Tối 21/6, tại Trung tâm Hội nghị – Biểu diễn thành phố Hải Phòng, Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với UBND TP Hải Phòng tổ chức Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX – năm 2025, tôn vinh những tác phẩm báo chí xuất sắc nhất của năm, nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2026).
Phát biểu khai mạc, ông Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải Báo chí Quốc gia, cho biết Giải Báo chí Quốc gia đã bước sang mùa thứ 20, trở thành sự kiện chính trị – nghề nghiệp thường niên, uy tín trong đời sống báo chí cả nước.
Theo ông Minh, 20 năm qua, giải thưởng đã ghi nhận sự trưởng thành của nền báo chí nước nhà, tôn vinh những người làm báo không ngừng sáng tạo, đổi mới và cống hiến. Đằng sau mỗi phát hiện là tư duy sắc sảo; đằng sau mỗi sự thật là quá trình kiểm chứng, tìm tòi; đằng sau mỗi câu chuyện nhân ái, nhân văn là trách nhiệm và trái tim nóng của người làm báo.
Ông nhấn mạnh, các tác phẩm được vinh danh tại Giải Báo chí Quốc gia không chỉ phản ánh hiện thực đời sống, mà còn có tác động thực sự vào chính sách, vào con người, góp phần làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn. Mỗi tác phẩm tham dự, dù đoạt giải hay không, đều là kết tinh của lao động sáng tạo nghiêm túc, góp phần tạo nên tầm vóc, giá trị và sức sống của giải thưởng.
Mùa giải năm nay tiếp tục ghi nhận nhiều tuyến bài được đầu tư công phu, có giá trị thực tiễn, phản ánh toàn diện các lĩnh vực kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của đất nước trong năm 2025.
Nhiều tác phẩm tập trung vào các chủ đề lớn như tinh gọn tổ chức bộ máy, sáp nhập đơn vị hành chính, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; công tác tổ chức đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030 tiến tới Đại hội XIV của Đảng; chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phòng chống tham nhũng, buôn lậu, trốn thuế, quản lý đất đai, an toàn thực phẩm, giáo dục, y tế, môi trường.
Bên cạnh các phóng sự, điều tra phanh phui, phê phán tiêu cực, mặt trái xã hội, mùa giải cũng ghi nhận nhiều ghi chép, chân dung về con người Việt Nam, người lao động, trí thức, doanh nhân, nhà quản lý với cách tiếp cận mới mẻ. Các tác phẩm cùng khắc họa bức tranh đất nước năm 2025 đang chuyển mình mạnh mẽ, với nhiều cơ hội, thách thức và khát vọng phát triển.
Đề cập đến sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, ông Minh cho rằng AI đang làm thay đổi nhanh chóng cách thức vận hành tòa soạn, phương thức làm báo của phóng viên, biên tập viên. Công nghệ này mở ra cơ hội trong khai thác dữ liệu, phân tích thông tin, cá nhân hóa nội dung, tối ưu quy trình sản xuất, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn khi tin giả, hình ảnh, âm thanh, văn bản giả mạo có thể được tạo ra với tốc độ rất nhanh.
Trong bối cảnh đó, theo ông Minh, báo chí chuyên nghiệp càng phải giữ vững những nguyên tắc nền tảng: mang đến cho xã hội thông tin trung thực, khách quan, được kiểm chứng kỹ càng, có ích cho cộng đồng. Cốt lõi của nghề báo không chỉ là sản xuất thông tin, mà còn là xác nhận thông tin, phân tích, lý giải và chịu trách nhiệm về thông tin.
Tại buổi lễ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gửi lời chúc mừng tốt đẹp tới các nhà báo, phóng viên, biên tập viên và những người làm báo cả nước nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam.
Theo Chủ tịch Quốc hội, trong mỗi chặng đường của Đảng, mỗi thời kỳ phát triển của đất nước, báo chí luôn ghi dấu bằng những tác phẩm mang âm hưởng thời đại. Báo chí đã tiên phong trên mặt trận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; phê phán những biểu hiện suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối sống; đi đầu trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Báo chí cũng góp phần phát hiện, cổ vũ những gương người tốt, việc tốt, những cách làm hay; lan tỏa lòng nhân ái, các giá trị nhân văn; phổ biến tri thức, bồi đắp đời sống tinh thần, phát huy nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc và quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.
Chủ tịch Quốc hội đánh giá, sau 20 năm tổ chức, Giải Báo chí Quốc gia đã khẳng định giá trị, trở thành giải thưởng nghề nghiệp danh giá, uy tín trong giới báo chí. Giải thưởng không chỉ ghi nhận những tác phẩm xuất sắc, có tính phát hiện, tính xây dựng, nhân văn, phản ánh hơi thở thực tiễn, mà còn tôn vinh bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và tinh thần dấn thân của người làm báo.
Nhấn mạnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ, vận hội lớn nhưng cũng không ít khó khăn, thách thức, Chủ tịch Quốc hội cho rằng báo chí phải tiên phong đổi mới để gánh vác trách nhiệm lớn hơn. Người làm báo không được quên những giá trị cốt lõi của báo chí cách mạng, đó là lý tưởng, lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc, sự gắn bó máu thịt với nhân dân, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, trước hết.
Dẫn lại yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh báo chí phải là nơi nhân dân tìm đến khi cần, là địa chỉ tin cậy để xã hội hiểu đúng sự thật. Người dân cần biết sự việc gì đã xảy ra, vì sao xảy ra, tác động đến ai, trách nhiệm thuộc về đâu và giải pháp nào có cơ sở.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị báo chí tiếp tục tuyên truyền mạnh mẽ, hiệu quả hơn nữa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, cổ vũ các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia sự nghiệp phát triển đất nước. Báo chí phải đi đầu trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
Mỗi nhà báo cần có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, năng lực chuyên môn cao, thành thạo công nghệ để theo kịp môi trường truyền thông nhiều biến động. Báo chí cần nâng cao năng lực phản biện chính sách, dẫn dắt dư luận, chuyển hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước thành nhận thức, niềm tin và hành động trong toàn xã hội.
Chủ tịch Quốc hội cũng nhắc lại lời Bác Hồ căn dặn, mỗi khi viết một bài báo phải tự hỏi viết cho ai xem, viết để làm gì, viết thế nào cho phổ thông, dễ hiểu, ngắn gọn, dễ đọc; đồng thời bày tỏ tin tưởng báo chí cách mạng Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, dùng ngòi bút sắc bén để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.
Trong chương trình, khoảng 100 bệnh nhân được xem biểu diễn âm nhạc, cắt tóc, gội đầu, mặc áo dài, khăn đóng, chụp ảnh lưu niệm, dùng bữa trưa thân mật và nhận quà...
Đến dự chương trình từ sớm, ông Nguyễn Mạnh Hùng (74 tuổi, quê Lâm Đồng) cho biết đã nhập viện điều trị sỏi mật 5 ngày. Dù còn mệt nhưng ông Hùng rất phấn khởi khi được tham gia chương trình.
Ông thích nhất là hoạt động mặc áo dài, cầm thư pháp và chụp ảnh lưu niệm. Ông bảo, trước giờ đi điều trị ở bệnh viện, ông chưa từng thấy hoạt động nào ý nghĩa như vậy.
“Vui quá xá là vui, tôi cảm thấy như quên đi đau đớn, tinh thần cũng phấn chấn hơn”, ông Hùng nói.
Ngoài chụp ảnh, ông còn được gội đầu. Với ông, sự chăm sóc giản dị ấy giúp những ngày nằm viện trở nên nhẹ nhõm, dễ chịu hơn.
Cùng tham gia chương trình, bà Trần Thị Hồ (69 tuổi) cho biết đang điều trị u trung thất tại Khoa Ngoại lồng ngực, Bệnh viện Chợ Rẫy.
Vợ chồng bà Trần Thị Hồ vui mừng khi được chụp ảnh lưu niệm
ẢNH: HOÀI NHIÊN
Bà Hồ cùng chồng là ông Trần Văn Long (70 tuổi) được nghe nhạc, chụp ảnh chân dung. Bà bày tỏ: “Tôi thấy vui vẻ, tinh thần sảng khoái nên cảm giác cũng khỏe hơn”.
Ngồi cạnh vợ, ông Long cho hay sự quan tâm của bệnh viện giúp bệnh nhân và thân nhân lạc quan hơn trong quá trình điều trị. Sau khi chụp ảnh, hai vợ chồng cẩn thận cầm bức ảnh trên tay, chăm chú nhìn rồi nở nụ cười tươi.
Bà Trịnh Thị Năm (77 tuổi, quê Đồng Tháp) nhập viện điều trị vết bỏng ở chân. Khi được mời xuống tham gia chương trình, bà Năm nói bà rất bất ngờ vì có nhiều hoạt động ý nghĩa dành cho người bệnh.
Bà Năm được xem ca hát, gội đầu sau nhiều ngày nằm viện. "Khoảng một tuần rồi tôi chưa được gội đầu. Giờ được gội thấy mát mẻ, thoải mái lắm", bà nói.
Bệnh nhân và thân nhân vui mừng khi được cắt tóc, gội đầu
Thạc sĩ Lê Minh Hiển, Trưởng phòng Công tác xã hội, Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, chương trình “Chủ nhật chia sẻ yêu thương” được triển khai từ năm 2017, định kỳ 2 tháng/lần và đến nay đã thực hiện số thứ 37.
Mỗi chương trình phục vụ khoảng 100 bệnh nhân và thân nhân với các hoạt động văn nghệ, cắt tóc, gội đầu, chụp ảnh chân dung, dùng bữa trưa thân mật và tặng quà...
Qua 36 lần tổ chức, chương trình đã phục vụ gần 7.000 lượt người bệnh cắt tóc, gội đầu; trao hơn 4.000 phần cơm trong những bữa trưa thân mật; chụp tặng gần 1.500 tấm hình; tặng hơn 2.000 tranh chữ thư pháp và hơn 3.700 phần quà là quần áo, túi xách...
“Với người bệnh và thân nhân, những ngày cuối tuần trong bệnh viện thường trôi qua rất dài. Vì vậy, chúng tôi mong muốn mang đến cho cô bác thêm niềm vui, sự sẻ chia và động lực để yên tâm điều trị”, ông Hiển nói.
Đây là nội dung tại hồ sơ thẩm định dự án Luật Hòa giải ở cơ sở sửa đổi vừa được Bộ Tư pháp công bố. Một trong những chính sách lớn của dự án Luật là hoàn thiện cơ chế lựa chọn và nâng cao chất lượng hòa giải viên ở cơ sở đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Theo Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013, mỗi tổ hòa giải có từ 3 hòa giải viên trở lên. Chủ tịch UBND cấp xã quyết định số lượng tổ hòa giải, hòa giải viên trong một tổ căn cứ vào đặc điểm, tình hình địa phương.
Theo quy định hiện hành, tiêu chuẩn hòa giải viên là công dân Việt Nam thường trú tại cơ sở, có phẩm chất đạo đức tốt, uy tín trong cộng đồng, khả năng thuyết phục, vận động và hiểu biết pháp luật.
Tại dự án Luật mới, Bộ Tư pháp đề xuất bỏ mô hình tổ hòa giải, thành lập các Trung tâm hòa giải cộng đồng tại cấp xã. Hòa giải viên phải có bằng tốt nghiệp đại học, có chứng chỉ nghề nghiệp và được chính quyền cấp xã tuyển dụng.
Bộ cho biết việc lựa chọn hòa giải viên gắn với trình độ học vấn, bằng cấp và đánh giá năng lực phù hợp với đặc thù địa bàn và từng loại vụ việc. Chính sách này học tập theo mô hình hòa giải của Singapore và Australia. Giải pháp nhằm chuyên nghiệp hoạt động hòa giải ở cơ sở, xử lý ngay tại cơ sở những tranh chấp, bất đồng trên cơ sở pháp luật, bảo đảm tối cao tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật.
Dự án Luật cũng nêu rõ hòa giải viên có trách nhiệm giải trình đối với chất lượng vụ việc hòa giải. Cơ chế đánh giá định kỳ hòa giải viên được thiết lập trên cơ sở kết quả hòa giải, mức độ tín nhiệm của cộng đồng và việc chấp hành quy định pháp luật, qua đó tạo động lực nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải.
Về cơ chế hỗ trợ tài chính, ngân sách nhà nước bảo đảm hoạt động của Trung tâm hòa giải ở cộng đồng, bao gồm cơ sở vật chất và chi phí bộ máy hoạt động.
Hòa giải ở cơ sở là cơ chế giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ ngay trong cộng đồng dân cư thông qua sự tham gia của những người có uy tín như tổ trưởng dân phố, trưởng thôn, hội phụ nữ, cựu chiến binh hoặc các hòa giải viên được địa phương công nhận.
Luật Hòa giải ở cơ sở hiện hành hiệu lực từ năm 2014. Từ tháng 01/2014 đến tháng 12/2025, cả nước tiếp nhận 906.763 vụ, việc hòa giải, trung bình 90.676 vụ, việc/năm. Trong đó, vụ hòa giải thành công là 735.785/906.763 vụ, đạt tỷ lệ 80,22%. Một số tỉnh có tỷ lệ hòa giải thành cao như Lào Cai (88,46%); Tây Ninh (88,32%); Tuyên Quang (87,27%); Đồng Tháp (85,84%); Lai Châu (85,80%); TP HCM (85,24%); An Giang (85,17%); Quảng Ngãi (84,96%).
Thông qua công tác hòa giải ở cơ sở, những tranh chấp, bất đồng phát sinh được giải quyết kịp thời, hạn chế đáng kể tình trạng khiếu kiện ra cơ quan nhà nước, khiếu kiện vượt cấp. Công tác hòa giải ở cơ sở cũng góp phần quan trọng giữ gìn, vun đắp tình làng, nghĩa xóm, xây dựng cộng đồng dân cư yên bình, hạnh phúc.
Bộ Tư pháp cho biết hầu hết mâu thuẫn, tranh chấp được hòa giải chủ yếu phát sinh trong các lĩnh vực đất đai, dân sự; hôn nhân và gia đình. Một số vụ việc phát sinh mâu thuẫn giữa các bên do khác nhau về quan niệm sống, lối sống, mâu thuẫn trong việc sử dụng lối đi qua nhà, lối đi chung, sử dụng điện, nước sinh hoạt...
Tuy nhiên, qua hơn 10 năm thi hành, Luật xuất hiện một số quy định không còn phù hợp. Hiện nay, hòa giải viên nhận được thù lao hòa giải theo vụ việc 300.000-400.000 đồng, chỉ mang tính chất động viên.
Thực tế cho thấy những vụ việc tranh chấp phức tạp, đông người, hòa giải viên ở cơ sở chưa hòa giải được nhiều, do năng lực không đáp ứng, kiến thức pháp luật còn hạn chế. Đặc biệt, đối với các vụ tranh chấp đất đai, nguồn gốc, chính sách đất đai khá phức tạp, một số vụ thiếu cơ sở pháp lý để giải quyết.
Quy định về quyền, nghĩa vụ của hòa giải viên chưa bao quát toàn diện. Điều này khiến cho hòa giải viên còn e ngại, thiếu chủ động trong việc huy động các nguồn lực tư vấn chuyên môn hoặc mời người có uy tín phối hợp giải quyết các vụ việc phức tạp.
Ngoài ra, việc thiếu cơ chế gắn kết trách nhiệm cung cấp thông tin cho cơ quan Tòa án đã tạo ra điểm nghẽn trong quy trình công nhận kết quả hòa giải thành, làm giảm hiệu lực thi hành của các biên bản hòa giải và ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của các bên tranh chấp.
Chiều 14/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp mặt 85 đội viên tiêu biểu toàn quốc nhân kỷ niệm Ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (15/5/1941).
Theo ông, thiếu niên Việt Nam hôm nay không còn lớn lên trong bom đạn, chiến tranh hay đói nghèo, nhưng đang đối mặt nhiều thách thức mới của thời đại. Các em có điều kiện học tập, tiếp cận tri thức và kết nối rộng mở hơn, song cũng cần biết chọn lọc thông tin, sử dụng công nghệ lành mạnh, sống trung thực, kỷ luật, nhân ái và có trách nhiệm.
"Yêu nước hôm nay bắt đầu từ học tập nghiêm túc, sống lành mạnh, biết tự trọng, biết bảo vệ điều đúng, không thờ ơ trước điều xấu và đấu tranh loại bỏ cái ác", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước nhấn mạnh cần xây dựng môi trường an toàn, công bằng cho trẻ em trong gia đình, nhà trường, xã hội và trên không gian mạng. Trẻ em phải được bảo đảm cơ hội học tập, vui chơi, chăm sóc, bảo vệ và phát triển, dù sinh ra ở đâu hay trong hoàn cảnh nào.
Từ những vụ việc đau lòng gần đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng bảo vệ trẻ em không thể chỉ xử lý khi sự việc đã xảy ra mà phải phòng ngừa từ sớm, phát hiện kịp thời, hỗ trợ đến nơi đến chốn và xử lý nghiêm mọi hành vi xâm hại, bạo lực, bao che, thờ ơ. "Một xã hội văn minh thể hiện ở cách xã hội ấy bảo vệ những người yếu thế, nhất là trẻ em", ông nói.
Nhân dịp kỷ niệm 85 năm thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, hướng tới 100 năm thành lập Đội vào năm 2041 và mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn thiếu niên, nhi đồng chăm học, rèn đạo đức, giữ gìn sức khỏe, nuôi dưỡng ước mơ và làm việc tốt mỗi ngày.
Ông đề nghị tổ chức Đoàn, Đội và đội ngũ phụ trách thiếu nhi xây dựng Đội trở thành mái nhà an toàn, sáng tạo, gần gũi với thiếu nhi; nơi nuôi dưỡng lòng yêu nước, văn hóa đọc, kỹ năng sống, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm xã hội.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nhà trường và ngành giáo dục phải là môi trường an toàn, nhân văn, hạnh phúc; không chỉ dạy chữ mà còn dạy làm người, bồi đắp nhân cách, kỷ luật, lòng nhân ái và trách nhiệm công dân; kịp thời hỗ trợ học sinh khó khăn, bị tổn thương hoặc có nguy cơ bỏ học, không để xảy ra bạo lực, xúc phạm, kỳ thị hay bắt nạt học đường.
"Đối với gia đình, mỗi ông bà, cha mẹ, người chăm sóc trẻ em hãy là điểm tựa yêu thương đầu tiên của các cháu. Trẻ em cần được lắng nghe, tôn trọng, hướng dẫn và bảo vệ. Kỷ luật không đồng nghĩa với bạo lực; dạy con không thể bằng chửi mắng hay bỏ mặc", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Ông đồng thời nhấn mạnh chính sách phải đến được từng trường học, khu dân cư, gia đình khó khăn; tạo điều kiện tốt hơn về học tập, y tế, dinh dưỡng, vui chơi và không gian an toàn cho trẻ em, nhất là trẻ bị bạo lực, xâm hại hoặc bỏ rơi.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng 85 đội viên tiêu biểu sẽ tiếp tục lan tỏa điều tốt đẹp, nỗ lực học tập, rèn luyện và giúp bạn bè cùng tiến bộ khi trở về địa phương, trường học.
