Trong gần 1 năm qua, Bộ Y tế đã có hướng dẫn cụ thể đối với hơn 9.000 kỹ thuật y tế. Trong đó, tất cả các kỹ thuật đều có hướng dẫn thời gian thực hiện.
Nhiều bác sĩ phản ánh việc một số hướng dẫn cập nhật quy trình kỹ thuật chuyên môn đang gây khó khăn cho hoạt động khám chữa bệnh và thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT).
Cụ thể, một bác sĩ đang công tác tại một bệnh viện tại Nghệ An chia sẻ tháng 3 vừa qua Bộ Y tế đã ban hành văn bản điều chỉnh quy trình kỹ thuật điện quang. Quy định này đã giải quyết được vướng mắc chụp X-quang phải đủ 6 phút, siêu âm tim phải 30 phút… mới được BHYT thanh toán.
Theo đó, các kỹ thuật thực hiện được hướng dẫn đã được điều chỉnh trong khoảng thời gian rộng hơn, ví dụ chụp X-quang phổi có thời gian từ 6-12 phút đã được sửa thành từ 1 – 10 phút.
“Tuy nhiên trong đợt cập nhật quy trình kỹ thuật lại không chỉ có điện quang mà còn một loạt các quy trình về xét nghiệm hóa sinh, tuần hoàn, hô hấp… Tất cả đều bị các quy định cứng về thời gian chưa phù hợp.
Ví dụ như điện tâm đồ phải thực hiện trong ít nhất 15 phút. Đọc kết quả Holter ECG, Holter huyết áp phải tối thiểu 30 phút… trong khi thực tế việc làm điện tâm đồ thông thường không quá 5 phút, đọc các kết quả holter không quá 10 phút.
Việc áp dụng quy định thời gian cứng gây ảnh hưởng không nhỏ đến công tác khám chữa bệnh, tăng thời gian chờ đợi cho người bệnh không cần thiết”, bác sĩ này chia sẻ.
Vì vậy nếu áp dụng máy móc các mốc thời gian này, nhiều cơ sở y tế có nguy cơ bị xuất toán BHYT dù vẫn thực hiện đúng chuyên môn.
Lãnh đạo Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết đơn vị đã nắm được các phản ánh và đã có văn bản gửi cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam (BHXH).
Theo đó, thông số thời gian trong các hướng dẫn quy trình kỹ thuật chỉ là thời gian trung bình mang tính tham khảo, được xây dựng nhằm chuẩn hóa thực hành chuyên môn, bảo đảm an toàn người bệnh và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Cụ thể, toàn bộ quy trình kỹ thuật bao gồm nhiều công đoạn khác như xác nhận người bệnh, hỏi bệnh sử, hướng dẫn tư thế, đối chiếu kết quả cũ, đọc phim, nhận định kết quả, tư vấn và cập nhật dữ liệu lên hệ thống.
Thời gian thực hiện thực tế có thể thay đổi tùy từng bệnh nhân, mức độ phức tạp của ca bệnh, trình độ nhân lực, điều kiện trang thiết bị và mức độ tự động hóa tại mỗi cơ sở y tế.
Theo Bộ Y tế, các mốc thời gian này không phải điều kiện pháp lý bắt buộc và cũng không phải tiêu chí định lượng cứng để làm căn cứ duy nhất trong giám định, thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT.
Bộ Y tế cũng đề nghị giám định phải dựa trên đánh giá tổng thể hồ sơ bệnh án và thực tế cung cấp dịch vụ, bao gồm chỉ định kỹ thuật có phù hợp tình trạng bệnh hay không; có tuân thủ các bước chuyên môn chính; kết quả kỹ thuật có giá trị trong chẩn đoán, điều trị; điều kiện thực tế về nhân lực, thiết bị tại cơ sở khám chữa bệnh.
Bộ Y tế cũng cho hay kỹ thuật nào thuộc danh mục được BHYT chi trả, cơ sở y tế đủ điều kiện triển khai và đã thực hiện đúng chuyên môn thì phải được thanh toán theo quy định.
Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu lạm dụng hoặc số lượng kỹ thuật tăng bất thường, cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ phối hợp với cơ sở y tế và cơ quan quản lý để kiểm tra, xác minh theo đúng quy định pháp luật.
Về phía Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cơ quan này cho biết việc thanh toán BHYT phải tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành.
Theo Nghị định 188/2025 và các thông tư liên quan của Bộ Y tế, cơ sở khám chữa bệnh phải thực hiện đúng quy trình chuyên môn đã được ban hành thì mới đủ điều kiện thanh toán BHYT.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho rằng cơ quan này không tham gia xây dựng hay ban hành các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, mà chỉ căn cứ quy định hiện hành để giám định và thanh toán.
Vì vậy trường hợp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không tuân thủ các tài liệu chuyên môn do Bộ Y tế ban hành trong quá trình thực hiện các dịch vụ kỹ thuật thì không đủ điều kiện để thanh toán theo chế độ BHYT.
“Trước đó, tháng 2-2026, phản hồi đề xuất của Bộ Y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã có văn bản phản hồi đề nghị Bộ Y tế sớm rà soát, sửa đổi các quy trình kỹ thuật cho phù hợp thực tiễn.
Tiếp thu ý kiến này, ngày 11-3, Bộ Y tế đã ban hành hai quyết định mới về hướng dẫn quy trình kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp, thay thế các quy định trước đây.
Với những hướng dẫn kỹ thuật khác, BHXH Việt Nam cho hay việc rà soát hướng dẫn chuyên môn thuộc trách nhiệm của Bộ Y tế, BHXH Việt Nam căn cứ các quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh và bảo hiểm y tế để thực hiện giám định, thanh toán chi phí khám chữa bệnh”, BHXH Việt Nam thông tin.
Ngày 7/7, đại diện Bệnh viện Trung ương Huế cho biết một bệnh nhi người Kazakhstan đã được xuất viện sau thời gian điều trị do nuốt phải dị vật sắc nhọn.
Trước đó, ngày 4/7, Bệnh viện Trung ương Huế tiếp nhận bệnh nhi S.A. (9 tháng tuổi, quốc tịch Kazakhstan) được chuyển khẩn cấp từ một bệnh viện ở thành phố Đà Nẵng. Bệnh nhi nhập viện trong tình trạng đặc biệt nguy hiểm, nuốt phải chiếc kim băng đang bung mở.
Theo đánh giá ban đầu của đội ngũ bác sĩ, dị vật sắc nhọn này có nguy cơ cao gây rách niêm mạc, thủng thực quản, chảy máu, viêm trung thất và trực tiếp đe dọa tính mạng bệnh nhi nếu không được xử lý kịp thời.
Sau khi hội chẩn khẩn cấp, ê kíp chuyên khoa của bệnh viện đã phối hợp nội soi cấp cứu bệnh nhi. Các bác sĩ đã khéo léo gắp chiếc kim băng sắc nhọn ra ngoài một cách an toàn, không làm tổn thương thêm niêm mạc thực quản và không ghi nhận bất kỳ tai biến nào.
Theo các bác sĩ, kim băng đang bung mở là một trong những dị vật khó xử trí nhất trong nội soi đường tiêu hóa ở trẻ nhỏ. Đầu kim băng sắc nhọn rất dễ dịch chuyển và có thể gây tổn thương sâu trong quá trình thao tác.
Theo chuyên gia của Trung tâm Cấp cứu A9, thông thường khi gặp người bất tỉnh, chúng ta thường băn khoăn: Bế lên đưa đi cấp cứu ngay hay để nằm yên tại chỗ chờ xe cấp cứu? Trong nhiều trường hợp, hành động theo phản xạ chưa chắc đã đúng. Việc có nên di chuyển hay không phụ thuộc vào đánh giá nhanh nguy cơ, đặc biệt vấn đề chấn thương cột sống. Do đó, gặp người ngất xỉu, đừng bế ngay, hãy kiểm tra các tình trạng trước khi hành động.
Trước tiên, hãy kiểm tra nhanh, với 3 giây quan trọng cần nhớ, theo nguyên tắc A-B-C. Trong đó, A - đường thở: có bị tắc không?; B - hô hấp: có thở không?; C - tuần hoàn: có mạch không?
Nếu người gặp nạn không thở hoặc tắc nghẽn đường thở, cần phải khai thông ngay, kể cả khi cần di chuyển.
Có thể di chuyển người bệnh ngay, khi người đó không có dấu hiệu chấn thương; nghi ngờ nguyên nhân do bệnh lý (tụt đường huyết, đột quỵ, ngộ độc…). Nhưng khi di chuyển, cần nhớ các nguyên tắc: luôn giữ trục đầu - cổ - thân thẳng hàng; theo dõi đường thở liên tục.
Không bế lên ngay, khi người gặp nạn có nguyên nhân do: tai nạn giao thông; té ngã; có dấu hiệu thần kinh khu trú (đau cổ, đau lưng); nghi chấn thương cột sống. Vì một động tác sai có thể khiến tổn thương từ nhẹ dẫn đến liệt suốt đời. Trong trường hợp này, cần giữ nguyên tư thế, cố định đầu - cổ. Nếu di chuyển, cần giữ đầu - cổ - vai thẳng hàng như một khối và có cáng cứng càng tốt.
Đặc biệt, có một trường hợp cần đặt tư thế nằm nghiêng, giữ an toàn cho người gặp nạn. Đó là khi người đó có nôn ói, ngạt thở, không tự bảo vệ được đường thở. "Trong cấp cứu, đôi khi không làm gì vội vàng lại là cách cứu người đúng nhất", chuyên gia lưu ý.
Nhiều người cho rằng cơ thể lão hóa từ từ và đều đặn theo tuổi tác. Tuy nhiên, các phân tích sinh học mới cho thấy lão hóa không diễn ra từ từ và ổn định mà tăng nhanh theo từng giai đoạn, giống như cơ thể "bước lên từng bậc" thay vì già đi một cách đều đặn mỗi năm.
Các nhà khoa học tại Đại học Stanford, California, Mỹ, phân tích mẫu sinh học của 108 người từ 25 đến 75 tuổi và phát hiện nhiều thay đổi phân tử liên quan lão hóa xuất hiện rõ ở từ sau 40 và 60 tuổi. Tiến sĩ Michael Snyder, chuyên gia di truyền học tại Đại học Stanford, cho biết sống thọ không đồng nghĩa khoảng thời gian sống khỏe mạnh cũng kéo dài tương ứng. Theo ông, nhiều người sống lâu nhưng quãng thời gian thực sự khỏe mạnh thường ngắn hơn tuổi thọ khoảng 11-15 năm.
Khoảng đầu đến giữa tuổi 40, cơ thể bắt đầu xuất hiện một loạt thay đổi liên quan đến chuyển hóa và cấu trúc mô. Trong đó, một số biến đổi được ghi nhận rõ nhất quanh mốc khoảng 44 tuổi.
Thay đổi về chuyển hóa: Khả năng xử lý chất béo và một số chất như caffeine, rượu có xu hướng giảm. Điều này khiến cơ thể dễ tích lũy mỡ hơn dù thói quen ăn uống không thay đổi nhiều.
Suy giảm mô liên kết và cơ bắp: Collagen bắt đầu giảm dần, khiến da và mô liên kết kém đàn hồi hơn. Đồng thời, khối lượng cơ cũng giảm nhẹ nếu không duy trì tập luyện.
Biến động nội tiết tố: Một số hormone bắt đầu dao động nhiều hơn, ảnh hưởng đến giấc ngủ, mức năng lượng và khả năng phục hồi sau căng thẳng.
Tăng mức viêm nền nhẹ: Cơ thể có xu hướng xuất hiện tình trạng viêm mức độ thấp kéo dài, liên quan đến mệt mỏi và tốc độ hồi phục chậm hơn.
Nhóm nghiên cứu cho rằng các thay đổi này không chỉ phản ánh tuổi tác mà còn liên quan lối sống kéo dài nhiều năm trước đó như chế độ ăn uống, giấc ngủ, mức độ vận động và sử dụng rượu bia.
Giai đoạn tuổi 60: Bước nhảy lớn thứ hai của lão hóa
Nếu giai đoạn từ năm là sự thay đổi dần dần thì khoảng tuổi 60 được ghi nhận là thời điểm nhiều hệ cơ quan bước vào giai đoạn biến đổi mạnh hơn.
Suy giảm miễn dịch rõ rệt hơn: Khả năng đáp ứng miễn dịch giảm, khiến cơ thể dễ mắc bệnh nhiễm trùng và hồi phục chậm hơn.
Ảnh hưởng đến thận và chuyển hóa: Chức năng lọc của thận và khả năng điều hòa glucose có xu hướng suy giảm rõ ràng hơn.
Tăng nguy cơ bệnh mạn tính: Các bệnh như tim mạch, tiểu đường, rối loạn chuyển hóa có xu hướng xuất hiện nhiều hơn trong giai đoạn này.
Lối sống có ảnh hưởng đến tốc độ lão hóa
Các chuyên gia nhận định lão hóa là quá trình không thể tránh khỏi nhưng vẫn có thể làm chậm tác động của nó bằng cách duy trì thói quen sống lành mạnh.
Trung niên là giai đoạn quan trọng đối với sức khỏe não bộ. Việc kiểm soát huyết áp, duy trì vận động thể chất, hoạt động xã hội và trí tuệ ở tuổi 40-60 có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ khi lớn tuổi. Người duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên và không hút thuốc ở tuổi trung niên thường có sức khỏe tốt hơn khi về già.
Tình trạng sức khỏe ở tuổi 60, 70 hay 80 chịu ảnh hưởng lớn từ lối sống và thói quen duy trì trong nhiều năm trước đó. Tiến sĩ Snyder khuyến khích mọi người uống đủ nước để hỗ trợ chức năng thận, tập luyện sức mạnh nhằm duy trì khối cơ và kiểm soát cholesterol nếu LDL tăng cao.