“Chúng tôi không theo đuổi chiến tranh và chúng tôi không muốn chiến tranh. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ không từ bỏ các quyền lợi chính đáng của mình trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Về phương diện này, chúng tôi coi toàn bộ mặt trận kháng chiến là một khối thống nhất không thể tách rời”, Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei cho biết trong thông điệp được kênh truyền hình nhà nước Iran công bố ngày 9/4. Ông dường như nhằm ám chỉ đến Lebanon, nơi Israel đang giao tranh với Hezbollah, đồng minh thân cận của Tehran.
“Chúng tôi chắc chắn sẽ yêu cầu bồi thường cho mọi thiệt hại đã hứng chịu, cũng như cho những người thiệt mạng và bị thương”, thông điệp có đoạn.
Lãnh tụ Tối cao Iran cho biết nước này “sẽ đưa việc quản lý eo biển Hormuz vào giai đoạn mới” nhưng không nêu chi tiết.
Ông kêu gọi các quốc gia Arab dọc vịnh Ba Tư “cảnh giác với lời hứa hão huyền từ quỷ dữ”, thêm rằng Tehran đang chờ đợi “phản hồi phù hợp” từ họ để thể hiện thiện chí và tình anh em của mình.
Ông Khamenei cũng kêu gọi người dân Iran “đừng nghĩ rằng việc xuống đường tuần hành không còn cần thiết”. “Tiếng nói của các bạn ở nơi công cộng chắc chắn có ảnh hưởng đến kết quả đàm phán”, tuyên bố có đoạn.
Lãnh tụ Mojtaba Khamenei chưa xuất hiện trước công chúng từ khi đảm nhận chức vụ, dường như ông bị thương trong vụ tấn công khiến cha ông là cố lãnh tụ Ali Khamenei thiệt mạng ngày 28/2. Các tuyên bố văn bản của ông được đọc trên kênh truyền hình nhà nước Iran.
Cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran đã khiến hơn 2.000 người ở Iran, hơn 1.600 người ở Lebanon, 26 người ở Israel, 13 lính Mỹ và hàng chục người tại các quốc gia vùng Vịnh thiệt mạng.
Hôm 8/4, Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn và mở cửa eo biển Hormuz trong hai tuần. Hãng thông tấn AFP dẫn dữ liệu theo dõi hàng hải thu thập hôm 9/4 cho biết chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ở Trung Đông.
Phái đoàn Mỹ – Iran dự kiến thảo luận tại Pakistan vào ngày 11/4.
"Điều quan trọng nhất là mục đích của cuộc gặp này. Tại sao nên gặp nhau? Tổng thống Putin đã nói rằng ông ấy sẵn sàng cho cuộc gặp tại Moskva bất cứ khi nào", phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói trong cuộc họp báo ngày 22/4, bình luận về khả năng diễn ra cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky.
Ông Peskov nhấn mạnh điều quan trọng nhất là "phải có lý do để gặp nhau" và cuộc gặp phải có hiệu quả cao.
"Mục đích chỉ có thể là để hoàn tất các thỏa thuận", ông kết luận.
Theo người phát ngôn Điện Kremlin, bất cứ cuộc gặp nào giữa lãnh đạo Nga - Ukraine đều cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng và "ý chí chính trị" từ chính quyền Kiev. Ông nói thêm Nga hiện "chưa thấy ý chí chính trị nào như vậy".
Ông Peskov nhắc lại mục tiêu chính của Nga trong chiến dịch tại Ukraine là để "đảm bảo các lợi ích sống còn của mình và phòng ngừa các cuộc tấn công của Ukraine vào những mục tiêu năng lượng cũng như mục tiêu khác".
Phát ngôn viên Peskov cũng khẳng định Nga sẵn sàng cho bất kỳ cuộc đàm phán mới với phía Mỹ để giải quyết xung đột, "thậm chí là ngay trong ngày mai".
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha trước đó cho biết nước này đã đề nghị Thổ Nhĩ Kỳ đăng cai cuộc gặp giữa lãnh đạo Ukraine - Nga nhằm khôi phục các cuộc đàm phán hòa bình đang bị đình trệ. Không rõ Thổ Nhĩ Kỳ phản hồi ra sao về đề xuất này.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan đã nói với Tổng thư ký NATO Mark Rutte rằng Ankara đang nỗ lực khôi phục các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine cũng như thúc đẩy lãnh đạo của các bên liên quan ngồi lại với nhau.
Nỗ lực nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình ở Ukraine đang tiến triển chậm chạp do bất đồng về vấn đề lãnh thổ. Ukraine đề xuất đóng băng xung đột dọc theo tiền tuyến hiện tại, song Nga bác bỏ. Moskva muốn kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk dù Kiev vẫn giữ một phần lãnh thổ ở đây. Ukraine cho rằng yêu cầu của Nga là không thể chấp nhận được.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 22-6, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cáo buộc Ukraine đang can thiệp công việc nội bộ và xâm phạm chủ quyền Belarus sau những tuyên bố gần đây của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Trước đó ngày 20-6, ông Zelensky đã đưa ra tối hậu thư, cho Minsk một tuần để tháo dỡ các trạm tín hiệu mà Kiev cho là đang giúp Matxcơva dẫn đường tấn công Ukraine.
Ông Peskov chia sẻ với báo chí: "Về mối đe dọa này, đó rõ ràng là hành động gây hấn hoàn toàn: can thiệp vào công việc nội bộ và xâm phạm chủ quyền của một quốc gia khác. Nhưng chúng tôi không hề nghi ngờ rằng lãnh đạo Belarus và bản thân Belarus hoàn toàn có khả năng bảo vệ chủ quyền của mình".
Ông Peskov cũng cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko sẽ sớm thảo luận về phát ngôn trên của ông Zelensky.
Trong tuyên bố hôm 20-6, ông Zelensky tuyên bố một tuần là đủ để ông Lukashenko tháo dỡ các trạm chuyển tiếp tín hiệu trên. Nhà lãnh đạo Ukraine ngầm đe dọa sẽ có hành động quân sự nếu Minsk không tuân thủ.
Quan hệ Matxcơva - Minsk ngày càng chặt chẽ kể từ khi Nga phát động "chiến dịch quân sự đặc biệt" ở Ukraine. Nga hiện đã triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật tại Belarus, cùng với nhiều khí tài quan trọng khác.
Ukraine hiện chưa phản hồi những chỉ trích trên của Điện Kremlin.
Cùng ngày 22-6, trên chiến trường, Bộ Tổng tham mưu Ukraine tuyên bố đã sử dụng tên lửa hành trình phóng từ máy bay đánh trúng một nhà máy ở vùng Voronezh, cách biên giới Ukraine chưa đầy 200km.
Kiev khẳng định đây là "bộ phận then chốt" trong dây chuyền sản xuất quốc phòng của Nga, chuyên sản xuất linh kiện điện tử lắp cho các tên lửa Nga, đặc biệt là hệ thống tên lửa chiến thuật Iskander.
Thống đốc vùng Voronezh, ông Alexander Gusev, nói trên Telegram rằng một số cơ sở sản xuất đã bị hư hại và ba người bị thương. Ông cho biết hệ thống phòng không Nga đã tiêu diệt các mục tiêu tốc độ cao trên bầu trời tỉnh này.
Reuters hôm qua (17.4) đưa tin Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko đã rời khỏi Mỹ vào ngày 16.4 với tâm trạng phấn chấn sau những cuộc hội đàm tích cực với quan chức cấp cao của Mỹ, trong đó có Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent. "Tôi nghĩ Bộ trưởng Bessent đứng về phía Ukraine và ủng hộ Ukraine", bà Svyrydenko nói khi trả lời phỏng vấn với Reuters trong chuyến thăm Mỹ vừa qua để tham dự hội nghị của Quỹ Tiền tệ quốc tế và Ngân hàng Thế giới.
Bà Svyrydenko khẳng định mối quan hệ giữa Ukraine và Mỹ đã được củng cố trong năm qua thông qua hợp tác về Quỹ Đầu tư tái thiết Mỹ - Ukraine (URIF). Quỹ này đã phê duyệt dự án đầu tiên vào tháng trước và dự kiến sẽ phê duyệt dự án thứ hai vào mùa hè này. Thủ tướng Ukraine cho biết thêm bà hy vọng URIF có thể được mở rộng để phê duyệt thêm nhiều dự án, so với mục tiêu ban đầu cho năm nay là 3 dự án.
Bà Svyrydenko cũng đã gặp các thượng nghị sĩ thuộc lưỡng đảng của Mỹ tại Washington D.C vào ngày 16.4. Cuộc gặp, do các thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen, Dick Durbin và Roger Wicker chủ trì, tập trung vào việc duy trì viện trợ quân sự của Mỹ và các đồng minh, cũng như nỗ lực mới hướng tới các cuộc đàm phán hòa bình, theo thông cáo báo chí từ Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ.
Các quan chức Mỹ và Ukraine đã gặp nhau tại bang Florida trong tháng trước để đàm phán về việc chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine, nhưng triển vọng đạt được thỏa thuận đã suy giảm. Ukraine khẳng định họ cần các đảm bảo an ninh trước khi đồng ý với bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.
Thủ tướng Svyrydenko cho biết thêm Kyiv hy vọng kết quả bầu cử quốc hội Hungary ngày 12.4 sẽ giúp mở khóa cho gói cấm vận thứ 20 của Liên minh Châu Âu (EU) đối với Nga, cũng như khoản vay 90 tỉ euro của EU dành cho Ukraine. Kết quả bầu cử quốc hội Hungary cho thấy đảng Tisza của ông Peter Magyar đánh bại đảng Fidesz của đương kim Thủ tướng Viktor Orban. Quốc hội mới của Hungary sẽ họp vào đầu tháng 5 để bầu ông Magyar làm thủ tướng, theo AFP.
Trong tháng trước, Thủ tướng Orban đã phủ quyết gói vay 90 tỉ euro nói trên, viện dẫn mâu thuẫn với Kyiv liên quan đường ống dẫn dầu Druzhba. Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn việc sửa chữa Druzhba, đường ống cung cấp dầu thô từ Nga cho các nhà máy lọc dầu của hai nước này thông qua Ukraine. Kyiv lập luận đường ống Druzhba bị hư hại do cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga vào ngày 27.1, và việc sửa chữa cần thêm thời gian.
Ngoại trưởng Slovakia Juraj Blanar hôm 16.4 khẳng định Slovakia sẽ không chặn khoản vay 90 tỉ euro dù có tranh chấp về đường ống Druzhba. Tuy nhiên, ông Blanar tuyên bố Slovakia sẵn sàng ngăn chặn gói cấm vận mới nhất của EU đối với Nga cho đến khi đường ống Druzhba hoạt động trở lại. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 14.4 nói rằng đường ống Druzhba sẽ hoạt động trở lại vào cuối tháng này.
Cũng trong ngày 16.4, Ủy viên phụ trách kinh tế EU Valdis Dombrovskis nói rằng "kết quả bầu cử ở Hungary cho phép chúng tôi giải ngân gói hỗ trợ 90 tỉ euro cho Ukraine trong năm nay và năm tới". Ngoài ra, Ủy viên phụ trách mở rộng EU Marta Kos cho hay EU sẽ giải ngân từ 2,5-2,7 tỉ euro cho Kyiv sau khi quốc hội Ukraine hoàn thành những cải cách cần thiết trong tuần trước. Bà Kos cho biết thêm khoản giải ngân này sẽ đến từ quỹ hỗ trợ Ukraine của EU, tách biệt với khoản vay 90 tỉ euro, theo Reuters.
