Nhiều người gọi Gaokao là “kỳ thi đáng sợ nhất hành tinh”. Nhưng với hàng triệu gia đình Trung Quốc, đó không chỉ là một kỳ thi đại học, mà còn là “cánh cửa đổi đời” gần như duy nhất.
Năm 2024, hơn 13,4 triệu học sinh đăng ký dự thi Gaokao – kỳ thi tuyển sinh đại học lớn nhất thế giới. Con số này tiếp tục lập kỷ lục mới, giữa bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc chậm lại và tỷ lệ thất nghiệp ở giới trẻ tăng cao.
Gaokao kéo dài trong nhiều ngày, gồm các môn như: Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh cùng các tổ hợp Khoa học hoặc Xã hội. Điều khiến kỳ thi này trở nên đặc biệt không nằm ở số lượng môn thi, mà ở tính “một mất một còn”: với phần lớn học sinh, chỉ một điểm số có thể quyết định họ vào đại học danh tiếng hay bị bỏ lại phía sau.
Khác với SAT ở Mỹ có thể thi lại nhiều lần, phần lớn học sinh Trung Quốc chỉ có một cơ hội duy nhất để đạt điểm cao trong Gaokao.
Áp lực ấy khiến nhiều học sinh bắt đầu luyện thi từ cấp tiểu học. Không ít người học 12-16 tiếng mỗi ngày trong suốt năm cuối trung học. Trên mạng xã hội Trung Quốc, Gaokao thường được ví như “cuộc chiến sinh tồn” của tuổi trẻ.
Trong những ngày thi, cả xã hội Trung Quốc gần như vận hành xoay quanh sĩ tử. Cảnh sát được huy động để điều tiết giao thông quanh điểm thi. Taxi ưu tiên chở thí sinh. Các công trường xây dựng hạn chế tiếng ồn. Thậm chí nhiều phụ huynh còn đứng chờ hàng giờ ngoài cổng trường trong thời tiết nắng nóng để cầu may cho con.
Một hình ảnh quen thuộc mỗi mùa Gaokao là phụ huynh mặc đồ đỏ vì quan niệm màu đỏ tượng trưng cho chiến thắng và may mắn. Nhiều người cầm hoa hướng dương với hy vọng con “đỗ đạt rực rỡ”.
Không chỉ tạo áp lực tâm lý khổng lồ, Gaokao còn kéo theo cả một “nền kinh tế mùa thi” trị giá hàng tỷ USD. Truyền thông Trung Quốc gọi đó là “Gaokao economy”.
Mỗi mùa thi, khách sạn gần điểm thi thường kín phòng từ sớm vì phụ huynh muốn thuê nơi ở yên tĩnh cho con nghỉ ngơi. Các trung tâm luyện thi tăng học phí chóng mặt. Dịch vụ xe đưa đón, suất ăn dinh dưỡng, tư vấn tâm lý mùa thi cũng nở rộ.
Nhiều gia đình sẵn sàng chi phần lớn tiền tiết kiệm chỉ để con có lợi thế nhỏ nhất trong cuộc đua vào đại học top đầu.
Theo CNN, trong bối cảnh thị trường việc làm cạnh tranh gay gắt, tấm bằng từ các trường đại học danh tiếng ngày càng được xem là “vé bảo hiểm” cho tương lai. Điều đó khiến áp lực đặt lên Gaokao ngày càng nặng nề hơn.
Không ít ý kiến trên các diễn đàn quốc tế mô tả Gaokao là hệ thống “cạnh tranh cực đoan”, nơi học sinh bị cuốn vào vòng xoáy học tập liên tục chỉ để vượt qua một kỳ thi duy nhất.
Dù gây tranh cãi, Gaokao vẫn được nhiều người Trung Quốc xem là cơ chế công bằng nhất để người trẻ đổi đời, đặc biệt với học sinh xuất thân nghèo hoặc ở nông thôn.
Bởi ở đất nước hơn 1,4 tỷ dân, chỉ một điểm số đôi khi có thể thay đổi cả số phận một con người.
Thế giới công nghệ chấn động khi Tim Cannon, một chuyên gia biohacking (sinh học công nghệ) người Mỹ, tự nguyện cấy một thiết bị điện tử cỡ lớn vào cánh tay trái của mình vào năm 2013. Điều đặc biệt là ca cấy ghép này không được thực hiện trong bệnh viện mà diễn ra tại một hội nghị biohacker ở Đức, dưới sự hỗ trợ của một chuyên gia chỉnh sửa cơ thể thay vì bác sĩ phẫu thuật.
Thiết bị mang tên Circadia 1.0, do chính Cannon cùng nhóm nghiên cứu tại Grindhouse Wetware phát triển. Con chip được đặt dưới da cánh tay, có khả năng thu thập các dữ liệu sinh học của cơ thể và truyền không dây đến điện thoại thông minh thông qua Bluetooth.
Vào thời điểm đó, Circadia 1.0 có kích thước gần bằng một bộ bài, lớn hơn rất nhiều so với các loại chip cấy ghép ngày nay. Dù vậy, Cannon vẫn chấp nhận mang thiết bị trong cơ thể để chứng minh ý tưởng mà ông theo đuổi: biến con người thành một phần của hệ sinh thái công nghệ.
Khác với suy nghĩ của nhiều người, mục tiêu của Tim Cannon không phải gây sốc hay tạo sự chú ý.
Ông tin rằng công nghệ cấy ghép dưới da có thể giúp con người nâng cấp khả năng sinh học của chính mình. Theo Cannon, thay vì đeo đồng hồ thông minh hay các thiết bị theo dõi sức khỏe bên ngoài, cảm biến nên trở thành một phần của cơ thể.
Trong những phát biểu với truyền thông quốc tế, Cannon từng hình dung về một tương lai mà ngôi nhà có thể "giao tiếp" trực tiếp với cơ thể con người.
Nếu hệ thống nhận thấy chủ nhân vừa trải qua một ngày căng thẳng, dữ liệu từ con chip sẽ được gửi đến hệ thống nhà thông minh. Đèn sẽ tự điều chỉnh ánh sáng dịu hơn, nhiệt độ phòng được tối ưu và bồn tắm nước nóng có thể được chuẩn bị sẵn trước khi chủ nhân bước qua cửa.
Ý tưởng ấy từng bị xem là viển vông vào năm 2013, nhưng hiện nay nhiều công nghệ nhà thông minh và thiết bị theo dõi sức khỏe đã phần nào hiện thực hóa những gì Cannon hình dung. Dù được ca ngợi là người tiên phong, Tim Cannon cũng đối mặt không ít chỉ trích.
Giới chuyên gia lo ngại các thiết bị cấy ghép tự chế có thể gây nhiễm trùng, phản ứng miễn dịch hoặc gặp lỗi kỹ thuật. Bản thân Circadia 1.0 cũng chỉ tồn tại trong cơ thể Cannon vài tháng trước khi được tháo bỏ để phục vụ nghiên cứu và nâng cấp.
Tuy nhiên, dấu ấn mà dự án để lại là không thể phủ nhận. Năm 2013, Guinness World Records đã công nhận Tim Cannon là người đầu tiên trên thế giới được cấy một máy tính theo dõi sinh học vào cơ thể.
Sau Circadia, Cannon tiếp tục thử nghiệm nhiều thiết bị khác như nam châm cảm biến từ trường, chip RFID mở khóa cửa hay các bộ đèn LED phát sáng dưới da. Những dự án này giúp ông trở thành một trong những gương mặt nổi tiếng nhất của phong trào biohacking toàn cầu.
Hơn một thập kỷ đã trôi qua, câu chuyện của Tim Cannon vẫn khiến nhiều người kinh ngạc. Trong khi phần lớn chúng ta đeo thiết bị công nghệ trên cổ tay hoặc bỏ trong túi áo, người đàn ông này đã chọn cách đưa công nghệ vào bên trong cơ thể.
Và có lẽ, đó chính là lý do Tim Cannon thường được gọi bằng một cái tên đặc biệt: "người máy đời thực" của thế kỷ XXI.
Những ngày qua, đoạn clip Dương Hoàng Yến chơi đàn đá và khoe giọng hát trong tiết mục Cô gái vót chông tại concert Sao nhập ngũ nhận được sự quan tâm đặc biệt từ phía công chúng. Nhiều khán giả bày tỏ sự ngạc nhiên khi bên cạnh khả năng ca hát, nữ nghệ sĩ còn chơi thành thạo rất nhiều nhạc cụ khác nhau như: Đàn Hạc, kèn Melodica, sáo, trống, đàn piano…
Nhiều khán giả để lại bình luận bất ngờ trước việc nữ ca sĩ có thể vừa hát live vừa xử lý phần nhạc cụ dân tộc tương đối phức tạp trên sân khấu lớn.
Nữ ca sĩ Dương Hoàng Yến cho biết phần chơi đàn đá là một ý tưởng mà cô chỉ nghĩ tới trước ngày diễn ra concert vài ngày, trước đó, cô cũng chưa từng học loại nhạc cụ này.
"Sau khi nhận được bản phối mới từ Giám đốc âm nhạc DTAP vào vài ngày trước đêm diễn, Yến chợt loé ra ý tưởng mang đàn đá vào tiết mục Cô gái vót chông, sau đó mạnh dạn đề xuất với ê-kíp. Vì quá yêu âm thanh rất đặc biệt của đàn đá, một trong những nhạc cụ cổ xưa nhất của Việt Nam, Yến thật sự rất mong có thể mang nhạc cụ này lên một sân khấu lớn để nhiều khán giả được nhìn thấy, lắng nghe và cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của âm nhạc truyền thống Việt Nam theo một cách gần gũi hơn với thế hệ trẻ", nữ ca sĩ bộc bạch.
Trước đó, Dương Hoàng Yến chỉ kịp tập thử một buổi với một bộ đàn đá khác có kích thước lớn hơn tại Tp.HCM. Khi ra Hà Nội tham gia concert, cô phải làm quen và tập chơi lại ngay trong buổi tổng duyệt. Cô cho biết: "Thật sự Yến vừa áp lực vừa hồi hộp, nhưng nhìn mọi người yêu thích tiết mục và dành sự quan tâm cho đàn đá, Yến cảm thấy mọi cố gắng đều rất xứng đáng".
Không chỉ gây chú ý ở concert lần này, Dương Hoàng Yến trước đó cũng từng tạo nhiều khoảnh khắc viral tại chương trình Chị đẹp đạp gió. Trong tiết mục Cầu vồng lấp lánh, cô khiến khán giả thích thú với màn chơi kèn melodica điêu luyện. Ở ca khúc Từ chối nhẹ nhàng thôi, nữ ca sĩ tiếp tục khoe khả năng chơi đàn hạc.
Dương Hoàng Yến sinh năm 1991 tại Hà Nội, được biết đến từ các cuộc thi Sao Mai điểm hẹn 2008 và The Voice Vietnam 2013. Cô sở hữu chất giọng soprano khỏe, kỹ thuật tốt và từng được các nhạc sĩ đánh giá cao về chuyên môn.
Ít ai biết, năm 2009, nữ ca sĩ từng đỗ thủ khoa khoa Thanh nhạc của Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội và sau đó tiếp tục trở thành thủ khoa đầu ra. Sau tốt nghiệp, cô được giữ lại làm giảng viên thanh nhạc tại chính ngôi trường mình theo học.
Bên cạnh hoạt động giảng dạy, Dương Hoàng Yến còn ghi dấu với nhiều ca khúc như Không phải em đúng không?, Tình cũ bao giờ cũng tốt hơn hay Xe anh đến đâu em theo đến đó.
Ngày 27/4, Ban Quản lý dự án 2 (Bộ Xây dựng) cho biết, việc đưa tuyến cao tốc Quảng Ngãi – Hoài Nhơn vào khai thác sẽ kịp thời bổ sung thêm một tuyến giao thông quan trọng, phục vụ nhu cầu đi lại tăng cao và giảm ùn ứ trong dịp lễ.
Phân đoạn vận hành từ Km1050 đến Km1138 thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Điểm đầu tiếp giáp cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi tại Km127+720; điểm cuối kết nối với cao tốc Hoài Nhơn - Quy Nhơn tại Km1138.
Chiều dài tuyến đưa vào khai thác khoảng 88 km, trong đó đoạn qua Quảng Ngãi dài 60,3 km.
Các nút giao liên thông gồm: nút giao đầu tuyến Km1051+494 tại xã Nghĩa Giang; nút giao Tỉnh lộ 624B (Km1069+200) tại xã Đình Cương; nút giao Quốc lộ 24 (Km1084+320) tại xã Nguyễn Nghiêm; nút giao Sa Huỳnh (Km1099+820) tại xã Khánh Cường (đều thuộc tỉnh Quảng Ngãi) và nút giao Hoài Nhơn (Km1129+00) tại phường Hoài Nhơn (tỉnh Gia Lai).
Hiện tuyến cao tốc chưa thu phí. Trên tuyến có một trạm thu phí tại Km1050+600 nhưng chỉ là trạm tạm phục vụ thu phí khép kín cho cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi.
Trong quá trình khai thác, các nhà thầu sẽ tiếp tục hoàn thiện các hạng mục còn lại như: ba ống hầm phía đông (trái tuyến), nút giao Đức Phổ (Km1092+640), hệ thống trạm dừng nghỉ, hệ thống giao thông thông minh, kiểm soát tải trọng xe, thu phí tự động và các tuyến đường gom dân sinh.
Dự án cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn là đoạn tuyến có quy mô lớn nhất trong 12 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025, với tổng mức đầu tư hơn 20.000 tỷ đồng.
Tuyến dài 88 km, đi qua địa phận tỉnh Quảng Ngãi (60,3 km) và tỉnh Gia Lai (27,7 km), được khởi công ngày 1/1/2023, do Ban Quản lý dự án 2 làm chủ đầu tư, liên danh Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu thi công.
Đây là một trong những tuyến cao tốc có hạ tầng kỹ thuật phức tạp nhất, với 77 cầu, 586 cống, 81 hầm chui dân sinh và 3 hầm xuyên núi dài hơn 4.500 m.
Trong đó, hầm số 1 dài 610 m, hầm số 2 dài 700 m và hầm số 3 dài khoảng 3.200 m. Khi hoàn thành, hầm số 3 sẽ là một trong những hầm đường bộ dài nhất trên tuyến cao tốc Bắc – Nam.
Dự án đã được thông xe kỹ thuật ngày 19/12/2025 và hoàn tất nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy các hầm.
Trước đó, tuyến cao tốc dự kiến đưa vào khai thác từ ngày 12/2/2026 để phục vụ nhu cầu đi lại dịp Tết Nguyên đán và giảm tải cho Quốc lộ 1A. Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế, cơ quan quản lý nhận thấy còn một số tình huống chưa đảm bảo an toàn tuyệt đối, đặc biệt trong công tác xử lý sự cố phát sinh.
Để đảm bảo an toàn cho người dân và phương tiện, đồng thời đảm bảo tính đồng bộ khi kết nối với các tuyến cao tốc khác, Ban Quản lý dự án 2 đã tạm dừng kế hoạch thông xe như dự kiến ban đầu.
Ngày 1/3/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính kiểm tra dự án và yêu cầu đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện để sớm đưa vào khai thác. Sau quá trình rà soát, hoàn thiện các điều kiện cần thiết, đến nay, tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn chính thức đủ điều kiện vận hành.
