Trên các diễn đàn và mạng xã hội, việc cho thuê xe tự lái đang gây ra nhiều tranh cãi về rủi ro pháp lý. Sau một số vụ việc lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) xử phạt cả tài xế lẫn chủ xe với số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm triệu đồng, nhiều người mặc định rằng, chỉ cần lái xe không có bằng lái, chủ xe chắc chắn sẽ bị phạt tiền vì giao ô tô cho người không đủ điều kiện điều khiển. Tuy nhiên, đây là cách hiểu chưa đầy đủ và dễ gây hoang mang dư luận.
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168), cơ quan chức năng phân biệt rõ hành vi “không mang theo” và “không có” bằng lái xe.
Cụ thể, tại điểm a khoản 3, điều 48, Nghị định 168, ở thời điểm kiểm tra, nếu người điều khiển không xuất trình được bằng lái bản cứng hoặc trên ứng dụng VNeID, CSGT sẽ lập biên bản người lái với lỗi “không có giấy tờ”. Đồng thời, chủ xe cũng bị lập biên bản lỗi “giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông” và tiến hành tạm giữ phương tiện.
Tuy nhiên, đây chỉ là bước xử lý tạm thời. Theo điểm c, khoản 3, điều 48, cùng Nghị định trên, trong thời hạn hẹn giải quyết, nếu tài xế điều khiển xe xuất trình được giấy phép lái xe hợp lệ hoặc thông tin đã tích hợp trên tài khoản định danh điện tử, cơ quan chức năng sẽ không xử phạt đối với chủ xe.
Đối với xe cá nhân, người lái cũng sẽ được miễn phạt lỗi “không mang theo”. Riêng xe kinh doanh vận tải, tài xế sẽ bị xử phạt 300.000 – 400.000 đồng về lỗi không mang theo bằng lái xe theo quy định tại điểm a, khoản 3, điều 18, Nghị định 168.
Rủi ro chỉ đến khi người thuê xe và điều khiển phương tiện hoàn toàn không có bằng lái hoặc quá thời gian hẹn nhưng không xuất trình được bằng lái hợp lệ. Trong trường hợp này, pháp luật mặc định chủ xe đã vi phạm lỗi “giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển”.
Căn cứ theo điểm i, khoản 14, điều 32, Nghị định 168, cá nhân giao xe cho người không có bằng lái sẽ bị phạt từ 28 – 30 triệu đồng. Với tổ chức, doanh nghiệp cho thuê, mượn xe, mức phạt tăng lên từ 56 – 60 triệu đồng.
Song song đó, người thuê xe trực tiếp cầm lái cũng bị xử phạt từ 18 – 20 triệu đồng theo quy định tại điểm b, khoản 9, điều 18, cùng Nghị định.
Như vậy, việc tài xế quên mang bằng lái chỉ gây phiền hà về thủ tục hành chính và thời gian tạm giữ xe, không làm chủ xe bị phạt tiền. Tuy nhiên, nếu tài xế không có bằng lái hoặc không xuất trình giấy tờ theo đúng thời gian quy định, chủ xe có thể bị phạt tới 60 triệu đồng. Do đó, việc kiểm tra kỹ bằng lái bản cứng và trên VNeID của người thuê, mượn ô tô là điều rất cần thiết.
Tình huống giao thông: Ôtô có gắn camera hành trình đang di chuyển trên đường, bất ngờ một người phụ nữ từ trên vỉa hè lao ra giữa lòng đường. Tình huống diễn ra quá nhanh khiến tài xế lập tức phanh gấp.
Những người trên xe tỏ ra ngỡ ngàng và bức xúc khi biết người phụ nữ này bất chấp nguy hiểm, lao thẳng vào đầu ôtô đang chạy chỉ để nhặt một quả xoài vừa rụng dưới lòng đường. Thậm chí người phụ nữ còn chạy đua, giơ tay ra hiệu ôtô đi chậm như sợ rằng ôtô sẽ cán bẹp quả xoài.
Kỹ năng lái xe: Lao ra trước đầu ôtô chỉ vì một món đồ, trái cây là hành vi nguy hiểm cao độ, coi thường mạng sống của chính mình và có thể làm liên lụy rất nhiều tới những người tham gia giao thông khác.
Với người lái xe, tình huống trên cho thấy tầm quan trọng của việc luôn phải quan sát không chỉ trước đầu xe mà còn rộng hai bên đường để đọc sớm các tình huống có thể diễn ra như người chạy ra đường, xe lao ra từ trong ngõ, đường hẹp...
Việc đi đúng tốc độ cho phép giúp quãng đường phanh ngắn hơn, tăng cơ hội kiểm soát xe khi có người lao ra bất ngờ. Khi thấy có bóng dáng người đi bộ áp sát lòng đường hoặc có dấu hiệu qua đường không quan sát, hãy chủ động giảm tốc độ và rà nhẹ chân phanh, bấm còi cảnh báo từ xa.
Chiếc Huracan đang chạy chậm để tìm chỗ đỗ của một khu mua sắm ở Lake Nona, Orlando, bang California, ngày 23/4. Đột nhiên tài xế lùi siêu xe ngay trước khi một chiếc Chevrolet Silverado nặng khoảng ba tấn, độ phuộc cao, chồm thẳng lên đầu siêu xe mà không dừng lại.
Va chạm giữa một chiếc xe gầm thấp bậc nhất và một chiếc gầm cao bậc nhất ngành xe, thậm chí còn được độ cao thêm, dường như khó tin đến mức ban đầu nhiều người cho rằng đây là video do AI tạo ra. Nhưng đây là một tai nạn thực sự, và tài xế siêu xe - một doanh nhân thành đạt ở California - đăng tải một số video ghi lại hiện trường sau va chạm, với chiếc bán tải vẫn đứng đè trên chiếc Lamborghini.
Một số người phân tích, rằng chiếc bán tải Silverado vốn đã cao, nay lại được độ tăng chiều cao khiến tầm quan sát xung quanh hạn chế do khu vực điểm mù lớn hơn bình thường. Ngoài ra, việc mất tập trung dù chỉ trong giây lát cũng có thể dẫn đến sai lầm khó chữa. Có người cho rằng điều đáng sợ hơn tình huống trong video là việc tài xế chiếc bán tải có thể đâm vào một ai đó mà không hề hay biết thay vì chèn lên một chiếc xe khác.
Thị trường ô tô Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ. Bên cạnh sự gia tăng về quy mô, ngành xe còn chứng kiến những thay đổi đáng kể về công nghệ khi ô tô điện hóa, các hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến và các giải pháp kết nối thông minh ngày càng phổ biến.
Sự thay đổi đó kéo theo yêu cầu mới đối với đội ngũ kỹ thuật viên ô tô - lực lượng trực tiếp đảm nhiệm công tác kiểm tra, bảo dưỡng, chẩn đoán và sửa chữa các dòng xe. Nếu trước đây, kỹ năng cơ khí là yếu tố cốt lõi thì hiện nay người lao động trong lĩnh vực này còn phải làm việc với các hệ thống điện - điện tử, phần mềm điều khiển, công nghệ chẩn đoán và quy trình dịch vụ tiêu chuẩn hóa.
Trong bối cảnh đó, bài toán nhân lực kỹ thuật đang trở thành một trong những thách thức đáng chú ý của ngành. Nhu cầu tuyển dụng vẫn hiện hữu, nhưng điều doanh nghiệp tìm kiếm không chỉ là những người có bằng cấp hay chứng chỉ nghề, mà còn là những kỹ thuật viên có tay nghề, có khả năng thích nghi nhanh với môi trường làm việc và công nghệ mới.
Thực tế cho thấy, hiện nay không ít doanh nghiệp vẫn phải dành thêm thời gian để đào tạo lại nhân sự mới tuyển dụng. Bởi lẽ, khoảng cách giữa kiến thức được học và yêu cầu công việc thực tiễn vẫn là vấn đề tồn tại ở nhiều cơ sở đào tạo.
Đối với các vị trí như kỹ thuật viên dịch vụ, cố vấn kỹ thuật hay nhân sự làm việc trong hệ thống hậu mãi, doanh nghiệp hiện không chỉ đánh giá khả năng sửa chữa. Việc sử dụng thành thạo thiết bị chẩn đoán, hiểu quy trình vận hành của hãng, nắm bắt công nghệ mới và làm việc trong môi trường dịch vụ chuyên nghiệp ngày càng trở thành những yêu cầu quan trọng. Đây cũng là những kỹ năng khó có thể hình thành chỉ thông qua lý thuyết.
Từ nhu cầu thực tế của thị trường, nhiều mô hình đào tạo mới đang được triển khai nhằm rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và tuyển dụng. Một trong số đó là Trung tâm Đào tạo Công nghệ Ô tô NSA (Newcity Group Suleco Academy). Đơn vị được thành lập trên cơ sở hợp tác giữa Newcity Group (nhà phân phối ô tô hàng đầu tại Việt Nam với hệ thống showroom trên cả nước) và Suleco - đơn vị có hơn 40 năm kinh nghiệm trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật.
NSA vừa khai giảng khóa học đầu tiên tại TP.HCM và đang thu hút sự quan tâm nhờ cách đào tạo được đánh giá là khác biệt và hiệu quả. Theo đó, điểm nhấn trong chương trình học của NSA nằm ở mô hình "học thực chiến trên xe thật". Với hệ sinh thái là hệ thống đại lý, showroom chính hãng của Newcity Group (đang phân phối nhiều thương hiệu ô tô như Volkswagen, Ford, Hyundai và VinFast), học viên sẽ có cơ hội tiếp cận, thực hành trực tiếp các dòng xe hiện đại đang lưu hành trên thị trường, thay vì chỉ học thông qua mô hình hoặc thiết bị mô phỏng như cách đào tạo truyền thống.
Đây sẽ là cầu nối quan trọng giữa giảng đường và thực tiễn, giúp học viên có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay trong quá trình học tập. Mô hình này cũng phản ánh một xu hướng đang xuất hiện ngày càng rõ trong lĩnh vực đào tạo kỹ thuật ô tô. Khi công nghệ trên xe liên tục phát triển, doanh nghiệp không chỉ cần người lao động có kiến thức nền tảng mà còn cần những nhân sự có thể nhanh chóng tham gia vào quy trình làm việc ngay sau khi tốt nghiệp.
Bởi trong môi trường dịch vụ ô tô hiện đại, kỹ thuật viên thường xuyên phải làm việc với các thiết bị chẩn đoán điện tử, hệ thống phần mềm quản lý sửa chữa, dữ liệu kỹ thuật từ nhà sản xuất và các quy trình dịch vụ tiêu chuẩn. Điều này khiến yêu cầu tuyển dụng hiện nay khác đáng kể so với giai đoạn ngành ô tô còn chủ yếu dựa vào kỹ năng cơ khí truyền thống.
Những mô hình đào tạo như NSA được đánh giá là cần thiết, giúp bổ sung kịp thời nhân sự có tay nghề, "thực chiến"
ẢNH: NGUYỄN DUY
Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp đang có xu hướng tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo nguồn nhân lực, từ việc xây dựng chương trình học, hỗ trợ thiết bị thực hành cho đến tạo điều kiện để học viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Xu hướng này được cho là sẽ tiếp tục trở nên rõ nét hơn trong những năm tới, khi ngành ô tô bước vào giai đoạn phát triển dựa nhiều hơn vào công nghệ. Sự phổ biến của xe điện, các hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến và những nền tảng kết nối thông minh đang tạo ra nhu cầu ngày càng lớn đối với đội ngũ kỹ thuật viên có chuyên môn và khả năng thích ứng cao.
Trong bối cảnh đó, lợi thế cạnh tranh của người lao động không còn chỉ nằm ở chứng chỉ nghề hay kiến thức lý thuyết; mà ngày càng phụ thuộc vào kinh nghiệm thực hành, khả năng làm việc trên các dòng xe hiện đại và mức độ sẵn sàng đáp ứng yêu cầu thực tế của doanh nghiệp.
