Trong gần 1 năm qua, Bộ Y tế đã có hướng dẫn cụ thể đối với hơn 9.000 kỹ thuật y tế. Trong đó, tất cả các kỹ thuật đều có hướng dẫn thời gian thực hiện.
Nhiều bác sĩ phản ánh việc một số hướng dẫn cập nhật quy trình kỹ thuật chuyên môn đang gây khó khăn cho hoạt động khám chữa bệnh và thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT).
Cụ thể, một bác sĩ đang công tác tại một bệnh viện tại Nghệ An chia sẻ tháng 3 vừa qua Bộ Y tế đã ban hành văn bản điều chỉnh quy trình kỹ thuật điện quang. Quy định này đã giải quyết được vướng mắc chụp X-quang phải đủ 6 phút, siêu âm tim phải 30 phút… mới được BHYT thanh toán.
Theo đó, các kỹ thuật thực hiện được hướng dẫn đã được điều chỉnh trong khoảng thời gian rộng hơn, ví dụ chụp X-quang phổi có thời gian từ 6-12 phút đã được sửa thành từ 1 – 10 phút.
“Tuy nhiên trong đợt cập nhật quy trình kỹ thuật lại không chỉ có điện quang mà còn một loạt các quy trình về xét nghiệm hóa sinh, tuần hoàn, hô hấp… Tất cả đều bị các quy định cứng về thời gian chưa phù hợp.
Ví dụ như điện tâm đồ phải thực hiện trong ít nhất 15 phút. Đọc kết quả Holter ECG, Holter huyết áp phải tối thiểu 30 phút… trong khi thực tế việc làm điện tâm đồ thông thường không quá 5 phút, đọc các kết quả holter không quá 10 phút.
Việc áp dụng quy định thời gian cứng gây ảnh hưởng không nhỏ đến công tác khám chữa bệnh, tăng thời gian chờ đợi cho người bệnh không cần thiết”, bác sĩ này chia sẻ.
Vì vậy nếu áp dụng máy móc các mốc thời gian này, nhiều cơ sở y tế có nguy cơ bị xuất toán BHYT dù vẫn thực hiện đúng chuyên môn.
Lãnh đạo Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết đơn vị đã nắm được các phản ánh và đã có văn bản gửi cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam (BHXH).
Theo đó, thông số thời gian trong các hướng dẫn quy trình kỹ thuật chỉ là thời gian trung bình mang tính tham khảo, được xây dựng nhằm chuẩn hóa thực hành chuyên môn, bảo đảm an toàn người bệnh và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Cụ thể, toàn bộ quy trình kỹ thuật bao gồm nhiều công đoạn khác như xác nhận người bệnh, hỏi bệnh sử, hướng dẫn tư thế, đối chiếu kết quả cũ, đọc phim, nhận định kết quả, tư vấn và cập nhật dữ liệu lên hệ thống.
Thời gian thực hiện thực tế có thể thay đổi tùy từng bệnh nhân, mức độ phức tạp của ca bệnh, trình độ nhân lực, điều kiện trang thiết bị và mức độ tự động hóa tại mỗi cơ sở y tế.
Theo Bộ Y tế, các mốc thời gian này không phải điều kiện pháp lý bắt buộc và cũng không phải tiêu chí định lượng cứng để làm căn cứ duy nhất trong giám định, thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT.
Bộ Y tế cũng đề nghị giám định phải dựa trên đánh giá tổng thể hồ sơ bệnh án và thực tế cung cấp dịch vụ, bao gồm chỉ định kỹ thuật có phù hợp tình trạng bệnh hay không; có tuân thủ các bước chuyên môn chính; kết quả kỹ thuật có giá trị trong chẩn đoán, điều trị; điều kiện thực tế về nhân lực, thiết bị tại cơ sở khám chữa bệnh.
Bộ Y tế cũng cho hay kỹ thuật nào thuộc danh mục được BHYT chi trả, cơ sở y tế đủ điều kiện triển khai và đã thực hiện đúng chuyên môn thì phải được thanh toán theo quy định.
Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu lạm dụng hoặc số lượng kỹ thuật tăng bất thường, cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ phối hợp với cơ sở y tế và cơ quan quản lý để kiểm tra, xác minh theo đúng quy định pháp luật.
Về phía Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cơ quan này cho biết việc thanh toán BHYT phải tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành.
Theo Nghị định 188/2025 và các thông tư liên quan của Bộ Y tế, cơ sở khám chữa bệnh phải thực hiện đúng quy trình chuyên môn đã được ban hành thì mới đủ điều kiện thanh toán BHYT.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho rằng cơ quan này không tham gia xây dựng hay ban hành các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, mà chỉ căn cứ quy định hiện hành để giám định và thanh toán.
Vì vậy trường hợp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không tuân thủ các tài liệu chuyên môn do Bộ Y tế ban hành trong quá trình thực hiện các dịch vụ kỹ thuật thì không đủ điều kiện để thanh toán theo chế độ BHYT.
“Trước đó, tháng 2-2026, phản hồi đề xuất của Bộ Y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã có văn bản phản hồi đề nghị Bộ Y tế sớm rà soát, sửa đổi các quy trình kỹ thuật cho phù hợp thực tiễn.
Tiếp thu ý kiến này, ngày 11-3, Bộ Y tế đã ban hành hai quyết định mới về hướng dẫn quy trình kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp, thay thế các quy định trước đây.
Với những hướng dẫn kỹ thuật khác, BHXH Việt Nam cho hay việc rà soát hướng dẫn chuyên môn thuộc trách nhiệm của Bộ Y tế, BHXH Việt Nam căn cứ các quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh và bảo hiểm y tế để thực hiện giám định, thanh toán chi phí khám chữa bệnh”, BHXH Việt Nam thông tin.
Theo China Times, TS.BS Zhang Jiaming, Trưởng khoa Di truyền, Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc), uống cà phê hoặc các loại đồ uống nóng bằng cốc giấy có lớp phủ nhựa bên trong có thể làm tăng nguy cơ cơ thể tiếp xúc với hạt vi nhựa.
Cốc giấy không hoàn toàn chỉ làm từ giấy. Để giữ chất lỏng, mặt trong của nhiều loại cốc thường được phủ một lớp vật liệu chống thấm, phổ biến là polyethylene. Lớp phủ này giúp cốc không bị mềm, rò rỉ khi chứa nước, cà phê hoặc trà nóng.
Tuy nhiên, theo chuyên gia này, khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, lớp vật liệu bên trong có thể bị ảnh hưởng. Một số nghiên cứu cho thấy nước nóng có thể làm lớp phủ nhựa trong cốc dùng một lần giải phóng các hạt nhựa rất nhỏ và một số chất khác vào đồ uống.
Điều này đồng nghĩa người dùng không chỉ uống cà phê. Nếu thường xuyên dùng cốc giấy hoặc vật dụng nhựa với đồ nóng, họ có thể vô tình đưa thêm các hạt vi nhựa vào cơ thể.
Vi nhựa là các mảnh nhựa có kích thước rất nhỏ, thường được tạo ra từ sự phân rã của sản phẩm nhựa lớn hơn hoặc phát sinh trong quá trình sử dụng vật liệu nhựa. Chúng có thể xuất hiện trong nước uống, thực phẩm, bụi không khí, mỹ phẩm, đồ dùng sinh hoạt và bao bì thực phẩm.
Theo TS Zhang, hạt vi nhựa có kích thước nhỏ, có thể đi qua một số hàng rào bảo vệ của cơ thể và xâm nhập vào tuần hoàn máu. Khi vào cơ thể, chúng có thể mang theo chất hóa dẻo hoặc hấp phụ thêm các chất ô nhiễm khác từ môi trường.
Cơ thể có xu hướng nhận diện các hạt lạ này như vật chất bất thường. Từ đó, hệ miễn dịch có thể kích hoạt phản ứng phòng vệ. Nếu sự tiếp xúc diễn ra thường xuyên và kéo dài, một số chuyên gia lo ngại tình trạng viêm âm ỉ có thể hình thành.
Đáng chú ý, một nghiên cứu công bố trên Nature Medicine năm 2025 ghi nhận vi nhựa trong mô não người sau tử vong. Trong nghiên cứu này, các mẫu não của người mắc sa sút trí tuệ có lượng vi nhựa cao hơn so với một số nhóm khác.
Dù vậy, các nhà khoa học cũng thận trọng nhấn mạnh phát hiện này chưa đủ để kết luận vi nhựa trực tiếp gây mất trí nhớ hay sa sút trí tuệ. Đây là mối liên quan đáng quan tâm, cần tiếp tục được nghiên cứu để làm rõ cơ chế và mức độ ảnh hưởng.
Với tim mạch, một nghiên cứu đăng trên New England Journal of Medicine năm 2024 phát hiện vi nhựa và nhựa nano trong mảng xơ vữa động mạch cảnh của một số bệnh nhân.
Những người có hạt nhựa trong mảng xơ vữa được ghi nhận có nguy cơ gặp biến cố như nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc tử vong cao hơn trong thời gian theo dõi.
Không chỉ cốc cà phê mang đi
Theo TS Zhang, cốc giấy đựng cà phê nóng chỉ là một ví dụ. Trong sinh hoạt hằng ngày, nhiều người còn có thói quen đựng canh nóng, cháo nóng, thức ăn nhiều dầu mỡ trong hộp nhựa dùng một lần. Một số người hâm nóng thức ăn trực tiếp trong hộp nhựa không rõ chất lượng bằng lò vi sóng.
Đây là những thói quen nên được nhìn lại. Nhiệt độ cao, dầu mỡ và thời gian tiếp xúc có thể làm tăng nguy cơ thôi nhiễm một số chất từ vật liệu đựng thực phẩm, đặc biệt với sản phẩm kém chất lượng hoặc không được thiết kế để chịu nhiệt.
Với đồ uống nóng, chuyên gia khuyến nghị người dùng có thể mang theo cốc cá nhân bằng thủy tinh, inox hoặc vật liệu an toàn cho thực phẩm. Với thức ăn cần hâm nóng, nên chuyển sang hộp thủy tinh hoặc vật dụng có ghi rõ khả năng dùng trong lò vi sóng.
Kết quả này được công bố tại hội thảo Thực trạng vi phạm quy định cấm bán, quảng cáo và khuyến mại thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng tại các điểm bán lẻ và phơi nhiễm với quảng cáo, khuyến mại thuốc lá mới của người trưởng thành năm 2025, do Trường Đại học Y tế công cộng tổ chức hôm 9/4 tại Hà Nội.
Nghiên cứu cũng cho thấy khoảng 14% sinh viên từng thử thuốc lá điện tử và 3% đang sử dụng. Đối với thuốc lá nung nóng, tỷ lệ này lần lượt là 6% và 0,8%. Không chỉ vậy, hơn 62% sinh viên tin rằng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng giúp bỏ thuốc lá điếu.
Khảo sát cũng cho thấy nhiều người trẻ tin rằng các sản phẩm này không chứa nicotine hoặc không gây hại cho sức khỏe. Tiến sĩ Trần Thị Phương Thảo, đại diện nhóm nghiên cứu, cho biết 37% sinh viên tin rằng thuốc lá điện tử không chứa nicotine, 15% cho rằng khói chỉ là "hơi nước" vô hại. Cũng theo nghiên cứu, 43% sinh viên khi được hỏi nghĩ rằng hút thuốc lá điện tử giúp bỏ thuốc lá truyền thống và 32% tin hơi thuốc thụ động là an toàn.
"Nhiều người trẻ gắn thuốc lá điện tử với hình ảnh tích cực, cho rằng hút thuốc lá điện tử trông ngầu, cảm thấy tự tin hơn khi sử dụng hoặc cảm thấy bình tĩnh và vui vẻ hơn", tiến sĩ Thảo nói.
PGS.TS Lê Thị Thanh Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y tế công cộng, cho biết sau khi các quy định siết chặt kinh doanh và sử dụng thuốc lá điện tử được triển khai, khảo sát 126 điểm bán lẻ thì 64,3% cơ sở đã đóng cửa. Tuy nhiên, thay vì biến mất, hoạt động kinh doanh được chuyển sang các hình thức tinh vi hơn.
Trong số các điểm bán được khảo sát, gần 35% chuyển sang bán hàng trực tuyến. Người bán sử dụng nhiều chiêu thức trá hình để qua mặt kiểm duyệt trên các sàn thương mại điện tử. Sản phẩm được gắn mác "máy cạo râu", "tinh dầu xịt phòng", "đầu bàn chải điện"... nhưng thực chất là thuốc lá điện tử.
39% sinh viên cho biết vẫn tiếp xúc với quảng cáo thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng trong vòng 30 ngày qua. Chủ yếu họ mua qua Facebook (65%), TikTok (gần 49%), Google (48%) và YouTube (35%).
"Kết quả này cho thấy sau khi hoạt động bán hàng trực tiếp bị hạn chế, các doanh nghiệp và người bán đang thích ứng bằng cách đẩy mạnh hiện diện trên Internet, tận dụng mạng xã hội, nền tảng tìm kiếm và các hình thức quảng bá trực tuyến để duy trì khả năng tiếp cận người dùng", PGS Hương nói.
ThS Bùi Thị Thu Giang, Quản lý chương trình của Tổ chức Chiến dịch vì Trẻ em Không thuốc lá Mỹ, nói nghiên cứu quốc tế cho thấy các tập đoàn thuốc lá thế giới đang sử dụng Facebook, Instagram, TikTok... để quảng bá sản phẩm thuốc lá mới.
Trong giai đoạn 2018-2025, có 3,4 tỷ lượt nội dung quảng cáo 3 sản phẩm điển hình tại hơn 60 quốc gia. Nội dung này đã tiếp cận khoảng 385 triệu tài khoản, chủ yếu trên Instagram. Trong đó, 40% người xem trẻ dưới 25 tuổi, khoảng 150 triệu thanh thiếu niên bao gồm 16 triệu người dưới 18 tuổi.
Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng bằng chứng thu được phản ánh thực trạng hiện nay, cho thấy những thách thức mới trong công tác cấm quảng cáo, khuyến mại và tiếp thị thuốc lá trên Internet. Do đó, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường giám sát, thực thi pháp luật. Đồng thời cần truyền thông thay đổi nhận thức và hành vi hút thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thanh thiếu niên và trẻ em.
Ngày 3.4, Bệnh viện Bình Định (ở phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị khoa học quốc tế với chủ đề “Đột phá trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý tim mạch”, thu hút khoảng 250 đại biểu là các chuyên gia, bác sĩ trong và ngoài nước tham dự.
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận nhiều báo cáo khoa học, cập nhật những tiến bộ mới trong lĩnh vực tim mạch, đặc biệt là các giải pháp nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị các bệnh lý phức tạp. Nội dung trao đổi nhấn mạnh vai trò của công nghệ và kinh nghiệm lâm sàng trong việc cải thiện hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.
Ông Đỗ Văn Tứ, Tổng giám đốc Bệnh viện Bình Định, cho biết chuỗi sự kiện lần này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược nâng cao chất lượng khám chữa bệnh của đơn vị. Theo ông Tứ, việc mở rộng hợp tác với các bệnh viện tuyến đầu không chỉ dừng lại ở các thỏa thuận, mà hướng đến mục tiêu chuyển giao, làm chủ các kỹ thuật y khoa hiện đại ngay tại địa phương, đặc biệt trong lĩnh vực tim mạch.
“Chúng tôi mong muốn đưa những tiến bộ y học tiên tiến nhất đến gần hơn với người dân, giúp giảm chi phí, hạn chế việc chuyển tuyến, đồng thời đảm bảo cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao một cách công bằng”, ông Tứ nói.
Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Bệnh viện Bình Định tiến hành ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chuyên môn với nhiều đơn vị y tế uy tín, gồm: Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Thống Nhất và Viện Tim mạch Quốc gia (Bệnh viện Bạch Mai). Các nội dung hợp tác tập trung vào đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng điều trị bệnh tim mạch tại địa phương.
Được biết, từ ngày 1 - 4.4, Bệnh viện Bình Định triển khai chuỗi hoạt động chuyên môn và hợp tác quốc tế. Trong đó, ngày 2.4 diễn ra chương trình giao lưu giữa các chuyên gia tim mạch hàng đầu đến từ Mỹ như Giáo sư Minh Bùi, Giáo sư Huy Phan. Tại đây, ê kíp chuyên gia đã trực tiếp thực hiện kỹ thuật đặt máy phá rung cho một bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn ngay tại phòng can thiệp tim mạch.
