Lúc này, rạng sáng 5/4, chuyến bay của hãng hàng không Nhật Bản từ TP HCM đi Tokyo đang ở độ cao 10.000 m, còn khoảng 30 phút nữa là hạ cánh xuống sân bay Haneda. Hệ thống loa trên máy bay vang lên bằng ba ngôn ngữ (Anh, Nhật, Việt), tìm kiếm bác sĩ hỗ trợ hành khách gặp sự cố y tế.
Bác sĩ Tiến, công tác tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, có mặt trên chuyến bay, vừa dùng xong bữa ăn và đang định nghỉ ngơi. Nghe thông báo, anh lập tức đứng dậy đến nơi một phụ nữ đang ngất xỉu được tổ bay đặt nằm nghiêng trên sàn. Sắc mặt bệnh nhân nhợt nhạt, gọi hỏi hoàn toàn không đáp ứng.
Chồng và con trai bệnh nhân đi cùng cho biết bà không có tiền sử đái tháo đường (nguyên nhân dễ dẫn đến hạ đường huyết), không tăng huyết áp, chưa từng bị ngất trước đó. Bác sĩ yêu cầu tiếp viên mang máy đo huyết áp tới, kiểm tra chỉ số của bệnh nhân 70/40 mmHg – mức tụt huyết áp rất sâu.
“Đây là mức huyết áp nguy hiểm”, bác sĩ Tiến cho biết, một ngày sau sự việc. Mức huyết áp này có thể gây rối loạn nhịp tim, giảm tưới máu đến các cơ quan trọng yếu như não, tim, thận, dẫn đến những biến chứng khó hồi phục như nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim.
Trong điều kiện hạn chế trên không, không thể xác định ngay nguyên nhân bệnh nhân tụt huyết áp. Bác sĩ quyết định ưu tiên dùng dung dịch đẳng trương theo các khuyến cáo cấp cứu, cho đến khi tìm được nguyên nhân hoặc có đủ phương tiện có thể chẩn đoán chính xác nguyên nhân.
Trong vali cấp cứu y tế (doctor kit) của tổ bay mang theo có dung dịch truyền đẳng trương (Normal Saline) và kim luồn. Bác sĩ quyết định thiết lập đường truyền tĩnh mạch ngay tại chỗ cho bệnh nhân.
Chuyên ngành chính là chấn thương chỉnh hình, bác sĩ Tiến cho biết những thao tác như đặt đường truyền tĩnh mạch thường xuyên thực hiện thời học bác sĩ nội trú song đã khá lâu anh không đụng đến. Trong khi đó không gian chật hẹp của khoang cabin, máy bay đang giảm độ cao, hơi rung lắc cùng ánh mắt dõi theo của nhiều hành khách xung quanh càng tạo thêm áp lực.
“Lúc đó tôi thực sự có chút lo vì mình không làm việc này hằng ngày, nhưng trong tình huống khẩn cấp, không có nhiều thời gian để chần chừ”, bác sĩ Tiến nói với VnExpress, ngày 6/5.
May mắn, thao tác diễn ra trơn tru, kim được đâm vào đúng vị trí và dòng dịch truyền bắt đầu chảy đều. Để cả tổ bay, gồm một tiếp viên người Việt và các tiếp viên người Nhật, có thể phối hợp nhịp nhàng, bác sĩ Tiến chủ động trao đổi hoàn toàn bằng tiếng Anh trong suốt quá trình cấp cứu.
Sau khi thiết lập đường truyền, bác sĩ Tiến ngồi cạnh để theo dõi sát bệnh nhân. Khoảng 10 phút sau, khi chai dịch vơi đi một nửa, huyết áp dần cải thiện, người phụ nữ tỉnh táo trở lại và có thể nói chuyện. Trong suốt thời gian còn lại của chuyến bay, tổ tiếp viên liên tục đo huyết áp bệnh nhân mỗi 5 phút và ghi nhận các chỉ số tăng dần.
Khi máy bay đáp xuống sân bay Haneda, toàn bộ hành khách được yêu cầu nán lại cabin để đội cấp cứu mặt đất gồm 8-10 người lên tiếp cận bệnh nhân. Bác sĩ Tiến trực tiếp bàn giao tình trạng bệnh nhân cùng các bước đã xử trí cho đội y tế địa phương.
Bác sĩ Tiến sau đó tiếp tục chuyến bay nội địa đến Toyama để tham gia khóa học chuyên sâu về cột sống kéo dài ba tháng. Trước đó, anh học ở Nhật 6 tháng tại tỉnh Yamagata. Anh cũng tham gia nhiều khóa học tại Thụy Sĩ, Đài Loan…
Nhìn lại sự việc, bác sĩ Tiến coi đây là một trải nghiệm khó quên. Quá trình diễn ra chớp nhoáng rồi nhanh chóng trở lại bình thường, nhưng cảm giác xử trí một ca cấp cứu giữa không trung, ở độ cao 10.000 m, là điều anh chưa từng trải qua.
Từ ngày 5/4, ngành y tế bắt đầu thí điểm mô hình này tại một số khu vực xa trung tâm, ở các trạm y tế xã điểm Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ và Hiệp Phước. Nhân viên y tế sẽ chủ động đến từng hộ gia đình, đặc biệt ưu tiên người cao tuổi, để thăm khám và theo dõi sức khỏe thường xuyên.
Đi cùng họ là "túi y tế thông minh" - bộ dụng cụ nhỏ gọn nhưng có thể đo huyết áp, SpO2 (nồng độ oxy trong máu), làm xét nghiệm nhanh để phát hiện sớm các bệnh mạn tính phổ biến. Kết quả sẽ được cập nhật ngay vào hệ thống quản lý sức khỏe, giúp bác sĩ theo dõi liên tục mà người dân không cần đi lại nhiều.
Với cách làm này, nếu cần thiết, bác sĩ tuyến cơ sở cũng có thể kết nối từ xa với chuyên gia tuyến trên để tư vấn thêm. Người dân vì thế vẫn được khám đúng quy trình, nhưng thuận tiện hơn rất nhiều.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết đây là bước khởi động nhằm vận hành đồng bộ mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư". Để mô hình hiệu quả, Sở Y tế xác định cần sự phối hợp của ba lực lượng, tạo thành thế "kiềng 3 chân".
Trong đó, ngành y tế xây dựng quy trình, đào tạo, đảm bảo thuốc, thiết bị và hệ thống dữ liệu. Chính quyền địa phương phân chia địa bàn, huy động cộng tác viên, tạo sự tin tưởng với người dân. Trạm y tế phối hợp với cộng tác viên sức khỏe, cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, tổ chức chăm sóc tại nhà khi cần thiết.
Khi mô hình vận hành ổn định, người dân không chỉ được khám khi bệnh mà còn được theo dõi sức khỏe định kỳ ngay tại nhà, phát hiện sớm nguy cơ để xử lý kịp thời. Trạm y tế vì vậy cũng gần gũi hơn, trở thành nơi đồng hành chăm sóc sức khỏe lâu dài cho mỗi gia đình, thay vì chỉ là "nơi khám bệnh ban đầu", góp phần giảm tải tuyến trên.
Song song đó, TP HCM cũng đang đưa bác sĩ từ 56 bệnh viện lớn về 60 trạm y tế để khám, tầm soát ung thư và một số bệnh phức tạp miễn phí cho khoảng 16.000 người dân, bắt đầu từ 5/4. Thành phố đặt mục tiêu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân sẽ được khám sức khỏe miễn phí ít nhất một lần, và có thể đi khám ở bất kỳ cơ sở y tế nào mà không cần phụ thuộc nơi cư trú.
Người nhà cho hay bé đang ngủ thì bị con rắn bò vào nhà cắn, 10 ngày trước. Sau đó, bé đau họng, sụp mí mắt rồi đau bụng, nôn nhiều, khó thở, tay chân không cử động được nên được đưa đến cơ sở y tế cấp cứu.
Ngày 20/5, lãnh đạo Bệnh viện Nhi Thanh Hóa cho biết bệnh nhi lơ mơ, môi tím tái, suy hô hấp nặng, cơ lực toàn thân giảm nghiêm trọng, đồng tử giãn rộng, phản xạ ánh sáng kém. Các bác sĩ phát hiện mặt trong đùi trái của bé có hai vết thương nhỏ cách nhau khoảng 3 mm, nề đỏ.
Bệnh nhi được chẩn đoán viêm phổi, suy hô hấp độ 3, liệt cơ toàn thân do rắn cạp nia cắn, chưa xác định chính xác thời điểm bị rắn độc cắn. Các bác sĩ cho bé thở máy, hỗ trợ hô hấp, sử dụng thuốc điều trị đặc hiệu và xử lý các biến chứng.
Sau hơn một tuần điều trị tích cực, bệnh nhi đã tỉnh táo, cơ lực phục hồi tốt, tự thở được, cai máy thở thành công.
Mùa hè là thời điểm số ca bị rắn cắn gia tăng, đặc biệt tại khu vực gần sông nước, đồi núi hoặc nơi có nhiều cây cối, chuồng trại chăn nuôi. Nhiều trường hợp bị rắn cắn khi ngủ dưới nền nhà hoặc sinh hoạt gần cánh đồng.
Ở Việt Nam, các loài rắn độc thường gặp gồm rắn hổ mang, cạp nong, cạp nia và rắn lục. Mỗi loài có đặc điểm nọc độc khác nhau nhưng đều có thể gây nguy hiểm tính mạng nếu nạn nhân không được cấp cứu kịp thời.
Người bị rắn độc cắn thường có biểu hiện đau buốt tại chỗ, dấu răng rắn cắn sâu, sưng nề vùng bị cắn, kèm các triệu chứng toàn thân như sụp mí mắt, nhìn mờ, nói khó, nuốt sặc, liệt cơ, khó thở, thậm chí hôn mê.
Bác sĩ khuyến cáo người bị rắn cắn cần được theo dõi tại bệnh viện ít nhất 24 giờ. Huyết thanh kháng nọc rắn đạt hiệu quả tốt nhất trong 4 giờ đầu, song vẫn có tác dụng trong vòng 24 giờ sau khi bị cắn.
Nhiều người áp dụng mẹo dân gian hoặc tìm thầy lang chữa trị rắn cắn, đến khi bệnh nhân suy hô hấp, tím tái mới đưa đi cấp cứu. Đây là sai lầm rất nguy hiểm, bác sĩ khuyến cáo.
Bác sĩ cũng lưu ý không tự ý rạch vết thương, hút nọc độc hay buộc garo quá chặt vùng bị cắn. Người bị rắn độc cắn cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.
Người phụ nữ ngoài 30 tuổi hiện đã hoàn tất phẫu thuật và đang tiếp tục điều trị phục hồi sức khỏe tại Bệnh viện Đại học Dong-A ở thành phố Busan. Đây là kết quả sau chuỗi thời gian 4,5 giờ đồng hồ đội ngũ cứu hộ tìm kiếm bệnh viện tiếp nhận ca cấp cứu trong đêm 1/5, theo Korea Herald.
Khoảng 23h ngày 1/5, thai phụ đến một phòng khám sản khoa ở thành phố Cheongju, tỉnh Gyeongsang trong tình trạng xuất huyết. Nhịp tim thai sau đó giảm mạnh. Bác sĩ phòng khám đánh giá ca bệnh vượt quá khả năng xử lý, đòi hỏi một cơ sở y tế tuyến trên đủ năng lực vừa đỡ đẻ vừa hồi sức cấp cứu.
Nhân viên y tế lập tức gọi điện cho 10 cơ sở y tế có chuyên khoa nhi. 6 nơi nhấc máy, bao gồm các bệnh viện đại học lớn ở khu vực Chungcheong, nhưng tất cả đều từ chối nhận bệnh nhân. Đại diện một bệnh viện tuyến đầu giải thích họ không có bác sĩ sản khoa trực đêm đó nên thiếu nhân sự xử lý.
Sau nhiều nỗ lực liên hệ tuyến gần thất bại, cơ quan phòng cháy chữa cháy quyết định điều động trực thăng đưa thai phụ vượt hơn 280 km đến Busan. Bệnh nhân mất 4 tiếng rưỡi kể từ khi xuất hiện triệu chứng bất thường mới đến Bệnh viện Đại học Dong-A. Thai nhi đã tử vong trước khi bác sĩ tuyến cuối kịp thời can thiệp.
Vụ việc tiếp tục bộc lộ những bất cập trong hệ thống y tế Hàn Quốc. Luật pháp nước này cấm đội ngũ cấp cứu chuyển bệnh nhân đến phòng cấp cứu nếu chưa có sự đồng ý từ cơ sở tiếp nhận. Các cơ sở y tế ngày càng thường xuyên khước từ người bệnh do tình trạng thiếu hụt nhân sự trầm trọng. Thêm vào đó, đội ngũ y bác sĩ luôn mang tâm lý e ngại đối mặt với các bản án hình sự nếu bệnh nhân không qua khỏi. Các nghiên cứu chỉ ra tỷ lệ bác sĩ Hàn Quốc phải ra tòa vì sự cố y khoa vượt xa mức trung bình của nhiều quốc gia phát triển.
Theo KBS News, đây không phải là trường hợp duy nhất sản phụ gặp nguy hiểm do sự bất cập của hệ thống y tế. Trước đó tại Daegu, một thai phụ khác cũng từng phải rong ruổi tìm bệnh viện suốt nhiều tiếng, dẫn đến hậu quả một người con trong cặp song sinh tử vong, bé còn lại bị tổn thương não nghiêm trọng. Chính phủ Hàn Quốc liên tục kêu gọi nỗ lực vượt qua tình trạng tỷ lệ sinh thấp kỷ lục nhưng bi kịch về những bà mẹ tương lai phải "lang thang" tìm nơi cứu chữa và những bi kịch vẫn đang tiếp tục lặp lại.
