Trong hơn một thập kỷ qua, Apple và Samsung đã có những cuộc đối đầu căng thẳng liên quan đến bằng sáng chế, quyền thiết kế và thị phần. Giờ đây, Apple đang cố tiếp cận dữ liệu nội bộ của Samsung để chứng minh iPhone không thống trị thị trường, động thái vấp phải rào cản pháp lý từ Hàn Quốc.
Vào tháng 3.2024, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đệ đơn kiện Apple, cùng với sự hỗ trợ của một liên minh các tiểu bang. Họ cáo buộc Apple sử dụng các tính năng của iPhone, quy tắc của App Store và các hạn chế đối với ứng dụng của bên thứ ba để bóp nghẹt cạnh tranh và củng cố thế độc quyền.
Để chống lại cáo buộc, Apple cho rằng các tài liệu nội bộ của Samsung có thể chứng minh tần suất người dùng chuyển từ iPhone sang Android và mức độ cạnh tranh thực sự trên thị trường smartphone. Chi tiết này sẽ giúp chính sách của Apple ít bị chỉ trích hơn.
Apple đã nhờ đến chi nhánh của Samsung tại Mỹ trong việc chứng minh lập luận của mình, nhưng Samsung chỉ đáp lại rằng dữ liệu liên quan nằm ở Hàn Quốc. Để tiếp cận thông tin này, Apple đã đệ đơn theo Công ước La Hay về thu thập chứng cứ ở nước ngoài, cho phép các tòa án Mỹ yêu cầu bằng chứng từ các thực thể nước ngoài. Tuy nhiên, ngay cả khi tòa án Mỹ chấp thuận, yêu cầu vẫn cần phải được phê duyệt bởi tòa án Hàn Quốc, nơi có quy trình riêng để bác bỏ.
Tóm lại, Apple đang theo đuổi Samsung qua các kênh pháp lý quốc tế nhằm tìm kiếm bằng chứng cho thấy hoạt động của họ không nhằm độc quyền trên thị trường. Cuộc chiến pháp lý này không chỉ là một phần trong cuộc cạnh tranh giữa hai gã khổng lồ công nghệ mà còn phản ánh những thách thức trong việc duy trì sự cạnh tranh trong ngành công nghiệp smartphone.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Chủ tịch luân phiên kiêm Phó chủ tịch của Huawei, ông Eric Xu, đã bày tỏ lòng biết ơn đối với áp lực mà Mỹ đã đặt lên công ty và ngành công nghiệp công nghệ Trung Quốc.
Ông Xu cho biết, nếu không có sức ép từ Mỹ, công ty có thể đã không phát triển được kiến trúc chip Logic Folding đột phá. Ông cũng nhấn mạnh chính những thách thức này đã thúc đẩy sự phát triển của chuỗi ngành công nghiệp bán dẫn tại Trung Quốc.
Huawei là một trong những công ty công nghệ lớn đầu tiên của Trung Quốc bị Mỹ cấm vận toàn diện, bắt đầu từ năm 2019 dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump. Năm 2022, Tổng thống Joe Biden đã ban hành các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với các GPU AI (trí tuệ nhân tạo), cấm các công ty Trung Quốc mua những phần cứng mạnh mẽ như Nvidia A100 và H100, cũng như chip AMD Instinct MI250 và MI250X. Điều này dẫn đến việc Nvidia và AMD phải phát triển các phiên bản yếu hơn của sản phẩm để tuân thủ quy định.
Mặc dù một số công ty đã phải tìm đến thị trường chợ đen để có chip, nhưng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đã buộc họ phải tìm kiếm giải pháp thay thế trong nước. Dù không mạnh mẽ bằng sản phẩm của Nvidia hay AMD, những chip sản xuất tại Trung Quốc vẫn giúp các công ty này duy trì hoạt động và tái đầu tư vào nghiên cứu và phát triển.
Sự phát triển của ngành công nghiệp bán dẫn Trung Quốc cũng được thúc đẩy bởi nỗ lực của chính phủ nhằm đạt được độc lập trong lĩnh vực này. Chính phủ Trung Quốc đã chỉ đạo các công ty công nghệ mua chip sản xuất trong nước và thậm chí yêu cầu hải quan chặn các chip AI H200 tại biên giới. CEO Nvidia Jensen Huang đã phản đối lệnh cấm xuất khẩu chip AI khi cho rằng việc giữ cho công nghệ Mỹ dễ dàng tiếp cận toàn cầu là điều rất quan trọng.
Mặc dù lệnh cấm đã làm chậm tiến độ phát triển AI của Trung Quốc, nhiều công ty trong nước đã chấp nhận thách thức và phát triển các giải pháp thay thế cho công nghệ của Mỹ. Hiện nay, những nỗ lực này đang bắt đầu mang lại kết quả để chứng minh sự chuyển mình của ngành công nghiệp công nghệ Trung Quốc trong bối cảnh khó khăn.
Tin Gốc: Thanh Niên
Một buổi sáng tháng 10/2025, khi đang ngồi trong sân nhà ở tỉnh Hà Nam (Trung Quốc), Dong Hui, 39 tuổi, thử xem mình có thể cầm bút viết chữ được chưa. Hơn 6 năm trước, anh bị chấn thương tủy sống trong một tai nạn xe hơi và bị liệt kể từ đó.
"Cảm ơn", anh viết lên giấy, sau đó ghi ngày tháng.
Đây là kết quả của quá trình phục hồi chức năng kéo dài hơn 11 tháng thông qua thiết bị cấy ghép trong não của Neuracle mà Hui là một trong những tình nguyện viên tham gia thử nghiệm. Trước quá trình đó, anh chỉ có thể cử động nhẹ cánh tay, không thể sử dụng các ngón tay.
Hui trở thành một trong những người đầu tiên ở Trung Quốc được cấy chip giao diện não - máy tính (BCI) xâm lấn thông qua phẫu thuật não sau khi xem TV và thấy một ông cụ bị liệt tay có thể ôm cháu gái của mình. "Tôi không thể tin là mình viết lại được. Tôi vui mừng đến nỗi thậm chí còn viết sai cả nét trong tên mình", Hui chia sẻ với MIT Technology Review cuối tháng 5.
Công ty BCI tiên phong
Trên website, Neuracle Medical Technology cho biết thành lập tháng 11/2011 tại Thượng Hải, xuất phát điểm là một phòng thí nghiệm nghiên cứu khoa học Não bộ và Kỹ thuật thần kinh của Đại học Thanh Hoa. Công ty có hai nhà sáng lập, nhưng chỉ một trong đó được biết đến là ông Xu Honglai, người nhận bằng tiến sĩ kỹ thuật y sinh từ Đại học Thanh Hoa.
Công ty hoạt động không quá nổi bật cho đến những năm gần đây, đặc biệt từ đầu năm 2026 khi trở thành đơn vị duy nhất được Cục Quản lý Sản phẩm Y tế Quốc gia Trung Quốc (NMPA) cấp phép sản phẩm thương mại cho Neural Electronic Opportunity (NEO) - thiết bị giúp bệnh nhân bị liệt lấy lại khả năng cử động tay, đánh dấu lần đầu tiên trên thế giới một sản phẩm BCI xâm lấn được phép bán và sử dụng trên bệnh nhân thay vì dừng lại ở thử nghiệm và nghiên cứu. Ngày 15/7, công ty hoàn thành ca cấy chip BCI thương mại hóa đầu tiên lên con người.
Theo SCMP, chặng đường phát triển của Neuracle khá vững chắc. Sau khi thành lập, đến tháng 9/2012, công ty hoàn thành xây dựng cơ sở R&D kiêm sản xuất tại Trường Châu, Giang Tô. Một năm sau, startup nhận hỗ trợ đặc biệt từ các gói ưu đãi trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 12 (2011-2015) của Trung Quốc. Khi đó, Bắc Kinh liệt kê BCI là một trong 6 ngành công nghiệp trọng điểm quan trọng đối với năng lực cạnh tranh công nghệ tương lai, cùng với lượng tử, robot hình người và một số lĩnh vực khác.
Đến 2014, Neuracle có nguyên mẫu BCI đầu tiên và nhận phản hồi tích cực từ giới chuyên gia. Cuối 2015, công ty hoàn tất vòng gọi vốn thiên thần 12 triệu nhân dân tệ (1,8 triệu USD). Ba năm sau, vòng Pre-A cũng hoàn thành với 30 triệu nhân dân tệ (4,5 triệu USD). Năm 2019, vòng gọi vốn A cũng thành công, đạt 60 triệu nhân dân tệ (9 triệu USD).
Nền tảng của Neuracle cung cấp sức mạnh cho các sản phẩm trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là nghiên cứu não bộ và chẩn đoán thần kinh. Năm 2018, công ty nắm giữ hơn 30% thị phần BCI của Trung Quốc. Khách hàng chủ yếu là các viện nghiên cứu hàng đầu như Đại học Thanh Hoa, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, Đại học Giao thông Thượng Hải và UCSD. Các sản phẩm cung cấp khả năng thu thập và phân tích tín hiệu điện não đồ EEG tiên tiến, chống nhiễu mạnh, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Tuy nhiên, bước tiến lớn của Neuracle diễn ra năm 2020 khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký thành công thiết bị y tế thu thập EEG siêu cao tần và băng thông siêu rộng đầu tiên trên thế giới. Thời gian đó, công ty bắt đầu nghiên cứu NEO, hay NEO-ONE SCI, và tiến hành thử nghiệm lâm sàng vào tháng 10/2023. Một năm sau, tháng 11/2024, startup bắt đầu cấy ghép chip lên các tình nguyện viên, và Hui là một trong số đó. Giai đoạn 2023-2025, công ty có 36 thử nghiệm trên người, với 32 ca diễn ra năm 2025, hợp tác với 11 cơ sở y tế hàng đầu Trung Quốc, theo China Daily.
Hệ thống NEO trải qua ít nhất 18 tháng thử nghiệm an toàn trước khi được cấp phép thương mại vào ngày 13/3, theo Wired. Để đạt được điều này, thiết bị phải hoàn thành giai đoạn tiền lâm sàng, thử nghiệm trên động vật, thiết kế chip và các nghiên cứu xác thực tín hiệu thần kinh trước khi bước vào thử nghiệm trên người.
Ngày 11/6, Neuracle nộp đơn đăng ký phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lên Sở giao dịch chứng khoán Thượng Hải với mục tiêu huy động 2,5 tỷ nhân dân tệ (345 triệu USD). Trong đó, 1,54 tỷ nhân dân tệ được dành cho nghiên cứu BCI, 410 triệu nhân dân tệ cho năng lực sản xuất và 550 triệu nhân dân tệ cho vốn lưu động.
"Quân bài chủ lực" NEO
Theo Hello China Tech, hai ngày sau khi được phép thương mại, Cơ quan Quản lý An ninh Y tế Quốc gia Trung Quốc đã liên hệ với Neuracle và đã cấp mã bảo hiểm y tế cho NEO vào 22/3. Thêm hai ngày nữa, sản hoàn tất thủ tục niêm yết mua sắm, cho phép bệnh viện triển khai trên bệnh nhân. Đây được xem là tốc độ nhanh chưa từng có trong lĩnh vực.
NEO là thiết bị cấy ghép có kích thước bằng đồng xu. Bệnh nhân sẽ trải qua thủ thuật kéo dài khoảng 90 phút, với 8 cảm biến của thiết bị đặt trên màng cứng - lớp màng xơ cứng bao phủ và bảo vệ não bộ. Hệ thống cảm biến thu thập tín hiệu thần kinh và truyền đến máy tính thông qua bộ phận nhỏ gắn trên hộp sọ. Máy tính sẽ "dịch" tín hiệu thành lệnh điều khiển.
Chẳng hạn với trường hợp của Hui, việc phẫu thuật diễn ra tại bệnh viện Hoa Sơn (Huashan) ở Thượng Hải. Khi máy tính dịch tín hiệu thành lệnh điều khiển, nó sẽ truyền qua găng tay robot mềm đang đeo, giúp anh điều khiển cách cầm nắm. Mỗi ngày, quá trình "học" kéo dài khoảng 2,5 tiếng.
"Vào ngày thứ 9 của quá trình tập luyện, tay phải của tôi có thể cầm quả bóng. Đó là một khoảnh khắc kỳ diệu", Hui kể.
Tương tự Neuralink, Neuracle sử dụng phương pháp xâm lấn - giải pháp khác với công ty đồng hương BrainCo vốn theo hướng không xâm lấn. Tuy nhiên, nếu như công ty của Elon Musk cấy chip N1 vào sâu bên trong vỏ não (lớp ngoài cùng của não), chip của Neuracle chỉ đặt trên màng bảo vệ của não.
"Thiết kế này ít xâm lấn hơn, và cũng là lý do NEO được phê duyệt nhanh chóng", Avinash Singh, nhà nghiên cứu BCI tại Đại học Công nghệ Sydney, nói với MIT Technology Review. "Thiết bị của Neuracle ít có nguy cơ gây xuất huyết, sẹo tế bào thần kinh đệm hay suy giảm tín hiệu lâu dài, do đó khả năng đối mặt với ràng buộc pháp lý cũng thấp hơn".
Theo Wang Shouyan, giảng viên về thần kinh học tại Đại học Phúc Đán (Thượng Hải), việc NEO được phê duyệt và thương mại hóa thành công có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với ngành công nghiệp BCI toàn cầu. "Dù nghiên cứu về BCI diễn ra trong nhiều thập kỷ, phần lớn thực hiện trong phòng thí nghiệm. Thành tựu mới của NEO cho thấy BCI đã sẵn sàng cho sản xuất quy mô lớn và sử dụng tại Trung Quốc", Shouyan nhận định.
Theo Beijing News, tiềm năng ứng dụng của NEO tại Trung Quốc rất lớn. Ước tính nước này có hơn 3,7 triệu người bị tổn thương tủy sống, với khoảng 90.000 trường hợp mới mỗi năm. Khoảng 70% bệnh nhân chấn thương dưới 50 tuổi, cho thấy nhu cầu phục hồi chức năng lâu dài mà BCI có thể giải quyết.
"Nhìn về phía trước, khi công nghệ trưởng thành và chuỗi công nghiệp phát triển, các thiết bị BCI như NEO có tiềm năng mở rộng ứng dụng từ chấn thương tủy sống sang nhiều loại bệnh hơn, chẳng hạn phục hồi chi dưới hay ngôn ngữ", Mao Ying, Giám đốc bệnh viện Hoa Sơn, nói với Global Times.
Thành tựu của Neuracle với NEO cũng cho thấy tham vọng của Trung Quốc về BCI đặt ra hơn một thập kỷ trước đã thành công nhất định. "Trung Quốc đưa ra những quyết định tiên phong về BCI ở quy mô toàn cầu từ nhiều năm trước và đã đạt mục tiêu, một phần nhờ thành tựu từ các doanh nghiệp như Neuracle", nhà khoa học Meicen Sun của Đại học Illinois Urbana-Champaign (Mỹ) nhận xét.
Nick Ramsey, nhà thần kinh học tại Đại học Radboud Nijmegen (Hà Lan), đánh giá cao thành tựu về BCI của Trung Quốc, nhưng cho rằng khó có thể so sánh với các quốc gia khác, đặc biệt là Mỹ, khi cả hai có những tầm nhìn khác biệt cơ bản. Theo ông, Mỹ tập trung vào việc dẫn đầu công nghệ và thiết lập chuẩn mực hiệu suất mới, trong khi Trung Quốc xem thành công là khả năng tiếp cận số đông và triển khai công nghệ trên quy mô toàn xã hội.
Còn đối với Hui, điều anh cảm nhận hiện tại là đã có thể viết chữ và thực hiện một số động tác mà cách đây vài năm tưởng chừng không thể làm được. "NEO không chỉ giúp tôi mà còn mở ra hy vọng cho hàng nghìn bệnh nhân chấn thương tủy sống tại Trung Quốc, những người đang sống trong tuyệt vọng mỗi ngày", Hui nói. "Công nghệ này có thể mở ra tiềm năng thay đổi cuộc đời họ".
Tin Gốc: Vnexpress
Nếu từng một lần chạm tay vào dòng máy tính xách tay ThinkPad danh tiếng, bạn chắc chắn không thể rời mắt khỏi một 'chấm tròn đỏ', nổi bật nằm ngay giữa cụm phím G, H và B. Xuất hiện lần đầu tiên từ năm 1992 khi IBM ra mắt dòng ThinkPad, chi tiết mang tính biểu tượng này đã trở thành bộ nhận diện thương hiệu không thể trộn lẫn.
Tuy nhiên, bất chấp sự quen thuộc ấy, phần lớn người dùng công nghệ hiện nay vẫn mơ hồ về công dụng thực sự của nó, thậm chí không biết rằng di sản hơn 30 năm tuổi này đang đứng trước ranh giới sinh tử.
Thực chất, chấm đỏ này không phải là một nút bấm thông thường. Tên gọi chính thức của nó là TrackPoint - một cần điều khiển (joystick) siêu nhỏ được thiết kế để thay thế hoặc hỗ trợ cho chuột máy tính. Theo tiết lộ từ ông David Hill, cựu giám đốc thiết kế của Lenovo (đơn vị mua lại mảng PC của IBM vào năm 2005), TrackPoint ra đời với sứ mệnh giúp người dùng vừa gõ phím, vừa di chuyển con trỏ chuột một cách mượt mà, không cần phải nhấc tay khỏi hàng phím cơ sở.
Về mặt công nghệ, TrackPoint hoạt động dựa trên hệ thống điện trở cảm ứng lực tích hợp sâu dưới bo mạch bàn phím. Khi ngón tay bạn ghì nhẹ lên nút đỏ, hệ thống sẽ ngay lập tức đo lường lực bấm và hướng ngón tay để chuyển dịch thành chuyển động của con trỏ trên màn hình. Trong bối cảnh thị trường công nghệ năm 2026 đang chứng kiến làn sóng tăng giá mạnh mẽ của các linh kiện, những giá trị mang tính di sản độc quyền như TrackPoint chính là 'vũ khí' giúp Lenovo giữ chân người dùng ở lại với hệ sinh thái ThinkPad, thay vì chuyển sang các dòng laptop cao cấp khác.
Mặc dù vậy, sự tồn tại của TrackPoint luôn là chủ đề gây tranh cãi trong cộng đồng công nghệ. Những người theo trường phái gõ máy 10 ngón thấy TrackPoint như một 'vị cứu tinh' nhờ độ nhạy tuyệt vời, giúp họ tối ưu hóa tốc độ làm việc mà không tốn nhiều sức lực. Ngược lại, không ít người dùng phổ thông lại phàn nàn rằng nút đỏ này quá nhạy, khó điều khiển và là một sự thừa thãi so với bàn di chuột (trackpad) hiện đại rộng rãi.
Hiện tại, tương lai của biểu tượng này đang mờ mịt hơn bao giờ hết. Lần đầu tiên trong lịch sử, Lenovo đã cho ra mắt dòng ThinkPad X9 với thiết kế vỏ sò truyền thống nhưng hoàn toàn vắng bóng chấm tròn đỏ mang tính biểu tượng. Bước đi đột phá nhưng đầy rủi ro này làm dấy lên nghi vấn về việc Lenovo đang âm thầm chuẩn bị cho một cuộc khai tử thế hệ cũ, hay đây chỉ là một thử nghiệm ngắn hạn?
Tin Gốc: Thanh Niên