Bác sĩ cảnh báo thói quen dùng nồi chiên không dầu gây hại sức khỏe

Một trong những lợi ích nổi bật nhất của đi bộ ngoài trời là cải thiện tâm trạng. Khi đi bộ ở công viên, khu có cây xanh hoặc không gian thoáng đãng, nhiều người sẽ cảm thấy thư giãn hơn so với tập trong không gian kín, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).

Nguyên nhân có thể do được tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, giúp điều hòa đồng hồ sinh học. Đồng thời, môi trường thay đổi liên tục cũng khiến đi bộ bớt nhàm chán hơn.

Đi bộ ngoài trời cũng giúp tiêu hao nhiều năng lượng hơn. Khi đi bộ ngoài trời, cơ thể thường phải thích nghi với nhiều yếu tố hơn so với đi bộ trong nhà như gió, mặt đường không bằng phẳng, dốc lên xuống hoặc thay đổi địa hình.

Những yếu tố này khiến cơ bắp phải hoạt động nhiều hơn để giữ thăng bằng và duy trì chuyển động. Vì vậy, trong một số trường hợp, cùng tốc độ nhưng đi bộ ngoài trời sẽ giúp đốt nhiều calo hơn so với đi trên máy.

Dù đi bộ ngoài trời có nhiều lợi ích, không phải lúc nào cũng là lựa chọn thuận tiện. Những ngày thời tiết quá nóng, mưa lớn hoặc chất lượng không khí kém có thể khiến đi bộ ngoài trời gặp khó khăn. Ngoài ra, một số khu vực thiếu vỉa hè an toàn hoặc có mật độ giao thông cao cũng khiến nhiều người ngại vận động ngoài trời.

Trong những trường hợp này, đi bộ trong nhà hoặc sử dụng máy chạy bộ là giải pháp phù hợp hơn. Người tập có thể chủ động về thời gian tập luyện, không phụ thuộc vào thời tiết và dễ duy trì thói quen lâu dài. Máy chạy bộ cũng cho phép kiểm soát tốc độ và cường độ tập luyện khá chính xác, phù hợp với người mới bắt đầu hoặc người lớn tuổi.

Với người lớn tuổi, người có nguy cơ té ngã hoặc đang hồi phục sau chấn thương, đi bộ trong nhà là lựa chọn an toàn hơn. Môi trường trong nhà giúp giảm các rủi ro như mặt đường trơn trượt, xe cộ đông đúc, thời tiết khắc nghiệt hoặc ô nhiễm không khí.

Ngoài ra, bề mặt máy chạy bộ thường có độ đàn hồi tốt hơn mặt đường bê tông, nhờ đó giúp giảm áp lực lên khớp ở một số người. Với người có bệnh tim mạch hoặc bệnh nền, họ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn cường độ vận động phù hợp, theo Verywell Health.

Tin Gốc: Thanh Niên

Chuẩn bị công tác khám sức khỏe miễn phí cho 15 triệu dân TP.HCM trong năm 2026, ngày 8-4 Thành ủy TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý Đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026-2030.

Tại hội thảo, Sở Y tế TP.HCM đề xuất ưu tiên khám, tầm soát nhóm bệnh lý có thể triển khai khám diện rộng, gánh nặng bệnh tật cao, không chi ngân sách làm xét nghiệm đại trà mà có chọn lọc phù hợp.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho hay TP là đô thị đặc biệt với quy mô dân số hơn 15 triệu người, mật độ dân cư cao, cơ cấu dân số đa dạng và mức độ di biến động lớn, dẫn đến nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng.

Trong khi đó, mô hình bệnh tật đang chuyển dịch với gánh nặng kép giữa bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm, đặc biệt ở nhóm người cao tuổi. Trước bối cảnh này, hệ thống y tế không chỉ tập trung vào điều trị khi người dân đã mắc bệnh mà cần chuyển sang mô hình quản lý sức khỏe toàn diện theo vòng đời, trong đó phát hiện sớm nguy cơ, sàng lọc sớm và quản lý sớm đóng vai trò then chốt.

Đề án được dựa trên quan điểm chỉ đưa vào gói tầm soát công cộng những bệnh hoặc tình trạng có chứng cứ khoa học, có khả năng triển khai ở quy mô dân số và có năng lực chẩn đoán xác định, điều trị tiếp nối. Ưu tiên nhóm can thiệp có hiệu quả chi phí tốt, gánh nặng bệnh tật cao, thủ thuật hợp lý với tuyến y tế cơ sở, khả năng mở rộng trong năm 2026.

Trong giai đoạn trước mắt, đặc biệt năm 2026, TP.HCM tập trung hoàn thiện các quy định chuyên môn, cơ chế tài chính, triển khai gói khám sức khỏe cơ bản và xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử. Đến năm 2027 hình thành mạng lưới cơ sở tham gia chương trình theo mô hình phi địa giới, bao phủ đầy đủ các tuyến và các cụm dân cư đông dân, khu công nghiệp, khu chế xuất, trường học, cơ sở bảo trợ...

Đến năm 2028, triển khai ổn định các chương trình tầm soát có chứng cứ mạnh và khả năng mở rộng tốt gồm: tăng huyết áp, đái tháo đường/nguy cơ tim mạch, ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư đại trực tràng, viêm gan vi rút và lao theo nhóm đích.

Đến năm 2030, hướng đến hệ thống điều phối điện tử, tự động hóa, hướng đến chủ động mời người dân tham gia khám và tầm soát dựa trên nền tảng số.

Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho hay nhóm bệnh có thể triển khai khám diện rộng ngay gồm: tăng huyết áp và đái tháo đường (nhóm nguy cơ cao, người trên 40 tuổi), ung thư cổ tử cung (phụ nữ từ 30-65 tuổi, chu kỳ năm năm).

Nhóm bệnh lý ưu tiên theo nhóm đích và chiến dịch gồm: ung thư vú và đại trực tràng (người 50-70 tuổi, FIT test, nhũ ảnh), lao và viêm gan B, C (khu vực nguy cơ, nhóm dễ bị bỏ sót); sức khỏe tâm thần, mắt, răng hàm mặt...

Tuyệt đối không chi ngân sách làm đại trà xét nghiệm PSA (tuyến tiền liệt), đo thính lực, nhãn áp vô tội vạ cho toàn dân khi không có triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ, chỉ làm khi có chỉ định.

Sở Y tế kiến nghị UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương xây dựng và trình HĐND TP một đề án hoặc nghị quyết chuyên đề về cơ chế tài chính cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh ưu tiên; phấn đấu hoàn thành hồ sơ trình trong tháng 5-2026.

Đồng thời kiến nghị cho phép thí điểm ngay trong năm 2026 cơ chế chi trả dịch vụ công - tư theo kết quả hoàn thành gói dịch vụ tại một số cụm dân cư, khu công nghiệp, bệnh viện và phòng khám ngoài công lập đủ điều kiện. Bộ Y tế hỗ trợ TP về hướng dẫn chuyên môn thống nhất, chuẩn dữ liệu và cơ chế liên thông đối với hồ sơ sức khỏe điện tử và các chương trình sàng lọc trọng điểm.

Ông Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cũng cho hay hiện nay ở nam phổ biến là các loại ung thư như: gan, phổi, dạ dày, trực tràng, tiền liệt tuyến, ở nữ là ung thư vú, phổi, đại trực tràng, dạ dày và gan.

Sàng lọc ung thư là phát hiện sớm tế bào bất thường, tế bào ung thư khi chưa có triệu chứng, mục tiêu phát hiện sớm, điều trị hiệu quả hơn và giảm tỉ lệ tử vong. Về nhóm đối tượng tầm soát nguy cơ cao gồm: tiền sử cá nhân, tiền sử gia đình, đột biến gene, tiếp xúc với tác nhân như khói thuốc, hóa chất, cục máu đông, lớn tuổi.

Trong đó, ông Tuấn nhấn mạnh mọi phụ nữ hiện nay đều có nguy cơ mắc ung thư vú, bệnh tăng theo tuổi và xuất hiện thêm các yếu tố nguy cơ như: di truyền, tiền sử và lối sống.

Trong khi đó, vai trò của siêu âm trong sàng lọc ung thư vú rất quan trọng, có thể làm ngay tại tuyến y tế cơ sở với chi phí thấp, dễ triển khai, không gây đau, không tia X, tăng tỉ lệ tham gia tầm soát...

Sàng lọc ung thư vú ở nữ dưới 40 tuổi gồm khám với chi phí 50.600 đồng và siêu âm tuyến vú 58.600 đồng, tổng chi phí là 109.200 đồng. Đối với nữ từ 40 tuổi trở lên, ngoài khám 50.600 đồng và siêu âm tuyến vú 58.600 đồng còn thực hiện nhũ ảnh hai bên với chi phí 102.300 đồng mỗi bên (tổng 204.600 đồng), do đó tổng chi phí là 313.800 đồng.

Nguồn: https://tuoitre.vn/15-trieu-dan-tp-hcm-se-duoc-tam-soat-benh-ly-nao-20260408225054735.htm

Dưới phần bình luận của video cho trẻ ăn mỡ heo, đa số phụ huynh cho rằng không nên cho trẻ ăn riêng mỡ heo mà cần trộn với cơm/cháo. Nếu muốn bổ sung chất béo, nhiều ý kiến khuyên ưu tiên dầu thực vật vì cho rằng mỡ heo không tốt cho tiêu hóa của trẻ.

Từ đó, tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Thị Thu Hậu, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) cho biết, thực chất, mỡ heo không phải thực phẩm độc hại, nhưng cũng không nên trở thành món ăn chính hoặc ăn với lượng lớn, đặc biệt ở trẻ nhỏ đang ăn dặm.

Theo bác sĩ Thu Hậu, nhiều phụ huynh không đồng tình với việc cho trẻ ăn mỡ heo có thể vì 3 lý do:

Thứ nhất, mỡ heo chứa nhiều chất béo bão hòa. Nếu ăn quá nhiều và kéo dài có thể:

“Ở trẻ nhỏ, nguy cơ ‘rối loạn mỡ máu ngay lập tức’ không thường gặp nếu ăn một vài lần, nhưng việc hình thành chế độ ăn quá nhiều chất béo bão hòa từ sớm là điều giới chuyên môn không khuyến khích”, bác sĩ Hậu nói.

Thứ hai, trẻ ăn dặm có hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện. Ăn quá nhiều mỡ trong một lần có thể gây đầy bụng, tiêu chảy, nôn ói, khó tiêu. Đặc biệt nếu cho ăn kiểu “ăn riêng một chén mỡ” hoặc lượng lớn như một món chính thì không phù hợp với sinh lý tiêu hóa của trẻ nhỏ.

Thứ ba, nhiều video tạo cảm giác rằng càng ăn nhiều mỡ càng tốt, mỡ động vật “thần kỳ” hơn các thực phẩm khác hoặc có thể thay thế hoàn toàn dầu thực vật. Đây là điều dễ gây hiểu lầm. Trong dinh dưỡng trẻ em, nguyên tắc quan trọng nhất là đa dạng và cân bằng, không thần thánh hóa một thực phẩm riêng lẻ.

Câu trả lời là có thể có lợi nếu dùng đúng cách và đúng lượng. Bác sĩ Hậu cho biết, mỡ heo cung cấp năng lượng đậm đặc; axit béo cần thiết cho phát triển não bộ và hệ thần kinh; hỗ trợ hấp thu vitamin tan trong dầu mỡ như vitamin A, D, E, K; giúp món ăn mềm và tăng hương vị.

Có thể cho trẻ dùng mỡ heo khi bé đã ăn dặm ổn định (thường sau 6 tháng tuổi), không có rối loạn chuyển hóa đặc biệt và chỉ sử dụng như một phần nhỏ trong bữa ăn. Một ít mỡ thêm vào cháo hoặc bột giúp tăng năng lượng, nên dùng xen kẽ với dầu thực vật và kết hợp cùng thịt, cá, rau củ để bữa ăn cân đối hơn.

Nên hạn chế mỡ heo nếu trẻ thừa cân, có tiền sử gia đình rối loạn lipid máu sớm, mắc bệnh gan mật, viêm tụy, rối loạn hấp thu chất béo hoặc thường khó tiêu, tiêu chảy sau bữa nhiều dầu mỡ. Không nên cho trẻ ăn mỡ heo nguyên miếng, dùng thay hoàn toàn dầu thực vật hay xem đây là cách giúp tăng cân nhanh.

Bác sĩ Thu Hậu lưu ý một số điều sau nếu phụ huynh cho trẻ ăn dặm với mỡ heo.

Về lượng: Điều quan trọng nhất là “một lượng nhỏ phù hợp”, không phải ăn càng nhiều càng tốt. Thông thường chỉ cần thêm một lượng đủ chất béo vào khẩu phần ăn dặm, theo bệnh viện đã hướng dẫn, khoảng 1 muỗng canh trên mỗi 1 chén cháo hay bột. Tổng chất béo nên cân đối trong cả ngày và không nên cho trẻ ăn mỡ riêng như món tráng miệng hay “ăn thay yaourt”.

Về cách chế biến: Nên dùng mỡ sạch, có nguồn gốc rõ ràng; thắng mỡ đúng cách, tránh cháy khét hoặc chiên đi chiên lại nhiều lần vì có thể tạo các hợp chất bất lợi cho sức khỏe.

Về phối hợp thực phẩm: Nên kết hợp tinh bột, đạm, rau củ, trái cây và chất béo đa dạng. Không nên để khẩu phần chỉ tập trung quá nhiều vào chất béo.

Tin Gốc: Thanh Niên