Bộ Ngoại giao Áo ngày 4/5 xác nhận thông tin trên đài ORF rằng nước này đã trục xuất ba nhân viên đại sứ quán Nga với cáo buộc làm gián điệp.
“Cần phải khẳng định rõ rằng việc lợi dụng quyền miễn trừ ngoại giao để tiến hành hoạt động gián điệp là điều không thể chấp nhận được”, Ngoại trưởng Beate Meinl-Reisinger cho biết, thêm rằng ba nhà ngoại giao Nga đã rời khỏi Áo.
Đài ORF trước đó đưa tin rằng trên nóc tòa nhà đại sứ quán Nga ở Vienna có các thiết bị để thu thập trái phép dữ liệu, bao gồm cả dữ liệu được các tổ chức quốc tế có trụ sở tại thành phố này truyền đi thông qua mạng Internet vệ tinh. Bộ Ngoại giao Áo hồi tháng 4 đã triệu đại sứ Nga về sự việc.
Theo bà Meinl-Reisinger, hoạt động gián điệp là vấn đề an ninh đối với Áo. Nước này đang thay đổi cách thức và có những biện pháp cứng rắn để ứng phó.
“Chúng tôi đã truyền đạt lập trường đó tới Nga, bao gồm cả những quan ngại liên quan đến ‘rừng ăng-ten’ tại phái bộ ngoại giao Nga”, Ngoại trưởng Áo cho biết thêm.
Đại sứ quán Nga tại Vienna gọi quyết định trục xuất của Áo là “thái quá, thiếu thiện chí”.
“Đây là hành động hoàn toàn vô căn cứ, mang động cơ chính trị và không thể chấp nhận được”, đại sứ quán Nga tuyên bố. “Nga sẽ sớm có phản ứng đáp trả quyết liệt. Vienna hoàn toàn chịu trách nhiệm cho việc quan hệ song phương, vốn đã ở mức thấp nhất lịch sử hiện đại, tiếp tục đi xuống”.
Vienna là trung tâm ngoại giao lớn, nơi có Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) và các tổ chức của Liên Hợp Quốc, như Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Những nước lớn như Nga, Mỹ thường có đại sứ riêng tại Áo, OSCE và các tổ chức thuộc Liên Hợp Quốc.
Áo là quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) duy trì quan điểm trung lập. Trước khi chiến sự Ukraine bùng phát, Áo hiếm khi tiến hành hoạt động trục xuất ngoại giao. Áo chỉ từng trục xuất một nhà ngoại giao Nga bị cáo buộc hoạt động gián điệp vào tháng 4/2020.
Tổng cộng, Áo đã trục xuất 14 nhà ngoại giao Nga kể từ năm 2020. Nga từng đáp trả bằng cách trục xuất một số nhà ngoại giao Áo tại nước này.
Theo Hãng tin AP, ngày 20-5, quân đội Lithuania đã phát cảnh báo yêu cầu người dân ở khu vực thủ đô Vilnius "ngay lập tức tới nơi trú ẩn hoặc địa điểm an toàn", sau khi xuất hiện báo động về hoạt động của máy bay không người lái (drone) ở khu vực gần biên giới Belarus.
Tổng thống Gitanas Nauseda và Thủ tướng Inga Ruginiene được đưa tới nơi trú ẩn, trong khi tòa nhà Quốc hội Lithuania được lệnh sơ tán. Không phận sân bay Vilnius cũng buộc phải đóng cửa.
Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022, một thủ đô thuộc khối Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) phải kích hoạt cảnh báo quy mô lớn, khiến người dân và giới lãnh đạo đồng loạt tìm nơi trú ẩn.
Theo ông Vilmantas Vitkauskas - người đứng đầu Trung tâm Quản lý khủng hoảng quốc gia Lithuania, nhiều khả năng đây là drone chiến đấu hoặc drone đánh lừa hệ thống phòng thủ. Hiện nước này chưa thể xác định loại drone và địa điểm nó được phóng đi.
Lithuania nằm giáp vùng Kaliningrad của Nga ở phía tây và giáp với Belarus - đồng minh thân thiết của Nga - ở phía đông.
Vụ việc mới nhất cho thấy những lo ngại tại sườn đông của NATO liên quan đến các vụ drone xâm nhập không phận.
Trong những tháng qua, nhiều drone Ukraine vốn nhằm vào Nga đã "đi lạc" hoặc rơi xuống lãnh thổ các nước NATO, gần nhất là vụ tiêm kích NATO bắn hạ drone Ukraine ở miền nam Estonia. Kiev đã xin lỗi về vụ việc.
Giới chức phương Tây nghi ngờ phía Nga đã gây nhiễu điện tử và điều hướng các drone này vào không phận các nước.
Trong khi đó, phía Nga cảnh báo sẽ đáp trả nếu drone Ukraine được phóng từ các nước Baltic hoặc nếu các nước này hỗ trợ hoạt động tấn công Nga.
Các vụ không kích bằng drone giữa Nga và Ukraine đã gia tăng đáng kể trong thời gian qua, có lúc lên đến hàng trăm drone mỗi ngày.
Rạng sáng 20-5, Không quân Ukraine tuyên bố bắn hạ 131/154 drone Nga phóng trong đêm. Các drone lọt qua phòng không khiến ba dân thường thiệt mạng và 18 người bị thương.
Trong khi đó, Ukraine tiếp tục nhắm vào ngành dầu mỏ Nga. Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết drone của nước này đã tấn công một nhà máy lọc dầu lớn và một trạm bơm đường ống dầu của Nga trong đêm.
Truyền thông Nga cũng đưa tin một nhà máy hóa chất tại vùng Stavropol đã bị tấn công và bốc cháy, song giới chức địa phương chưa xác nhận.
Theo NPR ngày 1.6, dữ liệu hàng không cho thấy chiếc máy bay cất cánh từ thành phố Newark (bang New Jersey, Mỹ) hướng đến thành phố Palma de Mallorca (Tây Ban Nha). Tuy nhiên, thay vì hạ cánh sau hành trình gần 8 tiếng như dự kiến, chuyến bay đã phải quay lại điểm xuất phát sau hơn 4 tiếng bay.
Trả lời đài NPR, đại diện United Airlines (Mỹ) cho biết chuyến bay phải quay đầu "để giải quyết một mối lo ngại an ninh tiềm ẩn". Trên mạng xã hội, nhiều hành khách kể lại rằng phi hành đoàn đã yêu cầu mọi người tắt ngay các thiết bị Bluetooth. Một số người còn nghe thấy thông báo trên máy bay rằng: "Trò đùa nhỏ này đang làm hỏng chuyến đi của tất cả mọi người".
Đoạn ghi âm từ trạm kiểm soát không lưu đã làm rõ hơn diễn biến sự việc. Một nhân viên cho biết: "Có một đội an ninh đang làm nhiệm vụ. Ai đó mang theo loa Bluetooth và đặt tên nó bằng một từ có 4 chữ cái. Vì vậy, họ phải sơ tán hành khách và kiểm tra toàn bộ máy bay cùng khoang chở hàng".
Theo một số nhân chứng, từ có 4 chữ cái tiếng Anh nêu trên được cho là "BOMB" (quả bom) – một từ lập tức kích hoạt quy trình an ninh hàng không nghiêm ngặt.
Trên mạng xã hội TikTok, một nữ hành khách xác nhận cô nhìn thấy một kết nối Bluetooth đang hoạt động mang tên "BOMB". Một tài khoản khác trên mạng xã hội Reddit tự xưng là người nhà của hành khách cho biết thiết bị này thực chất là loa của một thiếu niên.
Sau quá trình rà soát an ninh, hành khách đã được lên máy bay trở lại. Chuyến bay hạ cánh an toàn tại Palma de Mallorca vào lúc 15 giờ 47 chiều 31.5 (giờ địa phương), trễ khoảng 9 tiếng rưỡi so với lịch trình ban đầu. Hiện sự cố nêu trên đang được điều tra.
