Năm đó, đã gần chạm bước đến khung cửa tuổi 90, nguyên Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình tiếp chúng tôi thân mật: “Ý kiến của bà là trách nhiệm với thế hệ trẻ về sau, trách nhiệm trước lịch sử”.
Những ngày ấy, Biển Đông dậy sóng. Thanh niên biết đến các trận chiến đấu giữ gìn biên cương phía Bắc nơi “lò vôi thế kỷ” Vị Xuyên… Bà Nguyễn Thị Bình còn kể thêm cho chúng tôi nghe kỷ niệm về những lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Bà Nguyễn Thị Bình kể về lần gặp Bác đầu tiên, đó là năm bà 27 tuổi, một ngày đầu tháng 12.1954, bà vừa tập kết ra miền Bắc, đặt chân đến thủ đô Hà Nội. Sáng hôm ấy, bác sĩ Phạm Ngọc Thạch, Thứ trưởng Bộ Y tế đến gặp bà, vui vẻ thông báo:
– Cô Yến có một tin vui hết sức đặc biệt, Bác Hồ muốn gặp cô.
“Nghe anh Thạch nói, tôi không tin ở tai mình nữa. Nỗi vui mừng và lo lắng trào dâng trong lòng. Sao Bác lại biết tôi? Tôi chưa hề được gặp Bác bao giờ. Quả thật, Bác đã dành tình thương đặc biệt cho tôi. Tôi không nghĩ rằng mình được gặp Bác Hồ”.
Ấn tượng về lần đầu tiên được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh, bà Nguyễn Thị Bình kể:
– Cô Yến đấy ư? Ngồi xuống đây với Bác. Chúng ta là chỗ thân quen. Bác đã biết ông ngoại cô từ thời ở Pháp. Cụ Phan (chí sĩ Phan Chu Trinh) là người Bác rất kính trọng…
Nghe đến đây, bà nghẹn ngào, không thể nói thành lời. Thì ra ông ngoại của bà – cụ Phan Chu Trinh – từng là người bạn vong niên của Bác Hồ những ngày trên đất Pháp. Sau này, bà biết thêm, đó là những năm tháng hoạt động bí mật ngay trong lòng thủ đô Paris – Pháp.
Qua tư liệu một người chị em con dì là bà Lê Thị Kinh (bí danh Phan Thị Minh) khai thác ở lưu trữ của Pháp, bà Nguyễn Thị Bình biết thêm trong mật báo ngày 11.2.1920, mật thám Jean viết: “Quốc nhờ phụ cấp của ông Trường, ông trả tiền nhà, còn Phan Chu Trinh và Khánh Ký cho tiền mua thức ăn”.
Trước khi qua đời tại Sài Gòn (ngày 24.3.1926), cụ Phan Chu Trinh có gặp lại cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc (thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh) và trăng trối: “Độc lập của dân tộc ta sau này sở cậy có Nguyễn Ái Quốc”. Lời tiên đoán ấy đã thành sự thật: Nguyễn Ái Quốc trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh – tuyên bố nền độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (ngày 2.9.1945).
Không có may mắn được nhìn thấy ông ngoại, những ngày cuối tháng 3.1926, cả nước để tang truy điệu cụ Phan Chu Trinh. Hơn một năm sau, cô cháu ngoại Nguyễn Thị Yến Sa mới chào đời.
Buổi gặp gỡ đầu tiên với người bạn vong niên của ông ngoại ấy, như bà Nguyễn Thị Bình kể lại, hầu như Bác chỉ dành để hỏi chuyện về gia đình bà. Lúc chia tay, Bác căn dặn:
– Một truyền thống gia đình như thế, rất đáng trân trọng. Cố gắng công tác phụng sự Tổ quốc để xứng đáng là con cháu cụ Phan.
“Tôi ghi nhớ mãi lời Bác dạy – bà Nguyễn Thị Bình chia sẻ – Tôi đã nhập môn những bài học ngoại giao đầu tiên từ Bác. Một người thầy trong mọi ứng xử, giao tiếp”.
Năm 1960, sau cuộc đồng khởi của đồng bào miền Nam, cục diện chính trị đã thay đổi, mở ra một cục diện ngoại giao mới. Bà Nguyễn Thị Bình được cử vào làm thành viên của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, rồi được phụ trách công tác ngoại giao.
Năm 1968, Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán ngoại giao ở Paris. Bà Nguyễn Thị Bình được cử làm Phó trưởng đoàn Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tại Hội nghị bốn bên (Trưởng đoàn là ông Trần Bửu Kiếm).
Tháng 4.1969, sau chuyến đi công tác ngoại giao ở Anh, trở về Hà Nội, bà Nguyễn Thị Bình được Bác gọi đến Phủ Chủ tịch để hỏi han công việc. Vừa nhìn thấy Bác, lòng bà se lại. Bác đã yếu đi nhiều, mái tóc bạc hơn và cử chỉ không còn nhanh nhẹn như những lần bà được gặp trước đây.
“Bác hỏi tôi về hoạt động ngoại giao, về tình hình bà con Việt kiều. Tôi thưa với Bác về những hoạt động của mình, kể lại cuộc biểu tình lớn của nhân dân Anh ủng hộ cuộc chiến đấu của ta vừa tổ chức ở Luân Đôn khi tôi đến thăm, Bác bảo:
– Phải hết sức tranh thủ tình cảm của nhân dân thế giới. Họ ủng hộ mình là xuất phát từ tình cảm chân thật. Cháu sang bên đó, nhớ chuyển lời thăm hỏi của Bác tới bà con Việt kiều…”.
Bác lại dặn dò tôi cần phải cố gắng làm tốt công tác của mình, đấu tranh ngoại giao không phải dễ dàng, cần kiên trì, không làm nhanh được. Công tác ngoại giao có lúc nguy hiểm như ngồi trên lưng cọp vậy. Ta phải luôn luôn bình tĩnh, vững vàng. Tôi ghi lòng tạc dạ những lời dạy bảo ân cần, sâu sắc của Bác, và lấy lời Bác làm phương châm hành động của mình.
Lịch sử đã từng ghi lại những biểu hiện mẫu mực của đường lối ngoại giao mềm dẻo, linh hoạt. Tôi đã học ở Người biết bao bài học quý giá. Trong hoạt động ngoại giao của Bác đã chứng tỏ tầm nhìn xa trông rộng của nhà chiến lược thiên tài và là nhà ngoại giao lỗi lạc”.
Hôm ấy, bà Nguyễn Thị Bình không ngờ là lần cuối bà được gặp Bác, được nghe những lời dạy bảo đầy ân tình của Bác, được ăn bữa cơm cuối cùng với Người.
“Sau này, tôi được biết rằng việc chọn tôi làm Trưởng đoàn Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ở Hội nghị Paris, chính là do anh Xuân Thủy đã đề xuất với Bác. Bác am hiểu công tác ngoại giao quốc tế và đặc biệt vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực này”, bà Nguyễn Thị Bình nhớ lại.
Trở thành Bộ trưởng Ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Trưởng đoàn ngoại giao Hội nghị bốn bên ở Paris, sau này là Phó chủ tịch nước 2 nhiệm kỳ (1992 – 2002), bà Nguyễn Thị Bình nhớ lại: “Hầu như mọi bước đi, mọi thành công trong công tác ngoại giao của tôi đều có sự dìu dắt, dõi theo của Bác Hồ”.
Ngày 25-4, ông Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho hay các y bác sĩ của Bệnh viện Đa khoa Trung Mỹ Tây, Bệnh viện Nhân dân 115 và Bệnh viện Nhi đồng 1 đã phối hợp cứu sống 5 nạn nhân bị tổn thương phổi rất nặng do ngạt khói, sau vụ cháy phòng trọ xảy ra tại phường Tân Thới Hiệp.
Toàn bộ quá trình tiếp nhận, cấp cứu, chuyển viện và điều trị được triển khai theo "Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ngạt khói" do Sở Y tế TP.HCM ban hành và tập huấn trước đó.
Sở Y tế TP.HCM cho hay trong các vụ hỏa hoạn, ngạt khói là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, thậm chí nguy hiểm hơn bỏng nhiệt.
Khói độc có thể nhanh chóng gây tổn thương đường hô hấp, phù nề thanh khí quản, suy hô hấp cấp, rối loạn ý thức, ngừng tuần hoàn và tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Nhiều trường hợp bên ngoài không có bỏng nặng, nhưng bên trong phổi và đường thở đã bị tổn thương nghiêm trọng.
Vì vậy việc phát hiện sớm, cấp cứu đúng ngay từ phút đầu và chuyển đến cơ sở điều trị phù hợp có ý nghĩa quyết định trong cứu sống người bệnh.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Sở Y tế TP.HCM đã triển khai xây dựng và ban hành "Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ngạt khói", do các chuyên gia đầu ngành về cấp cứu, hồi sức tích cực của TP biên soạn, nhằm thống nhất quy trình xử trí trong toàn hệ thống y tế.
Các nạn nhân được Bệnh viện Đa khoa Trung Mỹ Tây tiếp nhận đầu tiên. Tại đây, ê kíp trực đã khẩn trương hồi sức cấp cứu, kiểm soát đường thở, hỗ trợ hô hấp và xử trí ban đầu theo đúng hướng dẫn chuyên môn của ngành y tế.
Sau khi ổn định chức năng sống và đánh giá mức độ tổn thương, các trường hợp cần hồi sức chuyên sâu được chuyển viện khẩn trương: 4 người lớn đến Bệnh viện Nhân dân 115 và 1 trẻ 13 tháng tuổi đến Bệnh viện Nhi đồng 1.
Tại các bệnh viện tiếp nhận, người bệnh tiếp tục được hồi sức tích cực, thở máy khi cần thiết, hỗ trợ tuần hoàn, sử dụng thuốc khí dung phù hợp và thực hiện nội soi phế quản ống mềm tại giường.
Đây là kỹ thuật rất quan trọng trong điều trị ngạt khói, giúp đánh giá trực tiếp mức độ tổn thương đường thở, đồng thời hút bỏ muội than, tro bụi, dịch tiết và các chất kích thích còn tồn đọng trong phế quản.
Sau quá trình điều trị tích cực: 4 nạn nhân bị ngạt khói gồm 3 người lớn và 1 trẻ 13 tháng tuổi đã qua cơn nguy kịch, hồi phục tốt và được xuất viện, 1 nạn nhân bị bỏng diện tích 36% được hội chẩn, chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp tục điều trị, hiện tình trạng ổn định.
Ngày 2.5, Trạm CSGT Đồng Phú, Phòng CSGT Công an thành phố Đồng Nai đã mời nhóm thanh niên liên quan vụ chạy xe máy tốc độ cao, bốc đầu xe máy, quay clip và đăng lên mạng xã hội Facebook để câu view lên làm việc.
Trước đó, lực lượng chức năng phát hiện tài khoản Facebook "Đ.E" đăng đoạn clip ghi lại cảnh 2 xe máy tăng ga, chạy dàn hàng ngang trên đường vành đai Trảng cỏ Bù Lạch (thôn 5, xã Thọ Sơn). Một số thanh niên chứng kiến sự việc cũng tỏ ra hào hứng, cổ vũ.
Đáng chú ý, một thanh niên còn có hành vi bốc đầu xe trên đường, tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn đến tai nạn giao thông và gây mất an ninh trật tự.
Hai nam thanh niên chạy xe tốc độ cao, bốc đầu xe máy trước sự chứng kiến, cổ vũ của nhiều người
ẢNH CẮT CLIP
Toàn bộ diễn biến được một người trong nhóm dùng điện thoại quay lại và đăng tải lên mạng xã hội Facebook và nhanh chóng lan truyền, thu hút hàng trăm ngàn lượt xem cùng nhiều bình luận bức xúc trước hành vi coi thường pháp luật của nhóm thanh niên.
Ngay sau khi phát hiện vụ việc, Trạm CSGT Đồng Phú phối hợp Công an xã Bù Đăng và Công an xã Thọ Sơn xác minh những người liên quan.
Qua xác minh ban đầu, khoảng hơn 17 giờ ngày 30.4, sau khi được rủ "so tài", hai thanh niên Đ.Q (22 tuổi, xã Bù Đăng) và Đ.H (21 tuổi, xã Thọ Sơn) đã đến đoạn đường nêu trên, sau đó cả 2 tăng ga xe máy, chạy tốc độ cao. Trong đó, Đ.Q còn có hành vi bốc đầu xe máy khỏi mặt đường.
Lực lượng chức năng đã mời những người liên quan lên trụ sở công an làm việc, tạm giữ 2 xe máy cùng điện thoại di động, đồng thời yêu cầu chủ tài khoản gỡ bỏ các video vi phạm trên mạng xã hội Facebook.
Hành vi bốc đầu, chạy xe tốc độ cao, gây mất trật tự công cộng sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định, kể cả tịch thu phương tiện. Hiện vụ việc đã được bàn giao cho Công an xã Thọ Sơn tiếp tục điều tra, xử lý.
Ngày 8.5, PGS-TS Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế, đã đến Bệnh viện Nhi đồng 1 thăm và tặng quà cho bé trai N.G.K (2 tuổi, ở xã Hòa Hiệp, TP.HCM), người bị mẹ ruột cùng người tình bạo hành gây thương tích nặng mà Báo Thanh Niên đã thông tin.
Lãnh đạo Bộ Y tế đánh giá cao mô hình hỗ trợ "một cửa" của TP.HCM trong chăm sóc, bảo vệ trẻ em và phụ nữ bị bạo hành, xâm hại, điển hình là hỗ trợ cho bé trai 2 tuổi bị bạo hành dã man. Mô hình này hiện đã được triển khai tại các bệnh viện địa phương và nhiều bệnh viện chuyên khoa sản, nhi của thành phố.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, thời gian qua Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách lớn về bảo vệ trẻ em như luật Trẻ em cùng các nghị quyết, chỉ thị của Quốc hội, Chính phủ và Bộ Chính trị. Ngành y tế cũng triển khai nhiều chương trình phòng chống bạo hành, xâm hại tình dục, tai nạn thương tích, đuối nước và chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em. Những nỗ lực này được các tổ chức quốc tế như WHO và UNICEF ghi nhận.
Tuy nhiên, ông Thức cho rằng bạo hành trẻ em vẫn là "tội phạm ẩn", khó phát hiện và liên tiếp xảy ra nhiều vụ việc đau lòng trong thời gian gần đây. Việc thăm hỏi, hỗ trợ sau sự việc chỉ mang tính tình huống, còn giải pháp căn cơ vẫn là phòng ngừa từ sớm.
Một trong những hướng được nhấn mạnh là phân nhóm trẻ có nguy cơ bị bạo hành cao để theo dõi sát và can thiệp kịp thời với sự tham gia của ngành y tế, công an, chính quyền địa phương, trường học, đoàn thể và cộng đồng. Nhiều quốc gia đã áp dụng hiệu quả mô hình phân loại nguy cơ này nhằm ngăn chặn bạo hành từ sớm.
Lãnh đạo Bộ Y tế cũng nhấn mạnh vai trò của Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, xem đây như "đường dây báo động đỏ" trong bảo vệ trẻ em. Khi phát hiện hoặc nghi ngờ có dấu hiệu bạo hành, người dân chỉ cần gọi 111 để hệ thống liên ngành lập tức kích hoạt can thiệp. Bộ đề nghị tăng cường truyền thông để số tổng đài được phổ biến rộng khắp đến từng khu dân cư, khu công nghiệp và các gia đình có nguy cơ cao.
Thứ trưởng Bộ Y tế đồng thời đánh giá cao sự phối hợp của Bệnh viện Nhi đồng 1, Sở Y tế TP.HCM, Công an TP.HCM, Trung tâm Công tác xã hội - giáo dục dạy nghề thanh thiếu niên TP.HCM cùng các cơ quan báo chí trong việc kịp thời cứu chữa, bảo vệ và hỗ trợ bé trai 2 tuổi bị bạo hành. Bộ Y tế cũng đề xuất nhân rộng mô hình "một cửa" ra toàn quốc vì đã chứng minh hiệu quả thực tế.
Ngoài điều trị y tế, Bộ Y tế cho rằng hỗ trợ tâm lý và đồng hành lâu dài để trẻ tái hòa nhập cộng đồng là yếu tố đặc biệt quan trọng. Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ các chi phí điều trị, chăm sóc dài hạn cho trẻ có hoàn cảnh đặc biệt.
Báo cáo với Thứ trưởng Bộ Y tế, lãnh đạo Bệnh viện Nhi đồng 1 cho biết bé K. nhập viện trong tình trạng rất nặng với chẩn đoán đa chấn thương do bạo hành. Bé bị chấn thương gan độ II, lách độ II, tụy độ III, thận độ I, dập rách phổi hai bên, gãy xương cánh tay và cẳng tay phải (cũ) cùng nhiều vết thương ở đầu và lưng.
Sau một tuần điều trị, tình trạng bé đã tạm ổn định và phục hồi tốt hơn so với những ngày đầu. Tình trạng mất máu đã được kiểm soát; các chỉ số chức năng gan, thận và tụy dần trở về bình thường.
Dù vậy, các bác sĩ nhấn mạnh chưa thể chủ quan vì bé vẫn cần theo dõi sát các biến chứng như nhiễm trùng phổi, viêm phổi, áp xe tụy hoặc nang giả tụy. Hiện bé được điều trị tại Khoa Ngoại tổng hợp với sự phối hợp liên chuyên khoa nhằm chăm sóc toàn diện cả về dinh dưỡng lẫn tâm lý.
Bệnh viện cũng đã kích hoạt "mô hình một cửa" để phối hợp cùng các cơ quan chức năng xây dựng kế hoạch chăm sóc và hỗ trợ dài hạn cho bé.
Sau khi xuất viện, bé sẽ được Trung tâm Công tác xã hội - giáo dục dạy nghề thanh thiếu niên TP.HCM tiếp nhận, chăm sóc tối đa 3 tháng để thuận tiện tái khám và theo dõi sức khỏe định kỳ tại Bệnh viện Nhi đồng 1. Sau đó, bé sẽ được chuyển về Trung tâm bảo trợ và chăm sóc xã hội Bà Rịa - Vũng Tàu để tiếp tục nuôi dưỡng, học tập và phát triển.
Hiện toàn bộ chi phí điều trị và sinh hoạt của bé do bệnh viện cùng các đơn vị liên quan hỗ trợ. Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam sẵn sàng chi trả thêm các khoản phát sinh ngoài bảo hiểm và đồng hành lâu dài cùng bé trong quá trình hồi phục, tái hòa nhập cộng đồng.
Theo lãnh đạo Bộ Y tế, thách thức lớn nhất hiện nay là điều trị sang chấn tâm lý để giúp bé trai 2 tuổi bị bạo hành dã man thực sự trở lại cuộc sống bình thường. Các cơ quan y tế, công an và tổ chức xã hội đang phối hợp chặt chẽ nhằm bảo đảm bé không bị "bỏ quên" sau khi xuất viện.
Bé trai đã trải qua những ngày bị bạo hành dã man, thịt da chi chít sẹo cũ, sẹo mới, sợ hãi khi thấy người lạ. Sau một tuần được điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1, bé đã tươi tỉnh hẳn, đặc biệt bé rất ngoan ngoãn, vâng lời nhân viên y tế. Thỉnh thoảng bé có hỏi về ba mẹ, cười đùa với nhân viên y tế.
Những hình ảnh của bé được PV Báo Thanh Niên ghi nhận vào sáng 8.5: