Đây là chia sẻ của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn trong buổi làm việc với Vụ Giáo dục đại học chiều 6-5.
Chia sẻ tại buổi làm việc, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh giáo dục đại học là lĩnh vực vô cùng quan trọng, yêu cầu trong giai đoạn mới rất cao, mọi công việc phải bảo đảm nhanh, hiệu quả và chất lượng.
Theo ông Sơn, nếu thực sự phát huy đầy đủ trách nhiệm, quyết liệt và đúng hướng thì sẽ không có nhiều công việc chậm, muộn như thời gian qua.
Bộ trưởng yêu cầu lãnh đạo Vụ Giáo dục đại học và các chuyên viên tiếp tục siết chặt kỷ cương, kỷ luật công vụ, bảo đảm “6 rõ”, tăng cường giám sát, kiểm đếm tiến độ và có chế tài rõ ràng trong thực hiện nhiệm vụ.
Về chuyên môn, Bộ trưởng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương pháp làm việc, chuyển từ tư duy quản lý từ kiểm soát hành chính sang quản trị theo chuẩn và dữ liệu.
Theo đó, công tác quản lý cần tập trung vào những nội dung cốt lõi như chuẩn chương trình đào tạo, chuẩn cơ sở giáo dục đại học và hệ thống dữ liệu về tuyển sinh, người học.
Ông Sơn nhấn mạnh tư duy hiện nay phải là tư duy kiến tạo phát triển, luôn đặt câu hỏi “mình giúp gì được cho các trường, cho sinh viên, cho giảng viên”, thay vì chủ yếu đặt ra quy định để kiểm soát, hạn chế. Những cơ sở giáo dục làm tốt, đầu tư bài bản cần được khuyến khích phát triển. Việc cấp phép chỉ tập trung với một số ngành đặc thù, có yêu cầu quản lý riêng.
Đối với việc xây dựng đề án, chiến lược, chương trình, ông Sơn yêu cầu phải làm rõ mục tiêu, nội hàm, nguồn lực và tính khả thi. Không chỉ nêu tên nhiệm vụ mà phải xác định rõ làm để làm gì, giải quyết vấn đề gì và tác động ra sao.
Bộ trưởng cũng đề nghị Vụ Giáo dục đại học rà soát lại chức năng, nhiệm vụ trong bối cảnh mới; ngoài công tác tuyển sinh, chương trình đào tạo cần quan tâm làm rõ các vấn đề về tài chính giáo dục đại học, đào tạo sau đại học gắn với nghiên cứu khoa học, phát triển đội ngũ giảng viên… với tinh thần không chỉ “làm gì” mà còn “chịu trách nhiệm về điều gì”.
Về một số nhiệm vụ cụ thể, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn lưu ý nguyên tắc “nắm ít nhưng nắm việc quan trọng”. Những vấn đề phức tạp phải được xử lý theo hướng đơn giản, hiệu quả. Trọng tâm thời gian tới là chiến lược phát triển giáo dục đại học, sắp xếp các cơ sở giáo dục đại học.
Đối với công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng yêu cầu các văn bản còn nợ đọng phải trình trước ngày 20-5, phấn đấu hoàn thành toàn bộ các văn bản còn lại trước ngày 1-7.
Đồng thời tiếp tục rà soát, tinh gọn danh mục ngành đào tạo, làm rõ định hướng quốc tế hóa giáo dục đại học và xác định rõ các nhiệm vụ ưu tiên trong xử lý công việc.
Bộ trưởng nhấn mạnh phương châm hành động của Vụ Giáo dục đại học trong thời gian tới là “Đoàn kết thống nhất – Tăng tốc mạnh mẽ – Kết quả thực chất”. Trong đó, đoàn kết thống nhất là nền tảng tạo nên sức mạnh, cũng là yêu cầu về đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ lãnh đạo và công chức của vụ.
Theo kế hoạch mới này, ngành Giáo dục chuyển định hướng từ hỗ trợ các hoạt động khởi nghiệp riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đồng bộ trong toàn ngành. Chương trình đào tạo 1.000 doanh nhân công nghệ được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, gắn với các lĩnh vực kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Song song với chương trình này, Bộ GD&ĐT thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ trọng yếu, trong đó lần đầu tiên triển khai mô hình doanh nghiệp trong cơ sở đào tạo theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox).
Mô hình này nhằm mục đích thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu khoa học. Hỗ trợ mô hình có các hướng dẫn của Bộ liên quan đến sở hữu trí tuệ cho cơ sở đào tạo nhằm tháo gỡ các vướng mắc pháp lý khi chuyển giao, khai thác kết quả nghiên cứu của giảng viên, học sinh, sinh viên.
Để tạo nền tảng cho mục tiêu đào tạo 1.000 doanh nhân công nghệ, Bộ GD&ĐT sẽ đầu tư phát triển 5 vườn ươm công nghệ số tại một số trường đại học và viện nghiên cứu có tiềm lực mạnh. Các trung tâm này được định hướng trở thành nơi ươm tạo startup công nghệ, kết nối nghiên cứu với thị trường.
Bộ GD&ĐT cũng đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp mẫu tại 15 cơ sở đào tạo nòng cốt song song với triển khai đề án mô hình đại học đổi mới sáng tạo, đại học khởi nghiệp.
Kế hoạch cũng nhấn mạnh việc hình thành mạng lưới cố vấn, nhà đầu tư thiên thần, cựu sinh viên và doanh nghiệp nhằm hỗ trợ thương mại hóa các dự án khởi nghiệp trong nhà trường.
Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT sẽ hướng dẫn tổ chức hoạt động phát hiện, bồi dưỡng và ươm tạo các dự án đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp dành cho học sinh, sinh viên tài năng.
Các chương trình này ưu tiên những lĩnh vực kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược cũng như các mô hình khởi nghiệp đặc thù như công nghiệp văn hóa, khởi nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn
Ở bậc phổ thông, Bộ sẽ biên soạn tài liệu hướng dẫn phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp để tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và phát triển năng lực khởi nghiệp cho học sinh. Giáo dục khởi nghiệp tiếp tục được triển khai gắn với STEM/STEAM nhưng không làm thay đổi tổng thời lượng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Một điểm mới khác là việc chuẩn hóa đội ngũ hỗ trợ khởi nghiệp trong trường học. Theo kế hoạch, đội ngũ cán bộ tư vấn, cố vấn khởi nghiệp sẽ được bồi dưỡng, công nhận năng lực và bảo đảm định mức tối thiểu 1 cán bộ trên 500 hoặc 800 học sinh, sinh viên tùy cấp học.
Toàn bộ hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp sẽ được quản trị trên nền tảng số dùng chung của ngành Giáo dục. Hệ thống này tích hợp cổng thông tin, danh mục dự án, mạng lưới cố vấn và cơ chế theo dõi, báo cáo định kỳ.
Chiều 7.4, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM tổ chức tọa đàm với chủ đề "Đánh giá năng lực học sinh lớp 9: Thước đo chuẩn hóa và cầu nối chuyển cấp theo chương trình giáo dục phổ thông".
GS-TS Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng nhà trường, cho hay Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã chính thức được triển khai và đến nay đang bước vào một giai đoạn rất đặc biệt. Những học sinh đầu tiên học theo chương trình mới từ lớp 1 đến lớp 12 đã hoàn thành chương trình vào năm học 2024–2025, đánh dấu một chu kỳ triển khai quan trọng. Đây không chỉ là cột mốc về mặt thời gian, mà còn là thời điểm cần thiết để chúng ta có những nhìn nhận, đánh giá sâu sắc hơn về hiệu quả của chương trình, đặc biệt là về việc đánh giá năng lực học sinh – một trong những trụ cột cốt lõi của chương trình giáo dục mới.
Cũng theo GS Huỳnh Văn Sơn, khác với cách tiếp cận trước đây chủ yếu dựa trên việc kiểm tra, đánh giá kiến thức, chương trình Giáo dục phổ thông 2018 hướng đến phát triển phẩm chất và năng lực người học. "Tuy nhiên, trên thực tế, việc hiểu đúng và triển khai đúng đánh giá năng lực vẫn còn nhiều thách thức. Không ít nơi, việc đánh giá vẫn mang nặng tính kiểm tra, chấm điểm, chưa thực sự phản ánh được năng lực vận dụng, tư duy và khả năng giải quyết vấn đề của học sinh", GS Huỳnh Văn Sơn nói.
Chính vì vậy, theo GS Huỳnh Văn Sơn, việc củng cố nhận thức đúng đắn về đánh giá năng lực là hết sức cần thiết, không chỉ đối với đội ngũ giáo viên mà còn đối với cán bộ quản lý giáo dục các cấp. Đánh giá năng lực không chỉ là "đo lường" kết quả học tập, mà bản chất sâu xa của nó là một hoạt động học tập, góp phần thúc đẩy sự tiến bộ của học sinh, giúp người học hiểu rõ mình, định hướng phát triển và thích ứng với các yêu cầu học tập tiếp theo.
Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm TP.HCM cũng cho hay từ năm 2022, trường đã tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt dành cho học sinh THPT. Trên cơ sở đó, trường tiếp tục mở rộng hướng nghiên cứu ở cấp THCS, đặc biệt là đối với học sinh lớp 9 – giai đoạn chuyển tiếp quan trọng từ THCS lên THPT. Từ đầu năm 2025, trường đã thành lập các nhóm nghiên cứu chuyên môn, tiến hành xây dựng định dạng bài thi và ngân hàng câu hỏi nhằm đánh giá năng lực chuyên biệt của học sinh lớp 9. Dự kiến từ năm học 2026–2027, hoạt động đánh giá này sẽ được triển khai rộng rãi, từng bước trở thành một công cụ hỗ trợ hữu hiệu cho việc đánh giá năng lực của học sinh khi tốt nghiệp THCS và chuyển cấp.
Tại tọa đàm, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM giới thiệu bài thi đánh giá năng lực chuyên biệt dành cho học sinh lớp 9 do trường nghiên cứu và phát triển, bao gồm định dạng bài thi, cấu trúc đề thi và cách thức xây dựng ngân hàng câu hỏi theo hướng chuẩn hóa, hiện đại. Đồng thời, thảo luận về khả năng triển khai và sử dụng kết quả đánh giá năng lực, đặc biệt trong việc hỗ trợ tuyển sinh, phân luồng và định hướng học tập cho học sinh trong giai đoạn chuyển cấp.
Sáng 29-5, Trường tiểu học Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh, TP.HCM đã tổ chức lễ trưởng thành và tri ân dành cho học sinh lớp 5 năm học 2025-2026. Buổi lễ diễn ra ngắn gọn nhưng trang trọng, mang lại nhiều cung bậc cảm xúc cho học sinh và cả phụ huynh.
Ngay từ những phút đầu tiên, không khí buổi lễ đã lắng đọng với hoạt cảnh "Hành trình 5 năm - Một chặng đường hạnh phúc" do giáo viên và học sinh Trường tiểu học Trần Hưng Đạo biểu diễn.
Hành trình của lứa học sinh khóa 2021-2026 hiện lên như một cuốn phim đầy cảm xúc: từ những ngày đầu tiên bước vào lớp 1 giữa đại dịch COVID-19, các em phải học trực tuyến trong sự bỡ ngỡ, đến những ngày trở lại trường với chiếc khẩu trang che kín gương mặt. Năm tháng trôi qua, những cô cậu học trò nhỏ ngày nào giờ đã lớn khôn hơn, tự tin hơn.
Và khoảnh khắc xúc động nhất của buổi lễ là khi nghi thức tri ân được cử hành. Trong tiếng nhạc nhẹ nhàng, các em học sinh đồng loạt quay về phía cha mẹ mình, đặt tay lên ngực trái và bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã dành trọn yêu thương, sự hy sinh và bao tháng năm vất vả để nuôi dưỡng mình khôn lớn.
Những cái ôm thay cho ngàn lời cảm ơn, những giọt nước mắt lăn dài trên gương mặt phụ huynh và học sinh đã khiến mọi người lặng đi trong cảm xúc. Đó không chỉ là lời tri ân dành cho cha mẹ mà còn là dấu mốc đánh dấu sự trưởng thành của các em trước khi bước sang một hành trình mới.
Phát biểu tại buổi lễ, cô Lê Thanh Hương, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Hưng Đạo, nhấn mạnh:
"Ngày đầu tiên đến trường của các con là những chiếc khẩu trang, những màn hình học trực tuyến và những giờ học đặc biệt chưa từng có.
Hôm nay, trước mặt cô là 264 cô cậu học trò chững chạc, tự tin với ánh mắt ngời sáng niềm tự hào. Vì các em đã thực sự trưởng thành!
5 năm học vừa qua là một hành trình vô cùng đặc biệt. Các em là thế hệ học sinh kiên cường, đã đi qua những ngày tháng học trực tuyến đầy thử thách, để rồi quay trở lại học trực tiếp với một năng lượng bứt phá.
Cô đã nhìn thấy các con từng ngày lớn lên:
Biết tự học.
Biết yêu thương.
Biết hợp tác, chia sẻ và tự tin thể hiện chính mình.
Nhìn các con hôm nay tự tin thuyết trình, mạnh dạn tham gia các hoạt động, biết sử dụng công nghệ, biết sống trách nhiệm và giàu tình cảm, cô biết rằng:
Từng giọt mồ hôi của thầy cô…
Từng sự hy sinh âm thầm của cha mẹ…
Đều đã được đền đáp thật xứng đáng".
Cô Hương chia sẻ:
"Các em học sinh thân mến! Cánh cổng trường tiểu học khép lại cũng là lúc một hành trình mới, rộng lớn hơn mở ra. Bước vào cấp THCS, môi trường mới sẽ có nhiều thầy cô mới, bạn bè mới và cả những thử thách mới. Cô muốn trao cho các em 3 chiếc chìa khóa để bước vào tương lai:
Thứ nhất, hãy luôn tò mò và không ngừng học hỏi, thế giới công nghệ và tri thức đang thay đổi từng giây, từng phút. Đừng khép mình lại, hãy luôn chủ động học để không bị bỏ lại phía sau.
Thứ hai, hãy luôn là những người tử tế: Học giỏi là điều đáng quý, nhưng biết yêu thương cha mẹ, giúp đỡ bạn bè và sống có trách nhiệm mới là điều làm nên giá trị đích thực của một con người tử tế.
Thứ ba, hãy bản lĩnh và đừng sợ vấp ngã: Sẽ có lúc các con thất bại, có lúc buồn và áp lực. Mỗi lần như thế là một bài học để các em lớn khôn. Hãy luôn kiên cường và tin vào chính mình" - cô Hương nhắn nhủ.
Một số hình ảnh của buổi lễ tri ân và trưởng thành ở Trường tiểu học Trần Hưng Đạo:
