Nghiên cứu của Đại học Sydney (Australia) chỉ ra phụ nữ độc thân trên 45 tuổi, không có con là nhóm có khả năng cao nhất phải chăm sóc cha mẹ già hoặc người thân bệnh tật.
“Nhiều phụ nữ cho biết gia đình họ tồn tại một kỳ vọng: vì không vướng bận con cái, họ là người rảnh rỗi và linh hoạt nhất để hỗ trợ”, Phó giáo sư Myra Hamilton, trưởng nhóm nghiên cứu, nói.
Tuy nhiên, hệ lụy mà nhóm phụ nữ này phải đối mặt không chỉ là thời gian, mà còn là gánh nặng tài chính và áp lực tinh thần.
Định kiến “không vướng bận”
Bà Hamilton cho biết, việc mặc định người độc thân phải chăm sóc cha mẹ xuất phát từ hai định kiến: chăm sóc là việc của phụ nữ và không con sẽ rảnh rỗi hơn người đã lập gia đình. “Những phụ nữ này không trốn tránh trách nhiệm, họ muốn phụng dưỡng cha mẹ. Nhưng chính cảm giác bị áp đặt khiến họ không thoải mái”, chuyên gia nói.
Chuyên gia tư vấn tâm lý Judy Graham cho biết nhiều khách hàng của bà đang gánh vác việc chăm sóc cha mẹ một mình, hoặc đối mặt với các mối quan hệ anh chị em phức tạp. “Khách hàng thường kể về những câu nói trong gia đình kiểu như: Cô không có con, nên có thể tạm dừng công việc để đưa mẹ đi khám bệnh được không?”, bà Graham nói.
Theo bà, quan niệm này bắt nguồn từ tâm lý coi trọng việc sinh sản của xã hội. Họ phải đối mặt với căng thẳng tâm lý, thể chất và tài chính giống mọi người nhưng thường phải gánh chịu một mình.
Thiệt thòi tài chính, sự nghiệp
Việc chăm sóc người già ảnh hưởng lớn đến việc làm và thu nhập của phụ nữ không con. Nếu phụ nữ có con thường bị gián đoạn sự nghiệp ở giai đoạn đầu, nhóm không con lại bị ảnh hưởng ở giai đoạn muộn hơn khi phải chăm sóc thành viên lớn tuổi.
Bà Hamilton cho biết sự gián đoạn này ảnh hưởng đến cơ hội thăng tiến và làm giảm mức tích lũy hưu trí của phụ nữ. Bà Graham cũng nói nhiều người phải làm việc bán thời gian hoặc tạm dừng kinh doanh để chăm sóc người thân.
Môi trường công sở chưa có sự ghi nhận tương xứng. Nhiều phụ nữ cho biết người sử dụng lao động không công nhận nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ già giống như việc nuôi con nhỏ. “Các chủ lao động đặt ra kỳ vọng cao hơn, yêu cầu làm thêm ca hoặc sắp xếp kỳ nghỉ trùng với kỳ nghỉ học của con cái đồng nghiệp”, bà Hamilton nói. Nữ chuyên gia cho rằng việc cân bằng giữa trách nhiệm chăm sóc gia đình và công việc là khó khăn chung của tất cả phụ nữ.
Nguy cơ bị cô lập
Phụ nữ không con còn đối mặt với nguy cơ bị cô lập trong gia đình. Họ có thể bị gạt ra khỏi các sự kiện với lý do “Chúng tôi phải tổ chức tiệc sinh nhật cho con, vì vậy cô hãy đến bệnh viện vì cô không vướng bận”.
Theo bà Graham, mỗi câu nói mang tính đùn đẩy như “Tôi không thể đưa mẹ đi khám vì phải đón con” trở thành lời nhắc nhở về hoàn cảnh cá nhân của họ.
“Sự chăm sóc lẽ ra dành cho con cái giờ được chuyển sang phụng dưỡng người già. Đó là phần mất mát mà những phụ nữ không có con phải trải qua”, bà Graham nói.
Bên cạnh những tác động về mặt tài chính, việc chăm sóc người già cũng ảnh hưởng lớn đến việc làm và thu nhập của phụ nữ không con.
Bà Hamilton chỉ ra, nếu phụ nữ có con thường bị gián đoạn sự nghiệp ở giai đoạn đầu, thì phụ nữ không con lại bị ảnh hưởng ở giai đoạn muộn hơn – thời điểm họ phải tập trung chăm sóc các thành viên lớn tuổi trong gia đình.
“Sự gián đoạn này ảnh hưởng trực tiếp đến số giờ làm việc, cơ hội thăng tiến, đào tạo và các cơ hội nghề nghiệp khác. Nghiên cứu của chúng tôi chứng minh điều này dẫn đến hệ lụy rõ rệt: Giảm mức tích lũy hưu trí của nhiều phụ nữ”, Phó giáo sư Hamilton nhấn mạnh.
Bà Graham cho biết nhiều phụ nữ không con đã phải chuyển sang làm việc bán thời gian hoặc tạm dừng việc kinh doanh riêng để chăm sóc người thân. Tương lai tài chính của họ vì thế trở nên không chắc chắn.
Đáng chú ý, môi trường công sở hiện nay chưa có sự ghi nhận tương xứng đối với trách nhiệm này. Nhiều phụ nữ phản ánh rằng người sử dụng lao động không công nhận nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ già giống như cách họ nhìn nhận việc nuôi con nhỏ.
“Các chủ lao động đối xử như thể họ là những người hoàn toàn không có trách nhiệm gia đình. Họ đặt ra kỳ vọng cao hơn tại nơi làm việc, chẳng hạn như yêu cầu làm thêm ca hoặc sắp xếp kỳ nghỉ hàng năm trùng với các kỳ nghỉ học của con cái đồng nghiệp”, bà Hamilton nói.
Bà thừa nhận việc cân bằng giữa công việc và nuôi dạy con cái là thách thức lớn, nhưng “đây không phải là vấn đề so sánh giữa người có con và người không có con”. Việc cân bằng giữa trách nhiệm chăm sóc gia đình và công việc là khó khăn với tất cả phụ nữ.
Áp lực tâm lý và sự cô lập
Không chỉ chịu thiệt thòi về kinh tế, phụ nữ không con còn đối mặt với nguy cơ bị cô lập trong chính gia đình.
Họ có thể bị gạt ra khỏi các sự kiện gia đình với lý do: ‘Chúng tôi phải tổ chức tiệc sinh nhật cho các con, vì vậy cô hãy đến bệnh viện vì cô không có con’.
Đối với những phụ nữ không có con ngoài ý muốn, những tình huống này càng tạo ra áp lực tâm lý lớn hơn.
Theo bà Graham, mỗi câu nói mang tính đùn đẩy như “Tôi không thể đưa mẹ đi khám vì phải đón con” trở thành một lời nhắc nhở về hoàn cảnh cá nhân của họ.
“Sự chăm sóc lẽ ra dành cho con cái giờ đây được chuyển sang việc phụng dưỡng người già. Đó là một phần của sự mất mát mà những người phụ nữ không có con phải trải qua trong cuộc đời”, bà Graham kết luận.
Đầu tháng 4, truyền thông thành phố Rotterdam đăng ảnh tranh cử của bà Patricia Reichman. Bức ảnh cho thấy một phụ nữ tóc vàng, mắt nâu, làn da không nếp nhăn. Tuy nhiên sau khi trúng cử chức ủy viên hội đồng thành phố, cử tri phát hiện diện mạo ngoài đời của bà quá khác biệt.
Trả lời dư luận, bà Reichman cho biết đã dùng một công cụ trực tuyến để tăng độ nét do ảnh gốc có độ phân giải thấp. Bà nói diện mạo hiện tại khác biệt là do tác dụng phụ của thuốc đang điều trị bệnh.
Bà Reichman cho biết diện mạo hàng ngày của mình vẫn trẻ trung giống trong ảnh. "Mọi người thường khen tôi trẻ, có người nhầm tôi là bạn gái của con trai khi đi cùng nhau", bà nói.
Tuy nhiên, đảng Leefbaar Rotterdam bác bỏ lời giải thích này. Tuyên bố cho biết thông tin bà Reichman cung cấp không khớp với thực tế. Tổ chức này xác định AI đã can thiệp sâu khiến bức ảnh không phản ánh đúng sự thật.
Đảng Leefbaar Rotterdam yêu cầu bà Reichman từ chức ủy viên hội đồng. Sau khi bà khước từ, tổ chức này quyết định thu hồi tư cách đảng viên và chính thức khai trừ bà. Theo luật, bà vẫn giữ được vị trí của mình và tiếp tục hoạt động tại hội đồng với tư cách là một ủy viên độc lập.
Trên mạng xã hội, nhiều người chỉ ra việc "tăng độ nét" không thể đổi cả màu mắt. Một tài khoản bình luận: "Chắc chắn các loại thuốc điều trị đã khiến bà ấy mang diện mạo của tuổi 59, chứ hoàn toàn không phải do bà ấy đã 59 tuổi".
Vụ việc làm dấy lên tranh cãi trong bối cảnh Luật Bầu cử Hà Lan bỏ ngỏ các quy định cấm sử dụng ảnh AI trong tranh cử. Do thiếu chế tài pháp lý, án phạt duy nhất đối với bà Reichman là hình thức kỷ luật nội bộ từ đảng do vi phạm nguyên tắc về sự trung thực với cử tri.
Một nghiên cứu của Đại học Amsterdam chỉ ra có tới 90% hình ảnh do AI tạo ra trong chiến dịch bầu cử địa phương tại Hà Lan không hề được dán nhãn cảnh báo.
Ngày 12/6, Văn phòng UBND thành phố Đà Nẵng cho biết đã có công văn giao các địa phương nghiên cứu, lựa chọn địa điểm trình chiếu công cộng các trận đấu thuộc World Cup 2026 phục vụ người dân, du khách theo hình thức phi lợi nhuận. Việc này nhằm nâng cao việc bảo vệ bản quyền World Cup 2026, ngăn chặn các hành vi sử dụng, khai thác bản quyền trái phép.
Các phường An Hải, Ngũ Hành Sơn (những địa phương này có du khách tập trung ven biển nhiều) và các phường thuộc khu vực phố cổ Hội An sẽ khảo sát, lựa chọn địa điểm phù hợp dựa trên nhu cầu thực tế của người dân để tổ chức các điểm xem bóng đá tập trung.
Địa phương chịu trách nhiệm bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, đường truyền, an ninh trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, y tế và phòng cháy chữa cháy trong thời gian diễn ra hoạt động. Các điểm trình chiếu phải có cam kết phục vụ cộng đồng, không gắn với hoạt động kinh doanh hay mục đích thương mại.
Đối với các hoạt động trình chiếu phục vụ mục đích thương mại, đơn vị tổ chức phải được Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) chấp thuận.
Bên cạnh đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về bảo vệ bản quyền World Cup 2026, phối hợp kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm.
Sáng 17/7, nghe tin bản Chít cách nhà 5 km xảy ra lũ quét, anh Phan Văn Hoan, 41 tuổi, trú bản Mường, xã Than Uyên cùng vợ đi xe máy đến nơi với dự định xem bà con cần hỗ trợ gì.
Nhưng quốc lộ 32 ngập sâu, dòng nước chảy xiết chia cắt con đường khiến nhiều khu dân cư bị cô lập. Thấy bùn, đá hộc và gỗ từ núi đổ về chắn lối đi, anh Hoan về nhà lái chiếc máy cày ra hiện trường.
Suốt trưa và chiều cùng ngày, anh lái máy gạt các khối đất đá sạt lở. Chiếc xe của gia đình còn được huy động phối hợp với máy xúc của chính quyền để di dời bùn đất. Vợ chồng anh làm việc xuyên đêm, trở về nhà khi một số lối đi cơ bản được khơi thông.
Sáng 18/7, anh rời nhà từ sớm. Khi trục đường chính thông xe, chiếc máy cày lắp sẵn khung sắt phía trước và sau trở thành phương tiện đưa lực lượng chức năng và người dân vượt vùng ngập sâu hơn một mét.
Để đảm bảo an toàn cho 10 người trên thùng xe mỗi chuyến, anh Hoan duy trì tốc độ chậm, giữ vô lăng trên nền đường trơn trượt. Tối muộn cùng ngày anh mới về nhà. Đến sáng 19/7 khi lũ rút bớt, xe chuyển sang chở nhu yếu phẩm, thuốc men của các đoàn thiện nguyện vào vùng thiên tai.
"Bà con thiệt hại nhiều, tôi sẽ cố giúp hết sức", anh Hoan nói.
Câu chuyện của anh Hoan lan tỏa trên Cổng thông tin điện tử xã Mường Than, nhận nhiều lời cảm ơn.
Bên cạnh việc cứu hộ của chồng, chị Đỗ Thị Lả, 40 tuổi, vợ anh Hoan còn tham gia hậu cần. Ngày 18/7, chị kêu gọi 12 phụ nữ trong bản góp gạo, rau, thịt nấu 100 suất cơm tiếp sức cho lực lượng cứu hộ và người dân. Nhóm của chị đăng ký nấu tiếp 200 suất cơm cho ngày 19/7, nhưng được xã hướng dẫn lùi sang trưa 20/7 do có nhiều đoàn khác đã gửi thực phẩm về.
"Chồng mở đường cứu nạn, tôi ở nhà góp sức lo bữa ăn cho mọi người", chị Lả cho biết.
Vợ chồng anh Hoan mưu sinh bằng chiếc máy cày và 4 sào lúa. Một tháng qua, ruộng ngập úng khiến anh chị phải cấy lại ba lần. Dù kinh tế gia đình bị ảnh hưởng, cả hai vẫn gác lại việc nhà để đưa máy cày đi hỗ trợ cộng đồng. "Nhiều người mất trắng nhà cửa, chút thiệt hại thóc lúa nhà tôi không thấm vào đâu. Chỉ cần bà con cần, tôi lại lên đường", anh Hoan nói.
Theo thống kê đến trưa 19/7, trận lũ quét tại Lai Châu làm 4 người chết, 4 người mất tích và 8 người bị thương. Mưa lũ cuốn trôi 20 ngôi nhà, làm hư hỏng 33 nhà khác. Khoảng 300 ha lúa, hoa màu cùng diện tích nuôi trồng thủy sản bị vùi lấp; hơn 5.000 m kênh mương hư hỏng. Ước tính thiệt hại kinh tế khoảng 120 tỷ đồng.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cho biết rãnh áp thấp tiếp tục gây mưa 10-30 mm, cục bộ có nơi vượt 60 mm tại vùng núi Lai Châu, trung du Bắc Bộ và Quảng Ninh trong đêm 19/7.
