Ngày 20-5, BS.CKII Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, phụ trách một trạm cấp cứu vệ tinh thuộc mạng lưới Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM, cho biết ê kíp vừa tiếp nhận trường hợp bệnh nhân H.Q.P. (giáo viên, 38 tuổi, ngụ phường Bình Trị Đông, TP.HCM) ngưng tim ngoại viện, có tiền sử tăng huyết áp nhưng không điều trị.
Theo hồ sơ bệnh án, cách đây hai ngày, ê kíp trực nhận cuộc gọi cấp cứu lúc 17h01 và nhanh chóng có mặt tại nhà bệnh nhân lúc 17h10.
Người nhà của bệnh nhân cho biết sau bữa cơm chiều với gia đình, anh P. than mệt rồi ra trước hiên ngồi nghỉ. Ít phút sau, anh P. đột ngột gục xuống ngưng tim, ngưng thở.
Khi kíp cấp cứu đến nơi, bệnh nhân trong tình trạng hôn mê, nằm ngửa trên sàn nhà, tím tái tay chân, đồng tử giãn 5mm. Dù nỗ lực hồi sinh nhưng bệnh nhân đã tử vong, người cha bật khóc ngay cạnh thi thể con trai.
Theo người thân, anh P. là giao viên, mới lập gia đình, chưa có con. Trong lần khám sức khỏe tại cơ quan thì phát hiện tăng huyết áp nhưng chủ quan không điều trị vì nghĩ mình còn trẻ khỏe.
Bác sĩ Tuệ cảnh báo tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm, không gây đau hay khó chịu rõ ràng, nhưng có thể dẫn đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc ngưng tim đột ngột nếu không được kiểm soát. Do đó không xem thường huyết áp cao chỉ vì mình còn trẻ.
Các bác sĩ khoa tim mạch tổng quát Bệnh viện Nhân dân 115 cho rằng trong nhiều năm qua, cộng đồng vẫn quan niệm rằng tăng huyết áp là bệnh “của người già”.
Tuy nhiên, các nghiên cứu mới trên thế giới và tại Việt Nam cho thấy tăng huyết áp đang trẻ hóa nhanh chóng, trở thành vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở nhóm tuổi 18 – 45. Hiện nay tăng huyết áp xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ.
Điều đáng lo ngại nhất là người trẻ bị tăng huyết áp làm tăng cao nguy cơ xảy ra các biến chứng sớm. Ví dụ người dưới 45 tuổi bị tăng huyết áp sẽ tăng gấp 3 – 5 lần nguy cơ đột quỵ so với người cùng tuổi có huyết áp bình thường.
Tại các bệnh viện Việt Nam, số ca đột quỵ ở người trẻ (dưới 45 tuổi) tăng đáng kể trong 5 – 7 năm gần đây, trong đó tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ hàng đầu.
Giải thích lý do người trẻ bây giờ dễ tăng huyết áp, các bác sĩ cho biết đó là do các yếu tố về môi trường và lối sống ảnh hưởng như thức khuya kéo dài, hút thuốc lá, căng thẳng công việc, học tập, ít vận động, ngồi nhiều, tăng cân, béo phì, béo bụng, chế độ ăn uống không lành mạnh.
Mặc dù cùng là tăng huyết áp nhưng đặc điểm ở người trẻ có nhiều điểm khác biệt quan trọng do thường không có triệu chứng, ít khi cảm thấy đau đầu, chóng mặt hay khó chịu. Vì vẫn “cảm thấy khỏe”, họ thường không đi khám nên phát hiện muộn.
Nguy cơ tăng huyết áp thứ phát cũng cao hơn ở nhóm người 18 – 40 tuổi, với tỉ lệ lên đến 20 – 30%. Nếu không tầm soát kỹ, bệnh dễ bị bỏ sót. Vì tuổi thọ còn dài, tác động của tăng huyết áp kéo dài 10 – 20 năm sẽ gây tổn thương mạch máu nghiêm trọng hơn, dẫn đến nhồi máu cơ tim, suy tim, đột quỵ, suy thận mạn, suy giảm thị lực.
Nhiều năm nay, bà Nguyễn Thị Nguyệt (phường Hồng Hà, Hà Nội) thường xuyên phải đến Bệnh viện Thanh Nhàn để khám và theo dõi bệnh xương khớp cùng tăng huyết áp. Do khám ngoại trú trái tuyến, mỗi lần đi khám bà đều phải tự thanh toán toàn bộ chi phí khám bệnh và các xét nghiệm liên quan.
Tuy nhiên, từ ngày 1-7, chi phí khám chữa bệnh của bà sẽ giảm đáng kể nhờ được quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả một phần.
"Chúng tôi không phải xin giấy chuyển tuyến nữa mà có thể đến các bệnh viện khám bệnh và vẫn được BHYT thanh toán một phần chi phí ngoại trú. Như vậy cũng đỡ được phần nào gánh nặng kinh tế", bà Nguyệt chia sẻ.
Không chỉ người dân kỳ vọng vào chính sách mới, các cơ sở y tế cũng đang khẩn trương chuẩn bị để đón lượng bệnh nhân có thể gia tăng trong thời gian tới.
Tại Hà Nội, nhiều bệnh viện như Thanh Nhàn, Đa khoa Đống Đa… mỗi ngày tiếp nhận khoảng 1.500 lượt khám ngoại trú và điều trị nội trú cho khoảng 1.100 người bệnh. Trong số đó, nhóm người bệnh tự đi khám trái tuyến chiếm khoảng 25%.
Để chuẩn bị cho chính sách mới có hiệu lực, các bệnh viện đã xây dựng các phương án về nhân lực, cơ sở vật chất và công nghệ thông tin nhằm bảo đảm hoạt động khám chữa bệnh diễn ra thông suốt.
Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, TS.BS Nguyễn Văn Thường, Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn, cho biết bệnh viện đã hoàn tất các khâu chuẩn bị để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh dự kiến tăng mạnh ngay sau ngày 1-7.
"Khi chính sách BHYT mới có hiệu lực, chúng tôi dự báo lượng người bệnh trái tuyến có thể tăng lên khoảng 30-35%, đặc biệt là người dân từ các địa phương lân cận Hà Nội", ông Thường nhận định.
Theo lãnh đạo bệnh viện, ngay khi các quy định mới được ban hành, đơn vị đã xây dựng các kịch bản ứng phó trên cả ba phương diện gồm cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực và công nghệ thông tin.
Đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên y tế, cán bộ tiếp đón và công tác xã hội cũng đã được tập huấn đầy đủ về các quy định mới của Luật BHYT để sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ người bệnh.
Đặc biệt, hệ thống công nghệ thông tin của bệnh viện đã được nâng cấp đồng bộ, kết nối với hệ thống thanh toán BHYT quốc gia, cho phép tự động nhận diện thông tin bảo hiểm và tính toán chính xác mức hưởng của từng trường hợp ngay trên phần mềm quản lý bệnh viện.
Đồng thời, đơn vị đã rà soát nhu cầu sử dụng thuốc, vật tư y tế và xây dựng các phương án dự phòng trong trường hợp lượng người bệnh tăng đột biến.
"Người dân không cần lo lắng về nguy cơ thiếu thuốc hay vật tư y tế. Theo quy định hiện hành, nếu số lượng bệnh nhân tăng cao, bệnh viện được phép mua sắm bổ sung vượt tới 30% khối lượng trong kế hoạch đấu thầu ban đầu.
Đây là cơ chế quan trọng giúp các cơ sở y tế chủ động đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh thực tế", ông Thường nhấn mạnh.
Theo tính toán, Bệnh viện Thanh Nhàn hiện có thể đáp ứng hiệu quả khoảng 2.000 lượt khám mỗi ngày.
Tại Bệnh viện Đa khoa Đống Đa, công tác chuẩn bị cũng đã được triển khai từ sớm. Lãnh đạo bệnh viện cho biết đơn vị đã bố trí thêm các phòng khám dự phòng, xây dựng phương án phân luồng người bệnh và chuẩn bị nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh gia tăng.
Bên cạnh đó, bệnh viện cũng tập trung đào tạo nhân viên y tế nhằm nhận diện đúng các trường hợp được hưởng chính sách mới, đồng thời tăng cường truyền thông thông qua màn hình điện tử, poster hướng dẫn để người bệnh dễ dàng tiếp cận thông tin và thực hiện đúng quy trình.
Hệ thống phần mềm quản lý bệnh viện cũng được nâng cấp để tự động xác định mức hưởng BHYT của từng người bệnh, giúp việc tiếp đón và thanh toán diễn ra thuận lợi hơn.
Ung thư miệng là dạng ung thư đầu và cổ phổ biến nhất, chủ yếu xảy ra ở người lớn tuổi, trên 45. Ung thư miệng ảnh hưởng đến môi và phần đầu lưỡi, vòm miệng và sàn miệng. Bệnh cũng ảnh hưởng đến hầu họng (phần cuối lưỡi), vòm miệng, amidan, hai bên cũng như phía sau cổ họng.
Theo Cleveland Clinic, một số yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư miệng gồm hút thuốc lá, nhai trầu, thường xuyên uống bia rượu, mắc virus gây u nhú ở người (HPV)... Ngoài ra, chế độ ăn uống hằng ngày như ăn nhiều thịt chế biến sẵn có thể gây viêm, tạo điều kiện phát triển ung thư miệng. Một số loại thịt chế biến sẵn gồm thịt xông khói, thịt nguội, xúc xích và lạp xưởng.
Chứa các hợp chất có liên quan đến nguy cơ ung thư
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp thịt chế biến sẵn vào nhóm một - nhóm các tác nhân gây ung thư cho người. Các sản phẩm này thường chứa nitrat và nitrit, là chất bảo quản được thêm trong quá trình chế biến để kéo dài thời hạn sử dụng. Trong một số điều kiện, các chất này có thể chuyển hóa thành các hợp chất N-nitroso, vốn được cho là có liên quan đến nguy cơ ung thư.
Ăn nhiều thịt chế biến sẵn gồm thịt xông khói, xúc xích, giăm bông, lạp xưởng và các loại thịt nguội, có liên quan đến nguy cơ cao mắc ung thư khoang miệng, ung thư vòm họng cùng nhiều loại ung thư khác nhau gồm ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt.
Chất hóa học gây hại cho tế bào
Theo Eating Well, thường xuyên chiên thịt xông khói hoặc xúc xích nướng trên vỉ nướng lửa có thể làm tăng thêm nguy cơ mắc một số loại ung thư. Thịt nướng, hun khói và cháy xém được nấu ở nhiệt độ cao tạo ra các chất hóa học gọi là hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) và amin thơm dị vòng (HAA). Những chất này có thể gây tổn thương trực tiếp đến DNA trong tế bào của, thúc đẩy ung thư thông qua một số cơ chế gồm tổn thương DNA và stress oxy hóa.
Thúc đẩy viêm mạn tính
Ăn thịt chế biến sẵn thường xuyên có thể góp phần gây ra chứng viêm mạn tính. Chế độ ăn uống gây viêm dẫn đến tình trạng viêm mạn tính ở miệng, theo thời gian làm giảm khả năng sửa chữa các tế bào bị tổn thương của cơ thể. Ngoài ra, sắt heme có trong thịt đỏ chế biến sẵn cũng có thể góp phần gây ung thư.
Thay đổi hệ vi sinh vật miệng
Chế độ ăn uống kém làm thay đổi hệ vi khuẩn tự nhiên trong miệng. Miệng là nơi cư trú của hơn 700 loài vi khuẩn, nhiều trong số đó giúp duy trì sức khỏe răng miệng và sức khỏe tổng thể. Khi hệ vi sinh vật này mất cân bằng có thể dẫn đến rối loạn hệ vi sinh vật trong khoang miệng, gây viêm, tạo điều kiện phát triển ung thư miệng.
Theo WebMD, các triệu chứng ung thư miệng phổ biến như vết loét miệng không lành trong vòng 2-3 tuần, các mảng đổi màu hoặc các mảng đỏ hoặc lốm đốm không rõ nguyên nhân trên lưỡi, nướu, niêm mạc miệng. Loại ung thư này gây ra các khối u, cục u, đau hoặc tê không rõ nguyên nhân ở môi, má hoặc nướu.
Để giảm nguy cơ ung thư miệng, mỗi người nên bỏ hút thuốc và tránh xa khói thuốc thụ động, hạn chế rượu bia. Ưu tiên cây và rau củ vì chứa các chất hóa học thực vật và chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ cơ thể khỏi ung thư. Giữ vệ sinh răng miệng tốt giúp giảm viêm và kiểm soát vi khuẩn có hại. Tiêm vaccine HPV giúp phòng ngừa HPV – tác nhân liên quan đến một số ung thư vùng hầu họng và khoang miệng.
Ngày 2/4, BSCKII Nguyễn Tuấn Đạt, Chủ nhiệm Khoa Nam học, Bệnh viện TWQĐ 108, cho hay bệnh nhân đã trải qua phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt triệt căn do ung thư vào năm 2025. Kết quả điều trị ung thư khả quan nhưng ông lại mất hoàn toàn khả năng cương dương, chất lượng cuộc sống suy giảm do đời sống tình dục không trọn vẹn, ảnh hướng lớn đến tâm lý.
Bệnh nhân khám nhiều nơi và thử các phương pháp điều trị khác nhau nhưng không hiệu quả. Sau khi được tư vấn, người bệnh đã quyết định lựa chọn phương pháp phẫu thuật đặt thể hang nhân tạo. Ca phẫu thuật thành công, người bệnh hồi phục tốt, tình trạng ổn định, đã được xuất viện.
"Kết quả bước đầu cho thấy thiết bị hoạt động tốt, mang lại sự tự tin và hy vọng cho người bệnh trong việc tái lập đời sống sinh hoạt cá nhân", bác sĩ Đạt nói.
Kỹ thuật đặt thể hang nhân tạo gồm việc đưa vào cơ thể một thiết bị gồm 3 bộ phận: hai trụ đặt trong thể hang dương vật, một bơm nằm ở bìu và một túi chứa dung dịch nằm trong bụng. Khi muốn quan hệ, người bệnh chỉ cần điều khiển thiết bị. Phương pháp này không ảnh hưởng đến khoái cảm hay khả năng xuất tinh nếu vẫn còn tinh hoàn và ống dẫn tinh nguyên vẹn. Với một đường rạch nhỏ vùng bìu, gần như người bệnh sẽ không thấy sẹo sau phẫu thuật.
Hiện nay, nhiều người bệnh cũng đã lựa chọn kỹ thuật này để cải thiện đời sống tình dục. Như người đàn ông 62 tuổi, Hà Nội, bị mất hoàn toàn khả năng cương dương - một hệ quả thường gặp sau những ca phẫu thuật vùng chậu. Việc phẫu thuật đặt thể hang nhân tạo đã mang đến hy vọng, giúp bệnh nhân cải thiện cuộc sống.
Đặc biệt, một trong những ca điển hình là nam thanh niên 33 tuổi, bị liệt dương, không thể quan hệ tình dục và không có con sau 2 năm kết hôn. Sau khi được phẫu thuật đặt thể hang nhân tạo, người bệnh đã có đời sống tình dục viên mãn và hiện nay, người vợ đã có bầu.
"Đây là một trường hợp đặc biệt mà những người làm chuyên môn như chúng tôi cảm thấy hành động của mình thực sự mang lại ý nghĩa, hạnh phúc cho người bệnh", bác sĩ Đạt chia sẻ.
Rối loạn cương là tình trạng người đàn ông không thể đạt tới hay duy trì được sự cương dương vật đủ để giao hợp. Bệnh ảnh hưởng hơn 150 triệu đàn ông trên thế giới, nguyên nhân là các bệnh lý như tăng huyết áp, bệnh mạch vành, đái tháo đường, bệnh lý thần kinh, do thuốc hay chấn thương... Hầu hết nam giới rối loạn cương được trị liệu ban đầu theo phác đồ sử dụng thuốc. Khoảng 20-30% người bệnh không đáp ứng với thuốc, cần phương pháp điều trị khác.
Các chuyên gia nam khoa khuyến cáo nam giới không nên im lặng chịu đựng khi gặp vấn đề về rối loạn cương dương, đặc biệt là sau các can thiệp ngoại khoa. Việc thăm khám sớm tại các cơ sở chuyên khoa uy tín sẽ giúp người bệnh được tư vấn đúng hướng và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống.
