Sét là một trong những hiện tượng thiên nhiên nguy hiểm nhất, có thể gây thương tích nghiêm trọng hoặc thậm chí cướp đi sinh mạng chỉ trong vài giây. Thực tế đã ghi nhận nhiều tai nạn đáng tiếc xảy ra khi con người chủ quan trước giông bão.
Đáng chú ý, theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), xác suất một người bị sét đánh trong suốt cuộc đời chỉ khoảng 1/15.300. Thế nhưng, điều tưởng chừng khó tin ấy lại xảy ra với anh Liu Nan, sống tại thị trấn Tuân Nghĩa, tỉnh Quý Châu, Trung Quốc.
Trong một cơn giông lớn xảy ra vào năm 2023, anh Liu bất ngờ nhìn thấy một luồng sáng trắng lóe lên trước mắt rồi lập tức ngất xỉu và ngã xuống đất. Tuy nhiên, tai nạn chưa dừng lại ở đó.
Khi vừa tỉnh lại và chưa kịp đứng dậy, anh tiếp tục nhìn thấy ánh chớp rực sáng lần thứ hai trước khi bị sét đánh thêm một lần nữa và rơi vào trạng thái bất tỉnh tạm thời.
“Khi đó tôi bị đánh gục ngay lập tức và phải mất một lúc mới tỉnh lại. Nhưng ngay sau đó, tia sáng lại xuất hiện và sét tiếp tục đánh xuống khi tôi vẫn còn nằm dưới đất,” anh Liu kể lại.
Khi tỉnh dậy sau cú sét thứ hai, anh nhìn thấy vợ con đứng bên cạnh với vẻ mặt hoảng loạn và lo lắng. Người đàn ông sau đó nhanh chóng được đưa tới bệnh viện địa phương cấp cứu.
Các bác sĩ xác nhận anh Liu đã bị sét đánh hai lần liên tiếp. Vụ việc khiến anh bị bỏng độ 3 ở bàn chân, vùng thắt lưng và mông. Dù đã gần một tháng trôi qua, các vết thương vẫn chưa hồi phục hoàn toàn.
Anh cho biết mình cảm thấy vô cùng may mắn vì vẫn còn sống sót sau tai nạn hi hữu này.
Sét đánh thường để lại những tổn thương nặng nề trên cơ thể nạn nhân và anh Liu cũng không tránh khỏi điều đó. Sau hai cú sét liên tiếp, người đàn ông này bị bỏng cấp độ 3 ở nhiều vị trí trên cơ thể. Điều đáng nói sau gần 2 tháng trôi qua kể từ khoảnh khắc thoát chết đầy kỳ diệu, các vết thương của anh vẫn chưa hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, điều may mắn là tình trạng sức khỏe hiện tại đã dần ổn định.
Theo các chuyên gia thuộc Hội đồng An toàn Sét Quốc gia Mỹ, đa số nạn nhân bị sét đánh có thể sống sót, nhưng thường phải đối mặt với nhiều di chứng lâu dài như tổn thương thần kinh, mất trí nhớ, đau mãn tính hoặc rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD).
Trong lịch sử từng ghi nhận nhiều trường hợp đặc biệt tương tự. Nổi tiếng nhất là Roy Sullivan nhân viên kiểm lâm người Mỹ người từng bị sét đánh tới 7 lần trong giai đoạn 1942-1977 và được Kỷ lục Guinness Thế giới công nhận là người bị sét đánh nhiều lần nhất thế giới.
Sét là hiện tượng thiên nhiên nguy hiểm có thể gây thương tích nghiêm trọng, thậm chí cướp đi tính mạng chỉ trong tích tắc. Các chuyên gia khuyến cáo, để giảm nguy cơ bị sét đánh, mọi người cần tránh xa vùng nước, hạn chế sử dụng thiết bị điện và nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn khi có giông bão.
Theo chuyên gia sức khỏe cộng đồng Adewale Adebanjo tại Nigeria, sét là luồng phóng điện xảy ra giữa khí quyển và mặt đất. Hiện tượng này có thể gây nguy hiểm cả ngoài trời lẫn trong nhà nếu không thực hiện đúng các biện pháp an toàn.
Tia sét có nhiệt độ cực cao, thậm chí nóng gấp khoảng 5 lần bề mặt Mặt Trời. Nhiệt lượng khổng lồ khiến không khí xung quanh giãn nở đột ngột, tạo ra tiếng sấm mà con người thường nghe thấy ngay sau ánh chớp.
Dù nguy cơ tử vong do sét đánh không quá cao, nhiều nạn nhân sống sót vẫn phải chịu các di chứng kéo dài như tổn thương thần kinh, suy giảm thị lực, mất thính lực hoặc các vấn đề tim mạch.
“Bị sét đánh có thể ảnh hưởng đến võng mạc, gây đục thủy tinh thể. Với người mắc bệnh tăng huyết áp, nguy cơ ngừng tim và tử vong cũng cao hơn,” ông Adebanjo cho biết.
Dưới đây là những biện pháp giúp hạn chế nguy cơ bị sét đánh trong mùa mưa giông:
Nên tránh xa ao hồ, sông suối và bể bơi
Nước là môi trường dẫn điện rất tốt, vì vậy các khu vực như sông, hồ, bể bơi hoặc thậm chí những vũng nước lớn đều tiềm ẩn nguy cơ nguy hiểm khi có sét. Theo nhà địa chất học Micheal Okere nước mưa chứa nhiều ion và tạp chất nên khả năng dẫn điện cao hơn nhiều so với nước cất. Vì vậy, đứng dưới nước hoặc gần vùng nước khi trời giông bão là điều cần tránh tuyệt đối.
Hạn chế sử dụng thiết bị điện
Trong lúc có giông sét, mọi người nên hạn chế chạm vào các thiết bị điện như tivi, máy tính, điện thoại cắm sạc hay đồ gia dụng. Bên cạnh đó, các chuyên gia khuyến nghị nên rút phích cắm thiết bị điện khỏi nguồn để giảm nguy cơ bị điện giật hoặc hư hỏng do sét lan truyền qua hệ thống điện.
Không trú mưa dưới cây cao
Sét thường có xu hướng đánh vào các vật thể cao và đơn lẻ. Vì vậy, đứng dưới cây lớn hoặc gần các cụm cây cao trong cơn giông có thể khiến nguy cơ bị sét đánh tăng lên đáng kể.
Lắp đặt cột thu lôi cho nhà ở
Cột thu lôi là thiết bị giúp dẫn dòng điện từ tia sét xuống đất an toàn, hạn chế nguy cơ sét đánh trực tiếp vào công trình. Dù không thể ngăn sét xuất hiện, hệ thống chống sét có thể giúp giảm thiểu thiệt hại cho nhà cửa và con người.
Nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), phần lớn các trường hợp bị sét đánh xảy ra khi con người đang hoạt động ngoài trời. Lưu ý, khi xuất hiện mưa giông, mọi người nên nhanh chóng di chuyển vào nhà kiên cố hoặc ô tô có mui kín. Nếu đang lái xe, cần kéo kín cửa sổ để hạn chế nguy cơ bị ảnh hưởng bởi sét.
Những cuộc hôn nhân chênh lệch tuổi tác thường khó tránh khỏi ánh nhìn tò mò và hoài nghi từ dư luận. Cặp đôi Gracen và Kevin cũng không ngoại lệ khi khoảng cách 34 năm giữa họ liên tục trở thành chủ đề bàn tán. Tuy nhiên, điều khiến câu chuyện của họ gây tranh cãi hơn cả lại là 4 nguyên tắc sống chung được gọi là "không thể thỏa hiệp".
Gracen Greagan, 26 tuổi, và chồng là Kevin Greagan, 60 tuổi, sống tại bang Nam Carolina (Mỹ), đang trở thành tâm điểm bàn luận trên mạng xã hội sau khi chia sẻ những nguyên tắc họ áp dụng trong hôn nhân.
Trong đoạn video ghi lại tại căn nhà ven hồ ở Greenville, cặp đôi kể về 4 quy tắc giúp họ duy trì cuộc sống vợ chồng hạnh phúc, dù chênh lệch tuổi tác tới 34 năm.
Nguyên tắc đầu tiên là cùng cầu nguyện mỗi ngày. Với Gracen và Kevin, đây là việc cuối cùng họ làm trước khi đi ngủ. Gracen cho rằng, dù mỗi người có tín ngưỡng khác nhau, việc dành thời gian để biết ơn và kết nối tinh thần luôn mang lại sự cân bằng trong cuộc sống.
Quy tắc thứ hai gây nhiều tranh cãi nhất: cả hai không uống rượu nếu không ở cạnh nhau. Kevin giải thích rằng việc say xỉn có thể dẫn đến những tình huống ngoài ý muốn, vì vậy họ tự nguyện đặt ra giới hạn này như một cách bảo vệ mối quan hệ.
"Chúng tôi không xem đó là sự kiểm soát, mà là cam kết dành cho nhau", Kevin nói.
Dù hơn vợ tới 34 tuổi, Kevin vẫn khiến nhiều người bất ngờ bởi cách yêu chiều và chăm sóc bạn đời.
Nguyên tắc thứ ba là vẫn giữ sự tử tế ngay cả khi đang giận nhau. Theo Kevin, mâu thuẫn là điều khó tránh khỏi trong hôn nhân, nhưng điều quan trọng là không để cơn nóng giận làm mất đi sự quan tâm và tôn trọng dành cho đối phương.
Ông cho rằng đôi khi chỉ một hành động nhỏ, như xoa đầu hay hỏi han lúc đang cãi vã, cũng đủ để nhắc cả hai rằng họ vẫn yêu thương nhau.
Quy tắc cuối cùng là không so đo thiệt hơn trong cuộc sống hôn nhân. Gracen chia sẻ cô từng được cha khuyên rằng hôn nhân không phải là mối quan hệ "50-50", nơi mỗi người đều cố cân đong xem ai hy sinh nhiều hơn. Thay vào đó, điều quan trọng là cả hai cùng nỗ lực hết sức vì gia đình.
Kevin cũng cho rằng việc âm thầm ghi nhớ những lần cảm thấy bản thân bị đối xử không công bằng chỉ khiến khoảng cách vợ chồng ngày càng lớn. Theo ông, các cặp đôi nên thẳng thắn chia sẻ để cùng tháo gỡ vấn đề thay vì giữ trong lòng.
Điều thú vị sau khi đăng tải, đoạn video nhanh chóng thu hút hàng triệu lượt xem cùng nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều người cho rằng các nguyên tắc của cặp đôi quá nghiêm khắc, đặc biệt là quy định không uống rượu khi thiếu vắng bạn đời. Một số ý kiến nhận xét điều đó thể hiện sự thiếu tin tưởng hoặc thiếu tự chủ trong mối quan hệ.
Bên cạnh đó, khoảng cách tuổi tác giữa Gracen và Kevin cũng trở thành đề tài gây tranh cãi. Không ít bình luận hoài nghi động cơ kết hôn của Gracen, trong khi số khác lại cho rằng việc người ngoài phán xét cuộc sống cá nhân của họ là không cần thiết.
Chuyên gia quan hệ Beck Thompson, huấn luyện viên tại Relationship Circle, nhận định rằng bản thân những nguyên tắc của cặp đôi không có gì tiêu cực.
Theo bà, việc cùng cầu nguyện, duy trì sự tử tế khi xảy ra mâu thuẫn hay không tính toán thiệt hơn đều là những yếu tố tích cực trong hôn nhân.
Tuy nhiên, bà cho rằng cách gọi đó là những "quy tắc không thể thương lượng" có thể khiến mối quan hệ trở nên cứng nhắc.
"Khi một mối quan hệ được xây dựng quá nhiều trên các nguyên tắc bắt buộc, nó dễ chuyển từ sự kết nối sang cảm giác phải tuân thủ", bà nói.
Dù vậy, chuyên gia này cũng nhấn mạnh rằng chênh lệch tuổi tác không tự động đồng nghĩa với một mối quan hệ thiếu lành mạnh, miễn là cả hai đều trưởng thành và tự nguyện lựa chọn gắn bó với nhau.
Trước những ý kiến trái chiều, Gracen cho biết cô và chồng không quá bận tâm đến sự phán xét từ bên ngoài.
"Điều quan trọng nhất là chúng tôi hạnh phúc với những gì cả hai cùng lựa chọn", cô nói.
Sau 15 tháng ly thân và 6 tháng hoàn tất thủ tục ly hôn, David McCready bắt đầu nhịp sống mới. Theo quy định, anh được gặp hai con gái (5 tuổi và 10 tuổi) 4 đêm trong mỗi hai tuần.
Theo dữ liệu thống kê tại Anh, khoảng 1/3 đến 50% các cuộc hôn nhân kết thúc bằng việc chia tay, và David là một trong số đó.
Anh so sánh cú sốc hậu ly hôn với việc mất việc làm. David nói tâm trí luôn hướng về những điều đã mất dù biết cuộc hôn nhân đó vốn không hạnh phúc. Nỗi đau của anh là các con gọi "nhà của bố" thay vì "nhà mình" như trước kia.
Sự trống trải thể hiện rõ nhất mỗi khi anh trở về nhà sau chuyến công tác. Căn hộ tĩnh lặng, lò sưởi tắt và những chiếc giường của con được gấp gọn chờ đến kỳ thăm nuôi. David kể, có những đêm anh vô thức đi bộ về phía ngôi nhà cũ, đứng nhìn cửa sổ sáng đèn nơi các con đang ở và tự nói lời "chúc ngủ ngon" trước khi quay về.
Ngược lại, vào những ngày con sang ở cùng, căn hộ trở nên náo nhiệt. Anh phải chạy máy rửa bát liên tục và dọn dẹp đồ ăn thừa của trẻ. Khi đọc sách cho con trước khi ngủ, anh nhận ra phần lớn sách thiếu nhi thường tôn vinh người mẹ là nhân vật trung tâm.
David nói anh đang học cách chấp nhận sự thật này. Hiện anh và vợ cũ duy trì mối quan hệ hòa bình để cùng nuôi dạy con.
Trong căn hộ của mình, David luôn mở cửa phòng ngủ của các con ngay cả khi chúng không ở đó. Anh cho biết việc đóng cửa tạo cảm giác chia cắt mà anh chưa sẵn sàng đối mặt. Người cha này kể rằng nỗi buồn thường ập đến vào những khoảnh khắc bình thường, như lúc anh đang nấu ăn một mình mà không có tiếng trẻ con luyên thuyên trong bếp.
Tuy nhiên, người cha nhận thấy các con có khả năng thích nghi tốt. Chúng nắm bắt nhanh các quy tắc sống ở hai ngôi nhà khác nhau. Để giảm bớt sự nặng nề khi chia tay sau mỗi kỳ thăm nuôi, ba bố con tự tạo ra truyền thống nhảy múa cùng nhau vào đêm cuối cùng.
David cho biết sau khi trải qua đổ vỡ, anh mới hiểu giá trị của sự ồn ào trong một gia đình. "Bạn không thực sự hiểu tình yêu là gì cho đến khi nhận ra mọi thứ quan trọng nhất chỉ cách 6 phút đi bộ, nhưng lại rất xa xôi", anh nói.
Theo các chuyên gia tâm lý học, cảm giác của David điển hình cho "Hội chứng căn nhà trống" (Empty House Syndrome) - một dạng chấn thương cảm xúc phổ biến ở nam giới sau ly hôn.
Khác với "Hội chứng tổ chim trống" (Empty Nest Syndrome) diễn ra từ từ khi con cái trưởng thành và tự lập, sự trống trải sau ly hôn thường ập đến đột ngột. Việc đánh mất không khí gia đình và thói quen chăm sóc con cái mỗi ngày dễ khiến những người cha rơi vào trạng thái mất phương hướng và khủng hoảng vai trò.
Các chuyên gia đánh giá, sự tĩnh lặng của không gian sống trong giai đoạn này thường khuếch đại cảm giác cô đơn và mất mát, đòi hỏi người trong cuộc phải trải qua một quá trình dài để học cách chấp nhận, sắp xếp lại cảm xúc và tái thiết nhịp sống độc lập.
Hành trình Đỏ lần thứ XIV do Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương và Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia vận động hiến máu tình nguyện chủ trì, phối hợp với Công ty cổ phần VTVCorp, các trung tâm truyền máu, ban chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện - Hội Chữ thập đỏ 32 tỉnh, thành tổ chức.
Chương trình sẽ diễn ra trong tháng 6 và tháng 7 năm nay, dự kiến chính thức khai mạc toàn quốc tại TP.HCM vào ngày 9 đến 12-6.
Hành trình Đỏ năm nay đặt mục tiêu tiếp nhận 120.000 đơn vị máu (25.000 đơn vị máu tại các ngày hội chính, và 95.000 đơn vị máu tại các ngày hưởng ứng).
PGS.TS Nguyễn Hà Thanh, Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, Trưởng ban tổ chức Hành trình Đỏ - chia sẻ hơn một thập kỷ qua, Hành trình Đỏ đã tiếp nhận trên hơn 1 triệu đơn vị máu, góp phần thay đổi nhận thức của hàng triệu người dân về hiến máu tình nguyện, từng bước khắc phục tình trạng khan hiếm máu vào dịp hè.
"Đây là cơ hội để các trung tâm truyền máu và ngành y tế địa phương nâng cao năng lực tổ chức, phối hợp hiệu quả các chương trình hiến máu quy mô lớn… Đặc biệt chương trình đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần nhân ái, tình nghĩa đồng bào, tiếp nối và lan tỏa truyền thống tương thân tương ái tốt đẹp của dân tộc Việt Nam chúng ta", ông Thanh bày tỏ.
Ông Thanh nói thêm Hành trình Đỏ còn góp phần tăng cường công tác điều phối máu giữa các địa phương, xây dựng và đào tạo lực lượng tình nguyện viên tại chỗ, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động hiến máu trong cộng đồng.
Đại diện đơn vị sẽ đăng cai lễ khai mạc toàn quốc, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ TP.HCM Nguyễn Minh Nhựt cho biết sau sáp nhập có 168 phường, xã, đặc khu, việc vận động hiến máu gặp một số khó khăn, nhưng TP.HCM vẫn quyết tâm tổ chức tốt lễ khai mạc và ngày hội hiến máu sắp tới.
