Lúc này, rạng sáng 5/4, chuyến bay của hãng hàng không Nhật Bản từ TP HCM đi Tokyo đang ở độ cao 10.000 m, còn khoảng 30 phút nữa là hạ cánh xuống sân bay Haneda. Hệ thống loa trên máy bay vang lên bằng ba ngôn ngữ (Anh, Nhật, Việt), tìm kiếm bác sĩ hỗ trợ hành khách gặp sự cố y tế.
Bác sĩ Tiến, công tác tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, có mặt trên chuyến bay, vừa dùng xong bữa ăn và đang định nghỉ ngơi. Nghe thông báo, anh lập tức đứng dậy đến nơi một phụ nữ đang ngất xỉu được tổ bay đặt nằm nghiêng trên sàn. Sắc mặt bệnh nhân nhợt nhạt, gọi hỏi hoàn toàn không đáp ứng.
Chồng và con trai bệnh nhân đi cùng cho biết bà không có tiền sử đái tháo đường (nguyên nhân dễ dẫn đến hạ đường huyết), không tăng huyết áp, chưa từng bị ngất trước đó. Bác sĩ yêu cầu tiếp viên mang máy đo huyết áp tới, kiểm tra chỉ số của bệnh nhân 70/40 mmHg – mức tụt huyết áp rất sâu.
“Đây là mức huyết áp nguy hiểm”, bác sĩ Tiến cho biết, một ngày sau sự việc. Mức huyết áp này có thể gây rối loạn nhịp tim, giảm tưới máu đến các cơ quan trọng yếu như não, tim, thận, dẫn đến những biến chứng khó hồi phục như nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim.
Trong điều kiện hạn chế trên không, không thể xác định ngay nguyên nhân bệnh nhân tụt huyết áp. Bác sĩ quyết định ưu tiên dùng dung dịch đẳng trương theo các khuyến cáo cấp cứu, cho đến khi tìm được nguyên nhân hoặc có đủ phương tiện có thể chẩn đoán chính xác nguyên nhân.
Trong vali cấp cứu y tế (doctor kit) của tổ bay mang theo có dung dịch truyền đẳng trương (Normal Saline) và kim luồn. Bác sĩ quyết định thiết lập đường truyền tĩnh mạch ngay tại chỗ cho bệnh nhân.
Chuyên ngành chính là chấn thương chỉnh hình, bác sĩ Tiến cho biết những thao tác như đặt đường truyền tĩnh mạch thường xuyên thực hiện thời học bác sĩ nội trú song đã khá lâu anh không đụng đến. Trong khi đó không gian chật hẹp của khoang cabin, máy bay đang giảm độ cao, hơi rung lắc cùng ánh mắt dõi theo của nhiều hành khách xung quanh càng tạo thêm áp lực.
“Lúc đó tôi thực sự có chút lo vì mình không làm việc này hằng ngày, nhưng trong tình huống khẩn cấp, không có nhiều thời gian để chần chừ”, bác sĩ Tiến nói với VnExpress, ngày 6/5.
May mắn, thao tác diễn ra trơn tru, kim được đâm vào đúng vị trí và dòng dịch truyền bắt đầu chảy đều. Để cả tổ bay, gồm một tiếp viên người Việt và các tiếp viên người Nhật, có thể phối hợp nhịp nhàng, bác sĩ Tiến chủ động trao đổi hoàn toàn bằng tiếng Anh trong suốt quá trình cấp cứu.
Sau khi thiết lập đường truyền, bác sĩ Tiến ngồi cạnh để theo dõi sát bệnh nhân. Khoảng 10 phút sau, khi chai dịch vơi đi một nửa, huyết áp dần cải thiện, người phụ nữ tỉnh táo trở lại và có thể nói chuyện. Trong suốt thời gian còn lại của chuyến bay, tổ tiếp viên liên tục đo huyết áp bệnh nhân mỗi 5 phút và ghi nhận các chỉ số tăng dần.
Khi máy bay đáp xuống sân bay Haneda, toàn bộ hành khách được yêu cầu nán lại cabin để đội cấp cứu mặt đất gồm 8-10 người lên tiếp cận bệnh nhân. Bác sĩ Tiến trực tiếp bàn giao tình trạng bệnh nhân cùng các bước đã xử trí cho đội y tế địa phương.
Bác sĩ Tiến sau đó tiếp tục chuyến bay nội địa đến Toyama để tham gia khóa học chuyên sâu về cột sống kéo dài ba tháng. Trước đó, anh học ở Nhật 6 tháng tại tỉnh Yamagata. Anh cũng tham gia nhiều khóa học tại Thụy Sĩ, Đài Loan…
Nhìn lại sự việc, bác sĩ Tiến coi đây là một trải nghiệm khó quên. Quá trình diễn ra chớp nhoáng rồi nhanh chóng trở lại bình thường, nhưng cảm giác xử trí một ca cấp cứu giữa không trung, ở độ cao 10.000 m, là điều anh chưa từng trải qua.
Công an Hà Nội phát hiện đường dây giết mổ và tiêu thụ 3.600 con lợn mắc dịch tả châu Phi, tương đương 300 tấn. Trong chuỗi này, công ty Cường Phát được xác định là đầu mối tiêu thụ và phân phối, cung cấp thịt cho một số trường học ở Hà Nội. Nhiều gia đình lo lắng việc tiêu thụ thịt lợn bệnh khi nấu chín có an toàn hay gây hại sức khỏe.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhấn mạnh việc tiêu thụ thịt lợn bệnh, ngay cả khi đã nấu chín kỹ, vẫn không an toàn và tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng sức khỏe.
Dù nhiệt độ cao có thể tiêu diệt hầu hết vi khuẩn và virus, nhưng nó không thể loại bỏ các độc tố do vi khuẩn tiết ra trong quá trình lợn bị bệnh hoặc do thịt bắt đầu phân hủy. Những độc tố này rất bền với nhiệt và có thể gây ngộ độc cấp tính, nôn mửa hoặc tiêu chảy nặng, thậm chí nguy hiểm tính mạng.
Quá trình chế biến thiếu vệ sinh cũng tạo điều kiện cho virus cúm lợn, dịch tả châu Phi, liên cầu lợn lây lan gián tiếp sang người. Khối thịt ốm chứa mầm bệnh Salmonella, E.coli, Listeria gây rối loạn tiêu hóa, sốt cao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe trẻ nhỏ, người già và phụ nữ mang thai. Ký sinh trùng gồm giun xoắn, nang sán xâm nhập cơ thể, phá hủy cơ, mắt và thần kinh trung ương nếu đầu bếp đun nấu chưa đủ thời gian.
Thêm vào đó, người chăn nuôi thường tiêm kháng sinh liều cao nhằm "chạy dịch", khiến cơ thể người ăn vô tình hấp thụ dư lượng thuốc. Nhiều tiểu thương lạm dụng hóa chất độc hại nhằm khử mùi hôi thịt thiu, gây nguy cơ mắc bệnh ung thư cho khách hàng.
Bộ Y tế yêu cầu người dân từ bỏ thói quen ăn tiết canh, thịt tái; thực hiện nghiêm quy tắc ăn chín uống sôi và tuyệt đối không giết mổ lợn ốm, chết. Chuyên gia khuyên người nội trợ chọn mua thực phẩm tại cơ sở uy tín, mang dấu kiểm dịch rõ ràng. Người tiêu dùng cần tránh xa miếng thịt có màu xám nhạt, xuất huyết dưới da, nhão rỉ nước, bốc mùi ôi thiu hoặc mùi kháng sinh. Nếu ấn ngón tay để lại vết lõm hoặc phát hiện hạt trắng như hạt gạo xen kẽ trong thớ cơ, người dân tuyệt đối không mua để bảo vệ sức khỏe gia đình.
Khi cơm được nấu chín rồi để nguội, một phần tinh bột trở thành "tinh bột kháng" khó tiêu hóa hơn so với tinh bột thông thường. Do đó, cơm nguội có thể được tiêu hóa chậm hơn, làm giảm tốc độ tăng đường huyết sau ăn. Song, mức tăng này vẫn khá nhỏ so với tổng lượng tinh bột trong khẩu phần. Việc ăn cơm nguội không phải là hấp thụ ít tinh bột hơn mà chỉ tiêu hóa chậm hơn một phần.
Do đó, đây không phải "thần dược" giúp giảm cân hay kiểm soát đường huyết mà chỉ có thể hỗ trợ ở mức hạn chế.
Ngoài ra, cơm sau khi nấu nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, sinh độc tố gây ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng như nôn trong vòng 1-6 giờ hoặc tiêu chảy sau 6-15 giờ. Nhiều độc tố này không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng, nên việc đun lại cơm không đảm bảo loại bỏ nguy cơ.
Nhiều người có thói quen để cơm ngoài nhiệt độ phòng nhiều giờ rồi mới cho vào tủ lạnh, hay hâm lại nhiều lần hoặc rã đông cơm ở nhiệt độ phòng cũng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Tuyệt đối không ăn cơm nguội có mùi ôi thiu, có mùi lạ, vị chua hoặc có dấu hiệu bị nấm mốc.
Ngày 16-4, nhân kỉ niệm Ngày Người khuyết tật Việt Nam (18-4), Trung tâm Bảo trợ người tàn tập Hiệp Bình Chánh đã phối hợp cùng Sở Y tế TP.HCM tổ chức chương trình "Hành trình yêu thương - Tự tin tỏa sáng" .
Ông Phạm Hoàng Anh -Phó Trưởng phòng Bảo vệ Chăm sóc trẻ em và Bảo trợ xã hội Sở Y tế TP.HCM - cho hay công tác chăm sóc người khuyết tật luôn là nhiệm vụ trọng tâm trong chính sách an sinh xã hội của thành phố.
Ngành y tế TP luôn xác định vai trò nòng cốt trong công tác chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người khuyết tật.
Theo báo cáo trong quý I-2026, Trung tâm Bảo trợ người tàn tập Hiệp Bình Chánh hiện đang quản lý 234 người khuyết tật, đây là những nhóm yếu thế cần được chăm sóc toàn diện cả về thể chất và tinh thần.
Bên cạnh đó trung tâm đã tổ chức khám, điều trị cho hàng trăm lượt người, phối hợp hợp các bệnh viện trên địa bàn thực hiện cấp thuốc BHYT cho 258 lượt bệnh nhân.
Đồng thời triển khai các hoạt động vật lý trị liệu, phục hồi chức năng, các hoạt động văn hóa, tinh thần.
Đặc biệt, tỉ lệ hài lòng của người khuyết tật đối với công tác chăm sóc tại đây đạt mức ấn tượng hơn 94,7%, minh chứng rõ nét cho sự nỗ lực của trung tâm.
Định hướng trong thời gian tới, ngành y tế TP.HCM sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe chuyên sâu cho người khuyết tật, tăng cường phối hợp cơ sở y tế với cơ sở bảo trợ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý…
Đồng thời, tăng cường xã hội hóa, kêu gọi sự chung tay của cộng đồng để chăm lo người khuyết tật có điều kiện sống tốt hơn.
Bà Phạm Thị Hồng Phượng - giám đốc Trung tâm Bảo trợ người tàn tật Hiệp Bình Chánh - chia sẻ đây cũng là dịp hết sức ý nghĩa nhằm tôn vinh nghị lực, ý chí vươn lên của người khuyết tật, đồng thời khẳng định sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với cộng đồng người khuyết tật.
Trung tâm hiện đang nuôi dưỡng, chăm sóc 234 người khuyết tật. Dù còn đối mặt với nhiều khó khăn về sức khỏe và tâm lý, các học viên tại đây vẫn không ngừng nỗ lực để khẳng định giá trị bản thân.
Trong thời gian qua, trung tâm đã không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, phục hồi chức năng và tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, lao động trị liệu, tham quan trải nghiệm phù hợp với từng người.
Thực tiễn tại trung tâm cho thấy, nhu cầu tập vật lý trị liệu của các học viên là rất lớn và thường xuyên. Nhiều cô bác, anh chị em cần được hỗ trợ lâu dài với các bài tập chuyên sâu để phục hồi vận động, giảm đau, phòng ngừa biến chứng và từng bước lấy lại khả năng sinh hoạt độc lập.
Tuy nhiên, điều kiện về trang thiết bị, vật tư y tế và nguồn lực phục vụ vẫn còn nhiều hạn chế, đòi hỏi sự chung tay góp sức từ cộng đồng.
Trong thời gian tới, trung tâm rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ và đồng hành của quý cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và toàn xã hội để người khuyết tật được chăm sóc toàn diện.
