Có nên cho thuê vỉa hè để giải quyết bài toán kinh tế
Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND TP về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị và kinh tế đêm.
Theo dự thảo, các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh có thể trả phí để thuê một phần mặt bằng dưới lòng đường, vỉa hè phục vụ hoạt động kinh doanh. Mức phí dao động từ 20.000-45.000 đồng/m²/tháng tùy khu vực, vị trí.
Đáng chú ý, không phải tuyến phố nào cũng được triển khai thí điểm. Thành phố đưa ra hàng loạt điều kiện như không thuộc khu vực bảo tồn di tích lịch sử – văn hóa, không xảy ra ùn tắc giao thông, vỉa hè rộng tối thiểu 3m và phải đảm bảo phần lối đi cho người đi bộ ít nhất 1,5m.
Ngoài ra, ít nhất 50% hộ dân, hộ kinh doanh trên tuyến phố phải đồng thuận thì việc thí điểm mới được triển khai.
Theo dự thảo, việc thí điểm sẽ triển khai theo 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu thực hiện tại một số tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, sau đó mở rộng ra khu vực Vành đai 1 rồi Vành đai 3.
Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng việc cho thuê có trả phí sẽ hạn chế tình trạng lấn chiếm trái phép, tạo thêm nguồn thu ngân sách và giúp quản lý hiệu quả hơn hoạt động kinh doanh vỉa hè.
Theo KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, nhấn mạnh vỉa hè bản chất là không gian dành cho người đi bộ và cho rằng đề xuất cho thuê vỉa hè có thể nảy sinh mâu thuẫn về lợi ích giữa việc lấy lại vỉa hè để quy hoạch đô thị văn minh với việc cho thuê và quản lý. “Nếu cho thuê, liệu vỉa hè có còn không gian cho người đi bộ hay không? Chúng ta cần nghiên cứu kỹ lưỡng để bảo vệ công sản, đảm bảo không cá nhân hay tổ chức nào có thể lợi dụng tài sản công để biến thành lợi ích tư”, ông Ánh nêu.
Khi lập lại trật tự vỉa hè lòng đường, xóa bỏ chợ cóc, chợ tạm, bà con buôn bán nhỏ và người thu nhập thấp là đối tượng phải hy sinh đầu tiên. Tuy nhiên, theo KTS Trần Huy Ánh, “không thể thỏa hiệp nửa vời, mà cần có giải pháp đồng bộ”, bởi lẽ khó có thể lấy “cái nghèo” để biện minh cho sự tùy tiện, mất an toàn giao thông, mất vệ sinh đô thị, an toàn thực phẩm…
Theo KTS Trần Huy Ánh, giải pháp tốt nhất để hài hòa cả hai mục tiêu “lập lại trật tự vỉa hè – kỷ cương trật tự đô thị” và sinh kế của người dân là cần bố trí nơi buôn bán cho các gánh hàng rong, trà đá vỉa hè hoặc các hộ kinh doanh mặt đường. Đây là việc làm khó, nhưng có thể tham khảo nhiều bài học thành công tại Singapore có các khu chợ ẩm thực rất nổi tiếng cho các hộ kinh doanh ăn uống. Hay các khu phố ẩm thực tại các thành phố Seoul (Hàn Quốc), Đài Bắc (Đài Loan) và rất nhiều thành phố khác tại châu Âu…
Ông cũng băn khoăn các tiêu chí Hà Nội đưa ra để thí điểm cho thuê vỉa hè vẫn còn nhiều ẩn số khi triển khai, chẳng hạn thế nào là đủ lối đi cho người đi bộ khi mật độ, cường độ hoạt động đô thị mỗi tuyến phố một khác? Hoặc khi cho thuê gây ách tắc cục bộ, cần giải tỏa mà người được thuê chìa “hợp đồng cho thuê vỉa hè” thì các cơ quan chức năng căn cứ vào đâu để xử lý? Đặc biệt, mỗi vị trí vỉa hè gắn liền với một hộ gia đình mặt đường, để các hộ kết nối từ nhà ra phố hợp pháp, nếu cho thuê mà xảy ra tranh chấp thì xử lý thế nào?
Còn theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa xã hội, đề xuất của Hà Nội cần được nhìn nhận một cách bình tĩnh, thận trọng. Không nên cực đoan coi đây là giải pháp “mở khóa” cho kinh tế vỉa hè, cũng không nên vội vàng xem là sự hợp thức hóa tình trạng lấn chiếm. Thực tế cho thấy nếu chỉ cấm tuyệt đối nhưng không quản lý được thì dễ dẫn đến lấn chiếm tự phát, thu phí không chính thức, tiêu cực trong xử lý vi phạm. Vì vậy, đề xuất cho thuê trong khuôn khổ, có tiêu chí, thời hạn và thu phí là một hướng có thể cân nhắc.
Tuy nhiên, nữ đại biểu cũng lưu ý “ranh giới ở đây rất mong manh”. Làm tốt thì chính sách giúp minh bạch hóa một thực tế đang tồn tại, tạo sinh kế hợp pháp, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm và tăng nguồn thu ngân sách. Ngược lại, làm không chặt thì sẽ biến thành hợp thức hóa lấn chiếm, làm suy giảm quyền đi bộ và tạo thêm cơ chế xin – cho trong quản lý đô thị.
Bà Nga nhấn mạnh nguyên tắc cao nhất phải là vỉa hè có thể được khai thác tạm thời, nhưng không được thương mại hóa như một mặt bằng kinh doanh thông thường. Quyền đi bộ, an toàn giao thông, trật tự đô thị và lợi ích công cộng phải đứng trước lợi ích kinh doanh của một nhóm chủ thể cụ thể.
Đề xuất trên nhanh chóng nhận được nhiều ý kiến từ các hộ kinh doanh nhỏ tại Hà Nội, đặc biệt ở khu vực phố cổ – nơi nhiều gia đình sống dựa vào hoạt động buôn bán vỉa hè suốt nhiều năm.
Chị Hoàng Loan, hộ kinh doanh tại phố Hàng Bè cho biết trước đây khi thành phố siết quản lý vỉa hè, nhiều hộ phải dọn toàn bộ hàng hóa vào trong nhà khiến việc buôn bán gặp nhiều khó khăn. “Nếu thành phố cho thuê vỉa hè với mức 45.000 đồng/m²/tháng thì tôi đồng ý, vì như thế người kinh doanh sẽ dễ thở hơn, ổn định hơn để còn sinh sống. Chúng tôi chủ yếu sống nhờ buôn bán nên nếu có cơ chế phù hợp để vừa kinh doanh vừa đúng quy định thì rất mừng”, chị nói.
Còn bà Kim Hải, người dân phố Lương Văn Can (phường Hoàn Kiếm) cho rằng việc cho thuê vỉa hè nếu được quản lý bài bản sẽ minh bạch và công bằng hơn tình trạng lấn chiếm tự phát như hiện nay.
“Vỉa hè là tài sản công cộng nên nếu sử dụng để kinh doanh thì việc nộp phí vào ngân sách là hợp lý. Trước đây nhiều hộ vẫn lấn chiếm để buôn bán nhưng Nhà nước không thu được nguồn thu nào. Nếu tổ chức cho thuê công khai, khu nào đủ điều kiện mới được làm và vẫn đảm bảo lối đi cho người dân thì sẽ minh bạch hơn rất nhiều”, bà Hải nói.
Theo bà, thay vì “cấm rồi lại tái lấn chiếm”, việc đưa hoạt động kinh doanh vỉa hè vào khuôn khổ quản lý có thể giúp thành phố vừa đảm bảo trật tự đô thị, vừa giữ được sinh kế cho người lao động.
Nhiều ý kiến cho rằng kinh tế vỉa hè từ lâu đã trở thành một phần đời sống đô thị Hà Nội, đặc biệt tại các tuyến phố du lịch và khu vực phát triển kinh tế đêm. Nếu được quản lý bài bản, việc cho thuê có thể giúp hạn chế tình trạng lấn chiếm tự phát, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho ngân sách.
Chủ yếu vẫn do phương thức quản lý
Lại không ít ý kiến cho rằng, sau thời gian thành phố ra quân siết trật tự đô thị, diện mạo nhiều tuyến phố đã thay đổi rõ rệt. Hà Nội cần ưu tiên xây dựng hình ảnh đô thị văn minh thay vì mở rộng kinh doanh trên vỉa hè.
Du khách thích sự nhộn nhịp của phố cổ, nhưng họ cũng cần một thành phố sạch sẽ, thông thoáng. Nếu quản lý không chặt, tình trạng rác thải, nước thải, tiếng ồn và lấn chiếm sẽ quay trở lại rất nhanh. Không ít tuyến phố trung tâm từng nhiều lần tái diễn cảnh hàng quán, xe máy lấn kín vỉa hè sau mỗi đợt ra quân xử lý.
Vì vậy, nhiều người cho rằng bài toán quan trọng nhất không nằm ở việc có cho thuê hay không, mà là khả năng quản lý thực tế của chính quyền địa phương.
Trong một số trường hợp bạn muốn thực hiện một cuộc hội thoại với nội dung quan trọng, riêng tư mà chỉ muốn người nhận đọc được. Để đảm bảo sự riêng tư, bạn còn muốn nội dung tin nhắn sẽ tự động bị xóa sau khoảng thời gian nhất định.
Thực tế, ứng dụng nhắn tin Facebook Messenger đã cung cấp cho người dùng chế độ gửi tin nhắn "siêu bảo mật", mà cuộc hội thoại được thực hiện ở chế độ này sẽ tự động bị xóa, ngay cả khi người nhận chưa kịp đọc. Cách bật tính nặng này rất đơn giản.
Lưu ý, trước khi kích hoạt tính năng này, bạn cần kiểm tra và cập nhật ứng dụng Messenger trên thiết bị của mình lên phiên bản mới nhất bằng cách truy cập vào các cửa hàng ứng dụng Google Play Store hoặc App Store.
Sau khi cập nhật, bạn có thể thực hiện theo các bước sau đây:
-Đầu tiên, bạn mở ứng dụng Facebook Messenger và truy cập vào tài khoản muốn nhắn tin tự hủy.
-Tiếp theo, bạn nhấp vào tên tài khoản đó ở phía trên để vào phần cài đặt rồi tìm đến mục "Tin nhắn tự hủy", chọn "Tiếp tục".
-Bạn chọn thời gian muốn tin nhắn tự hủy. Hiện Messenger chỉ hỗ trợ tính năng này trong khoảng thời gian 24 giờ. Sau khi kích hoạt, tin nhắn sẽ tự động biến mất sau thời gian đã chọn.
Khi muốn tắt tính năng này đi, người dùng cũng có thể truy cập các bước trên nhưng chọn Tắt. Ngoài ra, nếu ai đó chụp ảnh màn hình hoặc quay màn hình, thông báo sẽ hiển thị trong đoạn chat.
Theo quy định tại khoản 4 Điều 22 Luật Thương mại điện tử, người livestream bán hàng sẽ phải thực hiện xác thực điện tử danh tính người livestream bán hàng theo quy định của pháp luật về định danh và xác thực điện tử trước khi cho phép thực hiện livestream bán hàng.
Trường hợp người livestream bán hàng là người nước ngoài thì xác thực danh tính thông qua các giấy tờ hợp pháp.
Người bán hàng phải cung cấp giấy phép kinh doanh, quảng cáo
Trước khi thực hiện livestream bán hàng, người bán hàng phải cung cấp đầy đủ cho người livestream bán hàng về giấy tờ chứng minh theo quy định tại Điều 23 Luật Thương mại điện tử bao gồm những loại giấy tờ như sau:
Giấy tờ chứng minh đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trước khi livestream bán hàng;
Giấy tờ, tài liệu chứng minh đáp ứng chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Đối với hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật phải có văn bản xác nhận nội dung quảng cáo trước khi thực hiện quảng cáo, người bán hàng cần cung cấp văn bản xác nhận cho chủ quản nền tảng và người livestream bán hàng trước khi thực hiện livestream bán hàng. Nội dung bán hàng livestream phải phù hợp với nội dung quảng cáo được xác nhận.
Lưu ý: Đối với các hành vi vi phạm pháp luật, các bên liên quan trong hoạt động livestream bán hàng phải dừng hợp tác, dừng phát trực tuyến, gỡ bỏ thông tin hiển thị ngay khi phát hiện hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Người livestream bán hàng không được cung cấp thông tin gian dối, trang phục phản cảm
Điều 24 Luật Thương mại điện tử quy định người livestream bán hàng có trách nhiệm:
Cung cấp thông tin cho chủ quản nền tảng thương mại điện tử để phục vụ xác thực danh tính người livestream bán hàng.
Thực hiện theo quy chế hoạt động livestream bán hàng đã được công khai trên nền tảng trong quá trình livestream bán hàng.
Từ chối hợp tác khi người bán hàng không cung cấp đầy đủ thông tin theo quy định.
Không cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, chính sách khuyến mại, bảo hành và các nội dung khác liên quan đến hàng hóa, dịch vụ.
Thực hiện nội dung quảng cáo đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận đối với hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật phải xác nhận nội dung quảng cáo.
Không sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh, trang phục, hành vi trái đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục trong quá trình livestream bán hàng.
Dừng hợp tác, dừng phát trực tuyến, gỡ bỏ thông tin hiển thị ngay khi phát hiện hoặc theo yêu cầu của người bán hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật.
Người tiếp thị liên kết phải định danh điện tử, không được thực hiện nội dung xấu
Trách nhiệm của người tiếp thị liên kết trong thương mại điện tử quy định tại Điều 26 Luật Thương mại điện tử như sau:
Trước khi thực hiện tiếp thị liên kết, người bán hàng cần:
Cung cấp thông tin cho tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết phục vụ việc xác thực và định danh điện tử;
Từ chối thực hiện tiếp thị liên kết trên các nền tảng số đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công khai thông báo vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội hoặc trên nền tảng số kinh doanh theo phương thức đa cấp không có giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp;
Từ chối thực hiện tiếp thị liên kết gắn với nội dung có sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh, trang phục, hành vi trái với đạo đức xã hội và thuần phong mỹ tục.
Đối với đường dẫn truy cập, mã giới thiệu hoặc phương thức tương tự đã được thiết lập cần:
Gỡ bỏ liên kết cho hàng hóa, dịch vụ vi phạm pháp luật hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
Cung cấp thông tin về hoạt động tiếp thị liên kết trong thương mại điện tử theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước về thương mại điện tử.
Toàn bộ buổi livestream bán hàng phải được lưu trữ tối thiểu 1 năm
Lưu trữ và bảo đảm khả năng truy cập thông tin, dữ liệu về hình ảnh, âm thanh của hoạt động livestream bán hàng trong thời gian ít nhất 01 năm từ thời điểm bắt đầu truyền phát.
Theo Luật, chủ quản nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm lưu trữ và bảo đảm khả năng truy cập dữ liệu hình ảnh, âm thanh của hoạt động livestream bán hàng trong thời gian ít nhất một năm kể từ thời điểm bắt đầu truyền phát.
Đối với một số mạng xã hội có chức năng liên lạc trực tuyến tích hợp công cụ xác nhận giao kết hợp đồng hoặc công cụ hỗ trợ giao kết hợp đồng, nền tảng phải có cơ chế lưu trữ dữ liệu giao kết trong ít nhất ba năm kể từ ngày giao kết.
Nghĩa vụ lưu trữ này thuộc về chủ quản nền tảng. Tuy nhiên, tác động trực tiếp đối với người làm nội dung là rất rõ ràng: những phát ngôn trong phiên livestream có thể được truy xuất, đối chiếu và kiểm tra sau một khoảng thời gian dài, thay vì chỉ tồn tại trong thời điểm đang phát sóng.
Mỗi lời giới thiệu về công dụng, giá bán, xuất xứ hay chương trình khuyến mại vì vậy đều cần được xem là một thông tin thương mại có thể được kiểm chứng, không phải câu nói ngẫu hứng rồi biến mất sau khi phiên live kết thúc.
Nền tảng phát hiện, xử lý vi phạm thế nào?
Theo quy định của Shopee, các hành vi vi phạm trên Shopee Live được xử lý theo nhiều cấp độ, từ ngừng phiên phát trực tiếp, hạn chế hiển thị đến khóa vĩnh viễn tính năng livestream hoặc tài khoản. Cơ chế xử phạt dựa trên hệ thống chấm điểm quản lý nội dung kết hợp với việc gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Các hành vi phản cảm như ăn mặc hở hang, phát ngôn thô tục hoặc gợi tình có thể khiến phiên livestream bị dừng ngay lập tức, đồng thời người bán bị cộng điểm vi phạm hoặc khóa tài khoản. Đối với các vi phạm trong kinh doanh như bán hàng giả, hàng cấm, xâm phạm bản quyền hoặc cung cấp thông tin sai lệch, nền tảng sẽ gỡ sản phẩm và dừng phát sóng.
Trong khi đó, TikTok áp dụng cơ chế xử lý nhiều cấp độ theo nguyên tắc cộng đồng. Tài khoản vi phạm có thể bị tạm khóa livestream từ 24 giờ đến 30 ngày hoặc đình chỉ hoạt động nếu vi phạm nghiêm trọng. Các hành vi quảng cáo sai sự thật, gây hiểu nhầm hoặc lừa đảo đều bị xử lý nghiêm, thậm chí khóa vĩnh viễn tài khoản.
Để phát hiện và xử lý vi phạm, các nền tảng hiện kết hợp trí tuệ nhân tạo với đội ngũ kiểm duyệt viên để giám sát nội dung theo thời gian thực.
Ngân hàng Nhà nước tăng tỷ giá trung tâm 2 đồng, lên 25.155 đồng/USD. Giá USD tại Vietcombank tăng thêm 2 đồng, Vietcombank mua vào 26.102 - 26.132 đồng, bán ra 26.402 đồng. ACB tăng giá mua 10 đồng, lên 26.110 - 26.140 đồng, bán ra 26.412 đồng… Các ngoại tệ khác trong ngân hàng tăng trở lại. Tại Vietcombank, giá EUR tăng 70 đồng, mua vào 29.667 - 29.967 đồng, bán ra 31.231 đồng; bảng Anh tăng 110 đồng, mua vào 34.384 - 34.731 đồng, bán ra 35.843 đồng…
Giá USD thế giới giảm, chỉ số USD-Index mất 0,25 điểm, còn 99,7 điểm. Đồng USD giảm mạnh so với các đồng tiền chủ chốt sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump vào phút chót đã hủy bỏ kế hoạch tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào Iran, đồng thời cho biết các cuộc đàm phán với Tehran đang tiến triển theo hướng có thể đạt được một thỏa thuận. Tổng thống Donald Trump cho hay, các cuộc đàm phán với Tehran đã đạt tới cấp lãnh đạo cao nhất của Iran và một thỏa thuận đã nhận được sự ủng hộ từ một liên minh rộng lớn các quốc gia trong khu vực. Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran đưa tin Tehran nhiều khả năng sẽ chấp thuận thỏa thuận này, dù đến nay vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức.
Đồng bạc xanh thường có xu hướng tăng giá trong những giai đoạn căng thẳng địa chính trị leo thang, khi các nhà đầu tư tìm đến trái phiếu chính phủ Mỹ như một kênh trú ẩn an toàn. Ngược lại, khi triển vọng hòa bình được cải thiện và dòng tiền dịch chuyển sang các tài sản có mức độ rủi ro cao hơn, đồng USD thường suy yếu.
