Gan và thận là 2 cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc lọc độc tố và duy trì cân bằng nội môi. Theo các chuyên gia, bữa sáng – thời điểm cơ thể bắt đầu lại chu trình chuyển hóa – đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hai cơ quan này hoạt động hiệu quả.
Sau một đêm nhịn ăn, cơ thể bước vào trạng thái cần ổn định đường huyết và kích hoạt lại quá trình chuyển hóa. Nếu bữa sáng quá nhiều chất béo bão hòa hoặc đường đơn, gan sẽ phải tăng cường xử lý, dễ dẫn đến tích tụ mỡ, theo Harvard Health Publishing.
Giáo sư Frank Hu (Trường Y tế Công cộng, Đại học Harvard) cho biết chế độ ăn giàu chất xơ và thực phẩm toàn phần giúp cải thiện chuyển hóa và giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ.
Cháo yến mạch là món ăn sáng được nhiều tổ chức y khoa khuyến nghị nhờ giàu chất xơ hòa tan, đặc biệt là beta-glucan. Hợp chất này giúp giảm cholesterol “xấu” và cải thiện độ nhạy insulin – yếu tố quan trọng giúp hạn chế tích tụ mỡ trong gan, theo Mayo Clinic.
Khi nấu thành cháo, yến mạch tạo độ sánh tự nhiên, giúp làm chậm hấp thu đường và chất béo. Nhờ đó, đường huyết ổn định hơn, gan không phải xử lý quá nhiều năng lượng dư thừa. Đồng thời, chất xơ trong cháo yến mạch còn nuôi lợi khuẩn đường ruột, từ đó hỗ trợ trục ruột – gan hoạt động hiệu quả hơn.
Thận đặc biệt nhạy cảm với lượng natri và tình trạng mất nước. Theo Quỹ Thận Quốc gia Mỹ, bữa sáng ít muối, ưu tiên thực phẩm tự nhiên có thể giúp giảm nguy cơ tăng huyết áp – nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương thận.
Cụ thể, một bữa sáng tốt cho thận có thể gồm:
Tiến sĩ Joseph Vassalotti, Giám đốc y khoa của Quỹ Thận Quốc gia Mỹ, nhấn mạnh rằng việc duy trì chế độ ăn cân bằng ngay từ bữa sáng, đặc biệt là hạn chế muối và uống đủ nước, có thể góp phần bảo vệ chức năng thận lâu dài.
Các loại trái cây như táo, việt quất hoặc bưởi cung cấp vitamin C và chất chống oxy hóa, giúp giảm stress oxy hóa – yếu tố gây tổn thương tế bào gan.
Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý nên ăn nguyên quả thay vì nước ép để giữ lại chất xơ và tránh tăng đường huyết nhanh.
Những thói quen trên có thể khiến gan phải làm việc nhiều hơn, đồng thời ảnh hưởng gián tiếp đến chức năng thận.
Như vậy, chỉ cần duy trì bữa sáng đơn giản nhưng cân bằng – giàu chất xơ, ít muối, uống đủ nước và hạn chế thực phẩm chế biến – bạn có thể giúp gan giảm gánh nặng chuyển hóa, hỗ trợ thận lọc thải hiệu quả và góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Chiến dịch khám, sàng lọc sức khỏe miễn phí dành cho 5.000 thương binh, bệnh binh, gia đình chính sách trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã được Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình triển khai từ tháng 6, cao điểm trong 2 ngày 4 - 5.7, hiện đã hoàn thành, góp phần phát hiện sớm với các trường hợp có yếu tố nguy cơ bệnh mạn tính.
Qua khám và các kết quả xét nghiệm, chẩn đoán, các bác sĩ tư vấn chăm sóc sức khỏe cho các trường hợp có yếu tố nguy cơ về bệnh mạn tính, rối loạn chuyển hóa; đặc biệt lưu ý người đang điều trị bệnh tăng huyết áp tuân thủ điều trị, tái khám theo hẹn và đến khám ngay khi thấy có bất thường về sức khỏe để tránh các biến cố nguy hiểm.
"Món quà sức khỏe dành tặng các bậc tiền bối, người có công tại Ninh Bình trong những ngày đầu Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động chính là cách chúng tôi thực hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn". Chúng tôi mong muốn cơ sở mới không chỉ góp phần nâng cao năng lực y tế của khu vực mà còn trở thành địa chỉ khám chữa bệnh tin cậy, giàu tính nhân văn đối với nhân dân", PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc bệnh viện Bạch Mai, chia sẻ.
Theo ông Cơ, đưa chất lượng chuyên môn của Bệnh viện Bạch Mai tại Hà Nội về cơ sở Ninh Bình cần tạo điều kiện để người dân được tiếp tục điều trị ngay tại đây. Giảm tải cho cơ sở Hà Nội không chỉ là giảm số lượng người bệnh, mà quan trọng hơn là giảm bớt những vất vả, chi phí và thời gian đi lại cho người dân, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế tuyến cuối ngay gần nơi sinh sống.
Các viện, trung tâm, khoa, phòng Bệnh viện Bạch Mai đang rà soát, tư vấn và hẹn tái khám cho người bệnh ngoại trú cũng như người bệnh nội trú chuẩn bị ra viện thuộc khu vực từ Hà Tĩnh trở ra Ninh Bình và các tỉnh lân cận, để tiếp tục điều trị tại cơ sở Ninh Bình khi phù hợp.
"Trước đây chúng ta chú trọng về "đói" dinh dưỡng, thiếu hụt vi chất, thì vấn đề hiện cần lưu ý đó là "đói" nước", PGS-TS, bác sĩ Nguyên Văn Chi, chuyên gia đầu ngành về hồi sức cấp cứu, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, lưu ý.
Theo PGS Chi, khoảng 60% trọng lượng cơ thể là nước. Với người có cân nặng 60 kg, khoảng 39 kg là nước. Trong cơ thể, nước là môi trường cho các phản ứng để thực hiện các chức năng sống (tiêu hóa, chuyển hóa…). Nước quan trọng, liên quan mật thiết sự sống, của cơ thể, nhưng thực tế, nguy cơ thiếu nước rất cao với nhiều người.
Qua khám sức khỏe cộng đồng cho hàng ngàn người, ghi nhận tình trạng "đói" nước, đặc biệt với nhóm người cao tuổi, ước tính "cứ 10 người thì 5 người "đói" nước. Nguyên nhân do, nhiều người chỉ uống nước khi thấy khát. Trong khi, người cao tuổi lại "mất" cảm giác khát dù cơ thể thiếu nước.
Với người bệnh trẻ, Bệnh viện E vừa qua ghi nhận các bệnh nhân tổn thương thận, suy thận cấp. Cơ thể bị thiếu nước nghiêm trọng là nguyên nhân liên quan.
Trong số ca bệnh, nam công nhân 25 tuổi làm việc tại Hà Nội phải nhập viện tại Bệnh viện E trong tình trạng mệt lả, đau nhức, co cứng cơ toàn thân, khát nước, tiểu ít và nước tiểu sẫm màu bất thường. Qua thăm khám và kết quả các xét nghiệm, các bác sĩ nhận định người bệnh có dấu hiệu tổn thương thận cấp.
"Với người trẻ, khi cơ thể phải hoạt động cường độ cao trong môi trường nhiệt độ cao, lượng nước và điện giải mất đi qua mồ hôi rất lớn. Nếu không được bổ sung kịp thời, cơ thể sẽ mất nước, rối loạn điện giải. Cùng với đó, vận động quá sức có thể làm tổn thương các tế bào cơ, gây tiêu cơ vân. Những sản phẩm từ quá trình hủy cơ được giải phóng vào máu và thận phải làm việc quá tải để đào thải, từ đó làm gia tăng nguy cơ tổn thương thận cấp", bác sĩ Nguyễn Văn Lập, Khoa Thận tiết niệu và lọc máu, Bệnh viện E cho biết.
Theo Viện Dinh dưỡng, với người trưởng thành, hàng ngày cơ thể cần được cung cấp khoảng 2.500 ml nước, trong đó qua nước uống khoảng 1.000 - 1.500 ml, số còn lại nước được cung cấp từ thức ăn.
Lượng nước đào thải ra ngoài nước tiểu, phân, mồ hôi, hơi thở… cũng ở mức tương đương là 2.500 ml mỗi ngày.
Để cơ thể khỏe mạnh và chuyển hóa tốt cần uống đủ lượng nước cần thiết. Nước uống là nước sạch (đã được lọc và tiệt khuẩn) hoặc nước đun sôi để nguội). Người lao động thể lực nặng, cần được uống nhiều hơn. Ngoài ra, có thể dùng nước rau, nước chè tươi, nước chè khô không pha quá đặc, nước lá hay nụ vối.
Với người có bệnh lý, chế độ ăn uống cần theo hướng dẫn của bác sĩ.
Nhằm điều tra mối liên hệ giữa việc tiêu thụ thực phẩm lên men và tỷ lệ mắc ung thư, các nhà nghiên cứu từ Trung tâm Y tế Chi Mei, Đài Nam và Bệnh viện Đại học Y Chung Sơn, Đài Trung, Đài Loan (Trung Quốc) đã phân tích dữ liệu của 9.405 người tham gia từ Khảo sát Sức khỏe và Dinh dưỡng Quốc gia Mỹ (NHANES), ở lứa tuổi từ 50 trở lên, được theo dõi trong 20 năm.
Trong thời gian theo dõi đã có 151 trường hợp ung thư đại trực tràng.
Sau khi điều chỉnh các yếu tố ảnh hưởng, kết quả đã phát hiện tiêu thụ men vi sinh và sữa chua giúp giảm đến 50% nguy cơ ung thư đại trực tràng. Đồng thời, tỷ lệ mắc bệnh hô hấp mạn tính và tiểu đường cũng giảm, theo trang tin y khoa News Medical.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng sữa chua chứa các vi khuẩn có lợi như Bifidobacterium và Lactobacillus, có thể giúp giảm viêm và cải thiện sức khỏe đường ruột. Men vi sinh có thể điều hòa đáp ứng miễn dịch và cải thiện hàng rào bảo vệ đường ruột. Những cơ chế này có thể liên quan đến sức khỏe chuyển hóa toàn thân và điều hòa hệ vi sinh vật đường ruột.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng tiêu thụ sữa chua, prebiotic và probiotic giúp giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng. Họ cho biết cần có thêm các nghiên cứu để xác nhận những kết quả này và cung cấp thông tin cho các chiến lược giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng thông qua chế độ ăn uống.
Đối với hầu hết mọi người, lý tưởng là 1 - 2 hũ sữa chua không đường, không béo hoặc ít béo mỗi ngày, tối đa 3 hũ - là an toàn và tốt cho sức khỏe. Những người không dung nạp lactose, dị ứng sữa hoặc có vấn đề về thận nên hạn chế hoặc tránh ăn sữa chua, theo trang tin sức khỏe Everyday Health.
