Chiều 4/5, TAND TpHCM mở phiên xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Phạm Nhật Vinh (49 tuổi, cựu Thành viên HĐQT Công ty Sadeco – công ty con của Công ty Tân Thuận IPC, 100% vốn Nhà nước; kiêm Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần đầu tư và Phát triển Nguyễn Kim – Công ty Nguyễn Kim) về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Bị cáo Phạm Nhất Vinh là « mắt xích” quan trọng trong vụ bán rẻ 9 triệu cổ phần của Sadeco trong đại án xảy ra tại Công ty Tân Thuận (IPC) và các đơn vị liên quan,
Liên quan đến sai phạm này, trước đó ông Tề Trí Dũng (cựu Tổng giám đốc IPC); Tất Thành Cang cùng nhiều đồng phạm đã bị xét xử và bị tuyên án. Riêng ông Vinh bỏ trốn nên bị Công an Tp.HCM truy nã, tạm đình chỉ điều tra vụ án và bị can.
Đến ngày 24/11/2025, cơ quan điều tra phục hồi điều tra vụ án, bị can đối với Phạm Nhật Vinh. Ngày 30/12/2025, bị can Phạm Nhật Vịnh đầu thú.
Theo nội dung vụ án, IPC là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, góp vốn và nắm quyền chi phối tại Sadeco với tỉ lệ 74,8%.
Năm 2015, trong đề án tái cơ cấu, UBND Tp.HCM yêu cầu IPC không được giảm thêm tỉ lệ sở hữu vốn.
Tuy nhiên, IPC đã không thực hiện yêu cầu, giảm tỉ lệ sở hữu vốn tại Sadeco từ 44% xuống chỉ còn 28,8% thông qua phát hành cổ phiếu cho Công ty Nguyễn Kim không qua đấu giá.
Cụ thể, ngày 10/11/2016, Công ty Nguyễn Kim có văn bản đề xuất tham gia mua cổ phần để trở thành cổ đông chiến lược của Sadeco và sau đó được dàn lãnh đạo IPC biểu quyết thông qua với tỉ lệ 100%.
Ngày 16/5/2017, bị cáo Tất Thành Cang có bút phê ký “Đồng ý” vào Tờ trình 1148-TTr ngày 28/4/2017 của Văn phòng Thành ủy Tp.HCM với giá phát hành cổ phần được xác định là 40.000 đồng/cổ phần cho một cổ đông chiến lược là sai theo quy định tại Điều 125 và điểm d khoản 2 Điều 149 Luật Doanh nghiệp.
Ngày 18/5/2017, Văn phòng Thành ủy có Thông báo 495-TB/VPTU do nguyên Phó Bí thư thường trực Thành ủy Tp.HCM Tất Thành Cang ký, truyền đạt ý kiến chỉ đạo “chấp thuận chủ trương phương án phát hành cổ phần cho cổ đông chiến lược để tăng vốn điều lệ tại Sadeco”.
Bị cáo Tất Thành Cang biết rõ việc phát hành cổ phần phải thực hiện đấu giá, thẩm định giá theo Điều 38 Nghị định 91/2015 của Chính phủ, nhưng không chỉ đạo Văn phòng Thành ủy, người đại diện vốn có ý kiến về việc đấu giá, thẩm định giá theo quy định.
Ngày 19/10/2017, Công ty Nguyễn Kim chuyển thanh toán cho Sadeco 360 tỷ đồng là số tiền mà công ty này mua cổ phiếu của Sadeco. Tuy nhiên, số tiền này không được dùng để tăng vốn điều lệ, mà Sadeco đã gửi vào ngân hàng với kỳ hạn 18 tháng để lấy lãi.
Sau khi phát hành cổ phần cho cổ đông chiến lược, tỉ lệ sở hữu của nhóm cổ đông Nhà nước tại Sadeco giảm từ 62,8% xuống chỉ còn 41% (trong đó tỉ lệ sở hữu vốn của IPC từ 44% giảm xuống chỉ còn 28,5%). Trong khi cổ đông chiến lược của Sadeco là Công ty Nguyễn Kim chiếm hơn 54% vốn điều lệ.
Ngày 14/8/2018, Sadeco họp Đại hội cổ đông thống nhất giao HĐQT đàm phán với Công ty Nguyễn Kim để hủy hợp đồng hợp tác đầu tư.
Ngày 17/10/2019, Sadeco ký thỏa thuận chấm dứt hợp đồng với đối tác với Công ty Nguyễn Kim, hoàn trả lại cho Công ty Nguyễn Kim 360 tỷ đồng, còn Sadeco được nhận lại 9 triệu cổ phần.
Cáo trạng xác định, bị cáo Tề Trí Dũng đóng vai trò chủ mưu, đã lợi dụng chức vụ quyền hạn thực hiện một số hành vi phạm tội, gây thiệt hại cho Sadeco 1.103 tỷ đồng.
Bị cáo Tất Thành Cang phải chịu trách nhiệm đối với số tiền thất thoát, thiệt hại tương ứng với phần sở hữu của Văn phòng Thành ủy Tp.HCM tại Sadeco (16,7%) là 184 tỷ đồng.
Dù hậu quả của vụ án đã được khắc phục, nhưng do hành vi phạm tội của Tất Thành Cang và đồng phạm đã hoàn thành nên việc truy tố là có căn cứ.
Ngoài các hành vi nêu trên, các bị cáo Tề Trí Dũng, Hồ Thị Thanh Phúc, Đỗ Công Hiệp còn vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí trong việc chi tiền của Công ty Sadeco cho nhiều cá nhân không thuộc diện đi du lịch nước ngoài, nhưng vẫn đi dưới danh nghĩa “tham quan, khảo sát, học tập” trái quy định, gây thiệt hại cho Công ty Sadeco gần 3,6 tỷ đồng. Trong đó, thiệt hại vốn Nhà nước gần 2,2 tỷ đồng.
Tề Trí Dũng và một số bị cáo còn có hành vi tham ô tài sản qua việc chi tiền thù lao, quỹ khen thưởng với số tiền chiếm hưởng, tham ô là hơn 4,7 tỷ đồng.
Về sai phạm của bị cáo Phạm Nhật Vinh, cáo trạng nêu rõ, ngày 01/6/2017, Phạm Nhật Vinh bắt đầu làm việc tại Công ty Nguyễn Kim, giữ chức vụ Phó Tổng Giám đốc.
Thời điểm này, Phạm Nhật Vinh được 3 cá nhân gồm bà Nguyễn Thị Ánh Phượng, bà Nguyễn Thị Ánh Tuyết và bà Nguyễn Thị Hương là những người đang sở hữu tổng cộng 5.235.683 cổ phần, tương đương 30,8% vốn điều lệ của Công ty Sadeco đề cử tham gia HĐQT của Công ty Sadeco.
Ngày 29/6/2017, tại Đại hội đồng cổ đông của Công ty Sadeco sau khi thảo luận Đại hội đã biểu quyết và thống nhất thông qua việc Phạm Nhật Vinh tham gia HĐQT Công ty Sadeco theo Nghị quyết số 01/2017/NQ-ĐHĐCĐ- NSG.17 ngày 29/6/2017.
Ngày 02/8/2017, HĐQT của Công ty Sadeco tiến hành họp chọn cổ đông chiến lược để phát hành cổ phiếu và giá bán cổ phiếu theo như Nghị quyết của Đại hội cổ đông. Tại cuộc họp trên, sau khi đưa ra phương án chọn Công ty Nguyễn Kim là cổ đông chiến lược để phát hành 09 triệu cổ phiếu và giá bán là 40.000 đồng/cổ phần, tất cả thành viên đã biểu quyết đồng ý với phương án trên.
Với vai trò là thành viên HĐQT của Công ty Sadeco, Phạm Nhật Vinh phải có trách nhiệm bảo đảm lợi ích hợp pháp tối đa của các cổ đông và của Công ty Sadeco nhưng Phạm Nhật Vinh đã thực hiện không đúng theo các quy định tại Luật Doanh nghiệp năm 2014, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp năm 2014 và Điều lệ Công ty Sadeco, đã có hành vi đồng phạm giúp sức, tham gia các cuộc họp của Hội đồng quản trị, thực hiện biểu quyết thông qua phương án chọn Công ty Nguyễn Kim là cổ đông chiến lược để Công ty Sadeco phát hành 09 triệu cổ phiếu với giá bán là 40.000 đồng/cổ phần mà không tiến hành đấu giá, thẩm định giá tài sản, dẫn đến gây thất thoát tài sản của Nhà nước số tiền gần 670 tỷ đồng (tương đương với 60,7% tỷ lệ vốn góp).
Ngày 9/5, các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Khánh Hòa khám nghiệm hiện trường, lấy lời khai người liên quan, điều tra nguyên nhân sự việc.
Nhân chứng sống phía trước căn nhà cho biết phát hiện sự việc lúc 8h nên trình báo cơ quan chức năng. Trước thời điểm công an đến, căn nhà đóng cửa, không có dấu hiệu bất thường.
Theo một số hàng xóm, chủ nhà là người phụ nữ có nhiều quan hệ xã hội. Hiện cơ quan chức năng chưa công bố danh tính hai nạn nhân.
Ngày 26/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Anh Kiên (18 tuổi, trú tại xã Yên Lập, tỉnh Phú Thọ) cùng Nguyễn Văn Tiền (34 tuổi, trú tại xã Vân Đình, Hà Nội) về tội Trộm cắp tài sản.
Theo tài liệu điều tra ban đầu, trong tháng 4, Kiên và Tiền bị cáo buộc đã thực hiện liên tiếp 4 vụ trộm cắp xe máy trên địa bàn phường Hà Đông, phường Thanh Liệt và xã Bình Minh.
Trước đó, ngày 25/4, Công an phường Hà Đông tiếp nhận tin báo của một cô gái về việc bị mất trộm chiếc xe máy Honda Wave màu xanh, biển kiểm soát 18D1-78xxx, tại khu vực số 99 ngõ 233 đường Chiến Thắng, phường Hà Đông.
Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Ban chỉ huy Công an phường Hà Đông đã triển khai lực lượng rà soát địa bàn, khoanh vùng các đối tượng nghi vấn.
Sau nhiều ngày mật phục, chiều 28/4, tổ công tác phát hiện Kiên và Tiền xuất hiện trên tuyến đường 18M - Mỗ Lao, phường Hà Đông, có nhiều biểu hiện nghi vấn nên kiểm tra hành chính.
Qua kiểm tra túi đeo chéo của Kiên, công an phát hiện nhiều dụng cụ như vam phá khóa, tay công, tô vít, cờ lê… Đây là những công cụ thường được các đối tượng trộm cắp sử dụng để phá khóa xe máy.
Tại cơ quan công an, trước các tài liệu, chứng cứ thu thập được, Kiên và Tiền thừa nhận hành vi phạm tội.
Theo công an, khi phát hiện xe để sơ hở, nhóm này chỉ mất chưa đầy một phút để bẻ khóa, nổ máy rồi tẩu thoát. Đáng chú ý, sau khi trộm được xe, Nguyễn Văn Tiền còn lên mạng xã hội tìm người mua thông qua các hội nhóm mua bán xe không giấy tờ.
Lực lượng chức năng xác định phương thức hoạt động của nhóm này không mới nhưng khá manh động, liều lĩnh.
Các đối tượng thường lợi dụng thời điểm đêm muộn hoặc rạng sáng, di chuyển qua nhiều khu đô thị, khu dân cư để tìm xe máy dựng sơ hở, không khóa càng hoặc thiếu thiết bị chống trộm. Khi phát hiện mục tiêu, một đối tượng trực tiếp xuống phá khóa, người còn lại ngồi trên xe cảnh giới, sẵn sàng bỏ chạy nếu bị phát hiện.
“Các đối tượng liên tục thay đổi địa bàn hoạt động, dùng xe vừa trộm được làm phương tiện gây án tiếp theo nên gây nhiều khó khăn cho công tác truy xét”, Trung úy Trần Việt Dũng, Phó trưởng Công an phường Hà Đông, cho biết.
Công an khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức tự bảo quản tài sản, không để xe ở nơi vắng vẻ, thiếu người trông coi; nên khóa càng, lắp thiết bị chống trộm và gửi xe tại các điểm trông giữ an toàn.
Khi phát hiện các đối tượng có biểu hiện nghi vấn hoặc xảy ra vụ việc liên quan đến an ninh trật tự, người dân cần nhanh chóng báo cho cơ quan công an gần nhất để kịp thời xử lý.
Dự thảo hồ sơ chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng, lấy ý kiến công khai đến hết ngày 7/5. Trong số các đề xuất có việc mở rộng phạm vi tội danh mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm, nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng hơn.
Dự thảo chưa nêu chi tiết danh sách các tội được đề xuất song gợi mở về các nhóm tội bao gồm: nhóm tội về thuế, lao động, tài chính và bảo hiểm. Thực tiễn cho thấy các sai phạm của doanh nghiệp trong lĩnh vực này thường có quy mô lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của hàng nghìn người lao động và ngân sách nhà nước.
Thứ hai là nhóm tội về xâm phạm sở hữu, cụ thể là tội Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Thứ ba, nhóm tội về quản lý đất đai. Do các vi phạm liên quan đến sử dụng đất đai của pháp nhân đang là điểm nóng nhưng Bộ luật Hình sự hiện hành còn bỏ ngỏ trách nhiệm hình sự đối với doanh nghiệp vi phạm.
Thứ tư là nhóm các tội phạm về tư pháp. Bộ Công an kiến nghị bổ sung hành vi "Không chấp hành bản án" vào diện pháp nhân phải chịu trách nhiệm.
Tại sao cần siết trách nhiệm hình sự với pháp nhân thương mại
Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của doanh nghiệp bao gồm 33 tội danh, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực kinh tế và môi trường, như bảng dưới.
Báo cáo tổng kết thi hành pháp luật của Bộ Công an chỉ rõ: 8 năm qua, cả nước chỉ khởi tố 16 vụ đối với pháp nhân thương mại phạm tội, chiếm tỷ lệ "siêu nhỏ" - 0,0023% trên tổng số hơn 688.000 vụ án hình sự.
Nguyên nhân dẫn đến số vụ án pháp nhân bị xét xử rất thấp, được xác định do quy định hiện hành còn quá hẹp và chưa rõ ràng, khiến các cơ quan tố tụng lúng túng trong áp dụng. Điều này dẫn đến "đa số các trường hợp chỉ xử lý vi phạm hành chính" mà không bị xử lý hình sự, dù tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi là rất cao.
Thực tế này cho thấy hệ thống chế tài hiện tại chưa đủ sức răn đe đối với những doanh nghiệp cố tình vi phạm để trục lợi.
Bộ Công an cho rằng cơ chế siết trách nhiệm hình sự với pháo nhân thay vì chỉ phạt hành chính, sẽ mang lại nhiều lợi ích trong thu hồi tài sản. Do tài sản của pháp nhân thường lớn hơn cá nhân rất nhiều.
Đây là một so sánh thực tế quan trọng, bởi trong nhiều vụ án kinh tế nghìn tỷ, việc chỉ phạt tù cá nhân lãnh đạo mà không thể tước đi nguồn lực tài chính bất chính của chính doanh nghiệp đó là một sự thiếu sót lớn. Hơn nữa, chính sách này giúp "xác định rõ ranh giới giữa lỗi của cá nhân lãnh đạo và lỗi của doanh nghiệp".
Quy định hiện hành tại Điều 75 Bộ luật Hình sự cho phép việc pháp nhân chịu trách nhiệm hình sự không loại trừ trách nhiệm hình sự của cá nhân.
Sự tách bạch này bảo vệ những cá nhân thực hiện đúng chức trách, đồng thời ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp lấy cá nhân ra làm "bình phong" để né tránh trách nhiệm tài chính của tổ chức.
Tạo sân chơi minh bạch cho doanh nghiệp chân chính
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, việc mở rộng trách nhiệm hình sự không nên được nhìn nhận như một rào cản, mà là một cơ chế bảo vệ. Dự thảo đánh giá chính sách này sẽ góp phần "loại bỏ các doanh nghiệp dùng thủ đoạn phi pháp để trục lợi, tạo sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp chân chính".
Những doanh nghiệp tuân thủ tốt luật pháp về lao động, bảo hiểm, môi trường sẽ không còn phải chịu sự cạnh tranh bất bình đẳng từ những đối tượng sẵn sàng "phá rào" để giảm chi phí sản xuất.
Tất nhiên, thách thức đi kèm là không nhỏ. Doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với việc "tăng chi phí tuân thủ", đòi hỏi phải hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro pháp lý chặt chẽ hơn.
Tuy nhiên, đây là cái giá cần thiết cho một nền kinh tế thị trường hiện đại, minh bạch, tuân thủ luật pháp.
Tại lần sửa đổi gần nhất, tháng 7/2025, Bộ Công an cũng từng đề xuất bổ sung 35 tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự. Trong đó có các hành vi tham nhũng như: Tham ô tài sản (Điều 353), Nhận hối lộ (Điều 354), Đưa hối lộ (Điều 364), Môi giới hối lộ (Điều 365), Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi (Điều 358) và 7 tội liên quan đến hành vi về ma túy; Ngoài ra có tội mua bán người, làm giả tài liệu trong hồ sơ chào bán, niêm yết chứng khoán, gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế... Song đề xuất không được thông qua.