Bộ Tư pháp vừa công bố tài liệu thẩm định hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi). Dự thảo do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Luật hiện hành quy định thời hiệu thi hành bản án đối với người bị kết án chung thân hoặc tử hình là 20 năm.
Theo Bộ Công an, quy định trên đang gây khó khăn trong một số trường hợp, vì luật chưa quy định về việc khi hết thời hiệu thi hành bản án tử hình thì người bị kết án có được chuyển xuống tù chung thân hay không.
Để giải quyết bất cập, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi theo hướng nếu hết thời hiệu thi hành án thì hình phạt tử hình chuyển thành tù chung thân.
Góp ý về nội dung này, Văn phòng Chủ tịch nước cho rằng đề xuất trên chưa phù hợp với bản chất pháp lý của chế định thời hiệu.
Bởi lẽ thời hiệu là căn cứ chấm dứt quyền thi hành hình phạt của Nhà nước, không phải cơ chế chuyển đổi hình phạt. Cơ quan soạn thảo cân nhắc nên xây dựng theo quy định của bộ luật Hình sự năm 1999.
Phản hồi, Bộ Công an khẳng định quy định trường hợp hết thời hiệu thi hành án tử hình thì chuyển thành tù chung thân là cần thiết, nhằm xử lý khoảng trống, vướng mắc thực tiễn trong thi hành bản án tử hình.
Quan điểm về việc thời hiệu là căn cứ chấm dứt quyền thi hành hình phạt của Nhà nước là có cơ sở về mặt lý luận chung. Song, đối với hình phạt tử hình, cần có cơ chế đặc thù vì đây là hình phạt nghiêm khắc nhất, liên quan trực tiếp đến quyền sống.
Nếu hết thời hiệu mà người bị kết án tử hình đương nhiên không phải chấp hành bất kỳ hình phạt nào thì sẽ không phù hợp với tính chất đặc biệt nghiêm trọng của tội phạm và có thể tạo khoảng trống pháp lý trong thực tiễn.
Việc chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân trong trường hợp hết thời hiệu không nên hiểu là phủ nhận bản chất của chế định thời hiệu, mà là quy định ngoại lệ, có tính nhân đạo và đặc thù đối với án tử hình.
Theo hướng này, Nhà nước không tiếp tục thi hành hình phạt tử hình sau khi đã hết thời hiệu, nhưng vẫn bảo đảm người bị kết án phải chịu trách nhiệm bằng hình phạt tù chung thân tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội.
Vẫn theo Bộ Công an, bộ luật Hình sự năm 1999 từng quy định cơ chế riêng đối với trường hợp tù chung thân hoặc tử hình. Theo đó, sau 15 năm thì việc áp dụng thời hiệu do Chánh án TAND tối cao quyết định trên cơ sở đề nghị của Viện trưởng VKSND tối cao; nếu không cho áp dụng thời hiệu thì hình phạt tử hình được chuyển thành tù chung thân, tù chung thân được chuyển thành tù 30 năm.
Quy định này cho thấy chính sách hình sự Việt Nam đã từng thừa nhận cơ chế không thi hành tử hình sau một thời hạn nhất định nhưng chuyển sang hình phạt nhẹ hơn, chứ không tuyệt đối coi hết thời hiệu là miễn hoàn toàn mọi hậu quả hình phạt đối với án tử hình.
Do đó, chính sách tại dự thảo là có cơ sở cả về thực tiễn và lập pháp. So với việc khôi phục nguyên mẫu quy định của bộ luật Hình sự năm 1999, phương án của dự thảo có ưu điểm là rõ ràng, trực tiếp, dễ áp dụng, hạn chế phát sinh thủ tục xin ý kiến, đề nghị, quyết định trong từng trường hợp cụ thể.
Quy định này cũng phù hợp với định hướng nhân đạo hóa chính sách hình sự, hạn chế thi hành án tử hình sau thời gian quá dài, nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
Vẫn tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi tội danh áp dụng hình phạt tử hình (luật hiện hành còn 10 tội danh).
Hình phạt tử hình sẽ chỉ giữ lại đối với các tội danh có tính chất “tội ác nghiêm trọng”, xâm phạm đến khách thể đặc biệt quan trọng, gây những hậu quả nặng nề về mặt kinh tế, xã hội và an ninh con người.
Việc này nhằm phù hợp với xu hướng quốc tế, phù hợp với quy định của Công ước Liên Hiệp Quốc về quyền dân sự và chính trị mà Việt Nam là thành viên; đáp ứng yêu cầu chỉ đạo của Đảng; phù hợp với tình hình, diễn biến tội phạm và tình hình kinh tế, xã hội trong nước.
Sáng 1/6, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng đoàn công tác kiểm tra thực địa, nghe báo cáo về tình hình triển khai Dự án đầu tư khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, Đông Anh và Dự án đầu tư khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City tại các xã Thiên Lộc, Phúc Thịnh, Mê Linh.
Theo ông Thắng, qua thực tiễn nhiều năm quản lý và phát triển đô thị, thành phố nhận thấy yêu cầu cấp thiết phải hình thành các mô hình đô thị mới đồng bộ, hiện đại, đáp ứng cả nhu cầu an cư, sinh kế và điều kiện phát triển xã hội cho người dân. Từ đó, Hà Nội đề xuất và triển khai mô hình khu đô thị đa mục tiêu - kết hợp giữa phát triển đô thị với nhà ở xã hội, tái định cư, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ và nhận được sự đồng tình, ủng hộ rất cao của Trung ương.
Ngày 2/2, TP Hà Nội đã khởi công hai khu đô thị đa mục tiêu. Theo định hướng quy hoạch dài hạn, đây được xác định là một trong những cực tăng trưởng quan trọng của Thủ đô trong tương lai. Các khu đô thị này không chỉ thực hiện chức năng thương mại, dịch vụ, nhà ở xã hội, tái định cư, tạo sinh kế cho người dân mà còn gắn với nhiệm vụ tái thiết đô thị, giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư cho các dự án trên địa bàn.
"Thành phố định hướng phát triển các khu đô thị theo mô hình đô thị thông minh, sinh thái; đồng thời kiểm soát giá đất và lợi nhuận của nhà đầu tư ở mức hợp lý để bảo đảm người dân có thể tiếp cận được nhà ở, thị trường phát triển lành mạnh, bền vững", ông Thắng nói.
Chủ tịch TP Hà Nội cho hay theo định hướng của thành phố, khoảng 40-50% quỹ nhà tại các khu đô thị đa mục tiêu sẽ phục vụ tái định cư cho các dự án trọng điểm, trước mắt là dự án lớn liên quan đến chỉnh trang đô thị và phát triển hạ tầng của Hà Nội. "Việc hình thành sớm các khu tái định cư chất lượng cao sẽ tạo niềm tin, sự đồng thuận của người dân trong quá trình triển khai các dự án lớn của thành phố trong thời gian tới", ông nói.
Qua kiểm tra thực tế, người đứng đầu chính quyền thành phố đánh giá cao sự vào cuộc của các sở, ngành, chính quyền địa phương và nhà đầu tư thời gian qua. Dù mới triển khai hơn 4 tháng, công tác chuẩn bị đầu tư, quy hoạch, giải phóng mặt bằng đã đạt nhiều kết quả tích cực. Đến nay, diện tích giải phóng mặt bằng đã đạt hơn 160 ha, thể hiện quyết tâm rất lớn của các cấp, ngành và địa phương trong vùng dự án.
Để dự án hoàn thành đúng tiến độ, Chủ tịch TP Hà Nội yêu cầu các đơn vị tiếp tục đẩy nhanh thủ tục, trong đó ưu tiên hoàn thiện mặt bằng sạch để triển khai đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, các khu tái định cư, nhà ở xã hội và công trình giáo dục, dịch vụ đi kèm. Mục tiêu là sớm hình thành các khu đô thị hiện đại, đồng bộ, phục vụ tăng trưởng kinh tế, đáp ứng nhu cầu nhà ở và phục vụ hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư của thành phố.
Đối với các hộ dân bị thu hồi đất nông nghiệp, Chủ tịch thành phố yêu cầu các xã phường tiếp tục quan tâm đến chính sách chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm và sinh kế lâu dài cho người dân. Thành phố sẽ đồng thời phát triển các khu công nghiệp, trung tâm thương mại, dịch vụ để tạo thêm cơ hội việc làm tại chỗ cho người dân trong vùng dự án.
Trước đó ngày 2/2, tại khu vực các xã Phúc Thịnh, Thư Lâm và Đông Anh, thành phố và liên danh các nhà đầu tư đồng thời tổ chức lễ khởi công 2 dự án khu đô thị đa mục tiêu. Trong đó, khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City có quy mô khoảng 700 ha, nằm giữa vành đai 3 (kết nối trực tiếp cầu Thăng Long) và vành đai 3,5 (kết nối cầu Thượng Cát). Tiến độ triển khai dự án đến 2032.
Dự án thứ hai là khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm và Đông Anh của Công ty cổ phần Tập đoàn Tương Lai Sông Hồng. Khu này cách dự án Bắc Thăng Long Urban City khoảng 18 km, gần cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên. Quy mô dự án khoảng 696 ha, gồm ba khu đất thuộc các phân khu đô thị khác nhau. Chủ đầu tư cho biết dự án được triển khai trong gần 4 năm, từ quý I/2026 đến quý III/2029.
Cục Đường bộ Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định phương án điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Trong đó, cơ quan này đề xuất bổ sung 5 tuyến quốc lộ theo tiêu chuẩn cao tốc gồm Vành đai 1, Vành đai 2, Hà Tĩnh - Cầu Treo, Huế - A Lưới và Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa.
Hai tuyến có quy mô lớn nhất là Vành đai 1 và Vành đai 2 tại khu vực trung du, miền núi phía Bắc. Vành đai 1 dài khoảng 315 km, quy mô 4 làn xe, kết nối từ Lạng Sơn đến Sơn La. Vành đai 2 dài khoảng 378 km, cũng quy mô 4 làn xe, đi qua nhiều tỉnh miền núi phía Bắc trước khi kết thúc tại Sơn La. Cả hai dự án được đề xuất triển khai sau năm 2030.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, hai tuyến vành đai sẽ tăng cường kết nối giữa các khu vực biên giới, cửa khẩu với mạng lưới giao thông quốc gia, đồng thời tạo thêm không gian phát triển công nghiệp, logistics và đô thị cho các địa phương miền núi phía Bắc.
Tuyến cao tốc Hà Tĩnh - Cầu Treo dài khoảng 85 km, quy mô 4-6 làn xe, cơ bản đi song hành với Quốc lộ 8. Tuyến kết nối cao tốc Bắc Nam phía Đông với cửa khẩu quốc tế Cầu Treo và được đề xuất đầu tư trong giai đoạn trước và sau năm 2030.
Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ hình thành trục vận tải tốc độ cao từ cửa khẩu quốc tế Cầu Treo tới hệ thống cảng biển, trung tâm logistics và mạng lưới đường bộ quốc gia.
Tuyến Huế - A Lưới dài khoảng 45 km, quy mô 4 làn xe, cơ bản đi theo hành lang Quốc lộ 49 và dự kiến đầu tư sau năm 2030. Dự án được kỳ vọng tăng kết nối khu vực phía tây TP Huế với các cửa khẩu giáp Lào, đồng thời nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa và hỗ trợ công tác cứu hộ, cứu nạn tại khu vực miền núi thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai.
Tuyến còn được định hướng từng bước thay thế vai trò của Quốc lộ 49, vốn có địa hình phức tạp và thường bị ảnh hưởng bởi sạt lở, thời tiết cực đoan.
Cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa dài khoảng 194 km, quy mô 4 làn xe, được đề xuất đầu tư trong giai đoạn trước và sau năm 2030. Đây là tuyến duy nhất trong danh sách kết nối trực tiếp khu vực Nam Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Theo đề xuất, tuyến đường sẽ tạo hành lang kinh tế Đông - Tây, kết nối Tây Nguyên với các cảng biển tại Bình Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu và các cảng hàng không Phan Thiết, Long Thành. Tuyến cũng góp phần giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa, đặc biệt đối với các mặt hàng chủ lực của Tây Nguyên như quặng bauxite, alumin và nông sản.
Cục Đường bộ Việt Nam đánh giá việc bổ sung các tuyến cao tốc mới sẽ tăng khả năng kết nối liên vùng, mở rộng không gian phát triển kinh tế và nâng cao năng lực vận tải giữa các khu vực biên giới, cửa khẩu, cảng biển với các trung tâm sản xuất, tiêu thụ lớn trên cả nước.
Thanh tra TP.HCM vừa ban hành thông báo kết luận thanh tra 12 dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài, trong đó có dự án xây dựng Trung tâm triển lãm quy hoạch TP.HCM (phường An Khánh).
Dự án này có tổng mức đầu tư 836,5 tỉ đồng từ ngân sách, quy mô 1 tầng hầm, tầng trệt và 4 tầng lầu, diện tích sàn xây dựng hơn 18.000 m2, với 2 cấu phần là xây dựng, lắp đặt thiết bị và phần trưng bày. Hiện các gói thầu xây lắp và thiết bị đã hoàn thành khoảng 90% khối lượng, phần trưng bày chưa triển khai.
Ban đầu, dự án này do Ban Quản lý xây dựng Trung tâm triển lãm quy hoạch thuộc Sở Quy hoạch - Kiến trúc làm chủ đầu tư, khởi công quý 1/2013 và dự kiến hoàn thành năm 2015. Do năm 2015 không kịp "về đích", nên UBND TP.HCM đã dời ngày khánh thành qua ngày 30.4.2016 nhưng các năm sau đó dự án vẫn bất động, không hẹn ngày khánh thành.
Từ tháng 10.2022, dự án chuyển giao về Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp TP.HCM làm chủ đầu tư. Tại buổi giám sát dự án đầu tư công trọng điểm của HĐND TP.HCM tháng 5.2023, đại biểu HĐND TP.HCM đề nghị thanh tra vào cuộc, làm rõ trách nhiệm của các bên để thúc đẩy dự án.
Trong thông báo kết luận vừa ban hành, Thanh tra TP.HCM kiến nghị Chủ tịch UBND TP.HCM giao chủ đầu tư phối hợp Sở Quy hoạch - Kiến trúc và các đơn vị liên quan khẩn trương nghiên cứu, bổ sung, điều chỉnh nội dung gói thầu thầu PTV31 để tham mưu UBND TP.HCM xem xét, phê duyệt phương án triển khai thực hiện gói thầu phù hợp thực tiễn mới tại thành phố.
Chủ đầu tư cũng cần nghiên cứu hướng dẫn của Sở Xây dựng về bổ sung vào dự án nội dung sửa chữa khắc phục các hư hỏng ở các gói thầu thuộc dự án để thực hiện thủ tục thẩm định, phê duyệt dự toán phát sinh các gói thầu.
Ngoài ra, chủ đầu tư phải rà soát kỹ nội dung hợp đồng đã ký kết với các nhà thầu (gói thầu thi công, xây lắp, tư vấn) nhằm xác định rõ trách nhiệm các bên liên quan trong việc để phát sinh chi phí.
Thanh tra TP.HCM lưu ý không để xảy ra việc thanh toán trùng lắp khối lượng làm tăng vốn đầu tư công tại dự án; đồng thời đề xuất xử phạt các đơn vị theo điều khoản hợp đồng đã ký kết (nếu có). Các trang thiết bị lắp đặt phải đảm bảo chất lượng, đạt yêu cầu theo hồ sơ thiết kế được duyệt.
