Quá trình chuyển đổi sang xe điện tại Ấn Độ đang thể hiện hai hình ảnh trái chiều, khi nhu cầu tăng nhanh, nhưng hạ tầng trạm sạc lại chưa theo kịp đà phát triển này. Doanh số xe thuần điện (EV) tại quốc gia này, bao gồm xe hai bánh, ôtô cá nhân và xe thương mại, đã vượt mốc 2,3 triệu chiếc trong năm 2025, nâng tổng số xe điện lưu hành lên gần 5,9 triệu chiếc.
Tuy nhiên, với khoảng 26.000 trạm sạc công cộng trên toàn quốc, Ấn Độ hiện chỉ có khoảng một trạm sạc cho mỗi 225 xe điện, kém xa các tiêu chuẩn toàn cầu như Trung Quốc, nơi tỷ lệ này gần 1 trạm trên 7 xe.
Sự chênh lệch này phản ánh bài toán con gà và quả trứng, khi hạ tầng sạc phụ thuộc vào mức độ phổ cập xe điện để đảm bảo hiệu quả đầu tư, trong khi người dùng lại cần mạng lưới sạc đủ tin cậy để chuyển sang xe điện. Theo các doanh nghiệp trong ngành, vấn đề hiện nay không còn nằm ở số lượng mà là cách triển khai trạm sạc hợp lý theo nhu cầu thực tế.
Ông Vivek Srivatsa, Giám đốc thương mại của Tata Passenger Electric Mobility, cho biết hệ sinh thái này vẫn đang trong giai đoạn liên tục tiến hóa, nơi việc mở rộng được dẫn dắt bởi dữ liệu, và sự phối hợp giữa các hãng xe với đơn vị vận hành trạm sạc nhằm xác định các khu vực có nhu cầu cao.
Trên thực tế, các tuyến cao tốc trọng điểm đang dần được trang bị trạm sạc, giúp việc di chuyển đường dài bằng xe điện, từng bị coi là khó thực hiện, trở nên khả thi hơn. Dữ liệu từ Tata Motors cho thấy xe điện của hãng đã phủ tới 95% mạng lưới đường bộ Ấn Độ, với gần một nửa khách hàng thực hiện các hành trình dài trên 500 km, cho thấy nỗi lo về quãng đường di chuyển của xe điện (range anxiety) đang dần giảm bớt. Tuy nhiên, thách thức không biến mất mà chỉ chuyển dạng, từ việc “có trạm sạc hay không” sang “trạm sạc hoạt động hiệu quả và đáng tin cậy đến đâu”.
Điểm nghẽn hiệu suất thấp và bài toán kinh tế trạm sạc
Phần lớn mạng lưới sạc hiện tại ở Ấn Độ vẫn vận hành ở mức 25-30 kW, trong khi các mẫu xe điện mới có thể hỗ trợ công suất 60 kW trở lên. Sự không tương thích này làm hạn chế tốc độ sạc, đặc biệt trên các tuyến cao tốc. Ngoài ra, nhiều trạm sạc đời đầu chỉ có 1-2 điểm sạc, dẫn đến tình trạng quá tải và xếp hàng. Do đó, các trạm sạc nhiều cổng đang dần xuất hiện tại thị trường này giúp tăng thời gian hoạt động và lưu lượng phục vụ.
Với Tata Power, một trong những đơn vị vận hành mạng lưới sạc lớn nhất Ấn Độ, giai đoạn tiếp theo không chỉ là mở rộng mà còn là tối ưu hiệu suất sử dụng. Ông Vijender Goyal, phụ trách phát triển kinh doanh mảng sạc EV, cho biết tỷ lệ sử dụng trạm sạc trung bình trên toàn quốc hiện chỉ ở mức 4-5%. Tỷ lệ sử dụng trạm sạc (charger utilization) được hiểu là mức độ một trạm sạc xe điện được sử dụng so với thời gian nhàn rỗi, thường tính theo phần trăm thời gian hoạt động hoặc sản lượng điện cung cấp.
Công ty đã xây dựng hơn 5.600 điểm sạc công cộng và trạm riêng tại hơn 630 thành phố, bao gồm hơn 450 vị trí trên cao tốc, cùng hơn 200.000 bộ sạc tại nhà. Chiến lược hiện nay tập trung vào triển khai theo nhu cầu thực tế, dựa trên dữ liệu và hợp tác. Các trạm sạc công suất cao đóng vai trò then chốt. Chẳng hạn, các trạm 180 kW trên tuyến Mumbai-Ahmedabad có thể sạc từ 20% lên 80% chỉ trong 15-30 phút, cải thiện đáng kể trải nghiệm người dùng cũng như hiệu quả khai thác.
Dù vậy, mức độ sử dụng vẫn không đồng đều. Ông Maxson Lewis, CEO Magenta Mobility, cho rằng nhiều trạm sạc chưa được khai thác hiệu quả do vị trí chưa tối ưu, trong khi sạc tại nhà và nơi làm việc vẫn chiếm ưu thế. Tương tự, ông Kartikey Hariyani, CEO ChargeZone, cho biết tỷ lệ sử dụng dao động từ 5-35%, trung bình khoảng 12%, làm dấy lên lo ngại về hiệu quả tài chính lâu dài.
Bài toán chi phí cũng là một rào cản lớn. Một trạm sạc nhanh DC 60 kW có thể có giá trên 800.000 rupee (8.600 USD), chưa kể chi phí hạ tầng bổ sung từ 500.000-1.500.000 rupee (5.400-16.000 USD). Các dự án quy mô lớn có thể tiêu tốn tới hàng chục triệu rupee, khiến việc triển khai hiệu quả trở nên cực kỳ quan trọng.
Trong tương lai, quá trình phát triển trạm sạc ở Ấn Độ sẽ không đồng đều. Khu vực đô thị vẫn sẽ phụ thuộc nhiều vào sạc chậm AC do thói quen sạc tại nhà, trong khi các tuyến cao tốc cần mạng lưới dày đặc các trạm sạc nhanh DC. Yếu tố địa điểm cũng quan trọng, tại các thành phố như Mumbai, nơi đỗ xe trên đường phổ biến, trạm sạc công cộng là thiết yếu cho người sử dụng xe điện.
Lô xe VinFast VF 8 thế hệ mới đầu tiên đã chính thức xuất hiện tại hệ thống đại lý trên toàn quốc. Trước đó, VinFast đã giới thiệu mẫu SUV điện cỡ D này tại Việt Nam với giá bán khởi điểm từ 999 triệu đồng. Hãng bắt đầu nhận đặt cọc từ ngày 27-5-2026 và dự kiến bàn giao những chiếc xe đầu tiên vào cuối tháng 7 tới.
Khách hàng mua VF 8 đặt cọc sớm trong giai đoạn từ 27-5 đến 3-6-2026 sẽ nhận ưu đãi trị giá 51 triệu đồng. Mẫu xe này đồng thời nằm trong chương trình ưu đãi “Mãnh liệt vì tương lai xanh” mà VinFast đang triển khai.
Các tiện nghi đáng chú ý gồm điều hòa tự động hai vùng tích hợp lọc không khí ion hóa, ghế lái chỉnh điện 6 hướng và hệ thống âm thanh 8 loa. Xe cũng được trang bị trợ lý ảo tiếng Việt có khả năng nhận diện đa vùng miền.
Bất chấp những biến động kinh tế cùng giá xăng dầu, nhu cầu mua sắm ô tô mới của người Việt vẫn tiếp tục gia tăng, trong đó xu hướng người Việt chuộng ô tô gầm cao thuộc các dòng như SUV, crossover 5 - 7 chỗ ngày càng rõ nét. Từ nhóm khách hàng hàng cá nhân, gia đình, những người lần đầu mua xe hay lên đời xe cho đến các cá nhân doanh nghiệp mua ô tô kinh doanh dịch vụ đang hướng sự lựa chọn sang các dòng ô tô gầm cao.
Lần đầu mua ô tô cho cả gia đình sử dụng, sau gần một tuần tranh đi xem xe một số mẫu mã và được các tư vấn bán hàng cung cấp thông tin, với tài chính khoảng 750 triệu đồng anh Lê Ngọc Thành, ngụ TP.HCM, cùng vợ đã quyết định xuống tiền cho chiếc Hyundai Creta bản đặc biệt. Lý giải về quyết định này, anh Thành cho biết: "Thị trường ô tô Việt Nam hiện rất đa dạng với nhiều lựa chọn, tuy nhiên ngay từ đầu tôi chỉ nhắm đến các mẫu mã xe gầm cao như SUV, crossover. Bởi, so với xe hatchback hay sedan hay truyền thống, các mẫu xe gầm cao như Hyundai Creta hiện hành sở hữu thiết kế thời trang hiện đại, công nghệ, tính năng thậm chí còn nhỉnh hơn và đặc biệt cho tầm nhìn rộng, vận hành linh hoạt hơn".
Thực tế cho thấy, không chỉ gia đình anh Thành mà nhiều khách hàng lần đầu mua ô tô cũng đang ưu tiên chọn các mẫu mã ô tô gầm cao nhiều hơn. "Đa phần khách mua ô tô lần đầu hiện nay là các bạn trẻ, mới lập gia đình… họ cần một chiếc ô tô vừa đủ để sử dụng đi lại làm việc hay đưa đón con hàng ngày và thỉnh thoảng về quê hay đi du lịch. Vì vậy, đòi hỏi sự đa dụng, linh hoạt và khoang nội thất hành lý rộng. Ở khía cạnh này, các mẫu ô tô gầm cao đang đáp ứng tốt hơn so với các dòng xe sedan", anh L.H.M, nhân viên bán hàng của một đại lý Mitsubishi tại TP.HCM chia sẻ.
Không chỉ nhóm khách trẻ lần đầu mua xe, ngay cả những người đã từng sử dụng ô tô, muốn đổi xe mới cũng có xu hướng chọn ô tô gầm cao như SUV hay crossover nhiều hơn. Theo một số nhân viên tư vấn bán hàng của các đại lý ô tô, đây là nhóm khách hàng đã có kinh nghiệm sử dụng xe và ít nhiều nhận ra ưu nhược điểm của một kiểu dáng, dòng xe. Chính vì vậy, khi đổi hay lên đời xe mới họ thường thích các dòng xe gầm cao, không gian rộng rãi và vận hành mạnh mẽ hơn để có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng cho cả gia đình hay công việc kinh doanh.
Nhượng lại chiếc Mazda3 đời 2021 sau hơn 5 năm sử dụng, để lên đời xe với chiếc Ford Everest anh Nguyễn Văn Kỳ, ngụ ở một chung cư tại phường Cát Lái, TP.HCM cho biết: "Cảm giác sử dụng xe gầm cao, không gian rộng rãi vẫn thoải mái, tiện nghi hơn. Gia đình tôi chỉ 4 người nhưng khi mua xe mới tôi vẫn chọn xe 7 chỗ như Ford Everest. Bởi càng ngày các con càng lớn, cần không gian rộng thoáng hơn và khoang chứa đồ lớn hơn. Bên cạnh đó, cầm lái những chiếc SUV gầm cao cũng thấy thoải mái, an toàn hơn".
Đáng chú ý, không chỉ nhóm khách hàng mua ô tô cá nhân, gia đình… nhiều cá nhân, doanh nghiệp mua ô tô chạy dịch vụ taxi, vận chuyển hành khách cũng đang lần lượt đổi sang các dòng ô tô gầm cao. Bởi so với sẽ cỡ nhỏ hay sedan, các dòng SUV đô thị, crossover hạng B như Toyota Yaris Cross… hiện tại cũng không hề kém cạnh về khả năng tiết kiệm nhiên liệu. Đặc biệt, ô tô điện gầm cao vốn tiết kiệm chi phí sử dụng, hiệu quả kinh tế cao cũng đang được nhiều doanh nghiệp kinh doanh taxi lựa chọn để thay thế sedan máy xăng.
Sức mua ô tô hồi phục cùng với xu hướng người tiêu dùng ngày càng chuộng ô tô gầm cao, tạo động lực thúc đẩy doanh số dòng xe SUV, crossover 5 - 7 chỗ tăng trưởng mạnh trong thời gian gần đây.
Theo số liệu bán hàng từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), trong quý 1/2026 tổng lượng tiêu thụ ô tô thuộc dòng xe SUV, crossover của các thành viên VAMA đạt hơn 30.200 xe. Trong đó, xe SUV chiếm tới 21.023 xe, crossover chiếm 9.191 xe. So với cùng kỳ năm ngoái, doanh số dòng xe SUV, crossover trong quý 1/2026 tăng hơn 10.300 xe.
Con số này chưa bao gồm lượng xe SUV, crossover của Hyundai và VinFast bán ra thị trường, tuy nhiên đây là quý 1 có mức doanh số cao nhất của dòng SUV, crossover trong khoảng 5 năm trở lại đây. Điều này cho thấy, dòng xe này đang có tốc độ tăng trưởng doanh số khá nhanh, phản ánh đúng xu hướng lựa chọn ô tô của người Việt trong những năm gần đây.
Theo giới kinh doanh ô tô, với những gì diễn ra trên thị trường những năm gần đây cùng sự điều chỉnh về chiến lược sản phẩm của các hãng xe, doanh số ô tô gầm cao thuộc các dòng xe SUV, crossover sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian tới.
Trên các diễn đàn và mạng xã hội, việc cho thuê xe tự lái đang gây ra nhiều tranh cãi về rủi ro pháp lý. Sau một số vụ việc lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) xử phạt cả tài xế lẫn chủ xe với số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm triệu đồng, nhiều người mặc định rằng, chỉ cần lái xe không có bằng lái, chủ xe chắc chắn sẽ bị phạt tiền vì giao ô tô cho người không đủ điều kiện điều khiển. Tuy nhiên, đây là cách hiểu chưa đầy đủ và dễ gây hoang mang dư luận.
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168), cơ quan chức năng phân biệt rõ hành vi "không mang theo" và "không có" bằng lái xe.
Cụ thể, tại điểm a khoản 3, điều 48, Nghị định 168, ở thời điểm kiểm tra, nếu người điều khiển không xuất trình được bằng lái bản cứng hoặc trên ứng dụng VNeID, CSGT sẽ lập biên bản người lái với lỗi "không có giấy tờ". Đồng thời, chủ xe cũng bị lập biên bản lỗi "giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông" và tiến hành tạm giữ phương tiện.
Tuy nhiên, đây chỉ là bước xử lý tạm thời. Theo điểm c, khoản 3, điều 48, cùng Nghị định trên, trong thời hạn hẹn giải quyết, nếu tài xế điều khiển xe xuất trình được giấy phép lái xe hợp lệ hoặc thông tin đã tích hợp trên tài khoản định danh điện tử, cơ quan chức năng sẽ không xử phạt đối với chủ xe.
Đối với xe cá nhân, người lái cũng sẽ được miễn phạt lỗi "không mang theo". Riêng xe kinh doanh vận tải, tài xế sẽ bị xử phạt 300.000 - 400.000 đồng về lỗi không mang theo bằng lái xe theo quy định tại điểm a, khoản 3, điều 18, Nghị định 168.
Rủi ro chỉ đến khi người thuê xe và điều khiển phương tiện hoàn toàn không có bằng lái hoặc quá thời gian hẹn nhưng không xuất trình được bằng lái hợp lệ. Trong trường hợp này, pháp luật mặc định chủ xe đã vi phạm lỗi "giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển".
Căn cứ theo điểm i, khoản 14, điều 32, Nghị định 168, cá nhân giao xe cho người không có bằng lái sẽ bị phạt từ 28 - 30 triệu đồng. Với tổ chức, doanh nghiệp cho thuê, mượn xe, mức phạt tăng lên từ 56 - 60 triệu đồng.
Song song đó, người thuê xe trực tiếp cầm lái cũng bị xử phạt từ 18 - 20 triệu đồng theo quy định tại điểm b, khoản 9, điều 18, cùng Nghị định.
Như vậy, việc tài xế quên mang bằng lái chỉ gây phiền hà về thủ tục hành chính và thời gian tạm giữ xe, không làm chủ xe bị phạt tiền. Tuy nhiên, nếu tài xế không có bằng lái hoặc không xuất trình giấy tờ theo đúng thời gian quy định, chủ xe có thể bị phạt tới 60 triệu đồng. Do đó, việc kiểm tra kỹ bằng lái bản cứng và trên VNeID của người thuê, mượn ô tô là điều rất cần thiết.
