Đây là thông tin được chia sẻ tại hội thảo khoa học với chủ đề “Kỷ nguyên mới trong điều trị lupus ban đỏ hệ thống”, do Hội Thấp khớp học Việt Nam phối hợp tổ chức ngày 11 và 12-4 tại Hà Nội và TP.HCM.
Sự kiện có sự tham gia của nhiều chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế cập nhật các thông tin về nhận thức, chẩn đoán và điều trị căn bệnh tự miễn phức tạp này.
Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Trung tâm Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay lupus ban đỏ hệ thống là bệnh tự miễn mạn tính, có thể gây viêm và tổn thương nhiều cơ quan trong cơ thể, từ da, khớp đến thận, thần kinh, tim mạch… với nguy cơ đe dọa tính mạng.
Tỉ lệ mắc bệnh ở phụ nữ cao gấp 9 lần nam giới, đặc biệt trong độ tuổi từ 15 – 45. Bác sĩ Hùng cho hay trong vài thập niên qua, điều trị lupus đã có nhiều tiến bộ, giúp giảm tỉ lệ tử vong và cải thiện thời gian sống. Tuy nhiên, việc quản lý và điều trị bệnh vẫn còn không ít khó khăn.
Một trong những rào cản lớn nhất là triệu chứng của lupus rất đa dạng, không điển hình và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Người bệnh có thể khởi phát với những biểu hiện mơ hồ như mệt mỏi, đau khớp, nổi ban da… nên thường đi khám ở nhiều chuyên khoa khác nhau trước khi được chẩn đoán chính xác.
Hành trình của một bệnh nhân lupus thường kéo dài, đi qua nhiều tuyến khám chữa bệnh trước khi đến được cơ sở chuyên sâu. Trong giai đoạn đầu, bệnh nhân có thể gặp bác sĩ nội khoa, da liễu, thần kinh, tim mạch, hô hấp… và chỉ một tỉ lệ nhỏ (dưới 10%) được chẩn đoán sớm ngay từ đầu.
“Có những trường hợp mất vài tháng, thậm chí vài năm mới được xác định bệnh. Trong khi đó, chỉ cần chậm trễ khoảng 6 tháng, lupus đã có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng, khó hồi phục”, bác sĩ Hùng cho biết.
Bác sĩ Hùng cũng cho hay hiện có tình trạng lạm dụng xét nghiệm miễn dịch trong chẩn đoán lupus. Thực tế, xét nghiệm đóng vai trò quan trọng nhưng không thể là yếu tố duy nhất để kết luận bệnh. Việc chỉ định tràn lan các xét nghiệm kháng thể tự miễn không chỉ gây tốn kém cho người bệnh mà còn tạo áp lực lên hệ thống bảo hiểm y tế.
“Để kiểm soát tốt lupus ban đỏ hệ thống, cần một chiến lược toàn diện, bao gồm chẩn đoán sớm, điều trị hiệu quả, quản lý lâu dài và phối hợp đa chuyên khoa”, bác sĩ Hùng nhận định.
Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Lan, Chủ tịch Hội Thấp khớp học Việt Nam, cho biết lupus là bệnh lý có thể ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể, làm tăng nguy cơ tử vong nếu không được kiểm soát tốt.
Trước đây, điều trị lupus chủ yếu dựa vào các thuốc ức chế miễn dịch, trong khi lựa chọn điều trị mới còn hạn chế.
“Tuy nhiên mới đây đã có thuốc sinh học đầu tiên được Bộ Y tế Việt Nam phê duyệt trong điều trị lupus ban đỏ hệ thống. Việc bổ sung liệu pháp mới này mở ra cơ hội điều trị theo hướng cá thể hóa, giúp kiểm soát hoạt động bệnh tốt hơn, giảm tổn thương cơ quan và hướng tới mục tiêu lui bệnh.
Điều quan trọng là chúng ta cần cập nhật kiến thức, áp dụng các tiến bộ mới và đặt người bệnh ở trung tâm của quá trình điều trị”, PGS.TS Lan nhấn mạnh.
Theo Jimu News, ngày 26/3, một video lan truyền trên mạng xã hội ghi lại cảnh người đàn ông đưa vợ đi khám thai tại Bệnh viện Phụ sản Trường Xuân, tỉnh Cát Lâm. Sau khi biết bác sĩ trực tiếp thăm khám là nam, anh này bị kích động và lao đến đập đầu vào tường.
Trong video, người đàn ông nổi cơn thịnh nộ ngay tại sảnh bệnh viện và gào thét: "Để người ta nhìn thấy cảnh này thì tôi xong đời rồi. Ngày mai ly hôn ngay". Khi một người bạn đi cùng cố ngăn cản, người này vẫn lao vào quầy tư vấn của bệnh viện hét to: "Tôi bảo cho mà biết, hôm nay tôi phải chết ở cái bệnh viện này". Các nhân viên y tế sau đó đã phải trấn an người đàn ông.
Sự việc sau đó đã thổi bùng tranh luận trên mạng xã hội Trung Quốc. Đa số người dùng mạng chỉ trích tư duy bảo thủ của người chồng, cho rằng anh ta quá cổ hủ: "Bây giờ rất nhiều bác sĩ đỡ đẻ là nam, chẳng lẽ vì thế mà không sinh con nữa sao? Thời đại nào rồi mà còn thế?".
Theo bác sĩ Từ Siêu, một blogger nổi tiếng, việc gặp bác sĩ nam khi đi khám thai là bình thường. "Nếu ngay cả việc siêu âm màu cũng không thể chấp nhận được thì sau này lúc mổ đẻ gặp bác sĩ gây mê hay bác sĩ phẫu thuật là nam thì sẽ ra sao?", ông nói, gọi hành vi của người chồng là biểu hiện của sự "hoang tưởng".
Đại diện bệnh viện hôm 27/3 xác nhận vụ việc, khẳng định mọi quy trình y tế đều thực hiện đúng quy định, luôn có nhân viên nữ túc trực bên cạnh khi bác sĩ nam thăm khám. Phía bệnh viện cho biết đây không phải là một vụ tranh chấp y tế. Thông tin bệnh nhân không được tiết lộ để đảm bảo quyền riêng tư.
Cơ sở y tế này cho hay nếu gia đình có tâm lý e ngại, hoàn toàn có thể chủ động chọn bác sĩ nữ thông qua ảnh chân dung trên hệ thống đăng ký khám bệnh, hoặc yêu cầu thay đổi trước khi bắt đầu thăm khám. "Trong mắt các bác sĩ, bệnh nhân không phân biệt giới tính, nhiệm vụ duy nhất của họ là điều trị cho người bệnh", bệnh viện cho hay.
Bác sĩ Đoàn Đào, Trưởng khoa Phụ sản, Bệnh viện Đông Phương (Đại học Đồng Tế), cho hay những vụ việc cực đoan do giới tính bác sĩ gây ra khá hiếm gặp trong thực tế. Những năm gần đây, cùng với sự thay đổi trong nhận thức, công chúng đã cởi mở hơn với các nam bác sĩ sản phụ khoa, thậm chí một số bệnh nhân còn chủ động lựa chọn bác sĩ nam. Đồng thời, các bác sĩ cũng rất ý thức về ranh giới nghề nghiệp. Trong một số trường hợp đặc biệt, họ sẽ chủ động tránh né việc thăm khám trực tiếp để ngăn những tình huống nhạy cảm hoặc xung đột không đáng có.
Sữa chua giàu dinh dưỡng, bổ sung nhiều lợi khuẩn có lợi giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, ức chế vi khuẩn có hại (như vi khuẩn HP - nguyên nhân phổ biến gây viêm loét dạ dày). Axit lactic trong sữa chua sau khi được chuyển hóa sẽ giúp kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh và hỗ trợ làm lành các vết loét nhẹ. Sữa chua giúp giảm các triệu chứng đầy hơi, khó tiêu, giúp dạ dày không phải co bóp quá sức để xử lý thức ăn.
Ngoài ra, lượng acid trong sữa chua không đáng kể so với lượng acid trong dịch vị dạ dày, không gây hại dạ dày như lời đồn. Món ăn này có tác dụng điều hòa nhu động ruột, giảm thiểu sự tích tụ khí hoặc thức ăn, giúp ngăn ngừa chứng táo bón, cải thiện quá trình tiêu hóa.
Tuy nhiên, người bị đau dạ dày không nên ăn sữa chua lúc đói, nên ăn sữa chua sau bữa chính khoảng một đến hai tiếng. Lúc này, nồng độ axit trong dạ dày đã được pha loãng bởi thức ăn, tạo môi trường lý tưởng để lợi khuẩn sống sót và phát huy tác dụng.
Không nên ăn sữa chua quá lạnh ngay khi vừa lấy từ tủ lạnh ra. Nên để ở nhiệt độ phòng khoảng 10-15 phút trước khi ăn để tránh gây co thắt dạ dày.
Ưu tiên sữa chua trắng, ít đường hoặc không đường. Hạn chế các loại sữa chua có quá nhiều hương liệu hoặc phẩm màu hóa học. Không nên ăn sữa chua cùng với các loại thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói vì chúng có thể gây rối loạn tiêu hóa. Chỉ nên ăn khoảng một đến hai hộp mỗi ngày.
Bệnh nhân nữ (51 tuổi) được chẩn đoán mắc ung thư dạ dày thể thâm nhiễm lan tỏa tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. Sau thời gian hội chẩn và điều trị theo nhiều phác đồ nhưng không có tiến triển tốt, các bác sĩ quyết định tiến hành cắt dạ dày toàn phần cho bệnh nhân bằng robot da Vinci Xi tại Bệnh viện FV (TP.HCM).
Ca đại phẫu kéo dài hơn 7 giờ đồng hồ và kết thúc thành công với việc cắt bỏ toàn bộ dạ dày tổn thương.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Viết Hải - phẫu thuật viên - Khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết bệnh nhân phát hiện ung thư dạ dày từ tháng 11.2025 với triệu chứng đau thượng vị, nôn ói, được đánh giá ở giai đoạn muộn. Kết quả CT cho thấy khối u lớn, có hạch vùng, biến chứng chèn ép niệu quản trái và nghi ngờ di căn ổ bụng.
Sau nhiều cuộc trao đổi chuyên môn giữa 2 ê kíp Việt Nam - Nhật Bản, phương án được thống nhất là ưu tiên cắt dạ dày nếu khả thi; nếu không thể, sẽ nối vị tràng để cải thiện ăn uống.
Với sự hỗ trợ của robot da Vinci Xi và trình độ chuyên môn của Giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Ichiro Uyama, Trưởng khoa Phẫu thuật Nội soi và Robot, Đại học Y khoa Fujita, Nhật Bản, ê kíp kỳ vọng có thể thực hiện được phẫu thuật cắt dạ dày toàn phần cho bệnh nhân trong một tình huống vốn được xem là rất khó.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Phan Văn Thái - phẫu thuật viên - Trưởng khoa Ngoại tổng quát, Bệnh viện FV, robot da Vinci Xi nổi bật nhờ hình ảnh 3D sắc nét và cánh tay robot linh hoạt, giúp phẫu thuật viên bóc tách chính xác ở những vị trí sâu, hẹp trong ổ bụng. Ưu thế này đặc biệt quan trọng trong phẫu thuật ung thư dạ dày, khi cần nạo vét hạch tỉ mỉ sát các mạch máu lớn, khắc phục hạn chế thao tác theo trục thẳng của nội soi truyền thống.
Với phẫu thuật cắt dạ dày bằng robot, bệnh nhân thường được dự kiến nằm viện khoảng 1 tuần sau mổ, sớm hơn vài ngày so với nội soi thông thường.
Bên cạnh đó, phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Võ Duy Long, Phó Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM, cho biết thêm việc chuẩn bị trước mổ của bệnh nhân hầu như không khác nhau giữa mổ mở, nội soi hay phẫu thuật bằng robot. Người bệnh chỉ cần được kiểm soát tốt các bệnh lý kèm theo và đảm bảo đủ điều kiện gây mê, phẫu thuật.
“Sự khác biệt chủ yếu nằm ở phía phẫu thuật viên và kỹ thuật thực hiện. Trước đây, phẫu thuật mổ mở là phương pháp chủ đạo, sau đó là nội soi. Hiện nay, phẫu thuật robot được xem là bước phát triển tiếp theo của nội soi, cho phép tiếp cận và thao tác chính xác ở những vùng vốn rất khó thực hiện bằng mổ mở hay nội soi thông thường. Nhờ đó, người bệnh thường ít đau hơn, hồi phục nhanh hơn và rút ngắn thời gian nằm viện so với mổ mở. Vì vậy, nếu đủ điều kiện, phẫu thuật robot hoặc nội soi nên được ưu tiên lựa chọn”, bác sĩ Duy Long cho biết.
