Với mặt tiền được trang trí bằng các cột, bệ đỡ và tượng khổng lồ theo phong cách La Mã, nhà ga xe lửa chính của Milan (Stazione di Milano Centrale), một trong những nhà ga lớn nhất châu Âu, thứ hai ở Italy, là một điểm tham quan du lịch. Điểm đến kết nối hơn 20 sân ga khác, được khánh thành vào năm 1931.
Nhà ga từng xuất hiện trong màn giới thiệu Thế vận hội Mùa đông Milano-Cortina 2026 đầu năm nay. Đến đây, du khách sẽ nhìn thấy các tấm áp phích treo khắp nơi với dòng chữ L’emozione di essere italiani – niềm tự hào khi được là người Italy.
Tuy nhiên, công trình cũng đại diện cho một khía cạnh khác, ít hào nhoáng hơn. Nhà ga là một trong những công trình nổi tiếng của đất nước được hoàn thành dưới thời phát xít, nhiều lần được chỉnh sửa để bổ sung các biểu tượng của chế độ độc tài Benito Mussolini.
Bên dưới khu vực phục vụ hành khách chính của trung tâm là một sân ga bí mật từng được sử dụng cho những mục đích khác nhau trong Thế chiến II (1939-1945).
Ẩn giấu suốt nhiều thế hệ, Binario 21, Sân ga số 21 là khu vực ngầm nơi quân Đức Quốc xã cùng đồng minh đã đưa người Do Thái và các đối thủ chính trị lên đường tới các trại tử thần thời Thế chiến II. Sự thật đen tối này phải đến năm 1994, được các nhà nghiên cứu phát hiện ra. Ngay cả ngày nay, hơn 320.000 hành khách đi qua ga Stazione Centrale mỗi ngày hầu như không biết về lịch sử gây sốc này.
Hiện không gian đã được chuyển đổi thành Memoriale della Shoah di Milano – đài tưởng niệm Holocaust (Đài tưởng niệm thảm họa) của thành phố. Du khách có thể đi dọc theo những sân ga bí mật, bước vào các toa chở hàng mà phe phát xít từng cải tạo để vận chuyển người, đồng thời lắng nghe những lời chứng ám ảnh của các nạn nhân sống sót sau Holocaust. Tất cả diễn ra trong khi phía trên đầu họ vẫn vang lên tiếng phanh rít và tiếng tàu lửa rung chuyển trên đường ray.
Khi Stazione Centrale mở cửa vào năm 1931, Mussolini đang ở đỉnh cao quyền lực sau 9 năm lên nắm quyền, theo Vanda Wilcox, giáo sư lịch sử châu Âu hiện đại tại Đại học John Cabot ở Rome, Italy.
Italy tham gia Thế chiến II cùng phe Đức Quốc xã vào ngày 10/6/1940. Ba năm sau, Mussolini bị lật đổ, nước này ký hiệp định đình chiến với phe Đồng minh vào tháng 9/1943.
Đáp trả động thái đó, Đức Quốc xã xâm lược đồng minh cũ, chiếm đóng miền bắc và miền trung Italy. Chính quyền Đức dựng lại Mussolini làm lãnh đạo một nhà nước bù nhìn mang tên Repubblica Sociale Italiana (RSI), đặt trụ sở tại hồ Garda và trên danh nghĩa cai trị phần lớn miền bắc Italy.
Chủ nghĩa phát xít Italy từ lâu đã nhuốm màu bài Do Thái với Bộ luật Chủng tộc năm 1938 của Mussolini đã tước bỏ các quyền công dân của người Do Thái. Đức Quốc xã, với sự hỗ trợ của RSI, đã biến khu vực rộng gần 8.000 m2 này từ nơi xử lý thư tín và hàng hóa thành nơi “xử lý” con người.
Quá trình phần lớn được tiến hành bí mật, với các cuộc trục xuất diễn ra vào ban đêm. “Các xe tải sẽ chạy vào khu vực tiền sảnh”, Milena Santerini, chính trị gia kiêm Phó chủ tịch Quỹ Memoriale della Shoah di Milano, cho biết.
Không chỉ người Do Thái bị đưa tới cái chết. Các đối thủ chính trị và bất kỳ ai chống lại Đức Quốc xã đều bị đưa qua Milano Centrale. Nhiều người trong số đó là công nhân nhà máy từ chối sản xuất vũ khí cho quân chiếm đóng Đức. Họ bị trục xuất hàng loạt tới Mauthausen, trại lao động khổ sai ở Áo, nơi rất nhiều người bị bóc lột tới chết, theo Colacicco.
Rất ít hồ sơ còn sót lại từ giai đoạn đó, và chưa từng có ai tham gia vào các cuộc trục xuất đứng ra làm chứng về những gì đã xảy ra dưới lòng nhà ga, khiến việc xác định tổng số người bị đưa đi trở nên vô cùng khó khăn, Colacicco cho biết.
Hiện chỉ còn hai danh sách hành khách, thuộc hai đoàn tàu đầu tiên rời Milan tới Auschwitz vào tháng 12/1943 và tháng 1/1944. Trong danh sách có 774 cái tên, nhưng chỉ 27 người sống sót. Tổng cộng, theo Colacicco, đã có hơn 20 đoàn tàu rời khỏi nhà ga và các nghiên cứu mới cho thấy hai danh sách đầu tiên đó thậm chí còn chưa đầy đủ.
Những người bị trục xuất bị nhồi nhét vào các toa tàu gỗ vốn trước đó dùng để chở hàng hóa, thậm chí cả gia súc. Mỗi toa bị ép chứa từ 60 đến 80 người, chật tới mức họ không thể ngồi xuống. Trong khi đó, nếu dùng để vận chuyển ngựa, mỗi toa chỉ được phép chở tối đa sáu con.
“Không có cửa sổ, không có nhà vệ sinh, không có thức ăn hay nước uống. Hành trình dài 1.250 km tới Auschwitz kéo dài suốt bảy ngày. Thật khó để tưởng tượng những gì họ đã phải trải qua”, Santerini nói.
Một số đoàn tàu thậm chí còn đi về phía đông nam tới Fossoli, trại tập trung dành cho người Do Thái ở vùng Emilia Romagna, trước khi quay ngược lên phía bắc tới Auschwitz, đôi khi là để gom thêm người, đôi khi vì lý do kỹ thuật hoặc vì Auschwitz đã quá tải.
Việc quân Đồng minh tiến vào Milan và giải phóng Italy vào tháng 4/1945 đã chấm dứt các đoàn tàu tử thần. Những người tham gia vào hoạt động trục xuất đều giữ im lặng, còn phần lớn nạn nhân đã bị sát hại. Những người sống sót kể rằng họ bị ép bước vào một nơi giống như “hang động” rồi bị nhốt lên các toa tàu. Họ cũng nhớ tới một chuyển động kỳ lạ – cảm giác như bị nâng lên cao trước khi đoàn tàu lăn bánh.
Một trong những lời chứng quan trọng nhất đến từ Liliana Segre, người bị đưa tới Auschwitz cùng cha vào ngày 30/1/1944. Khi đó bà mới 13 tuổi và là người duy nhất trong gia đình sống sót. Nay ở tuổi 95, bà được bổ nhiệm làm “thượng nghị sĩ trọn đời” của Italy vào năm 2018.
Khu vực này được mở cửa cho công chúng vào năm 2013. Đây là địa điểm duy nhất liên quan tới các cuộc trục xuất của Đức Quốc xã còn được bảo tồn nguyên vẹn.
Ngày nay, du khách bước vào theo chính con đường mà các đoàn tàu tử thần từng đi qua. Hai sân ga ngầm nguyên bản vẫn được giữ nguyên. Trên một sân ga là những toa tàu cổ; sân ga còn lại để trống. Trên bức tường phía sau là tên của 774 người trong danh sách hành khách của hai đoàn tàu đầu tiên.
“Điều đó cho thấy đằng sau những con số là những con người có thật”, Santerini nói.
Colacicco cho rằng đây là một địa điểm đặc biệt quan trọng đối với người dân địa phương, là cơ hội để nhìn lại quá khứ của chính họ, người dân Italy, bởi sau 80 năm, con người phần nào đã lãng quên những gì từng xảy ra.
Ngày 7.5, tại khu vực bến tàu Mỹ Tho, chính quyền địa phương đã tổ chức đón tiếp đoàn với múa lân, tặng quà và giao lưu văn hóa. Ông Hùng cho rằng đây là tín hiệu tích cực bởi trước nay khách Indonesia đến Mỹ Tho chưa nhiều, đặc biệt là những đoàn quy mô lớn. Đây có thể nói là đoàn đầu tiên có số lượng lớn đến trải nghiệm miền Tây.
Theo ông Hùng, khách Indonesia có nhiều nét tương đồng với người Việt về văn hóa sông nước vì tại Indonesia cũng có những vùng như Malacca hay Kalimantan. Tuy nhiên, khi đến miền Tây, du khách vẫn thích thú với trải nghiệm trên sông Mekong, đời sống miệt vườn và sự thân thiện của người dân địa phương.
Đặc biệt, nhiều du khách tỏ ra thích thú với các loại trái cây Việt Nam, nhất là sầu riêng. "Khách Indonesia rất mê sầu riêng. Giá sầu riêng ở Việt Nam chỉ khoảng 50.000 đồng/kg nên họ thấy rất rẻ, có khách mua cả triệu đồng", ông Hùng nói.
Khi xuống tàu tham quan sông Mekong, mỗi du khách được mời uống nước dừa tươi, nghe hướng dẫn viên giới thiệu về đồng bằng sông Cửu Long, đời sống người dân miền Tây, câu chuyện sông nước và văn hóa địa phương. Ngoài trải nghiệm miệt vườn, khách Indonesia còn thích các hoạt động như đi thuyền, đạp xe, xe ngựa và tham quan lò kẹo dừa...
Sau khi quay lại TP.HCM, đoàn khách tiếp tục đi mua sắm tại chợ Bến Thành, Saigon Square và thưởng thức ẩm thực Việt Nam.
Theo ông Trần Xuân Hùng, Indonesia là thị trường rất tiềm năng với dân số hơn 280 triệu người, tầng lớp trung lưu tăng nhanh và nhu cầu du lịch nước ngoài ngày càng lớn. Việt Nam đang có nhiều lợi thế thu hút khách từ thị trường này như khoảng cách bay gần, đường bay thuận tiện, giá cả hợp lý và văn hóa tương đồng.
Các điểm đến được khách Indonesia yêu thích nhất hiện nay vẫn là Hà Nội, Sa Pa, Đà Nẵng, Hội An, Huế và Phú Quốc. Tuy nhiên, một trong những khó khăn lớn hiện nay là thiếu hướng dẫn viên tiếng Indonesia. Riêng đoàn này, doanh nghiệp phải sử dụng khoảng 15 hướng dẫn viên tiếng Indonesia, không chỉ biết ngoại ngữ mà còn phải có thẻ hướng dẫn viên, hiểu văn hóa Indonesia và biết tạo không khí vui vẻ cho đoàn.
Ông Hùng cho rằng, Indonesia sẽ là thị trường khách quốc tế đáng chú ý của du lịch Việt Nam trong thời gian tới, nhất là khi Việt Nam ngày càng có thêm nhiều sản phẩm du lịch mới, hạ tầng tốt và các công trình quy mô lớn. "Tôi đánh giá rất cao vai trò của các tập đoàn lớn trong việc phát triển du lịch Việt Nam. Không có Fansipan thì Sa Pa khó phát triển mạnh, không có Bà Nà Hills thì Đà Nẵng khó có sức hút như hiện nay, còn Phú Quốc cũng khó bứt phá nếu thiếu các dự án lớn", ông Hùng nói.
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết dạ yến hoàng cung sẽ được dàn dựng công phu nhằm tái hiện không khí yến tiệc hoàng gia xưa, kết hợp ẩm thực cung đình tinh tế với nghệ thuật biểu diễn truyền thống tại nhà hát Duyệt Thị Đường. Tại đây, du khách không chỉ thưởng thức các món ăn đặc trưng của Huế mà còn hòa mình vào không gian âm nhạc cung đình, nghi lễ và phong vị vương triều Nguyễn.
Dạ yến Hoàng cung phục vụ tối đa 130 khách tham dự mỗi đêm, giá vé khách tham gia 1,7 triệu đồng/người.
Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động của lễ hội mùa Hạ "Kinh thành tỏa sáng", diễn ra từ 24/4 đến 2/5/2026, phục vụ cộng đồng với nhiều hoạt động. Trước khi bước vào dạ tiệc, du khách sẽ được dẫn dắt qua hành trình trải nghiệm đêm hoàng cung từ Lễ đổi gác tại Ngọ Môn, hiệu ứng khai hỏa thần công, trình diễn ánh sáng 3D mapping, đến các màn múa cung nữ, tái hiện lễ thiết triều và thao diễn Kinh binh đầy khí thế.
Bên cạnh đó, không gian Điện Thái Hòa và khu vực phụ cận được mở rộng thành các điểm trải nghiệm như phiên chợ hoàng cung, trò chơi cung đình, trình diễn áo dài Huế kết hợp Hanbok, cùng các hoạt động công nghệ như thực tế ảo "Đi tìm Hoàng cung đã mất".
Riêng khu ẩm thực tại phủ Nội vụ mở cửa từ 17h30 mỗi ngày, với nhiều hình thức phục vụ. Đáng chú ý, các đêm 26, 28, 30/4 và 2/5 sẽ tổ chức buffet cung đình, trong khi các ngày còn lại phục vụ set menu và gọi món.
Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, với sự kết hợp giữa không gian di sản, nghệ thuật cung đình và trải nghiệm ẩm thực cao cấp, dạ yến hoàng cung tại nhà hát Duyệt Thị Đường được kỳ vọng trở thành điểm nhấn độc đáo, góp phần làm sống lại vẻ huy hoàng của hoàng cung Huế trong đời sống đương đại.
Sáng sớm 29-4, khi trời vừa hửng sáng, khu vực quảng trường tháp Nghinh Phong ở giữa 2 phường Tuy Hòa và Bình Kiến trở nên nhộn nhịp. Những quả khinh khí cầu nhiều màu sắc lần lượt được bơm khí, bay lên giữa không gian biển trời lúc bình minh, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, chụp ảnh.
Bay khinh khí cầu là một trong các hoạt động thuộc chương trình kích cầu du lịch dịp lễ 30-4, 1-5 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức, diễn ra từ ngày 28-4 đến 1-5 tại khu vực quảng trưởng Tháp Nghinh Phong.
Nhiều người dân địa phương bất ngờ khi lần đầu tiên chứng kiến khinh khí cầu xuất hiện ngay tại biểu tượng du lịch của khu vực phía đông tỉnh.
Bà Nguyễn Thị Hồng (37 tuổi, trú phường Tuy Hòa) chia sẻ: "Trước giờ tôi chỉ thấy khinh khí cầu trên tivi, nay tận mắt thấy ở Tuy Hòa nên dậy từ 5 giờ sáng ra đây xem và tranh thủ chụp hình kỷ niệm".
Theo kế hoạch được công bố, có 12 khinh khí cầu được bay lên, trong đó có 2 khinh khí cầu bay neo có thể chở khách và các khinh khí cầu còn lại sẽ trang trí tạo điểm check-in.
2 khinh khí cầu bay neo có đường kính 23m, cao 39m, có thể chở 12 người mỗi lượt bay. Thời gian bay dự kiến diễn ra vào buổi sáng từ 6h30 - 9h và buổi chiều từ 17h - 21h.
Để vận hành, đơn vị tổ chức bố trí 8 - 9 phi công và kỹ thuật viên khinh khí cầu, cùng khoảng 40 người hỗ trợ công tác vận hành.
Ông Lê Hoàng Phú, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk, cho hay hoạt động bay khinh khí cầu không chỉ mang tính trải nghiệm mà còn nhằm tạo sản phẩm du lịch mới, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương đến du khách trong và ngoài nước.
Theo ông Phú, 2 khinh khí cầu chính sẽ bay từ 4h30 đến 8h và từ 18h đến 21h, tuy nhiên khinh khí cầu bay phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, gió lặng mới có thể bay được. Vì vậy để phục vụ người dân, du khách; đơn vị tổ chức, vận hành khinh khí cầu trước mắt sẽ bố trí khinh khí cầu trang trí, bơm căng khí để du khách check-in, buổi tối sẽ lắp thêm đèn và phát nhạc cho khách đến tham quan, vui chơi.
Đại diện Công ty TNHH Sản xuất thương mại và dịch vụ Việt Drone (đơn vị tổ chức bay khinh khí cầu) cho hay sáng nay đã bay 2 khinh khí cầu chính từ 4h30 đến 7h30 sau đó hạ xuống. Theo kế hoạch trước đây sẽ bay đến 9h, nhưng sau đó đơn vị đã họp với Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh và lực lượng phòng không không quân thì được yêu cầu phải hạ trước 8h vì từ khung giờ này trở đi máy bay dân dụng hoạt động phải đảm bảo an toàn bay.
"Khinh khí cầu phụ thuộc rất lớn vào gió, trong khi buổi tối gió tại quảng trưởng rất lớn, khi đảm bảo điều kiện và thật sự an toàn chúng tôi mới cho bay 2 khinh khí cầu chính, trước ngày bay, giờ bay chúng tôi đều đo gió. Qua kết quả đo gió thì sáng ngày 1-5 gió lặng nhất", đại diện công ty nói.
