tại Australia, El Nino sẽ dẫn tới nhiệt độ và nguy cơ cháy rừng cao hơn kèm theo lượng mưa thấp hơn.
Tại miền bắc nước Mỹ và Canada, El Nino mang đến thời tiết ấm hơn, trong khi ở miền nam nước Mỹ và Bắc Mexico, các chuyên gia dự đoán điều kiện ẩm ướt, mát mẻ sẽ đi kèm nguy cơ lũ lụt gia tăng. El Nino làm suy yếu hoạt động bão ở Đại Tây Dương nhưng tăng cường bão ở Thái Bình Dương. Tại Đông Phi, sự kiện El Nino thường dẫn đến những cơn mưa ngắn ẩm ướt, có thể gây ra lũ lụt. Ở phía nam châu Phi, thời tiết khô hơn mức trung bình sẽ làm giảm năng suất hoa màu.
Các nhà khoa học nhấn mạnh còn quá sớm để kết luận sự kiện El Nino năm nay mạnh tới mức nào. Nhưng mùa hè nóng hơn và khô hơn cũng như những cơn mưa cực đoan có thể tàn phá mùa màng. Theo Science.org, năm 1983, gió mùa yếu do El Nino góp phần gây mất mùa nặng nề nhất trong lịch sử hiện đại. Ngoài ra, cháy rừng, nắng nóng và nguy cơ sức khỏe do El Nino có thể đảo lộn cuộc sống ở nhiều nơi trên thế giới.
Khách du lịch, người mua sắm và nhân viên văn phòng đi lại trên những con phố đông đúc ở London đều đang trở thành một phần của quy trình kiểm tra danh tính kỹ thuật số. Các camera liên tục quét khuôn mặt họ để đối chiếu với danh sách theo dõi của cảnh sát, giúp tìm ra kẻ phạm tội. Công nghệ này dự kiến ngày càng được triển khai rộng rãi, dù những người chỉ trích cho rằng nó gây khó chịu khi biến tất cả người đi đường thành "nghi phạm tiềm năng".
Công nghệ "đột phá" giúp phát hiện tội phạm
Lindsey Chiswick, Giám đốc Sở Cảnh sát Thủ đô (Met Police), người phụ trách công nghệ nhận diện khuôn mặt trực tiếp (LFR) tại Anh, cho biết công nghệ này mang đến tác động "đột phá" với công tác an ninh tại London, giúp xác định những người bị nghi ngờ phạm tội.
Phát biểu tại chiến dịch gần đây ở Victoria, trung tâm London, Chiswick dẫn chứng việc một kẻ ấu dâm bị phát hiện khi đang đi bộ trên phố và nắm tay bé gái 8 tuổi. "Hắn lẽ ra không được đi riêng với một bé gái như vậy. Hậu quả là giờ hắn phải quay lại nhà tù", bà nói.
Theo Reuters, Anh từ lâu đã nằm trong số những nước sử dụng camera giám sát nhiều nhất thế giới tại không gian công cộng. Người London có thể bị ghi hình đến vài trăm lần mỗi ngày khi di chuyển quanh thành phố.
Hiện tại, Anh cũng là một trong những quốc gia châu Âu đi đầu trong việc đưa công nghệ LFR vào hoạt động an ninh. Công nghệ này chuyển đổi khuôn mặt thành dữ liệu sinh trắc học và đối chiếu với danh sách theo dõi gồm khoảng 17.000 người, chủ yếu tổng hợp từ hình ảnh trong quá trình bắt giữ.
Chiswick cho biết, trong số hơn 3 triệu khuôn mặt được quét trong 12 tháng tính đến tháng 9 năm ngoái, cảnh sát xác định hệ thống chỉ tạo ra 10 cảnh báo sai. "Chưa từng có vụ bắt giữ nào dựa trên cảnh báo sai", bà cho biết.
Theo Guardian, 13 lực lượng cảnh sát ở Anh và xứ Wales đã hoặc đang sử dụng LFR. Sở Cảnh sát Thủ đô là đơn vị sử dụng nhiều nhất, triển khai hệ thống từ năm 2020 và tăng tốc đáng kể hai năm qua. Tính riêng từ đầu 2026 đến nay, 1,7 triệu lượt quét đã dẫn đến 44 vụ bắt giữ.
Bài toán cân bằng giữa an ninh và quyền tự do
Brian Plastow, tiến sĩ sinh trắc học tại Scotland, cảnh báo LFR không hiệu quả như cảnh sát tuyên bố. Trong cuộc thăm dò ý kiến do công ty nghiên cứu thị trường Opinium (Anh) thực hiện trên 2.000 người trưởng thành tháng trước, gần 1/3 phản đối việc các nhà bán lẻ sử dụng nhận diện khuôn mặt và 62% lo ngại công nghệ này có thể khiến mọi người gặp rắc rối vì những việc họ không làm.
Hồi tháng 2, Ian Clayton, chuyên gia về sức khỏe và an toàn đã nghỉ hưu tại Chester, bị yêu cầu rời khỏi cửa hàng Home Bargains sau khi hệ thống nhận diện khuôn mặt đánh dấu ông là kẻ trộm. Clayton sau đó phát hiện mình bị nhầm lẫn với một kẻ trộm vặt mà ông vô tình đứng cạnh trong lần ghé cửa hàng trước đó.
"Chúng tôi liên tục bị ghi hình và đưa vào các hệ thống, nhưng như vậy có nên không? Điều đó giống như bị theo dõi vô cớ, khiến tôi cảm thấy dễ bị tổn thương, bị phơi bày và có phần bất lực. Giờ tôi cực kỳ cảnh giác với camera", Clayton chia sẻ trên Guardian.
Các nhà hoạt động bảo vệ quyền tự do dân sự lập luận, vấn đề không chỉ nằm ở độ chính xác mà còn ở nguyên tắc, cho rằng LFR cho phép cảnh sát rà quét một lượng lớn người dân mà không cần bất kỳ nghi ngờ cá nhân nào. Theo tổ chức về quyền tự do dân sự Big Brother Watch (Anh), điều này dẫn đến nguy cơ bình thường hóa việc giám sát hàng loạt nơi công cộng.
"Chúng ta đang đứng trước nguy cơ trở thành quốc gia của những người bị theo dõi, bị giám sát ngay lúc bước ra khỏi cửa nhà, với những hậu quả nghiêm trọng liên quan đến quyền riêng tư, tự do ngôn luận và tự do hội họp", Jasleen Chaggar, chuyên gia chính sách và pháp lý cấp cao tại Big Brother Watch, nhận định.
Theo Paul Fyfe, cựu bảo vệ từng làm việc với hệ thống camera Facewatch, nhân viên đôi khi đưa tên người dân vào danh sách theo dõi dù họ chưa bị bắt quả tang ăn cắp vặt hay có hành vi bạo lực. "Nếu bị ai đó làm bực mình, quấy rối hoặc đe dọa, cách dễ nhất để trả đũa là đăng tải thông tin của họ lên hệ thống", Fyfe nói. Kết quả, nhân viên bảo vệ tại những cửa hàng khác sử dụng cùng phần mềm sẽ nhận được thông báo mỗi khi khách hàng này bước vào.
Tuy nhiên, Nick Fisher, CEO Facewatch, cho biết công ty không ghi nhận các báo cáo về việc hệ thống bị lạm dụng. Theo đó, công ty đặt ra những quy tắc nghiêm ngặt về cách thức sử dụng hệ thống, nhiều biện pháp bảo vệ và kiểm soát cũng được tích hợp sẵn. Các nhà bán lẻ phải đáp ứng tiêu chuẩn bằng chứng trước khi gửi báo cáo, và mọi báo cáo đều được con người xem xét trước khi thêm vào cơ sở dữ liệu. Nếu không đáp ứng yêu cầu, báo cáo sẽ bị từ chối.
Tháng trước, thẩm phán Tòa án Tối cao Anh bác bỏ đơn yêu cầu xem xét lại do Big Brother Watch đệ trình, kết luận việc sử dụng LFR là hợp pháp. Chính phủ cũng đang xây dựng khung pháp lý mới.
Trong khi đó, Chiswick khẳng định Sở Cảnh sát Thủ đô đã chứng minh họ có khả năng vận hành LFR một cách có trách nhiệm, đồng thời cho biết 80% người dân trong các cuộc khảo sát hàng quý ủng hộ việc sử dụng công nghệ này ở London. Bà giải thích: "Người dân muốn tội phạm biến mất khỏi đường phố. Họ muốn những kẻ lẩn trốn và bị truy nã trong thời gian dài, đôi khi hoạt động dưới danh tính giả, phải trở lại nhà tù".
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Chủ tịch luân phiên kiêm Phó chủ tịch của Huawei, ông Eric Xu, đã bày tỏ lòng biết ơn đối với áp lực mà Mỹ đã đặt lên công ty và ngành công nghiệp công nghệ Trung Quốc.
Ông Xu cho biết, nếu không có sức ép từ Mỹ, công ty có thể đã không phát triển được kiến trúc chip Logic Folding đột phá. Ông cũng nhấn mạnh chính những thách thức này đã thúc đẩy sự phát triển của chuỗi ngành công nghiệp bán dẫn tại Trung Quốc.
Huawei là một trong những công ty công nghệ lớn đầu tiên của Trung Quốc bị Mỹ cấm vận toàn diện, bắt đầu từ năm 2019 dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump. Năm 2022, Tổng thống Joe Biden đã ban hành các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với các GPU AI (trí tuệ nhân tạo), cấm các công ty Trung Quốc mua những phần cứng mạnh mẽ như Nvidia A100 và H100, cũng như chip AMD Instinct MI250 và MI250X. Điều này dẫn đến việc Nvidia và AMD phải phát triển các phiên bản yếu hơn của sản phẩm để tuân thủ quy định.
Mặc dù một số công ty đã phải tìm đến thị trường chợ đen để có chip, nhưng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đã buộc họ phải tìm kiếm giải pháp thay thế trong nước. Dù không mạnh mẽ bằng sản phẩm của Nvidia hay AMD, những chip sản xuất tại Trung Quốc vẫn giúp các công ty này duy trì hoạt động và tái đầu tư vào nghiên cứu và phát triển.
Sự phát triển của ngành công nghiệp bán dẫn Trung Quốc cũng được thúc đẩy bởi nỗ lực của chính phủ nhằm đạt được độc lập trong lĩnh vực này. Chính phủ Trung Quốc đã chỉ đạo các công ty công nghệ mua chip sản xuất trong nước và thậm chí yêu cầu hải quan chặn các chip AI H200 tại biên giới. CEO Nvidia Jensen Huang đã phản đối lệnh cấm xuất khẩu chip AI khi cho rằng việc giữ cho công nghệ Mỹ dễ dàng tiếp cận toàn cầu là điều rất quan trọng.
Mặc dù lệnh cấm đã làm chậm tiến độ phát triển AI của Trung Quốc, nhiều công ty trong nước đã chấp nhận thách thức và phát triển các giải pháp thay thế cho công nghệ của Mỹ. Hiện nay, những nỗ lực này đang bắt đầu mang lại kết quả để chứng minh sự chuyển mình của ngành công nghiệp công nghệ Trung Quốc trong bối cảnh khó khăn.
