Trong nhiều năm, cà phê thường được xem là “liều tăng lực” nhờ caffeine – hợp chất kích thích giúp tỉnh táo và tập trung.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới từ University College Cork đăng trên tạp chí khoa học Nature Communications cho thấy câu chuyện không đơn giản như vậy: ngay cả cà phê không chứa caffeine cũng mang lại những lợi ích đáng kể cho tâm trạng và khả năng nhận thức.
Điểm đáng chú ý là nghiên cứu này so sánh trực tiếp hai loại cà phê phổ biến. Cà phê có caffeine là loại truyền thống, chứa hoạt chất kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp tăng sự tỉnh táo, giảm buồn ngủ và cải thiện phản xạ.
Trong khi đó, cà phê không caffeine (decaf) là loại đã được loại bỏ phần lớn caffeine nhưng vẫn giữ lại nhiều hợp chất sinh học khác như polyphenol – những chất có thể ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột và não bộ.
Nghiên cứu được thực hiện trên 62 người, trong đó có 31 người uống cà phê thường xuyên (3 – 5 tách mỗi ngày) và 31 người không uống.
Sau khi yêu cầu nhóm uống cà phê “cai” trong hai tuần, các nhà khoa học chia họ thành hai nhóm: một nhóm uống lại cà phê có caffeine và nhóm còn lại uống cà phê không caffeine trong ba tuần mà không biết mình đang dùng loại nào.
Kết quả cho thấy cả hai loại cà phê đều tạo ra những thay đổi đáng kể trong hệ vi sinh đường ruột – yếu tố ngày càng được chứng minh có liên hệ chặt chẽ với não bộ thông qua “trục ruột – não”. Những thay đổi này đi kèm với cải thiện về tâm trạng, giảm căng thẳng và hỗ trợ chức năng nhận thức.
Cụ thể, cả cà phê có caffeine và không caffeine đều giúp giảm các dấu hiệu trầm cảm, căng thẳng, viêm nhiễm và tính bốc đồng, đồng thời cải thiện tâm trạng và khả năng tư duy. Điều này cho thấy lợi ích của cà phê không chỉ đến từ caffeine, mà còn từ các hợp chất sinh học khác.
Song sử dụng hai loại cà phê vẫn có những khác biệt rõ rệt. Cà phê có caffeine cho thấy hiệu quả tốt hơn trong việc giảm lo âu, cải thiện sự tập trung, phản ứng với căng thẳng và thậm chí hỗ trợ hạ huyết áp.
Ngược lại, cà phê không caffeine lại nổi bật ở khả năng cải thiện giấc ngủ, tăng hoạt động thể chất và hỗ trợ trí nhớ – những yếu tố đặc biệt quan trọng với người nhạy cảm với caffeine.
Theo nhóm nghiên cứu, cà phê thực chất là một “hệ sinh học thu nhỏ” với nhiều hợp chất tương tác phức tạp với cơ thể. Nó không chỉ tác động đến chuyển hóa mà còn ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột và từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần.
Dù vậy, các nhà khoa học cũng lưu ý rằng nghiên cứu vẫn còn một số hạn chế, như dựa một phần vào tự đánh giá của người tham gia về tâm trạng và hành vi. Ngoài ra, cơ chế chính xác về cách cà phê tác động lên trục ruột, não vẫn chưa được hiểu đầy đủ.
Tuy nhiên, kết quả này bổ sung thêm bằng chứng rằng cà phê, dù có hay không có caffeine, đều có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe tổng thể. Quan trọng hơn, nó mở ra một cách nhìn mới: lựa chọn loại cà phê phù hợp không chỉ là vấn đề sở thích, mà còn là cách cá nhân hóa lợi ích cho sức khỏe.
Theo đó, dự án sẽ được thực hiện ở phường Ninh Thạnh, với quy mô đầu tư xây dựng mới Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tây Ninh theo tiêu chuẩn bệnh viện đa khoa hạng I, có môi trường y tế trình độ cao, hiện đại, khắc phục tình trạng quá tải trong khám, chữa bệnh hiện nay.
Đồng thời đây cũng sẽ là đầu mối thực hiện các chức năng của bệnh viện đa khoa cấp tỉnh như đào tạo cán bộ y tế, nghiên cứu khoa học về y học, chỉ đạo tuyến dưới về chuyên môn kỹ thuật, phòng bệnh và hợp tác quốc tế.
Dự án có quy mô 1.000 giường bệnh nội trú, với tổng diện tích sàn xây dựng khoảng 16.920m2 mặt bằng. Diện tích bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng khoảng 1,4786ha.
Các trang thiết bị từ Bệnh viện Đa khoa Tây Ninh hiện hữu (phường Tân Ninh) sẽ được di dời sang bệnh viện mới khi xây xong.
Tổng mức đầu tư dự án là hơn 2.372 tỉ đồng, nguồn vốn từ ngân sách tỉnh.
Thời gian thực hiện dự án trong giai đoạn 2026-2032, cụ thể trong năm 2026 chuẩn bị đầu tư và sẽ bố trí thực hiện từ năm 2027.
Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, dự án sẽ phân chia thành 3 dự án thành phần. Gồm dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng khoảng 95,477 tỉ đồng do UBND phường Ninh Thạnh làm chủ đầu tư.
Dự án xây dựng khoảng hơn 2.256 tỉ đồng do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng tỉnh Tây Ninh làm chủ đầu tư. Và dự án di dời trang thiết bị từ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tây Ninh hiện hữu sang bệnh viện mới khoảng 20 tỉ đồng, do Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tây Ninh làm chủ đầu tư.
Huyết áp cao (tăng huyết áp) xảy ra khi áp lực máu tác động lên thành động mạch tăng cao kéo dài. Theo thời gian, tình trạng này có thể làm tổn thương mạch máu, tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ và nhiều bệnh lý tim mạch khác.
Chocolate đen được làm từ cacao, chứa flavanol, epicatechin có tác dụng hỗ trợ lớp lót bên trong mạch máu sản sinh ra nhiều oxit nitric hơn. Oxit nitric giúp mạch máu thư giãn và giãn nở đều, giảm áp lực bên trong, từ đó cải thiện chức năng của mạch máu, duy trì huyết áp ổn định.
Thường xuyên ăn chocolate đen còn làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ nhờ khả năng giảm viêm của các chất chống oxy hóa flavonoid và polyphenol dồi dào trong món ăn này. Ngoài ra, chocolate đen còn góp phần giảm cholesterol lipoprotein mật độ thấp (LDL xấu và tăng cholesterol lipoprotein mật độ cao (HDL tốt). LDL là một trong những nguyên nhân thúc đẩy hình thành mảng bám trong động mạch, tăng nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ.
Món ăn này chứa serotonin và phenylethylamine - các hợp chất giúp giảm căng thẳng, hỗ trợ chuyển hóa, điều hòa hệ miễn dịch và có lợi cho tim mạch.
Cơ thể dư thừa mỡ tạo áp lực lên cơ tim, gây rối loạn chuyển hóa (mỡ máu, tiểu đường) và viêm mạn tính. Mỡ thừa thúc đẩy phát triển tình trạng tăng huyết áp, xơ vữa động mạch. Trong khi đó, ăn chocolate đen, không thêm đường và hương vị còn góp phần đốt mỡ, giảm cân, phòng ngừa béo phì.
Để tận dụng tối đa lợi ích của chocolate, bạn nên chọn lại nguyên chất hoặc ít đường và nhiều cacao, flavanol. Tìm những sản phẩm ghi rõ phần trăm cacao trên nhãn. Nếu bạn uống chocolate nóng nên dùng loại nguyên chất 100%. Hàm lượng chất béo và calo trong chocolate cao nên lưu ý tiêu thụ vừa phải (khoảng 20-30 g mỗi ngày) để tránh tăng cân. Những người không nên ăn chocolate gồm nhạy cảm với caffeine, mắc chứng đau nửa đầu và trào ngược axit.
Bên cạnh ăn chocolate, mỗi người nên bảo vệ sức khỏe tim mạch bằng cách tập thể dục đều đặn, ít nhất 30 phút mỗi ngày và trong 5 ngày một tuần. Tránh thức khuya, căng thẳng, không sử dụng rượu bia, không hút thuốc lá.
Song song đó, nên tăng cường bổ sung các loại thực phẩm giàu flavanol khác như trà đen, trà xanh, quế, nho và táo. Hạn chế thịt chế biến sẵn (xúc xích, giăm bông, thịt nguội). Thay vào đó ưu tiên rau xanh và trái cây giàu chất xơ, cá hồi, trứng, thịt gia cầm chứa chất béo lành mạnh, protein nạc có lợi cho tim.
Trong y khoa, căn bệnh này có tên khoa học là Melioidosis, hay còn gọi là bệnh Whitmore. Khi vi trùng xâm nhập, nó gây ra những triệu chứng rất dễ nhầm lẫn các bệnh thông thường giống viêm phổi: sốt cao, lạnh run, ho, khó thở; giống bệnh lao: sốt nhẹ kéo dài, sụt cân, ho dai dẳng; giống viêm da: nổi mụn mủ, áp xe, sưng đau ngoài da.
Nguy hiểm nhất là khi vi trùng đi vào máu gây nhiễm trùng huyết. Lúc này, bệnh diễn tiến cực nhanh, gây suy đa tạng, khiến bác sĩ và người nhà nhiều khi không kịp trở tay. Tỉ lệ tử vong của căn bệnh này có nơi lên đến 40%, một con số rất đáng giật mình.
Vi trùng gây bệnh sốt đất có tên Burkholderia pseudomallei. Nó sống rất dai trong đất ẩm và nước bẩn. Nó vào cơ thể chúng ta qua ba con đường chính:
1 Qua da: Đây là đường phổ biến nhất. Chỉ cần một vết trầy xước nhỏ xíu khi lội ruộng, làm vườn mà tiếp xúc với bùn đất bẩn, vi trùng sẽ theo đó mà vào.
2 Qua đường thở: Hít phải bụi đất chứa vi trùng, nhất là sau những trận mưa lớn hoặc giông lốc.
3 Qua đường ăn uống: Sử dụng nguồn nước ao hồ chưa qua xử lý, không đảm bảo vệ sinh.
Hiện nay, chúng ta chưa có vắc xin phòng ngừa bệnh Whitmore. Việc điều trị cũng cực kỳ gian nan, đòi hỏi phải dùng kháng sinh mạnh truyền tĩnh mạch liên tục ít nhất hai tuần, sau đó phải uống thuốc duy trì cả nửa năm trời để tránh tái phát.
Vì vậy, bà con mình nên nhớ nguyên tắc bệnh hơn chữa bệnh, bằng 4 biện pháp đơn giản sau:
- Bảo hộ kỹ càng: Khi ra ruộng, xuống mương hay làm vườn, ráng mang ủng và găng tay cao su.
- Sơ cứu ngay vết thương: Nếu lỡ bị trầy xước, hãy rửa sạch bằng xà phòng dưới vòi nước chảy, sát trùng ngay và hạn chế để vết thương tiếp xúc với bùn đất cho đến khi lành hẳn.
- Ăn chín, uống sôi: Tuyệt đối không dùng nước chưa qua xử lý để ăn uống, sinh hoạt. Thực phẩm thủy sinh phải ngâm rửa qua nước muối. Đặc biệt là nhóm nguy cơ cao: những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh thận mãn tính hay nghiện rượu thì sức đề kháng yếu hơn, nếu mắc bệnh này sẽ rất nặng.
