Theo Aboluowang, nhồi máu cơ tim và đột quỵ thiếu máu não là hai tình trạng cấp cứu nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Dù cơ chế hình thành khác nhau, điểm chung của hai bệnh lý này đều liên quan đến sự tắc nghẽn dòng máu trong lòng mạch.
Theo BS Lưu Bác Nhân, chuyên gia về dinh dưỡng học, nhồi máu cơ tim xảy ra khi máu đông hình thành ngay tại chỗ trong động mạch vành, giống như “cặn bẩn tích tụ trong đường ống nước”, khiến dòng chảy bị chặn lại.
Trong khi đó, đột quỵ thiếu máu não thường do các vật thể như cục máu đông, mỡ, bọt khí hoặc tế bào bất thường di chuyển theo dòng máu rồi mắc kẹt tại mạch máu não.
“Về bản chất, huyết khối là tình trạng máu đông hình thành tại chỗ, còn tắc mạch là do vật thể di chuyển gây bít tắc ở vị trí khác. Tuy nhiên, cách phòng ngừa hai tình trạng này lại khá giống nhau”, bác sĩ cho biết.
Động tác nhón chân giúp giảm nguy cơ đột quỵ
Một trong những cách đơn giản được bác sĩ khuyến nghị là tập nhón chân thường xuyên. Khi thực hiện động tác này, nhóm cơ bắp chân co lại, đóng vai trò như “máy bơm” hỗ trợ đẩy máu từ tĩnh mạch trở về tim.
Theo bác sĩ, bắp chân còn được ví như “trái tim thứ hai” của cơ thể. Nếu vùng cơ này hoạt động kém, dòng máu tĩnh mạch dễ bị ứ trệ, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Bài tập nhón gót chân hướng về tường là một động tác đơn giản nhưng có thể thực hiện hằng ngày để hỗ trợ lưu thông máu và tăng cường sức khỏe chi dưới. Khi tập, người thực hiện đứng thẳng, mặt hướng về phía tường, hai tay đặt lên tường để giữ thăng bằng.
Từ từ nhón gót chân lên, giữ tư thế trong khoảng 3 giây để cảm nhận sự co lại của cơ bắp chân, sau đó hạ gót chân xuống một cách chậm rãi.
Động tác này nên được lặp lại nhiều lần trong ngày, với tổng số khoảng 60 lần, giúp kích hoạt nhóm cơ bắp chân – bộ phận được ví như “trái tim thứ hai” của cơ thể.
Việc duy trì bài tập đều đặn không chỉ hỗ trợ tăng sức mạnh cơ bắp, mà còn góp phần thúc đẩy tuần hoàn máu, ổn định huyết áp và giảm nguy cơ hình thành huyết khối. Ngoài ra, thói quen vận động nhẹ nhàng này còn mang lại lợi ích lâu dài cho xương khớp và chức năng não bộ nếu được duy trì thường xuyên.
Ngoài nhón chân, việc xoay cổ chân hoặc đi bộ nhanh cũng mang lại hiệu quả tương tự. Những chuyển động lặp lại ở chi dưới giúp tăng lưu thông máu, hạn chế tình trạng máu “đặc” hoặc lưu thông chậm trong lòng mạch.
Các chuyên gia khuyến nghị mỗi người nên duy trì ít nhất 150 phút vận động cường độ trung bình mỗi tuần, như đi bộ nhanh. Thói quen này không chỉ cải thiện tuần hoàn mà còn hỗ trợ phục hồi lớp nội mạc mạch máu, từ đó giảm nguy cơ hình thành huyết khối.
Ăn uống và thói quen sinh hoạt quyết định nguy cơ
Bên cạnh vận động, chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa huyết khối.
Theo bác sĩ, một trong những yếu tố nguy cơ lớn là tình trạng máu “quá đặc”. Việc uống đủ nước mỗi ngày là điều cần thiết, với lượng nước có thể tính theo công thức cân nặng nhân 30 ml. Khi cơ thể đủ nước, máu lưu thông dễ dàng hơn, giảm nguy cơ đông vón.
Ngoài ra, các thực phẩm giàu axit béo omega-3 như cá biển, quả óc chó, dầu hạt lanh được cho là có khả năng giảm độ nhớt của máu và hạn chế phản ứng viêm trong lòng mạch. Các hợp chất thực vật có trong hành tây, đậu nành lên men cũng góp phần bảo vệ thành mạch và hỗ trợ chống hình thành cục máu đông.
Dù vậy, bác sĩ lưu ý những biện pháp này chỉ mang tính hỗ trợ. Với những người có yếu tố nguy cơ cao như bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc tiền sử đột quỵ, việc thăm khám định kỳ và tuân thủ điều trị vẫn là yếu tố then chốt.
Cục Thống kê Lao động (BLS) thuộc Bộ Lao động Mỹ vừa công bố dữ liệu tiền lương của 830 ngành nghề vào giữa tháng 5. Tờ The Hill trích dẫn báo cáo này cho thấy nhóm chuyên gia y tế tiếp tục thống trị danh sách những công việc mang lại thù lao cao nhất nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Bác sĩ phẫu thuật nhi khoa đứng đầu danh sách với mức chi trả trung bình năm vượt 502.000 USD (khoảng 13,2 tỷ đồng). Bác sĩ tim mạch giữ vị trí thứ hai, thu về gần 455.000 USD (12 tỷ đồng).
Các vị trí tiếp theo thuộc về bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình, đạt mức thu nhập lần lượt là 382.000 USD (10 tỷ đồng) và 374.000 USD (9,8 tỷ đồng).
Bác sĩ cấp cứu cùng bác sĩ nhãn khoa nằm ở nhóm cuối của top 10 ngành y, bỏ túi từ 305.000 đến 317.000 USD (8-8,3 tỷ đồng).
Xu hướng này hiển hiện rõ rệt tại từng tiểu bang. Ở California, chuyên gia nhãn khoa kiếm gần 348.000 USD một năm, vượt xa mức bình quân 80.690 USD của các nghề nghiệp khác. Bác sĩ tim mạch tại Georgia nhận hơn 616.000 USD, cao gần gấp 10 lần mức trung bình 66.000 USD của toàn bang.
Tương tự, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình làm việc ở Florida mang về hơn 462.000 USD, gấp 7 lần mặt bằng chung.
Thời gian đào tạo chuyên sâu và quá trình học tập sau đại học kéo dài giúp nhân sự ngành y duy trì vị thế dẫn đầu về tài chính.
Bên ngoài lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, phi công dân dụng, giám đốc điều hành (CEO) và vận động viên chuyên nghiệp ghi nhận mức lương nổi bật nhất. Phi công thu về gần 289.000 USD (7,6 tỷ đồng), CEO kiếm gần 270.000 USD, còn vận động viên nhận hơn 206.000 USD. Giới luật sư đạt mức 186.000 USD (4,9 tỷ đồng) mỗi năm.
BLS tổng hợp các số liệu ước tính này tính đến tháng 5/2025, dựa trên mức lương trung bình hàng năm thay vì dùng lương trung vị. Cơ quan này cộng tiền tip và tiền hoa hồng vào tổng thu nhập, đồng thời loại trừ tiền làm thêm giờ cùng phần lớn các khoản tiền thưởng khác.
Dưới đây là bảng thống kê lương của các bác sĩ Mỹ:
Bệnh viện Mắt tỉnh Phú Thọ cho biết, mới đây, các bác sĩ của bệnh viện tiếp nhận và điều trị cấp cứu nam bệnh nhân H.N.D (41 tuổi, ở Phú Thọ) bị lưỡi câu ghim thẳng vào mắt phải gây rách giác mạc, kết mạc cương tụ, xuất huyết tiền phòng.
Ngay sau khi tiếp nhận trường hợp người bệnh H.N.D, các bác sĩ đã nhanh chóng thăm khám lấy dị vật (lưỡi câu) và khâu phục hồi giác mạc cho bệnh nhân. Nhờ được cấp cứu kịp thời, tình trạng mắt phải của bệnh nhân D. đã ổn định.
Theo bệnh nhân D., tai nạn xảy ra trong lúc quăng cần, do bất cẩn nên lưỡi câu đã vung ngược trở lại với lực rất mạnh và cắm chặt vào mắt.
Bệnh viện Mắt tỉnh Phú Thọ lưu ý, chấn thương mắt do lưỡi câu là một dạng tai nạn đặc biệt nguy hiểm. Lưỡi câu thường có ngạnh sắc nhọn, dễ gây rách các tổ chức trong mắt và mang theo nhiều vi khuẩn từ môi trường sông nước, dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng.
Để đảm bảo an toàn khi đi câu, người dân cần lưu ý: luôn đeo kính bảo hộ. Có thể trang bị kính mát hoặc kính bảo hộ không số để bảo vệ đôi mắt khỏi lưỡi câu hoặc dây cước đứt văng trúng.
Đồng thời, chú ý khoảng cách an toàn. Khi quăng cần câu, nên quan sát kỹ không gian xung quanh, đảm bảo khoảng cách an toàn với người khác và tránh các chướng ngại vật dễ gây vướng mắc dây câu.
Xử trí đúng cách nếu không may bị lưỡi câu cắm vào mắt, tuyệt đối không tự ý giật ra vì ngạnh lưỡi câu sẽ làm tổn thương mắt nghiêm trọng hơn. Cần cố định dị vật bằng gạc sạch hoặc cốc úp, sau đó nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được xử lý kịp thời.
Việc ăn ngoài mọi bữa trong ngày đã trở thành thói quen phổ biến của người hiện đại, khi mà đồ ăn giao tận nơi, đồ chiên rán, các món kho và trà sữa xuất hiện gần như hàng ngày. Theo thời gian, điều này có thể dẫn đến cao huyết áp, cholesterol cao và các bệnh lý về tim mạch.
Chuyên gia dinh dưỡng Hsieh Tzu-hsuan ở Phòng khám Lian An, thành phố Đài Bắc, Đài Loan (Trung Quốc), cho hay trước đây khi nói đến việc phòng ngừa bệnh tim mạch, điều đầu tiên mọi người thường nghĩ tới là kiểm soát cholesterol. Tuy nhiên, các hướng dẫn mới nhất về quản lý rối loạn mỡ máu nhấn mạnh rằng các chỉ số khác như mỡ máu, huyết áp và tình trạng chuyển hóa cũng là một phần quan trọng trong việc quản lý sức khỏe.
Hơn nữa, tỷ lệ người Đài Loan ăn ngoài hiện nay lên tới 70%, khiến chế độ ăn uống trở thành một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn nhất. Những bữa ăn ngoài chứa nhiều dầu mỡ và natri đang âm thầm làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Việc tiêu thụ thường xuyên các loại thực phẩm như đồ chiên rán, cơm thịt kho và các món ăn đậm gia vị trong thời gian dài dễ dẫn đến tình trạng viêm mạn tính, tăng gánh nặng cho mạch máu và làm trầm trọng thêm các nguy cơ sức khỏe.
Chuyên gia gợi ý những người thường xuyên ăn ngoài có thể bắt đầu bằng việc điều chỉnh chế độ ăn uống theo 3 nguyên tắc đơn giản. Đầu tiên là "thay gạo bằng ngũ cốc", tức thay thế một phần cơm trắng bằng các loại ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt hoặc cơm ngũ cốc.
Đối với bữa sáng, người tiêu dùng cũng có thể lựa chọn khoai lang, khoai tây, bánh mì gối nguyên cám hoặc màn thầu ngũ cốc để tăng cường lượng chất xơ nạp vào cơ thể, giúp duy trì lượng đường huyết và mỡ máu ở mức ổn định.
Nguyên tắc thứ hai theo là đảm bảo sự đa dạng của các loại rau củ. Trong mỗi bữa ăn, rau xanh nên chiếm hơn một nửa đĩa thức ăn, đồng thời cần ưu tiên lựa chọn nhiều loại khác nhau như rau lá xanh đậm, các loại nấm và quả họ bầu bí để bổ sung dưỡng chất thiết yếu như kali, magie, canxi và chất xơ. Khi đi ăn tiệm hoặc mua đồ ăn sẵn bên ngoài, các suất ăn thường có rất ít rau. Để không bị thiếu chất, chúng ta nên chủ động mua thêm một hộp salad, vài loại trái cây hoặc các gói rau chế biến sẵn ở cửa hàng tiện lợi để ăn kèm.
Cuối cùng là "thay đỏ bằng trắng", tức chủ động thay thế các loại thịt đỏ, thịt nhiều mỡ và thực phẩm chế biến sẵn bằng các nguồn đạm lành mạnh hơn như cá, thịt gà, đậu phụ, đậu khô hoặc sữa đậu nành không đường. Sự điều chỉnh này không chỉ giúp cắt giảm lượng chất béo bão hòa có hại nạp vào cơ thể, mà hàm lượng EPA và DHA dồi dào trong các loại cá còn hỗ trợ đắc lực cho việc duy trì và bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Những nguyên tắc chọn lọc thực phẩm trên cũng chính là khái niệm cốt lõi của chế độ ăn DASH (Phương pháp tiếp cận dinh dưỡng nhằm ngăn ngừa cao huyết áp) vốn nhận được nhiều sự chú ý trong những năm gần đây. Chế độ ăn DASH được Viện Sức khỏe Quốc gia Mỹ chứng minh là giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả đến mức nếu kiên trì áp dụng đều đặn trong vòng 8 tuần, người bệnh có thể đạt được hiệu quả hạ huyết áp tương đương với việc sử dụng một liều thuốc điều trị.
Các nghiên cứu chuyên sâu sau đó cũng phát hiện ra rằng chế độ ăn này còn giúp cải thiện đáng kể chỉ số mỡ máu, kiểm soát đường huyết và nâng cao sức khỏe tim mạch toàn diện. Hiệu quả vượt trội này đến từ việc thực đơn DASH đặc biệt chú trọng bổ sung các nhóm thực phẩm giàu kali, magie, canxi và chất xơ như sản phẩm sữa ít béo, hạt hạch, cùng trái cây giàu dinh dưỡng như chuối và kiwi.
Chuyên gia cũng lưu ý một chế độ ăn lành mạnh không cần phải thay đổi hoàn toàn ngay lập tức mà chỉ cần những điều chỉnh nhỏ mỗi ngày như thêm một món rau vào mỗi bữa, thay cơm trắng bằng cơm ngũ cốc hoặc uống một ly sữa chua ít béo vào buổi sáng. Dù vậy, những người mắc bệnh thận, tiểu đường hoặc có vấn đề về đường tiêu hóa nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi điều chỉnh để phù hợp với thể trạng cá nhân.
