Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo hồ sơ chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó đề xuất nhiều điểm mới liên quan đến tội không tố giác tội phạm.
Theo quy định hiện hành, người bào chữa không phải chịu trách nhiệm hình sự nếu không tố giác tội phạm do thân chủ của mình đang chuẩn bị thực hiện, đang thực hiện hoặc đã thực hiện đối với các tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng và rất nghiêm trọng (trừ các tội xâm phạm an ninh quốc gia).
Bộ Công an cho rằng quy định như trên là không phù hợp. Bởi lẽ, thời điểm người bào chữa tham gia tố tụng để bào chữa cho thân chủ thì hành vi phạm tội đã diễn ra trước đó. Người bào chữa thực hiện nhiệm vụ của mình để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ liên quan đến hành vi thân chủ của họ đã thực hiện trước đó nên không phải chịu trách nhiệm hình sự nếu họ không tố giác tội phạm liên quan đến hành vi này là hợp lý.
Song, đối với những hành vi phạm tội mà thân chủ của người bào chữa chuẩn bị thực hiện hoặc đang thực hiện (phạm một tội mới hoặc tiếp diễn hành vi phạm tội đã thực hiện trước đó) không thuộc phạm vi nhiệm vụ của người bào chữa.
Do đó, nếu người bào chữa không tố giác đối với các hành vi này sẽ vi phạm nguyên tắc của pháp luật hình sự “mọi hành vi phạm tội do người thực hiện phải được phát hiện kịp thời”.
Việc không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người bào chữa về hành vi không tố giác các tội phạm đang được chuẩn bị thực hiện hoặc đang thực hiện là không hợp lý, Bộ Công an nhấn mạnh.
Cũng liên quan đến tội không tố giác tội phạm và tội che giấu tội phạm, bộ luật Hình sự hiện hành loại trừ trách nhiệm cho ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội.
Theo Bộ Công an, phạm vi các đối tượng không phải chịu trách nhiệm hình sự do không tố giác tội phạm như trên chưa bao quát hết các mối quan hệ “thân thích” của một cá nhân, chưa bảo đảm tính nhân văn, nhân đạo, bảo đảm tính công bằng của pháp luật.
Cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung những người không phải chịu trách nhiệm hình sự về 2 tội danh đã nêu, gồm: bố mẹ nuôi, bố mẹ vợ, bố mẹ chồng, cha dượng, mẹ kế, con nuôi, con rể, con dâu, con riêng của vợ, con riêng của chồng…
Bộ Công an khẳng định việc mở rộng miễn trừ với người “thân thích” của người phạm tội sẽ phản ánh đầy đủ hơn cấu trúc gia đình thực tế, tăng tính nhân đạo và phù hợp hơn với truyền thống ứng xử gia đình; phù hợp với quy định về hàng thừa kế của bộ luật Dân sự cũng như quy định của luật Hôn nhân và gia đình.
Nhưng cũng có mặt tiêu cực là làm hẹp phạm vi bị truy cứu trách nhiệm hình sự của những người không tố giác, che dấu tội phạm; gây áp lực hơn đối với công tác phát hiện, chứng minh tội phạm. Dù vậy, điều này là cần thiết để bảo vệ các giá trị cốt lõi trong văn hóa dân tộc.
Song song với các chính sách trên, Bộ Công an còn đề xuất mở rộng phạm vi phải chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi chuẩn bị phạm tội (ngoài 25/315 tội danh theo quy định hiện hành). Nhất hành vi chuẩn bị phạm các tội có tính nguy hiểm cao cho xã hội.
Việc sửa đổi này nhằm bảo đảm tính công bằng, nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm, phù hợp với tinh thần “lấy phòng ngừa là chính”. Đồng thời, tăng khả năng can thiệp sớm, tạo cơ sở pháp lý chặt hơn để ngăn chặn tội phạm nghiêm trọng trước khi hậu quả xảy ra.
Tại buổi kiểm tra, Bí thư Hà Nội Trần Đức Thắng đề nghị Đảng ủy UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ triển khai toàn tuyến đường trục Tây Thăng Long, bảo đảm đầu tư đồng bộ, kết nối liên thông đến Vành đai 5 (tại cầu Vĩnh Thịnh), phấn đấu hoàn thành trong năm 2027.
Người đứng đầu Đảng bộ TP.Hà Nội yêu cầu khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư đối với các đoạn tuyến còn lại, thống nhất giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông TP.hà Nội làm đầu mối triển khai dự án tổng thể.
Theo báo cáo của các đơn vị liên quan, hiện khoảng 6 km tuyến đường trục Tây Thăng Long đã được đưa vào khai thác, khoảng 9 km đang thi công. Hầm chui nút giao Tây Thăng Long - Vành đai 3 dự kiến khởi công vào tháng 8. Các đoạn còn lại đang được chuẩn bị đầu tư.
Tại khu vực trung tâm, đoạn từ Vành đai 3 đến đường Văn Tiến Dũng cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, thi công đạt khoảng 65% khối lượng. Đoạn từ Vành đai 3.5 đến kênh Đan Hoài đã hoàn thành khoảng 95,5% giải phóng mặt bằng, thi công đạt khoảng 21% khối lượng.
Khó khăn hiện nay là toàn tuyến chưa được đầu tư đồng bộ, còn bị chia cắt thành nhiều đoạn, nhiều chủ đầu tư khác nhau dẫn đến giảm hiệu quả kết nối tổng thể...
Đường trục Tây Thăng Long dài hơn 34 km, điểm đầu tại đường Võ Chí Công, điểm cuối kết nối QL32, đi qua 10 xã, phường. Tuyến được chia thành 9 đoạn đầu tư, gồm 3 đoạn đã khai thác, 2 đoạn đang thi công, một đoạn chuẩn bị khởi công và 3 đoạn đang nghiên cứu đầu tư.
Theo định hướng trong Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, đoạn tuyến ngoài Vành đai 4 được điều chỉnh mặt cắt ngang từ 40 m lên 80 m.
Cùng ngày, Bí thư Thành ủy Hà Nội cũng nghe báo cáo về tuyến đường trục hồ Tây - Ba Vì. Đây là tuyến hướng tâm đông - tây dài kết nối trung tâm thủ đô với khu vực phía tây, có tổng chiều dài gần 40 km, đi qua địa bàn 15 xã, phường.
Tuyến đường trục hồ Tây - Ba Vì được xác định là một trong 9 trục động lực phát triển của Quy hoạch tổng thể thủ đô tầm nhìn 100 năm. Theo quy hoạch, tuyến có quy mô mặt cắt ngang từ 48 - 100 m; đồng thời dự kiến bố trí tuyến đường sắt đô thị số 8 trong phạm vi tuyến nhưng đến nay chưa được lập dự án đầu tư.
Đối với trục hồ Tây - Ba Vì, Bí thư Trần Đức Thắng cho rằng việc sớm đầu tư hoàn thiện toàn tuyến là cần thiết để tạo động lực phát triển mới cho thủ đô, mở rộng không gian đô thị và tăng cường kết nối vùng phía Tây. Do đó, ông yêu cầu các sở, ngành rà soát tổng thể hướng tuyến, hoàn thiện quy hoạch và đề xuất hình thức đầu tư phù hợp.
Tuyến đường nhựa rộng khoảng 30 m dẫn vào khu dân cư Phúc Long (xã Mỹ Yên, tỉnh Tây Ninh) bất ngờ bị rào chắn bởi các hộ dân. Sự việc khiến hàng chục hộ dân "mắc kẹt" trong việc vận chuyển hàng hóa.
Nhiều người dân đã đổ tiền tỉ vào mua đất tại khu dân cư Phúc Long từ nhiều năm trước, nay rơi vào cảnh dở khóc dở cười, trong đó có ông T. và bà L. Nhớ lại thời điểm đó, ông T. chua chát: "Lúc môi giới dẫn đi xem đất, tôi thấy con đường nhựa thênh thang, rộng hơn 30 m, nối thẳng từ quốc lộ 1 vào dự án. Cứ ngỡ hạ tầng này của chủ đầu tư đã hoàn thiện pháp lý, ai ngờ đó lại là đất thuê của dân để làm đường tạm".
Bà L. cũng chung nỗi niềm khi việc kinh doanh tại nhà bị đình trệ hoàn toàn kể từ khi các hộ dân có đất trên tuyến đường này tiến hành rào chắn. "Giờ có muốn mua vật tư để xây nhà cũng không được vì tuyến đường xe tải có thể di chuyển đã bị rào lại. Thật sự, tôi không nghĩ con đường nhựa rộng đến 30 m mà được làm trên đất thuê của người dân địa phương", bà L, bức xúc.
Theo tìm hiểu, nguồn cơn của sự việc bắt đầu từ năm 2009, khi dự án mở rộng Khu công nghiệp Phúc Long được chấp thuận. Do gặp khó khăn trong công tác thu hồi đất, chủ đầu tư đã chọn giải pháp "đi tắt" là thỏa thuận thuê lại đất của 4 hộ dân từ năm 2010 để làm đường kết nối vào dự án khu dân cư Phúc Long.
Sự việc trở nên căng thẳng khi hợp đồng thuê đất hết hạn năm 2024. Khi đó, quyền lợi giữa chủ đất và doanh nghiệp không còn tìm được tiếng nói chung, người dân đã thực hiện quyền định đoạt trên phần đất có chủ quyền của mình bằng cách dựng rào chắn để gây áp lực cho nhà đầu tư Phúc Long.
Đáng nói, dù chính quyền địa phương đã nhiều lần hòa giải, nhưng vì đây là đất nông nghiệp (làm đường) thuộc quyền sử dụng hợp pháp của cá nhân.
Việc sử dụng một tuyến đường thuê mướn đất để làm "mặt tiền" cho dự án khu dân cư Phúc Long đã đẩy người mua đất đối mặt với rủi ro mất lối đi.
Việc rào đường ảnh hưởng hơn 30 hộ dân (bên trong khu dân cư Phúc Long hơn 20 hộ, bên ngoài khu dân cư khoảng 10 hộ).
Trao đổi với phóng viên Thanh Niên về vấn đề này, ông Nguyễn Quốc Hùng, Chủ tịch UBND xã Mỹ Yên, cho biết địa phương đã nắm bắt sát sao và đang phối hợp xử lý theo hướng hài hòa nhất. Tuy nhiên, ông Hùng cũng thẳng thắn chỉ ra những diễn biến mới khiến việc duy trì tuyến đường tạm này không còn khả thi.
Theo ông Hùng, thực tế một phần diện tích đất liên quan hiện đã nằm trong phạm vi quy hoạch của dự án đường tỉnh 830E - một công trình giao thông trọng điểm của tỉnh Tây Ninh khởi công từ năm 2023. Đến ngày 17.3.2026, UBND tỉnh đã ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi một phần diện tích đất liên quan đoạn đường bị rào chắn, trong đó có khu vực đang được sử dụng làm đường hiện hữu để bàn giao mặt bằng cho dự án đường tỉnh 830E, chậm nhất là giữa tháng 4.2026. Hiện, việc người dân rào chắn đường trên đất của mình là điều không thể can thiệp được.
Tuy nhiên, quan điểm của lãnh đạo xã Mỹ Yên rất rõ ràng: Việc "đóng" tuyến đường cũ không chỉ đơn thuần do tranh chấp giữa người dân và doanh nghiệp, mà còn là bước chuyển tất yếu để phục vụ hạ tầng cấp tỉnh. UBND tỉnh Tây Ninh đã giao nhiệm vụ cho xã Mỹ Yên phải xử lý dứt điểm, vận động người dân bàn giao mặt bằng chậm nhất vào ngày 15.4 để phục vụ thi công.
Trước mắt, để giải quyết việc đi lại cho người dân khu dân cư Phúc Long, chính quyền địa phương đã chủ động xây dựng phương án phân luồng giao thông thay thế. Theo đó, người dân sẽ di chuyển qua hẻm 2, kết nối vào khu di tích lịch sử Võ Công Tồn để ra quốc lộ 1. Tuyến đường bê tông này có bề rộng 3,5 m, đủ để việc di chuyển thông thường của người dân.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, chất thải rắn xây dựng từ các công trường giải tỏa trên địa bàn đang được đưa đến bốn điểm xử lý, với tổng công suất khoảng 1.670 tấn/ngày. Trong đó điểm chôn lấp tại xã Nguyên Khê (huyện Đông Anh cũ) quy mô 4,8 ha, công suất tiếp nhận 360 tấn/ngày.
Ba điểm trung chuyển tạm thời và tái chế chất thải rắn xây dựng bằng công nghệ nghiền có công suất khoảng 1.310 tấn/ngày. Trong đó, điểm trung chuyển rộng 6,5 ha gần nút giao Pháp Vân - Cầu Giẽ, phường Yên Sở, có thể xử lý khoảng 480 tấn/ngày; khu VT12, phường Phúc Lợi, xử lý khoảng 480 tấn/ngày và khu tại xã Thư Lâm khoảng 350 tấn/ngày.
Phế thải xây dựng chủ yếu được nghiền làm cốt liệu để san nền, phục vụ các dự án hạ tầng đang thi công.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, bình thường tổng khối lượng chất thải rắn xây dựng phát sinh trên địa bàn khoảng 2.100 tấn/ngày. Nhưng hiện nay với việc triển khai 7 dự án cầu qua sông Hồng, khép kín các đường vành đai 1; 2; 2,5; 3; 3,5; 4, mở rộng quốc lộ 1, quốc lộ 6, đường nối đại lộ Thăng Long với cao tốc Hà Nội - Hòa Bình..., khối lượng phế thải xây dựng tăng gấp 4-5 lần.
Số liệu từ Công ty Cổ phần dịch vụ sản xuất Toàn Cầu, đơn vị quản lý hai khu trung chuyển và tái chế chất thải rắn ở phường Yên Sở và phường Phúc Lợi, cũng cho thấy phế thải xây dựng tăng đột biến những năm gần đây. Năm 2025, đơn vị tiếp nhận trên 5.000 tấn chất thải rắn mỗi ngày, tăng gấp đôi so với năm trước. Những tháng đầu năm 2026, công ty tiếp nhận trên 10.000 tấn mỗi ngày.
Công ty Toàn Cầu có hai máy nghiền xử lý 80 tấn chất thải rắn xây dựng mỗi giờ, trước đây trung bình xử lý khoảng 480 tấn mỗi ngày (chia hai ca). Hiện nay khi lượng phế thải xây dựng tăng cao và áp lực giải tỏa bãi chứa, công ty phải đẩy lên nghiền bốn ca với 800-1.000 tấn/ngày.
Dù tăng công suất máy nghiền lên tối đa thì Công ty Toàn Cầu cũng chỉ xử lý được 1/10 số phế thải xây dựng phát sinh mỗi ngày ở Hà Nội. Bãi chôn lấp ở xã Nguyên Khê khó có thể nâng công suất tiếp nhận. Theo báo cáo của UBND TP Hà Nội năm 2025, công suất chôn lấp tại bãi này còn khoảng 200.000 m3, tương đương 240.000 tấn phế thải xây dựng. Giả sử tất cả phế thải xây dựng ở Hà Nội dồn về chôn lấp thì bãi này chỉ có thể hoạt động chưa tới một tháng.
Các công trình xây dựng phải có hợp đồng xử lý chất thải rắn xây dựng trong quá trình triển khai dự án. Tuy nhiên, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, do chưa có đủ vị trí đáp ứng nhu cầu xử lý nên các điểm đang phải hoạt động quá tải. Lượng lớn chất thải xây dựng đang được lưu chứa tại các bãi tập kết để xử lý dần, một số được vận chuyển liên vùng ra xử lý ở các tỉnh lân cận Hà Nội.
Và một phần phế thải xây dựng, nhất là từ công trình nhà dân, đang được đổ trộm tại khu đất trống, dải cây xanh, sông hồ, kênh mương gây mất mỹ quan, ảnh hưởng đến thoát nước, làm tắc nghẽn dòng chảy.
Để giải bài toán xử lý khối lượng chất thải xây dựng gia tăng đột biến, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho hay đang đề xuất phương án dự phòng để phục vụ các dự án trọng điểm của thành phố. Cụ thể là sử dụng giải pháp nghiền tái chế tại chỗ, máy nghiền công suất khoảng 500 tấn/ngày sẽ đặt tại vị trí đất dự án.
Các xã, phường được yêu cầu tiếp tục rà soát, bố trí điểm tập kết chất thải rắn xây dựng đáp ứng nhu cầu xử lý trong phạm vi của địa phương, định hướng mỗi xã phải có tối thiểu 1-2 điểm tập kết tạm thời phát sinh từ quá trình cải tạo, sửa chữa nhỏ của các hộ gia đình, cá nhân nhỏ lẻ.
Thành phố cũng có kế hoạch triển khai nhiều dự án xử lý chất thải rắn như: Dự án lắp đặt trạm trung chuyển tạm thời và hệ thống tái chế chất thải xây dựng bằng phương pháp nghiền ở xã Chương Dương (công suất 700 tấn/ngày); Nhà máy xử lý, tái chế chất thải rắn xây dựng tại xã Dục Tú, xã Đông Anh, công suất 1.000 tấn/ngày và 1.000 tấn/ngày bùn thải. Ngoài ra, còn có khu tiếp nhận, xử lý tái chế chất thải rắn xây dựng Mê Linh, xã Tiến Thắng công suất 480 tấn/ngày...
Trong khi chờ các dự án được triển khai, phế thải xây dựng đành chất cao như núi tại các điểm trung chuyển, công trường giải tỏa.
