Có nên cho thuê vỉa hè để giải quyết bài toán kinh tế
Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND TP về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị và kinh tế đêm.
Theo dự thảo, các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh có thể trả phí để thuê một phần mặt bằng dưới lòng đường, vỉa hè phục vụ hoạt động kinh doanh. Mức phí dao động từ 20.000-45.000 đồng/m²/tháng tùy khu vực, vị trí.
Đáng chú ý, không phải tuyến phố nào cũng được triển khai thí điểm. Thành phố đưa ra hàng loạt điều kiện như không thuộc khu vực bảo tồn di tích lịch sử – văn hóa, không xảy ra ùn tắc giao thông, vỉa hè rộng tối thiểu 3m và phải đảm bảo phần lối đi cho người đi bộ ít nhất 1,5m.
Ngoài ra, ít nhất 50% hộ dân, hộ kinh doanh trên tuyến phố phải đồng thuận thì việc thí điểm mới được triển khai.
Theo dự thảo, việc thí điểm sẽ triển khai theo 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu thực hiện tại một số tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, sau đó mở rộng ra khu vực Vành đai 1 rồi Vành đai 3.
Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng việc cho thuê có trả phí sẽ hạn chế tình trạng lấn chiếm trái phép, tạo thêm nguồn thu ngân sách và giúp quản lý hiệu quả hơn hoạt động kinh doanh vỉa hè.
Theo KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, nhấn mạnh vỉa hè bản chất là không gian dành cho người đi bộ và cho rằng đề xuất cho thuê vỉa hè có thể nảy sinh mâu thuẫn về lợi ích giữa việc lấy lại vỉa hè để quy hoạch đô thị văn minh với việc cho thuê và quản lý. “Nếu cho thuê, liệu vỉa hè có còn không gian cho người đi bộ hay không? Chúng ta cần nghiên cứu kỹ lưỡng để bảo vệ công sản, đảm bảo không cá nhân hay tổ chức nào có thể lợi dụng tài sản công để biến thành lợi ích tư”, ông Ánh nêu.
Khi lập lại trật tự vỉa hè lòng đường, xóa bỏ chợ cóc, chợ tạm, bà con buôn bán nhỏ và người thu nhập thấp là đối tượng phải hy sinh đầu tiên. Tuy nhiên, theo KTS Trần Huy Ánh, “không thể thỏa hiệp nửa vời, mà cần có giải pháp đồng bộ”, bởi lẽ khó có thể lấy “cái nghèo” để biện minh cho sự tùy tiện, mất an toàn giao thông, mất vệ sinh đô thị, an toàn thực phẩm…
Theo KTS Trần Huy Ánh, giải pháp tốt nhất để hài hòa cả hai mục tiêu “lập lại trật tự vỉa hè – kỷ cương trật tự đô thị” và sinh kế của người dân là cần bố trí nơi buôn bán cho các gánh hàng rong, trà đá vỉa hè hoặc các hộ kinh doanh mặt đường. Đây là việc làm khó, nhưng có thể tham khảo nhiều bài học thành công tại Singapore có các khu chợ ẩm thực rất nổi tiếng cho các hộ kinh doanh ăn uống. Hay các khu phố ẩm thực tại các thành phố Seoul (Hàn Quốc), Đài Bắc (Đài Loan) và rất nhiều thành phố khác tại châu Âu…
Ông cũng băn khoăn các tiêu chí Hà Nội đưa ra để thí điểm cho thuê vỉa hè vẫn còn nhiều ẩn số khi triển khai, chẳng hạn thế nào là đủ lối đi cho người đi bộ khi mật độ, cường độ hoạt động đô thị mỗi tuyến phố một khác? Hoặc khi cho thuê gây ách tắc cục bộ, cần giải tỏa mà người được thuê chìa “hợp đồng cho thuê vỉa hè” thì các cơ quan chức năng căn cứ vào đâu để xử lý? Đặc biệt, mỗi vị trí vỉa hè gắn liền với một hộ gia đình mặt đường, để các hộ kết nối từ nhà ra phố hợp pháp, nếu cho thuê mà xảy ra tranh chấp thì xử lý thế nào?
Còn theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa xã hội, đề xuất của Hà Nội cần được nhìn nhận một cách bình tĩnh, thận trọng. Không nên cực đoan coi đây là giải pháp “mở khóa” cho kinh tế vỉa hè, cũng không nên vội vàng xem là sự hợp thức hóa tình trạng lấn chiếm. Thực tế cho thấy nếu chỉ cấm tuyệt đối nhưng không quản lý được thì dễ dẫn đến lấn chiếm tự phát, thu phí không chính thức, tiêu cực trong xử lý vi phạm. Vì vậy, đề xuất cho thuê trong khuôn khổ, có tiêu chí, thời hạn và thu phí là một hướng có thể cân nhắc.
Tuy nhiên, nữ đại biểu cũng lưu ý “ranh giới ở đây rất mong manh”. Làm tốt thì chính sách giúp minh bạch hóa một thực tế đang tồn tại, tạo sinh kế hợp pháp, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm và tăng nguồn thu ngân sách. Ngược lại, làm không chặt thì sẽ biến thành hợp thức hóa lấn chiếm, làm suy giảm quyền đi bộ và tạo thêm cơ chế xin – cho trong quản lý đô thị.
Bà Nga nhấn mạnh nguyên tắc cao nhất phải là vỉa hè có thể được khai thác tạm thời, nhưng không được thương mại hóa như một mặt bằng kinh doanh thông thường. Quyền đi bộ, an toàn giao thông, trật tự đô thị và lợi ích công cộng phải đứng trước lợi ích kinh doanh của một nhóm chủ thể cụ thể.
Đề xuất trên nhanh chóng nhận được nhiều ý kiến từ các hộ kinh doanh nhỏ tại Hà Nội, đặc biệt ở khu vực phố cổ – nơi nhiều gia đình sống dựa vào hoạt động buôn bán vỉa hè suốt nhiều năm.
Chị Hoàng Loan, hộ kinh doanh tại phố Hàng Bè cho biết trước đây khi thành phố siết quản lý vỉa hè, nhiều hộ phải dọn toàn bộ hàng hóa vào trong nhà khiến việc buôn bán gặp nhiều khó khăn. “Nếu thành phố cho thuê vỉa hè với mức 45.000 đồng/m²/tháng thì tôi đồng ý, vì như thế người kinh doanh sẽ dễ thở hơn, ổn định hơn để còn sinh sống. Chúng tôi chủ yếu sống nhờ buôn bán nên nếu có cơ chế phù hợp để vừa kinh doanh vừa đúng quy định thì rất mừng”, chị nói.
Còn bà Kim Hải, người dân phố Lương Văn Can (phường Hoàn Kiếm) cho rằng việc cho thuê vỉa hè nếu được quản lý bài bản sẽ minh bạch và công bằng hơn tình trạng lấn chiếm tự phát như hiện nay.
“Vỉa hè là tài sản công cộng nên nếu sử dụng để kinh doanh thì việc nộp phí vào ngân sách là hợp lý. Trước đây nhiều hộ vẫn lấn chiếm để buôn bán nhưng Nhà nước không thu được nguồn thu nào. Nếu tổ chức cho thuê công khai, khu nào đủ điều kiện mới được làm và vẫn đảm bảo lối đi cho người dân thì sẽ minh bạch hơn rất nhiều”, bà Hải nói.
Theo bà, thay vì “cấm rồi lại tái lấn chiếm”, việc đưa hoạt động kinh doanh vỉa hè vào khuôn khổ quản lý có thể giúp thành phố vừa đảm bảo trật tự đô thị, vừa giữ được sinh kế cho người lao động.
Nhiều ý kiến cho rằng kinh tế vỉa hè từ lâu đã trở thành một phần đời sống đô thị Hà Nội, đặc biệt tại các tuyến phố du lịch và khu vực phát triển kinh tế đêm. Nếu được quản lý bài bản, việc cho thuê có thể giúp hạn chế tình trạng lấn chiếm tự phát, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho ngân sách.
Chủ yếu vẫn do phương thức quản lý
Lại không ít ý kiến cho rằng, sau thời gian thành phố ra quân siết trật tự đô thị, diện mạo nhiều tuyến phố đã thay đổi rõ rệt. Hà Nội cần ưu tiên xây dựng hình ảnh đô thị văn minh thay vì mở rộng kinh doanh trên vỉa hè.
Du khách thích sự nhộn nhịp của phố cổ, nhưng họ cũng cần một thành phố sạch sẽ, thông thoáng. Nếu quản lý không chặt, tình trạng rác thải, nước thải, tiếng ồn và lấn chiếm sẽ quay trở lại rất nhanh. Không ít tuyến phố trung tâm từng nhiều lần tái diễn cảnh hàng quán, xe máy lấn kín vỉa hè sau mỗi đợt ra quân xử lý.
Vì vậy, nhiều người cho rằng bài toán quan trọng nhất không nằm ở việc có cho thuê hay không, mà là khả năng quản lý thực tế của chính quyền địa phương.
Ông Huỳnh Công Quân, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Cà Mau, chia sẻ với lợi thế độc đáo về vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên phong phú cùng môi trường đầu tư ngày càng thông thoáng, Cà Mau đang mở rộng cánh cửa, sẵn sàng chào đón các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Cà Mau sở hữu ba mặt giáp biển, chiều dài bờ biển hơn 250 km. Đây là điều kiện đặc biệt thuận lợi để phát triển kinh tế biển, nuôi trồng, khai thác thủy hải sản đến năng lượng tái tạo và logistics. Tỉnh còn được thiên nhiên ưu đãi với hệ sinh thái rừng ngập mặn lớn nhất Việt Nam, tiêu biểu là Vườn quốc gia Mũi Cà Mau và Vườn quốc gia U Minh Hạ. Đây là "lá phổi xanh" quý giá, vừa có ý nghĩa bảo tồn, vừa mở ra tiềm năng phát triển du lịch sinh thái đặc sắc. Đây cũng là tiềm năng mà ít địa phương nào có được.
Cà Mau từ lâu được xem là "thủ phủ tôm" của Việt Nam. Với diện tích nuôi trồng thủy sản lớn nhất cả nước, đặc biệt là mô hình nuôi tôm sinh thái dưới tán rừng, sản phẩm tôm Cà Mau xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới. Đặc biệt, vùng ven biển Cà Mau được đánh giá là một trong những khu vực có tiềm năng điện gió tốt nhất khu vực miền Nam. Tỉnh đang thu hút nhiều dự án điện gió, điện mặt trời quy mô lớn.
Hệ thống hạ tầng giao thông của tỉnh địa đầu cực Nam của Tổ quốc đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các tuyến đường huyết mạch được nâng cấp, mở rộng, đặc biệt là các dự án cao tốc kết nối vùng đang được triển khai, giúp rút ngắn thời gian di chuyển giữa Cà Mau với các trung tâm kinh tế lớn như TP.Cần Thơ và TP.HCM. Nổi bật các dự án trọng điểm, như: cao tốc Cà Mau - Cái Nước; Cái Nước - Đất Mũi, tuyến giao thông ra đảo Hòn Khoai và Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai.
Hệ thống cảng biển, cảng cá, logistics cũng đang được chú trọng đầu tư, từng bước đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế biển và xuất khẩu hàng hóa. Đây chính là "đòn bẩy" quan trọng giúp Cà Mau nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư. Bên cạnh đó, Cà Mau còn là trung tâm năng lượng khí - điện - đạm quốc gia. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh phát triển công nghiệp năng lượng, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Ông Huỳnh Công Quân cho rằng, Cà Mau xác định cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là nhiệm vụ trọng tâm. Tỉnh luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư. Nhiều chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, hỗ trợ hạ tầng… được áp dụng linh hoạt, phù hợp với từng lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, năng lượng tái tạo và du lịch sinh thái.
Từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh Cà Mau đã chủ động tăng cường hoạt động xúc tiến đầu tư, tổ chức tiếp xúc và làm việc với nhiều tập đoàn, nhà đầu tư lớn trong và ngoài nước. Qua đó giới thiệu các dự án mang tính chiến lược, như: tổ hợp dự án Khu công - nông nghiệp kết hợp đô thị - du lịch, dịch vụ hậu cần cảng và năng lượng; dự án Cụm năng lượng công nghiệp chuyên biệt (SEIC), Trung tâm nông - thủy sản; các dự án nhà máy điện gió, điện mặt trời, các cụm công nghiệp, logistics, nhiệt điện LNG và nông nghiệp công nghệ cao... Loạt dự án này được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới. Qua đó góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tạo cú hích quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.
Với tiềm năng, thế mạnh nổi bật cùng định hướng phát triển rõ ràng, Cà Mau đang đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn tới. Đây không chỉ là vùng đất giàu tài nguyên mà còn là nơi hội tụ khát vọng vươn lên, đổi mới và phát triển bền vững.
CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (HoSE: DGC) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 với doanh thu thuần đạt hơn 2.100 tỷ đồng, giảm 24% so với cùng kỳ năm trước.
Đà suy giảm doanh thu đi kèm áp lực chi phí đầu vào gia tăng đã bào mòn đáng kể hiệu quả sinh lời của doanh nghiệp. Cụ thể, giá vốn hàng bán trong kỳ ghi nhận khoảng 1.600 tỷ đồng, chỉ giảm 11%, khiến lợi nhuận gộp co lại mạnh còn gần 489 tỷ đồng, giảm tới 50% so với cùng kỳ. Theo đó, biên lợi nhuận gộp thu hẹp từ mức 35% xuống còn 23%.
Về chi phí vận hành, Hóa chất Đức Giang ghi nhận chi phí tài chính giảm 15% xuống còn 13 tỷ đồng, trong khi chi phí bán hàng cũng giảm 14% về mức 95 tỷ đồng. Ở chiều ngược lại, chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 24% lên 51 tỷ đồng. Điểm sáng hiếm hoi là doanh thu hoạt động tài chính đạt 172 tỷ đồng, chủ yếu đến từ lãi tiền gửi ngân hàng.
Sau khi khấu trừ các khoản thuế, phí, doanh nghiệp báo lãi ròng 409 tỷ đồng, giảm gần 50% so với quý I/2025.
Giải trình về kết quả kinh doanh, Hóa chất Đức Giang cho biết nguyên nhân của việc giảm lợi nhuận sau thuế quý I/2026 so với cùng kỳ năm 2025 một phần do doanh thu giảm 24%, một phần do chi phí nguyên vật liệu đầu vào như Lưu Huỳnh (giá tăng gấp 3 lần so với quý 1 năm 2025), điện, than cốc, Amoniac... tăng mạnh.
Bên cạnh đó, quý I/2026 do khai trường 25 tạm dừng hoạt động phục vụ công tác điều tra nên Hóa chất Đức Giang cũng sử dụng toàn bộ quặng nhập khẩu và mua ngoài dân tới giá vốn mặt hàng phốt pho vàng cao hơn so với cùng kỳ năm 2025
Đáng chú ý, đây là quý kinh doanh đầu tiên của doanh nghiệp sau khi Chủ tịch Đào Hữu Huyền và Phó Chủ tịch Đào Hữu Duy Anh cùng nhiều cá nhân liên quan bị khởi tố trong vụ án liên quan đến môi trường, khai thác tài nguyên và kế toán. Việc Khai trường 25 phải đóng cửa trong quý I đã ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung nguyên liệu của công ty.
Tại thời điểm ngày 31/3/2026, tổng tài sản của Hóa chất Đức Giang đạt gần 18.100 tỷ đồng, giảm 7,5% so với đầu năm. Trong đó, tài sản ngắn hạn chiếm khoảng 14.500 tỷ đồng, giảm 10%.
Tiền mặt và tiền gửi ngân hàng của doanh nghiệp vẫn ở mức cao hơn 11.200 tỷ đồng, chiếm tỉ trọng lớn trong cơ cấu tài sản, dù đã giảm 14% so với đầu năm. Hàng tồn kho tăng nhẹ lên gần 1.800 tỷ đồng. Đáng chú ý, chi phí xây dựng cơ bản dở dang tăng 28% lên hơn 1.000 tỷ đồng, chủ yếu tập trung tại Dự án nhà máy hóa chất Nghi Sơn.
Ở phía nguồn vốn, tổng nợ phải trả giảm mạnh 46% xuống còn gần 2.300 tỷ đồng; trong đó nợ vay ngắn hạn giảm 24%, còn khoảng 1.170 tỷ đồng, cho thấy doanh nghiệp vẫn duy trì nền tảng tài chính tương đối an toàn.
Tuy nhiên, báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho thấy lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trong quý I/2026 âm gần 1.100 tỷ đồng, đảo chiều so với mức dương hơn 345 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Thông tin được Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cung cấp tại họp báo Chính phủ chiều 4.4. Theo ông Nhật Tân, xung đột tại khu vực Trung Đông diễn ra từ 28.2 đã tiếp tục leo thang, gây hệ lụy lớn đến nguồn cung xăng dầu và nhiên liệu khí, gas.
Đáng chú ý, quy mô nguồn cung và giá xăng dầu ảnh hưởng đã vượt qua "cú sốc" dầu mỏ thập niên những năm 1970, làm đảo lộn và khủng hoảng năng lượng, vượt qua xung đột chiến sự Nga và Ukraine.
Ngay từ đầu tháng 3, Bộ Công thương, Chính phủ đã xây dựng kịch bản điều hành xăng dầu theo 2 kịch bản, gồm: kịch bản 4 tuần trong tháng 3 và kịch bản giữa hoặc cuối tháng 4.
"Bộ Công thương sẽ đảm bảo nguồn cung xăng dầu", Thứ trưởng Nhật Tân khẳng định và cho hay bộ sẽ cập nhật tình hình giá để điều hành phù hợp; đánh giá tác động đến người dân và các ngành nghề sản xuất kinh doanh, tiêu dùng; giải pháp đảm bảo cung cầu, giá hài hòa lợi ích Nhà nước và người tiêu dùng.
Trước đó, Bộ Công thương đã tham mưu Chính phủ ban hành 2 nghị quyết (Nghị quyết 36 và Nghị quyết 85) về điều hành xăng dầu; phối hợp Bộ Tài chính kiến nghị Chính phủ ban hành nghị quyết tạm ứng ngân sách Nhà nước cho quỹ bình ổn xăng dầu nhằm bình ổn giá.
Về nguồn cung nhiên liệu, đến ngày 31.3, sản lượng khai thác dầu tăng 10%, trong đó các nhà máy lọc dầu Dung Quất, Nghi Sơn đảm bảo nguồn cung hết tháng 4. Ngoài ra, trong tháng 3, các thương nhân, đầu mối nhập khẩu đạt 3,2 triệu m3 xăng dầu; cộng với tồn kho còn 1,8 triệu tấn.
"Như vậy, nguồn cung ứng xăng dầu trong nước sẽ đảm bảo hết tháng 4", Thứ trưởng Tân nhấn mạnh.
Thông tin về kịch bản cho các tháng tiếp theo, ông Tân cho hay, Bộ Công thương yêu cầu tăng cường năng lực sản xuất trong nước đối với các nhà máy lọc dầu, đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, phát triển mạnh nguồn năng lượng thay thế như xăng sinh học E10, nâng cao năng lực dự trữ và quản trị rủi ro; tăng cường ứng dụng công nghệ quản lý.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn cho biết, ngay sau khi xung đột tại Trung Đông xảy ra, Thủ tướng Chính phủ đã thành lập tổ công tác đảm bảo an ninh năng lượng do Phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn là tổ trưởng, thành viên là các bộ, ngành.
"Chính phủ có tới 7 nghị quyết, quyết định, công điện, các văn bản chỉ đạo và điện đàm với các lãnh đạo nước ngoài, tập đoàn nước ngoài nhằm đảm bảo nguồn cung xăng dầu trong nước", ông Trần Văn Sơn cho hay.
