Câu chuyện tưởng như riêng tư ấy thực ra không hiếm gặp. Bạo lực gia đình vẫn tồn tại, lặng lẽ và dai dẳng.
Vì sao một vấn đề đã được nhắc đến nhiều năm, có luật pháp điều chỉnh, có truyền thông cảnh báo… vẫn chưa thể chấm dứt?
Không ít nạn nhân của bạo lực gia đình chọn cách im lặng. Có người vì sợ, có người vì xấu hổ, có người vì nghĩ "chuyện trong nhà thì đóng cửa bảo nhau". Chính sự im lặng ấy vô tình trở thành "lá chắn" cho hành vi bạo lực tiếp diễn.
Một người phụ nữ từng chia sẻ: "Bị đánh nhiều lần nhưng không dám nói với ai. Sợ con cái bị ảnh hưởng, sợ hàng xóm dị nghị, sợ gia đình hai bên xấu hổ". Những nỗi sợ rất đời thường, nhưng lại đủ lớn để giữ người ta ở lại trong một vòng xoáy tổn thương.
Khi không có tiếng nói, bạo lực không bị phát hiện, không bị ngăn chặn. Và rồi, nó lặp lại như một thói quen xấu, ngày càng khó dừng.
Dù xã hội đã thay đổi, nhưng đâu đó vẫn còn những suy nghĩ cũ kỹ: "Chồng nóng tính một chút cũng bình thường", "vợ phải nhẫn nhịn để giữ hòa khí gia đình", hay "vợ chồng phải đóng cửa dạy nhau".
Những quan niệm ấy tưởng chừng vô hại, lại chính là mảnh đất để bạo lực tồn tại. Khi hành vi sai trái được "bình thường hóa", người gây bạo lực dễ biện minh, còn nạn nhân thì dễ chấp nhận.
Ở nhiều gia đình, con cái lớn lên trong môi trường có bạo lực cũng dễ coi đó là điều "quen thuộc". Một đứa trẻ chứng kiến cha đánh mẹ, hoặc cha mẹ thường xuyên mắng chửi nhau, có thể mang theo những tổn thương tâm lý kéo dài, thậm chí lặp lại hành vi đó khi trưởng thành.
Cuộc sống hiện đại mang đến nhiều cơ hội, nhưng cũng kéo theo không ít áp lực: công việc, tài chính, mối quan hệ… Khi không kiểm soát được cảm xúc, những áp lực ấy có thể bùng phát thành xung đột trong gia đình.
Một người đàn ông thất nghiệp, áp lực kinh tế đè nặng. Một người phụ nữ vừa đi làm vừa lo toan việc nhà. Những mâu thuẫn nhỏ tích tụ theo thời gian… Tất cả có thể trở thành "giọt nước tràn ly".
Điều đáng nói là thay vì tìm cách giải quyết bằng đối thoại, nhiều người lại chọn cách trút giận bằng lời nói hoặc hành vi bạo lực. Và người thân - những người gần gũi nhất - lại trở thành đối tượng chịu đựng.
Không thể phủ nhận rằng hệ thống pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đã ngày càng hoàn thiện. Các quy định xử lý hành vi bạo lực, bảo vệ nạn nhân, hỗ trợ khẩn cấp… đã được ban hành.
Tuy nhiên trong thực tế, việc áp dụng vẫn còn nhiều rào cản. Nhiều nạn nhân không biết đến quyền của mình, hoặc biết nhưng không dám sử dụng. Một số trường hợp, khi cơ quan chức năng can thiệp, nạn nhân lại xin "giải hòa" vì muốn giữ hòa khí gia đình.
Bên cạnh đó, việc phát hiện và xử lý bạo lực gia đình cũng không dễ dàng, bởi nó thường diễn ra trong không gian riêng tư, ít có chứng cứ rõ ràng.
Ở không ít nơi, khi nghe tiếng cãi vã, xô xát trong một gia đình, hàng xóm thường chọn cách đứng ngoài. Một phần vì ngại va chạm, phần khác vì nghĩ đó là chuyện riêng.
Nhưng chính sự thờ ơ ấy có thể khiến bạo lực kéo dài. Nếu có sự lên tiếng kịp thời, sự can thiệp từ cộng đồng hoặc chính quyền địa phương, nhiều vụ việc có thể được ngăn chặn sớm.
Giữ gìn hạnh phúc gia đình là điều đáng trân trọng, nhưng không thể vì thế mà bỏ qua những hành vi gây tổn thương.
Để bạo lực gia đình không còn âm ỉ, có lẽ không chỉ cần những giải pháp lớn, mà còn cần thay đổi từ những điều rất nhỏ. Đó là cách mỗi người học cách kiểm soát cảm xúc, biết dừng lại trước khi lời nói trở nên tổn thương. Là việc xây dựng thói quen đối thoại trong gia đình, thay vì im lặng hoặc áp đặt.
Đó cũng là việc dạy con trẻ về sự tôn trọng, về cách giải quyết mâu thuẫn không dùng bạo lực. Một thế hệ lớn lên trong môi trường lành mạnh sẽ có nhiều khả năng tạo ra những gia đình tích cực hơn.
Bạo lực gia đình không chỉ ảnh hưởng đến một cá nhân hay một gia đình, mà còn tác động đến cả xã hội. Những tổn thương tâm lý, những đứa trẻ lớn lên trong sợ hãi, những mối quan hệ đổ vỡ…, tất cả đều để lại hệ lụy lâu dài.
Vì vậy đã đến lúc cần nhìn nhận rõ: bạo lực gia đình không phải là chuyện riêng. Đó là vấn đề chung, cần sự vào cuộc của cả hệ thống, từ pháp luật, cộng đồng đến từng cá nhân.
Ai cũng mong muốn trở về nhà sau một ngày dài tìm thấy sự bình yên và yêu thương. Nhưng với những người đang sống trong bạo lực, ngôi nhà lại trở thành nơi đáng sợ nhất.
Chấm dứt bạo lực gia đình không phải là việc dễ dàng, càng không thể làm trong một sớm một chiều. Nhưng nếu mỗi người dám lên tiếng, dám thay đổi, và dám nói "không" với bạo lực, thì những cánh cửa khép kín kia sẽ không còn che giấu những tổn thương.
Để căn nhà thật sự là nơi để trở về - không phải để chịu đựng, mà là mái ấm, là nơi cảm nhận được sự được yêu thương.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
