Những năm cuối đời trung tướng Trần Quang Khánh, tôi có may mắn vài dịp được nghe ông kể chuyện về đời binh nghiệp của mình. Khuôn mặt phúc hậu, kiệm lời song luôn vui vẻ trong khi trò chuyện. Sinh năm 1925, sống qua một thế kỷ đời người, trung tướng Trần Quang Khánh vẫn giữ tác phong thận trọng khi kể lại mỗi sự kiện, con người của Trung đoàn 165 – Trung đoàn Thành đồng biên giới (Đại đoàn 312) chiến đấu anh dũng tại chiến dịch Điện Biên Phủ.
Đây là trận đánh thứ hai của chiến dịch (sau trận mở màn Him Lam), diễn ra từ đêm 14.3 đến rạng sáng 15.3.1954. Cứ điểm đồi Độc Lập (người Pháp gọi là Gabrielle) nằm trên một quả đồi riêng rẽ không một bóng cây, dày đặc đường hào, ụ súng. Nhiệm vụ tiêu diệt cứ điểm đồi Độc Lập được giao cho Trung đoàn 165 (Đại đoàn 312) do Trung đoàn trưởng 165 Lê Thùy chỉ huy đánh vào hướng chủ yếu – hướng đông nam và Trung đoàn 88 (Đại đoàn 308) do Trung đoàn trưởng Bùi Nam Hà chỉ huy đánh vào hướng thứ yếu – hướng đông bắc. Đại đoàn Công pháo 351 tập trung toàn bộ hỏa lực pháo binh trực tiếp yểm hộ. Đại đoàn trưởng Đại đoàn 308 Vương Thừa Vũ chỉ huy chung trận đánh.
Thử thách đầu tiên Chính ủy Trung đoàn Trần Quang Khánh phải đối mặt đó là: hôm đó, trời mưa rất to, đường xuất kích và chiến hào đầy bùn đất. Pháo địch bắn vào phòng tuyến của ta nhưng vì trời mưa, đường trơn, sơn pháo 75 ly và súng cối 120 ly chuyển sang chưa kịp nên chưa được lệnh tiến công, mà cần chờ đợi. Đến 24 giờ vẫn chưa có lệnh tiến công phát ra từ Chỉ huy trưởng Vương Thừa Vũ.
Các tiểu đoàn rất sốt ruột. Anh em kiến nghị trung đoàn đề nghị cấp trên cho đánh ngay, không cần chờ hỏa lực của sơn pháo. Thường vụ Đảng ủy Trung đoàn 165 họp bất thường. Bí thư Đảng ủy Trung đoàn Trần Quang Khánh quyết định: phải chấp hành nghiêm mệnh lệnh của cấp trên. Phải có đủ lực lượng hỏa lực chế áp địch mới đánh chắc thắng.
Sang đến ngày 15.3.1954, sơn pháo và súng cối 120 ly đã lên đủ. 3 giờ 30 phút, Chỉ huy trưởng Vương Thừa Vũ hạ lệnh tiến công. Trận đánh đồi Độc Lập bắt đầu. Các loại pháo của ta đồng loạt lên tiếng. Hỏa lực địch ở cửa mở (đột phá khẩu) gần như tê liệt. Trung đoàn 165 mở cửa rất thuận lợi. Sau ít phút bất ngờ, pháo binh Pháp bắn dồn dập vào các mũi xung kích của ta. Mũi tiến công của Trung đoàn 88 mở cửa chệch hướng, sau phải điều chỉnh lại, đã gặp các mũi xung kích của Trung đoàn 165.
Trung tướng Trần Quang Khánh nhớ lại: “Trung đoàn 165 là đơn vị ít kinh nghiệm đánh công kiên, còn Trung đoàn 88 là đơn vị có nhiều kinh nghiệm đánh các cứ điểm của Đại đoàn 308. Thế nhưng, do Trung đoàn 88 được điều đi đánh nghi binh địch ở bên Lào; khi trở về thời gian chuẩn bị chiến dịch ít cho nên khi đánh vào đồi Độc Lập thì đột phá khẩu của Trung đoàn 165 mở được nhanh chóng, gọn gàng, đơn vị tiến quân vào nhanh; trong khi Trung đoàn 88 đánh phía cửa đột phá bên kia không vào được. Trung đoàn 88 phải chuyển quân sang cửa đột phá của Trung đoàn 165”.
Chiến sự diễn ra ác liệt. Hai cánh quân của Trung đoàn 88 và Trung đoàn 165 cùng kết thúc trận đánh vào lúc 5 giờ sáng. Lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” đã được các chiến sĩ Trung đoàn 165 cắm lên sở chỉ huy của Pháp ở đồi Độc Lập. Địch cho quân phản kích nhưng thất bại. Trận đánh kết thúc lúc 7 giờ 30 phút. Ánh bình minh ngày 15.3.1954 ló dạng cũng là khi cứ điểm đồi Độc Lập bị tiêu diệt hoàn toàn.
Trung tướng Trần Quang Khánh bồi hồi: “Hai đơn vị (Trung đoàn 165 và Trung đoàn 88) đã thắng gọn, tiêu diệt 1 tiểu đoàn lính Âu Phi và 1 đại đội lính Thái ở đồi Độc Lập. Trung đoàn 165 đã đạt được thành tích lớn hơn, được Bộ Tư lệnh khen thưởng cao hơn. Như thế, Trung đoàn 165 đi sau về đánh công kiên trong một trận khó khăn lớn, địch mạnh như vậy, có pháo binh yểm hộ như vậy, mà thắng lợi giòn giã lại thuộc về Trung đoàn 165. Đó là một vinh dự lớn, cán bộ và chiến sĩ ở Trung đoàn 165 rất phấn khởi”.
Sau các trận đánh tổng công kích, trưa 7.5.1954, từ điểm cao 506, Trung đoàn 165 tập trung tất cả hỏa lực bắn chi viện cho Trung đoàn 209 tiến công điểm cao 507, tiêu diệt gọn cứ điểm này. Đến 15 giờ cùng ngày, Trung đoàn 165 và các đơn vị bạn ào ạt đánh vào trung tâm Mường Thanh. 17 giờ 30 phút ngày 7.5.1954, tướng Đờ Cát cùng toàn thể bộ tham mưu tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ ra hàng. Trong chiến công “chấn động địa cầu” này, Trung đoàn 165 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Gần 70 năm sau, kể chuyện cho tôi nghe, trung tướng Trần Quang Khánh kể nhiều về Trung đoàn trưởng Lê Thùy (sau này là trung tướng, Phó Tư lệnh Quân khu 2) – một người chỉ huy xuất sắc, tài ba; về Tiểu đoàn trưởng Thiết Cương đã anh dũng hy sinh vào ngày cuối cùng trước giờ chiến thắng.
Là nhân chứng của nhiều sự kiện lịch sử (chiến thắng Đông Khê 1950, chiến thắng Điện Biên Phủ 1954, ở cơ quan “nhà con rồng” những ngày sôi động nhất của đất nước mùa xuân 1975 song trung tướng Trần Quang Khánh hết sức kín tiếng. Ông hầu như không kể về mình, không viết hồi ký dù với vai trò chánh văn phòng ở cơ quan quân sự cao nhất cả nước ngót 20 năm.
Chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân 1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông làm Chánh Văn phòng Bộ Tổng Tham mưu, đã che mắt cơ quan tình báo Mỹ và Việt Nam Cộng hòa khi đại tướng – Tổng tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng vào trực tiếp chỉ đạo chiến dịch Tây nguyên (tháng 3.1975) sau đó là Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh giải phóng Sài Gòn (30.4.1975). Ở Hà Nội, hằng ngày, văn phòng tổ chức xe ô tô vẫn đưa đón “đại tướng – Tổng tham mưu trưởng” như thường lệ mà không hề bị phát hiện. Cuộc đời ông có nhiều năm gắn bó với đại tướng Văn Tiến Dũng.
Ông kể: “Tôi vô cùng biết ơn anh về tất cả những gì anh đã giúp cho thế hệ cán bộ quân đội chúng tôi từng bước trưởng thành và có thể hoàn thành được những nhiệm vụ mà cách mạng và đất nước giao cho”.
Thông tin trên được Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang trao đổi tại buổi tiếp xúc cử tri 12 phường, ngày 11.5. Từ ngày 1.6, các phường, xã, đặc khu sẽ chấm dứt sử dụng người hoạt động không chuyên trách theo chủ trương chung với số lượng khoảng hơn 5.000 người.
Ông Quang cho biết lãnh đạo TP.HCM rất quan tâm đến việc này vì có những người hoạt động không chuyên trách đã đồng hành với phường, xã rất lâu. Về hướng giải quyết với những người có thâm niên công tác từ 5 năm trở lên, TP.HCM sẽ chọn những người giỏi nhất, tốt nhất để tuyển dụng làm công chức, viên chức trong khuôn khổ biên chế TP.HCM được giao.
Theo thống kê, có khoảng 2.500 người thâm niên công tác trên 5 năm. "Chúng tôi không kham hết nên xin phép chọn lựa 1.000 người ưu tú nhất. Với những trường hợp còn lại, nếu sau này thành phố có cơ chế thì tính tiếp. Vì mục tiêu chung lớn lao hơn nên chúng ta phải chấp nhận", ông Quang chia sẻ. TP.HCM sẽ tìm cơ chế hỗ trợ cao nhất cho các trường hợp không tiếp tục làm việc trong khu vực công.
Ngoài ra, Bí thư Thành ủy TP.HCM cho rằng cũng phải dự phòng biên chế để tuyển dụng những người trẻ tài giỏi như sinh viên tốt nghiệp loại giỏi ở trường đại học, các tiến sĩ, thạc sĩ ở nước ngoài về để tiếp cận công việc, có nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai.
"Mong mọi người chia sẻ. Nói rất thật lòng là chúng tôi cũng đau đáu với việc này lắm nhưng mọi việc đều có nguyên tắc của nó", ông Quang nói thêm.
Trước đó, Thành ủy TP.HCM tổ chức các đoàn khảo sát việc phân công, bố trí công tác đối với người hoạt động không chuyên trách tại cấp xã và khu phố, ấp, đồng thời đánh giá sự cần thiết và hiệu quả của đội ngũ này.
Đánh giá sau gần 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, ông Quang cho biết bộ máy gần người dân hơn, thủ tục đơn giản hơn nhiều, tuy nhiên vẫn còn một số việc còn phải giải quyết.
Dự kiến, đến ngày 20.6, các đơn vị sẽ hoàn tất mua sắm thiết bị đầu cuối và đường truyền. Ngoài ra, ông Quang cũng đồng tình với ý kiến của cử tri cho rằng cần chuẩn chỉnh các hướng dẫn của Trung ương và thành phố rồi mới chuyển đổi số.
Chậm chạp đẩy xe rác cao quá đầu người trên đường Hải Phòng, bà Ông Thị Mỹ Linh, 48 tuổi, công nhân Đội môi trường Thanh Khê, cho biết mỗi ca làm việc bắt đầu từ 5h đến chiều muộn, nhưng "thu gom hoài vẫn không xuể". Nhiều điểm người dân xả rác bừa bãi, nếu thu gom chậm sẽ bị dân phản ánh lên mạng xã hội và kênh góp ý của thành phố.
Gần 20 năm làm nghề, mỗi ngày bà phải thu gom và đẩy khoảng 11 thùng rác loại 660 kg, cao điểm lên đến 15 thùng. Tổng khối lượng xử lý mỗi ngày lên đến 8 tấn rác sinh hoạt kèm phế liệu xây dựng, giường nệm cũ vô chủ. Vào dịp lễ Tết, lượng rác nhiều hơn, thêm áp lực cho công nhân môi trường.
"Mình làm cực thì mong tăng lương, nhưng công ty không có nguồn thu thì lấy đâu ra bù vào để tăng cho mình", bà Linh nói. Sau hai thập kỷ cống hiến, tổng thu nhập mỗi tháng của bà chỉ hơn 6 triệu đồng, bao gồm 225.000 đồng một ngày công và 25.000 đồng tiền ăn ca.
Những công nhân vệ sinh cỡ tuổi và mức lương như bà Linh chiếm số đông trong công ty. Theo ông Phạm Thanh Phúc, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Đà Nẵng, đơn vị đang đối mặt với cuộc khủng hoảng già hóa lao động khi số người trên 45 tuổi chiếm hơn 50%. Công việc độc hại nhưng tiền lương quá thấp khiến công ty không thể tuyển mới để bù đắp số người thôi việc.
Theo quy định, công nhân chỉ làm 26 công một tháng, nhưng do thiếu người trầm trọng nên họ phải gánh từ 28 đến 29 công. Rác thu gom không kịp dẫn đến tình trạng ùn ứ tại một số khu vực.
"Gốc rễ của việc không đảm bảo được quyền lợi cho công nhân là do những bất cập trong cơ chế đặt hàng và định mức kinh phí", ông Phúc phân tích. Nhiều phường vẫn áp dụng đơn giá đặt hàng cũ dựa trên mức lương cơ sở 1,49 triệu đồng từ những năm trước, gây thua lỗ cho doanh nghiệp.
Hiện mức thu phí rác sinh hoạt tại TP Đà Nẵng cũ từ 15.000 đồng (nhà tập thể, chung cư, nhà trọ); 25.000 đồng với hộ dân sống trong kiệt, hẻm; 30.000 đồng với hộ mặt tiền đường phố. Mức đóng này duy trì từ năm 2017 đến nay.
Nhận định mức phí rác tại Đà Nẵng quá thấp, ông Ngô Lê Quảng, Giám đốc Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội - Chi nhánh Miền Trung, cho biết đơn vị đang chịu trách nhiệm thu gom khoảng 150 tấn rác một ngày cho 40.000 hộ dân tại ba phường Hải Vân, Liên Chiểu và Hòa Khánh với lộ trình trải dài 180-200 km đường kiệt, hẻm.
"Đơn giá thấp như thế thì không thể nào đòi hỏi chất lượng môi trường tốt hơn được", ông Quảng nói. Dù doanh nghiệp đã bù lỗ để đảm bảo thu nhập thực tế cho công nhân đạt 10-15 triệu đồng một tháng, đơn vị vẫn bất lực trước bài toán nhân sự dài hạn.
Ông Quảng kiến nghị TP Đà Nẵng khẩn trương ban hành giá dịch vụ thu gom rác dựa trên định mức kỹ thuật mới để nâng cao thu nhập cho người lao động. Đồng thời, thành phố cần trích xuất camera đường phố để xử phạt nghiêm hành vi lén lút đổ bậy phế liệu xây dựng, rác cồng kềnh vào ban đêm.
Tại cuộc họp chấn chỉnh công tác thu gom và xử lý rác thải tại TP Đà Nẵng cũ ngày 22/5, ông Trần Nam Hưng, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, khẳng định đấu thầu là giải pháp lâu dài để chuẩn hóa chất lượng vệ sinh đô thị. Xã phường có hai tháng để hoàn thành hồ sơ, dứt điểm chọn nhà thầu và ký hợp đồng vào đầu tháng 8.
Để giữ chân công nhân môi trường, thành phố quyết định nâng cao thu nhập cho họ ngay trong hai tháng chuyển tiếp bằng cách cho phép đơn vị môi trường áp dụng đơn giá nhân công hiện hành để ký hợp đồng ngay, xóa bỏ mức chi trả lỗi thời.
Phó chủ tịch thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương sửa đổi các quy định phân cấp, chấm dứt tình trạng tự ý cắt giảm tiêu chí quét dọn do thiếu kinh phí tại các địa phương. "Thành phố phải dứt khoát thống nhất một loại đơn giá. Thiếu đâu cơ quan chức năng bù đó, không để chắp vá về kỹ thuật và chất lượng vệ sinh", ông Hưng nhấn mạnh.
Với công nhân như bà Linh, mong mỏi lớn nhất là được tăng lương, người dân có ý thức giữ gìn vệ sinh, xả rác đúng nơi quy định để bà hàng ngày không phải trở đi trở lại nhiều lần tuyến đường Hải Phòng và Hoàng Hoa Thám thu gom rác.
Tuyến đường đi qua 18 phường, xã của Hà Nội, điểm đầu kết nối với đường vành đai 1 tại hầm Kim Liên thuộc các phường Kim Liên và Bạch Mai, điểm cuối kết nối với nút giao Cầu Giẽ thuộc xã Chuyên Mỹ.
Dự án có mặt cắt ngang 90 m với 16 làn xe, gồm 10 làn trên tuyến chính và 6 làn song hành hai bên, mỗi bên 3 làn. Tốc độ thiết kế đạt 80 km/h. Thành phố dự kiến cơ bản hoàn thành công trình vào năm 2027 nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông đường bộ theo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm.
Theo thiết kế, dự án ứng dụng đồng bộ nhiều công nghệ hiện đại từ khảo sát, thiết kế đến thi công và vận hành. Việc khảo sát được triển khai bằng UAV và ảnh hàng không, thiết kế áp dụng mô hình 3D, thi công sử dụng vật liệu và thiết bị công nghệ mới. Toàn bộ quá trình xây dựng sẽ được giám sát bằng hệ thống hình ảnh trực tuyến.
Khi đưa vào khai thác, tuyến đường vận hành trên nền tảng giao thông thông minh với các hệ thống SCADA, CCTV và giải pháp quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế.
Thành phố Hà Nội đánh giá dự án sẽ mở rộng không gian giao thông, tăng tốc độ kết nối. góp phần phân bổ lại lưu lượng giữa các tuyến vành đai và các khu vực trong đô thị, tăng khả năng kết nối giữa lõi trung tâm với khu vực phía nam Hà Nội và các tỉnh phía Nam, vùng duyên hải.
Dự án cũng được kỳ vọng thúc đẩy chỉnh trang, tái thiết đô thị dọc tuyến quốc lộ 1, giảm chi phí logistics và hình thành các không gian phát triển mới ở cửa ngõ phía nam Thủ đô.
Trong quy hoạch phát triển quốc gia, trục quốc lộ 1 - cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ được xác định là hành lang kinh tế chủ đạo kết nối Hà Nội với các tỉnh phía Nam và vùng duyên hải, tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ, logistics và vận tải đa phương thức.
Đoạn từ vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ là giai đoạn đầu trong tổng thể dự án trục không gian quốc lộ 1 gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị trên địa bàn Hà Nội do Tập đoàn Vingroup đề xuất đầu tư theo phương thức PPP, hợp đồng xây dựng - chuyển giao BT.
Ở giai đoạn tiếp theo, hai bên sẽ nghiên cứu mở rộng tuyến từ nút giao Lê Duẩn - Điện Biên Phủ thuộc phường Ba Đình đến đường Đại Cồ Việt, nâng tổng chiều dài toàn tuyến lên khoảng 38,8 km, kết nối trung tâm lịch sử của Thủ đô với khu vực phát triển phía nam thành phố.
