Theo ông Đàm Mạnh Hiếu, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa và hàng giả có chiều hướng phức tạp, thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn, nhất là trong bối cảnh xu hướng thương mại điện tử ngày càng tăng. Doanh nghiệp có thể lợi dụng chính sách thông thoáng để thực hiện hành vi vi phạm. Trong đó, nổi lên là vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, cũng như uy tín của Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Ngày 30.4 vừa qua, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã công bố báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026 (2026 Special 301 Report) về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ (IP) tại các nước đối tác thương mại của Hoa Kỳ.
Trong báo cáo này, Việt Nam được xác định là “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” (Priority Foreign Country – PFC), tức mức xếp loại cảnh báo cao nhất theo cơ chế Đặc biệt 301.
Động thái này theo ông Đàm Mạnh Hiếu là tín hiệu cảnh báo quan trọng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu sang Hoa Kỳ trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch, tuân thủ và dữ liệu chuỗi cung ứng ngày càng khắt khe.
Trước tình hình này, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Công điện số 38 ngày 5.5.2026 yêu cầu các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp nhằm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn quốc.
Theo đó, từ ngày 7.5 đến 30.5, các lực lượng chức năng sẽ mở đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Mục tiêu là tạo chuyển biến rõ rệt trong thực thi pháp luật, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh và nâng cao uy tín quốc gia trong hội nhập quốc tế.
“Trong đợt cao điểm lần này, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ chỉ đạo lực lượng hải quan phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới. Chủ động tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa khi có căn cứ rõ ràng là hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ; bảo đảm số vụ việc tạm dừng thủ tục thông quan và bị xử lý tăng ít nhất 20% so với tháng 5 năm 2025”, ông Đàm Mạnh Hiếu cho hay,
Đợt cao điểm vừa qua đã có những vụ điển hình như: Đội Kiểm soát Hải quan, Chi cục Hải quan Khu vực II đã kịp thời phát hiện hơn 9.300 linh kiện giả mạo các thương hiệu nổi tiếng được bảo hộ tại Việt Nam trong một lô hàng nhập khẩu từ Trung Quốc qua cảng Cát Lái.
Ngày 11.5.2026, Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ đã thông báo kết quả giám định lô hàng nhập khẩu do Đội Kiểm soát Hải quan trưng cầu giám định, xác định hơn 9.300 sản phẩm là hàng giả mạo các nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam. Lô hàng trên do Công ty TNHH Thương mại xuất nhập khẩu T.M, có địa chỉ tại phường Phú Thạnh, TP.HCM mở tờ khai nhập khẩu qua cảng Cát Lái.
Theo khai báo hải quan, doanh nghiệp nhập khẩu 71.200 đơn vị sản phẩm gồm bạc đạn, thân lắp ổ đũa các loại mang nhãn hiệu CUXB, xuất xứ Trung Quốc, hàng mới 100%. Trong quá trình thực hiện nghiệp vụ, Đội Kiểm soát Hải quan đã phối hợp với Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 tiến hành kiểm tra thực tế lô hàng và phát hiện nhiều dấu hiệu nghi vấn liên quan đến giả mạo nhãn hiệu.
Kết quả phát hiện 9.352 sản phẩm gồm ổ bi, ổ đũa, thân ổ và nắp ổ bi mang các nhãn hiệu Koyo, NTN, NSK, Asahi có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu. Hiện Đội Kiểm soát Hải quan đang tiếp tục xác định trị giá tang vật và hoàn tất hồ sơ xử lý theo quy định pháp luật.
Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) TP.HCM vừa công bố kết quả kiểm tra theo chuyên đề đối với hoạt động kinh doanh vàng, trang sức trên địa bàn. Theo đó, nhiều tiệm vàng bị xử phạt hành chính, tịch thu vàng khi vi phạm về bán hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Cụ thể, Đội QLTT số 19 và Đội QLTT số 22 chủ trì tiến hành kiểm tra 12 cơ sở kinh doanh vàng và đã tịch thu hàng hóa không có nhãn, không rõ nguồn gốc, xuất xứ trị giá hơn 300 triệu đồng, tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước là 700 triệu đồng. Đội QLTT số 5 kiểm tra và xử lý 3 doanh nghiệp (DN) có giá trị hàng hóa vi phạm 135,68 triệu đồng; số tiền xử phạt là 210 triệu đồng. Đội QLTT số 9 kiểm tra, phát hiện và xử lý 9 tổ chức với tổng số tiền phạt vi phạm hành chính 506 triệu đồng, tịch thu tang vật không rõ nguồn gốc, xuất xứ có giá trị 331,355 triệu đồng.
Chi cục QLTT TP.HCM đánh giá việc liên tiếp phát hiện các vụ kinh doanh trang sức không rõ nguồn gốc cho thấy nguy cơ tiềm ẩn đối với người tiêu dùng và sự cần thiết phải siết chặt hơn nữa công tác QLTT. Trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục chỉ đạo các đội tăng cường công tác quản lý địa bàn, kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh vàng. Theo kế hoạch do cơ quan QLTT công bố cuối năm 2025, cơ quan này sẽ thực hiện kiểm tra 180 tiệm vàng trên địa bàn.
Không chỉ QLTT, qua công tác kiểm tra và nắm bắt tình hình, Cục Thuế cũng đã nhận diện những thủ đoạn tinh vi nhằm che giấu doanh thu trong lĩnh vực kinh doanh kim loại quý. Điển hình là hiện tượng cá nhân "thay mặt" tổ chức, cơ sở kinh doanh bán vàng, bạc cho các tổ chức, cá nhân khác, không xuất hóa đơn bán hàng theo quy định. Nhiều nơi yêu cầu dùng tiền mặt khi giao dịch hoặc sử dụng tài khoản cá nhân để thực hiện giao dịch với người mua. Những hành vi này dẫn đến việc kê khai thiếu số lượng bán ra và doanh thu thực tế, gây thất thu lớn cho ngân sách nhà nước. Chính vì vậy, cơ quan thuế các tỉnh thành đẩy mạnh tuyên truyền, ngăn chặn việc lợi dụng tiền mặt, tài khoản cá nhân nhằm che giấu doanh thu, trốn tránh nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước.
Nguồn gốc vàng trang sức là một trong những nguyên nhân khiến các tiệm vàng tạm đóng cửa để đối phó các đợt kiểm tra thắt chặt QLTT của cơ quan chức năng thời gian qua. Bởi nhiều tiệm vàng gặp khó khăn trong việc chứng minh xuất xứ các sản phẩm trang sức, dẫn đến nguy cơ bị xử phạt nặng hoặc tịch thu hàng hóa. Ông Nguyễn Văn Dưng, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý TP.HCM, lý giải thị trường vàng trang sức mỹ nghệ suốt một thời gian dài gặp khó khăn về nguồn nguyên liệu sản xuất nên hầu hết các đơn vị đã mua vàng trôi nổi trên thị trường và rất khó chứng minh nguồn gốc, xuất xứ cũng như dẫn đến vi phạm về xuất xứ hay hóa đơn chứng từ đối với khách mua vàng. Vì thế, một số đơn vị lựa chọn giải pháp tạm đóng cửa một thời gian, một số đơn vị khác thì không trưng bày sản phẩm trên các quầy tủ. Có những DN đóng cửa nhưng sau đó mở công ty mới để có hóa đơn chứng từ đầy đủ cho sản phẩm đầu vào...
Là địa bàn quy tụ số lượng lớn DN sản xuất kinh doanh vàng, NHNN chi nhánh khu vực 2 (TP.HCM và Đồng Nai) thời gian qua đã có công văn nhắc nhở các DN hoạt động trong lĩnh vực vàng trang sức mỹ nghệ về nguồn gốc xuất xứ. Các DN cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tiêu chuẩn công bố áp dụng và khối lượng sản phẩm do DN thuê gia công; chấp hành các quy định của pháp luật về chế độ kế toán, lập và sử dụng hóa đơn, chứng từ. Trong đó, phải đảm bảo giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ vàng nguyên liệu mua vào để sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ (hóa đơn, bảng kê, giấy tờ pháp lý khác có liên quan... theo hướng dẫn của cơ quan thuế; cục QLTT...).
Theo nhiều chuyên gia, nguyên nhân sâu xa của tình trạng này chính là thiếu nguyên liệu sản xuất. Trong công văn gửi Chính phủ mới đây, Hiệp hội Kinh doanh vàng VN cho rằng đến nay chưa có văn bản, quy định nào của Chính phủ cũng như ngành chức năng hướng dẫn việc mua, huy động nguồn vàng trong nước để làm nguyên liệu sản xuất, chế tác vàng trang sức mỹ nghệ, gây lãng phí nguồn lực trong nước. Do không có văn bản quy định, hướng dẫn của Chính phủ, và các cơ quan quản lý nhà nước nên việc thu mua hoặc huy động dưới các hình thức khác nhau (mua, vay, ...) để làm nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, chế tác vàng trang sức của DN luôn tiềm ẩn rủi ro pháp lý; dẫn đến thời gian vừa qua nhiều DN bị xử phạt hành chính hoặc chuyển cơ quan pháp luật để làm rõ về các hoạt động mua bán, huy động vàng. Do đó, Hiệp hội đề nghị Chính phủ sớm cho ban hành các quy định về huy động, mua bán từ nguồn vàng trong nước để làm nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, chế tác vàng trang sức.
Đồng thời, Hiệp hội cũng kiến nghị Chính phủ ban hành cơ chế chính sách đột phá, quy định rõ DN sản xuất, xuất khẩu vàng trang sức mỹ nghệ được nhập khẩu vàng nguyên liệu theo khối lượng ký hợp đồng với nhà cung cấp nước ngoài và đăng ký với ngân hàng thương mại nơi DN mở tài khoản giao dịch (tương tự các DN nhập nguyên liệu để sản xuất của các ngành như dệt may, da giày, cơ khí...) khi có nhu cầu nhập nguyên liệu chỉ cần xuất trình bộ chứng từ nhập khẩu với ngân hàng thương mại. DN sẽ đăng ký kế hoạch hằng năm và báo cáo định kỳ về tình hình nhập khẩu vàng nguyên liệu; sử dụng cho sản xuất để bán ra thị trường trong nước và cho xuất khẩu gửi NHNN...
Chỉ khi giải quyết được bài toán khan hiếm vàng nguyên liệu thì giá vàng cũng như các vấn đề nói trên mới giải quyết triệt để được.
Các công ty chứng khoán cho rằng VN-Index đang trong nhịp điều chỉnh ngắn hạn sau khi không chinh phục thành công vùng kháng cự quan trọng. Tuy nhiên, xu hướng trung hạn vẫn chưa bị phá vỡ khi chỉ số duy trì trên các vùng hỗ trợ chủ chốt.
Chứng khoán Vietcombank (VCBS) nhận định VN-Index vừa trải qua phiên giảm gần 19 điểm, trong bối cảnh dòng tiền tiếp tục phân hóa mạnh giữa các nhóm cổ phiếu. Dù thị trường chung chưa thoát khỏi xu hướng điều chỉnh, một số mã đã xuất hiện tín hiệu hồi phục sau giai đoạn giảm giá trước đó.
VCBS khuyến nghị nhà đầu tư theo dõi sát diễn biến thị trường trong các phiên tới, hạn chế mở vị thế mua mới và ưu tiên tận dụng các nhịp rung lắc để thực hiện giao dịch ngắn hạn đối với những cổ phiếu đang nắm giữ.
Trong khi đó, Chứng khoán Tiên Phong (TPS) cho biết VN-Index tiếp tục kéo dài đà điều chỉnh kể từ khi kiểm định không thành công vùng 1.925 điểm. Đáng chú ý, thanh khoản thị trường trong phiên 1/6 giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 12/2025.
Theo TPS, việc khối lượng giao dịch suy giảm trong quá trình điều chỉnh thường phản ánh áp lực bán không quá lớn, nhà đầu tư vẫn giữ tâm lý thận trọng thay vì bán tháo. Công ty chứng khoán này đánh giá xu hướng tăng trung hạn vẫn được duy trì khi VN-Index tiếp tục vận động trên các đường trung bình động quan trọng như MA50, MA100 và MA200.
TPS xác định các vùng hỗ trợ đáng chú ý của thị trường nằm quanh 1.800-1.810 điểm và xa hơn là khu vực 1.740 điểm. Nhà đầu tư được khuyến nghị tiếp tục nắm giữ các vị thế trung, dài hạn và có thể cân nhắc giải ngân có chọn lọc vào những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt đã điều chỉnh về vùng giá hấp dẫn.
Chứng khoán SHS cũng cho rằng phần lớn các nhóm ngành hiện đang trong trạng thái điều chỉnh hoặc tích lũy. Theo đó, nếu chất lượng thị trường không được cải thiện và VN-Index đánh mất vùng hỗ trợ quanh 1.850 điểm trong tháng 6, chỉ số có thể tiếp tục lùi về khu vực 1.750-1.800 điểm.
SHS khuyến nghị nhà đầu tư duy trì tỷ trọng danh mục ở mức hợp lý, tập trung vào các doanh nghiệp đầu ngành, có nền tảng cơ bản vững chắc và triển vọng tăng trưởng dài hạn.
CKG: CTCP Tư vấn Đầu tư Xây dựng TVB, tổ chức có liên quan đến Thành viên HĐQT Trần Thọ Thắng của CTCP Tập đoàn Tư vấn Đầu tư Xây dựng Kiên Giang, đăng ký bán toàn bộ hơn 337.000 cổ phiếu CKG, tương đương 0,21% vốn điều lệ. Giao dịch dự kiến diễn ra từ ngày 3/6 đến 2/7.
LDP: Bà Đặng Thùy Linh - Ủy viên HĐQT CTCP Dược Lâm Đồng Ladophar, đăng ký mua 600.000 cổ phiếu LDP từ ngày 3/6 đến 26/6. Hiện bà Linh sở hữu gần 70.000 cổ phiếu, tương ứng 0,37% vốn.
DBT: CTCP Hiền Tài INVEST đã mua hơn 3,58 triệu cổ phiếu DBT của CTCP Dược phẩm Bến Tre trong ngày 29/5, qua đó trở thành cổ đông lớn với tỉ lệ sở hữu 16,32%.
ACB: CTCP ICON đã hoàn tất bán toàn bộ hơn 8,39 triệu cổ phiếu ACB trong phiên giao dịch ngày 14/5.
Đội Quản lý thị trường số 5 (quản lý các phường Xóm Chiếu, Khánh Hội, Vĩnh Hội, Chợ Quán, An Đông, Chợ Lớn) đã tiến hành kiểm tra và xử lý 3 doanh nghiệp kinh doanh vàng năm trên địa bàn với hành vi kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, trị giá hàng hóa vi phạm 135,68 triệu đồng. Tổng số tiền xử phạt là 210 triệu đồng.
Đội Quản lý thị trường số 9 (địa bàn quản lý khu vực TP.Thủ Đức cũ) đã kiểm tra, phát hiện và xử lý 9 tổ chức đã có hành vi vi phạm: Kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ là vàng trang sức thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Tổng số tiền phạt vi phạm hành chính 506 triệu đồng. Ngoài ra, tịch thu tang vật không rõ nguồn gốc, xuất xứ là vàng trang sức thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, không hiệu, chưa qua sử dụng, gồm 39 đơn vị sản phẩm là trang sức các loại, trị giá hàng hóa vi phạm 331,355 triệu đồng.
Sau khi thực hiện sáp nhập, TP.HCM mở rộng bao gồm 2 địa bàn khu vực tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Lực lượng Quản lý thị trường tại 2 địa bàn trên cũng chủ động tăng cường ra quân kiểm tra kiểm soát thị trường vàng. Điển hình, Đội Quản lý thị trường số 19 và Đội Quản lý thị trường số 22 đã chủ trì tiến hành kiểm tra 12 cơ sở kinh doanh vàng thuộc 2 địa bàn trên. Qua kiểm tra, kết quả bước đầu cơ quan chức năng đã tịch thu hàng hóa không có nhãn, không rõ nguồn gốc, xuất xứ với trị giá hơn 300 triệu đồng, tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước là 700 triệu đồng.
Việc liên tiếp phát hiện các vụ kinh doanh trang sức không rõ nguồn gốc cho thấy nguy cơ tiềm ẩn đối với người tiêu dùng và sự cần thiết phải siết chặt hơn nữa công tác quản lý thị trường. Trong thời gian tới, Chi cục Quản lý thị trường tiếp tục chỉ đạo các Đội Quản lý thị trường tăng cường công tác quản lý địa bàn, kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh vàng; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng, trang sức, góp phần ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
