Dưới đây là những lưu ý trong bữa sáng được các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị, giúp duy trì mức năng lượng ổn định suốt cả ngày.
Theo chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ Valerie Agyeman, cơ thể nhận năng lượng từ các chất dinh dưỡng chứ không phải từ caffeine.
Cà phê tạo cảm giác tỉnh táo nhanh, nhưng các thực phẩm như yến mạch, trứng, sữa chua hay trái cây trong bữa sáng mới cung cấp dưỡng chất và calo để duy trì năng lượng lâu dài.
Vì vậy, cà phê nên được dùng cùng một bữa sáng cân bằng, không nên thay thế bữa ăn.
Bên cạnh đó, cà phê và trà không đường vẫn có thể là một phần của chế độ ăn lành mạnh. Nếu cảm thấy mệt sau khi uống cà phê, nguyên nhân thường là thiếu ngủ, ăn uống chưa đầy đủ hoặc quá phụ thuộc vào caffeine, chứ không phải do mất nước như nhiều người thường nghĩ.
Các chuyên gia khuyến nghị bắt đầu ngày mới bằng một bữa sáng cân bằng, giàu protein để duy trì năng lượng ổn định. Bữa ăn đầu tiên trong ngày càng đầy đủ càng giúp no lâu và tạo nền tảng cho những lựa chọn ăn uống tốt hơn trong cả ngày.
Một bữa sáng nên kết hợp protein, carbohydrate và chất béo lành mạnh. Những lựa chọn phù hợp gồm trứng, sữa chua Hy Lạp ăn cùng trái cây, bánh mì nguyên cám hoặc yến mạch kết hợp các loại hạt hay bơ hạt.
Với những người không quen ăn sáng, có thể chia thành hai bữa nhỏ, chẳng hạn ăn một quả chuối và một ly latte tại nhà, sau đó ăn thêm bánh mì phết bơ đậu phộng hoặc món giàu protein khi đến nơi làm việc.
Hầu hết mọi người cảm thấy khỏe nhất khi ăn khoảng ba đến bốn giờ một lần. Để quá lâu không ăn dễ khiến cơ thể kiệt sức, đói và tìm đến các thực phẩm nhiều đường chỉ giúp tăng năng lượng trong thời gian ngắn.
Các món nhiều carbohydrate tinh chế hoặc đường bổ sung như bánh quy hay khoai tây chiên có thể tạo cảm giác tỉnh táo tức thời nhưng nhanh khiến cơ thể đói và mệt trở lại.
Thay vào đó, chuyên gia khuyến nghị các món ăn nhẹ như sữa chua Hy Lạp không đường, phô mai với trái cây, hay bánh mì nguyên cám… Về cơ bản, hãy kết hợp protein, chất xơ và chất béo lành mạnh để duy trì năng lượng.
Mất nước nhẹ cũng có thể gây mệt mỏi và giảm khả năng tập trung. Ngoài việc uống đủ nước, các thực phẩm chứa nhiều nước như trái cây, rau củ, sữa, sữa chua cũng góp phần duy trì trạng thái đủ nước cho cơ thể.
Không nên thường xuyên dùng đồ uống điện giải hoặc nước thể thao nhiều đường, trừ khi phải vận động cường độ cao kéo dài trên 60 – 90 phút, đặc biệt trong điều kiện nóng ẩm.
Bữa tối thiếu protein, chất xơ hoặc chất béo lành mạnh có thể khiến cơ thể nhanh đói và thiếu năng lượng. Hãy ưu tiên bữa ăn với nhiều rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt cùng nguồn protein từ động vật hoặc thực vật.
Nghiên cứu mới công bố trên tạp chí khoa học The Conversation đã phát hiện tác động tích cực của dầu cá omega-3 đối với hiệu suất vận động và khả năng phục hồi cơ bắp.
Nghiên cứu do Giáo sư Justin Roberts từ Đại học Anglia Ruskin và Giáo sư Fernando Naclerio từ Đại học Greenwich (Anh) thực hiện, tập trung vào những người trưởng thành thường xuyên vận động, đặc biệt là các bài tập kháng lực hoặc cường độ cao.
Kết quả cho thấy việc bổ sung omega-3 giúp cơ thể phục hồi và thích nghi với quá trình tập luyện hiệu quả hơn theo thời gian, từ đó trở thành một chất bổ sung tiềm năng cho người tập luyện thường xuyên.
Cụ thể, bổ sung dầu cá chứa EPA và DHA trong vài tuần giúp tăng sức mạnh cơ bắp so với nhóm tập luyện tương tự nhưng không bổ sung omega-3. Ngoài ra, những người thường xuyên tập thể dục và bổ sung omega-3 cũng có mức DHA trong màng tế bào cơ cao hơn so với người ít vận động.
Các nhà nghiên cứu giải thích omega-3 hoạt động như một “người điều phối”, giúp điều chỉnh phản ứng viêm của cơ thể sau tập luyện để cơ bắp phục hồi hiệu quả hơn.
Trong đó, EPA hỗ trợ tăng lưu lượng máu đến cơ bắp và thúc đẩy quá trình tổng hợp protein cơ. DHA lại đóng vai trò quan trọng với chức năng nhận thức và tín hiệu thần kinh, giúp cơ bắp hoạt động hiệu quả hơn. Hai hoạt chất này còn góp phần duy trì tính linh hoạt của màng tế bào, hỗ trợ vận chuyển dưỡng chất vào tế bào cơ.
Các chuyên gia kết luận omega-3 là thành phần dinh dưỡng quan trọng với người thường xuyên vận động. Liều lượng khuyến nghị cho đa số người năng động là khoảng 3 g dầu cá mỗi ngày, nên chia vào bữa sáng và tối, dùng cùng bữa ăn có chất béo để tăng khả năng hấp thu.
Để hỗ trợ tăng trưởng cơ bắp, lượng cần thiết vào khoảng 1,8 g EPA và 1,5 g DHA/ngày. Hàm lượng này tương đương khoảng 200 - 400 g cá béo như cá hồi, cá trích hoặc cá mòi.
Các chuyên gia cũng khuyến nghị nên kiểm tra kỹ hàm lượng EPA và DHA thay vì chỉ nhìn tổng lượng dầu cá, đồng thời tránh bổ sung quá 5 g EPA+DHA/ngày từ thực phẩm chức năng nếu không có chỉ định của bác sĩ, theo The Conversation.
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Columbia (Mỹ) đã chỉnh sửa thành công DNA của phôi người với độ chính xác cao bằng một kỹ thuật mới gọi là "base editing" (chỉnh sửa base), theo báo New York Times ngày 5-6.
Thành tựu này được xem là cột mốc quan trọng trong nỗ lực ngăn ngừa các bệnh di truyền ngay từ giai đoạn đầu của sự sống, nhưng đồng thời cũng làm dấy lên nhiều tranh luận về đạo đức.
Trong nghiên cứu mới, nhóm của nhà di truyền học Dieter Egli đã sử dụng công nghệ base editing để thay đổi chính xác từng "chữ cái" trong mã gene.
Khác với công nghệ CRISPR truyền thống vốn hoạt động bằng cách cắt DNA rồi để tế bào tự sửa chữa, base editing chỉ tạo ra một vết cắt rất nhỏ và hướng dẫn tế bào thay thế một ký tự di truyền cụ thể. Nhờ đó, nguy cơ gây tổn thương DNA được giảm đáng kể.
Các nhà nghiên cứu tập trung chỉnh sửa hai gene. Gene thứ nhất là PCSK9, liên quan đến nồng độ cholesterol LDL trong máu và nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Gene thứ hai là HBG, có vai trò trong quá trình sản xuất hemoglobin ở thai nhi và có liên quan đến một số bệnh về máu.
Kết quả cho thấy các nhà khoa học có thể chỉnh sửa thành công cả hai gene mà không ghi nhận những tổn thương nhiễm sắc thể nghiêm trọng từng xuất hiện trong các thử nghiệm sử dụng CRISPR trước đây.
Trong một số trường hợp, họ thậm chí có thể chỉnh sửa đồng thời cả hai gene trong cùng một phôi.
Vào năm 2020, nhóm nghiên cứu của ông Egli đã thử dùng CRISPR để sửa một đột biến gene EYS gây mù bẩm sinh. Kết quả cho thấy khoảng một nửa số phôi gặp vấn đề nghiêm trọng, bao gồm mất những đoạn DNA lớn hoặc thậm chí mất cả nhiễm sắc thể chứa gene mục tiêu.
Chính những rủi ro này đã khiến nhiều nhà khoa học cho rằng việc chỉnh sửa gene ở phôi người vẫn còn quá nguy hiểm.
Nghiên cứu mới cũng cho thấy công nghệ base editing chưa hoàn hảo.
Trong một số phôi, các phân tử chỉnh sửa không tìm thấy DNA mục tiêu của chúng. Điều này tạo ra hiện tượng gọi là "khảm gene", nghĩa là trong cùng một phôi tồn tại các tế bào mang phiên bản gene khác nhau.
Nếu những phôi như vậy phát triển thành thai nhi, các khác biệt di truyền giữa các tế bào có thể dẫn đến những hậu quả sức khỏe khó lường.
Các chuyên gia độc lập đánh giá kết quả nghiên cứu là đầy hứa hẹn nhưng cho rằng cần thêm nhiều dữ liệu để xác định mức độ an toàn.
Một số nhà đạo đức sinh học cảnh báo rằng những tác động bất lợi có thể không xuất hiện ngay trong giai đoạn phôi thai mà chỉ bộc lộ sau khi đứa trẻ được sinh ra.
Ông Egli nhấn mạnh rằng công nghệ này chưa sẵn sàng để áp dụng trong các phòng khám và vẫn còn nhiều câu hỏi cần giải đáp. Tuy nhiên, ông cho rằng xã hội nên bắt đầu thảo luận về những lợi ích và rủi ro của việc can thiệp vào bộ gene người ngay từ giai đoạn phôi.
Nghiên cứu hiện mới được công bố dưới dạng bản thảo khoa học và đang chờ đánh giá chính thức trước khi xuất bản trên tạp chí chuyên ngành.
Dù còn nhiều tranh cãi, thành tựu này được xem là một bước tiến quan trọng trong hành trình phát triển các liệu pháp gene thế hệ mới, đồng thời đặt ra những câu hỏi lớn về tương lai của y học và giới hạn đạo đức trong việc can thiệp vào sự sống con người.
Bắt đầu ngày mới với tin tức sức khỏe, bạn đọc có thể xem các bài viết hấp dẫn trên Thanh Niên như: Uống nước ép củ dền buổi sáng, nhận 4 lợi ích đáng ngạc nhiên; Thận yếu nên đi bộ bao nhiêu phút mỗi ngày là vừa?; Đường nâu có thực sự tốt hơn đường trắng?...
Hãy bắt đầu ngày mới với tin tức sức khỏe để xem chi tiết nội dung các bài viết trên bạn nhé!
