Cà Mau bắt đầu khám, sàng lọc sức khỏe cho người dân

Bác sĩ Nguyễn Phối Hiền, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, cho biết vì quen thuộc nên nhiều người nghĩ rau má, atisô, nhân trần, rễ tranh và cam thảo uống sao cũng được. Thực tế, dược liệu và thảo mộc vẫn có tính vị, công năng và điểm cần lưu ý. Theo y học cổ truyền, một vị thuốc dùng đúng thể trạng có thể phù hợp, nhưng dùng sai người, sai lúc hoặc sai lượng sẽ khiến cơ thể khó chịu.

Rau má là loại nước mát được nhiều người chọn khi cảm thấy nóng bứt rứt, khô miệng hoặc muốn uống một món thanh mát trong ngày nóng. Theo y học cổ truyền, nước rau má thường được dùng với mục đích thanh nhiệt, lợi tiểu, hỗ trợ làm dịu cảm giác nóng trong người.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Phối Hiền, rau má không nên được xem là thức uống uống càng nhiều càng tốt. Dùng lượng lớn hoặc dùng kéo dài có thể gây đầy bụng, tiêu lỏng, đau đầu hoặc khó chịu ở một số người. Người có tiêu hóa yếu, hay lạnh bụng, người có bệnh gan hoặc đang dùng thuốc điều trị dài ngày nên thận trọng.

Cam thảo có vị ngọt, dễ uống, thường được cho vào các loại nước mát để làm dịu vị và giúp nước uống dễ chịu hơn. Nhưng đây lại là một trong những vị cần lưu ý nhất khi dùng kéo dài.

Dùng cam thảo liều cao hoặc dùng thường xuyên trong thời gian dài có thể gây giữ nước, phù, tăng huyết áp, giảm kali máu và làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim. Người tăng huyết áp, bệnh tim, bệnh thận, người đang dùng thuốc lợi tiểu hoặc thuốc tim mạch cần đặc biệt thận trọng. Không nên nghĩ cam thảo có vị ngọt, dễ uống thì chắc chắn an toàn.

Atisô thường xuất hiện trong các loại trà hoặc nước uống được giới thiệu là giúp dễ tiêu, thanh mát. Loại này có thể phù hợp với một số người hay đầy bụng, chậm tiêu sau bữa ăn, nhưng cũng không nên dùng theo kiểu uống thay nước lọc mỗi ngày. Dùng quá nhiều atisô có thể gây đầy hơi, chướng bụng hoặc khó chịu tiêu hóa.

"Người có bệnh lý đường mật, sỏi mật hoặc đang điều trị bệnh gan mật nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên, vì không phải trường hợp nào liên quan gan mật cũng phù hợp để tự uống atisô", bác sĩ lưu ý.

Nhân trần là vị thường gặp trong các loại nước uống thanh nhiệt, nhất là khi mọi người muốn dùng để "mát gan" hoặc "giải nhiệt". Theo y học cổ truyền, nhân trần thường được dùng trong phạm vi thanh thấp nhiệt, lợi tiểu, hỗ trợ các biểu hiện liên quan thấp nhiệt khi có chỉ định phù hợp.

Điểm cần nhớ là nhân trần không phải nước uống dùng kéo dài hằng ngày cho mọi người. Người huyết áp thấp, người dễ lạnh bụng, hay tiêu lỏng, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú hoặc người đang dùng thuốc điều trị nên hỏi ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng thường xuyên.

Rễ tranh có tính thanh nhiệt, lợi tiểu theo y học cổ truyền. Trong dân gian, rễ tranh thường được nấu nước uống trong những ngày nóng hoặc khi cảm thấy tiểu ít, nước tiểu vàng.

Tuy nhiên, vì có tính lợi tiểu, dùng nhiều rễ tranh có thể làm tăng số lần đi tiểu. Với người cao tuổi, người uống ít nước, người đang dùng thuốc lợi tiểu hoặc người có bệnh thận, việc dùng tùy tiện có thể ảnh hưởng đến cân bằng nước trong cơ thể. Không nên dùng rễ tranh thay nước lọc mỗi ngày.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, trong những năm qua tuổi thọ trung bình của người Việt Nam tăng dần theo các năm. Đến nay, tuổi thọ trung bình đã đạt khoảng 74,5 tuổi, tăng gần 1 tuổi so với năm 2022. Trong đó, đàn ông Việt tăng 1 tuổi, còn nữ tăng 0,8 tuổi.

Tuy nhiên, Bộ Y tế nhận định mặc dù tuổi thọ người Việt tăng nhưng số năm sống có bệnh tật lại cao hơn. Cơ quan này đánh giá số năm sống khỏe mạnh của người Việt còn khiêm tốn, chỉ 65 tuổi. Mỗi người Việt Nam trung bình có tới 10 năm phải sống với bệnh tật.

Nguyên nhân ngoài dinh dưỡng, lối sống chưa hợp lý và môi trường ô nhiễm, còn có việc gia tăng bệnh không lây nhiễm. Trong các nguyên nhân gây ra các bệnh không lây nhiễm, 2 nguyên nhân hàng đầu được chỉ ra là hút thuốc lá và thừa cân, béo phì.

Bên cạnh đó, hơn một nửa người trưởng thành ăn thiếu rau và trái cây. Trong khi đó, người dân ăn muối nhiều gần gấp 2 lần so với khuyến nghị; khoảng 1/5 dân số thiếu hoạt động thể lực và tỷ lệ thừa cân béo phì chiếm gần 20% dân số trưởng thành.

Ngoài nguyên nhân chủ quan, biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, hạn hán, bão lụt... ảnh hưởng đến sức khỏe của nhiều cộng đồng dân cư, góp phần làm gia tăng các trường hợp nhập viện.

Theo Thượng Tá, TS.BS.CKII Vũ Sơn Giang, Chủ Nhiệm Chính trị, Bệnh viện Quân Y 175, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển đặc biệt. Nếu như ba thập niên trước, ưu tiên của chúng ta là giảm đói nghèo, nâng cao tuổi thọ và mở rộng cơ hội tiếp cận y tế, thì hôm nay câu hỏi đã khác:

Làm sao để giúp người dân sống khỏe hơn, hạnh phúc hơn trong những năm tháng cao niên ? Có thể thấy rằng, tuổi thọ chỉ là điểm khởi đầu. Theo dự báo của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), đến năm 2036, nước ta chính thức trở thành quốc gia có dân số già.

"Tôi cho rằng đây chính là bài toán phát triển quan trọng nhất của Việt Nam trong giai đoạn tới. Tín hiệu tích cực là nhận thức của người Việt đang thay đổi.

Khi nhắc đến chất lượng sống thọ, các quốc gia Bắc Âu, Nhật Bản, Singapore là những mô hình tham khảo hữu ích. Ở những nước này, tỷ lệ lớn người cao tuổi vẫn duy trì được khả năng vận động, tự chăm sóc bản thân, tham gia hoạt động xã hội và giữ được niềm vui sống.

Phân tích sâu hơn, tôi nhận thấy họ không chỉ có hệ thống y tế tiên tiến hay mức sống cao, mà nền tảng căn bản là dinh dưỡng và nhận thức sớm về chăm sóc sức khỏe chủ động. Họ có thói quen dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên, ngủ đủ, khám sức khỏe định kỳ, duy trì các mối quan hệ xã hội tích cực.

Đó là lý do vì sao nhiều quốc gia phát triển không còn nói nhiều về "sống lâu" mà chuyển sang "sống khỏe dài lâu". Đây cũng là định hướng mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Liên Hợp Quốc đang thúc đẩy thông qua Thập kỷ Sống khỏe mạnh 2021-2030", TS.BS Giang nhấn mạnh.

TS.BS Giang nhận định có một tín hiệu tích cực đang xuất hiện trong xã hội Việt Nam. Trước đây, khi chuẩn bị cho tuổi già, nhiều người thường nghĩ đến tiền tiết kiệm, nhà cửa hoặc sự hỗ trợ của con cháu. Ngày nay, ngày càng nhiều người bắt đầu chuẩn bị thêm một tài sản khác: Sức khỏe.

"Chúng ta chứng kiến số lượng người tham gia chạy bộ tăng mạnh. Các câu lạc bộ thể thao, yoga, đạp xe phát triển ở nhiều địa phương. Khám sức khỏe định kỳ dần trở thành thói quen của một bộ phận người dân. Nhu cầu tìm hiểu về dinh dưỡng khoa học, thực phẩm lành mạnh và chăm sóc sức khỏe chủ động cũng ngày càng tăng. Đó là những chuyển dịch tích cực cần được lan tỏa mạnh mẽ hơn trong cộng đồng.

Già hóa dân số là bài toán thực trạng quốc gia, cần sự chung tay của toàn xã hội. Nhà nước xây dựng chính sách, ngành y tế nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe. Song song đó, Việt Nam cũng cần đẩy mạnh các mô hình hợp tác công - tư nhằm tận dụng hiệu quả nguồn lực, chuyên môn và thế mạnh của các bên liên quan", TS.BS Giang nhấn mạnh.

Thời gian qua Bộ Y tế đã phối hợp tổ chức hàng loạt các hoạt động như giải chạy hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân; khám, tư vấn sức khỏe miễn phí; tư vấn dinh dưỡng miễn phí;….

Đặc biệt, Bộ Y tế đã xây dựng kế hoạch triển khai tầm soát sức khỏe, hướng tới mỗi người dân đều được khám sức khỏe định kỳ ít nhất 1 lần/năm. Đến nay, đã nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước thực hiện kế hoạch này. Bên cạnh đó, công tác truyền thông y tế cũng được đẩy mạnh, từ việc chăm sóc sức khỏe hằng ngày, dinh dưỡng, tập luyện cho đến phát hiện, theo dõi các bệnh lý mạn tính. Tất cả hướng tới Vì một Việt Nam khỏe mạnh.

Và để có một cơ thể khỏe mạnh, người cao tuổi sống thọ, sống khỏe, những hành động cần được bắt đầu ngay từ ngày hôm nay. Qua từng bữa ăn, từng bước chân tập luyện.

TS.BS Giang cho hay Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia và Viện Sức Khỏe Nutrilite đã thực hiện những nghiên cứu chuyên sâu, đánh giá thực trạng dinh dưỡng, khẩu phần và tiêu thụ thực phẩm của người Việt, từ đó thúc đẩy quá trình xây dựng các giải pháp khoa học, thiết thực và phù hợp với nhu cầu của cộng đồng.

"Và hơn hết mỗi người dân chủ động nâng cao nhận thức về dinh dưỡng và lối sống khoa học, duy trình thói quen lành mạnh mỗi ngày. Có như vậy, chúng ta đã sẵn sàng nguồn lực, nền tảng đối mặt với áp lực già hóa dân số đang ngày càng đến gần", TS.BS Giang nhấn mạnh.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Báo South China Morning Post ngày 4-6 đưa tin, sau 6 tuần đeo robot hỗ trợ, 6 em nhỏ tại Trung Quốc mất khả năng vận động do căn bệnh teo cơ tủy sống (SMA) đã có thể tự đứng dậy.

SMA là một rối loạn di truyền khiến các dây thần kinh kết nối não và cơ bị suy thoái theo thời gian. Điều này làm cho người bệnh gặp khó khăn hoặc không thể co cơ, khiến cơ bắp bị teo nhỏ do thiếu vận động. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng, bệnh có thể khiến bệnh nhân phải ngồi xe lăn, nằm liệt giường, thậm chí gây khó khăn cho việc ăn uống, hô hấp và dẫn đến tử vong.

Các phương pháp điều trị hiện nay chỉ có thể làm chậm tiến trình của bệnh chứ không thể đảo ngược nó.

Trái ngược với các robot phục hồi chức năng truyền thống vốn tập trung vào việc nâng đỡ và hỗ trợ chuyển động, thiết bị robot mới dùng lực cản để giúp các em mắc SMA tái tạo chức năng vận động.

Giáo sư Feng Yanggang thuộc khoa cơ khí chế tạo và tự động hóa của Đại học Bắc Hàng giải thích việc hỗ trợ nâng đỡ thực chất có thể cản trở sự phát triển cơ bắp của bệnh nhân SMA.

Đối với những người dùng này, việc đeo robot kháng lực phù hợp hơn để thúc đẩy phát triển thần kinh cơ.

Nghiên cứu được phối hợp thực hiện bởi Đại học Bắc Hàng, Bệnh viện số 3 Đại học Bắc Kinh và Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) của Mỹ và được công bố trên tạp chí Nature.

Nhóm nghiên cứu đã tuyển chọn ba bé trai và ba bé gái mắc SMA loại 2 từ 6 đến 10 tuổi. Trước đó, các em hoàn toàn không thể đứng nếu không có người trợ giúp.

6 em nhỏ tham gia một thử nghiệm kéo dài hơn 5 tháng, bao gồm: giai đoạn quan sát 6 tuần, 6 tuần tập luyện cường độ cao (năm buổi mỗi tuần), 6 tuần duy trì cường độ thấp (ba buổi mỗi tuần), và hơn 30 ngày theo dõi không sử dụng robot.

Khi đeo robot, các em tham gia một trò chơi điện tử có nội dung đá bóng trên màn hình bằng cách duỗi chân. Robot không giúp di chuyển mà tạo ra lực cản khi các em đá. Lực cản này không đồng đều mà tăng tỉ lệ thuận với lực đá của đứa trẻ, buộc cơ và thần kinh phải hoạt động cùng nhau.

Sau 6 tuần, khả năng cử động chân của các em cải thiện rõ rệt. Kích thước cơ tăng 19%, phạm vi chuyển động tăng 51% và sức mạnh của cơ tăng tới 130%. Đáng chú ý, các em duy trì những cải thiện này sau khi ngừng tập với robot.

Giáo sư Feng Yanggang cho biết sau khi bài báo được công bố, nhóm nghiên cứu đã nhận được rất nhiều yêu cầu hỗ trợ từ các bệnh nhân nước ngoài và họ có kế hoạch quảng bá thiết bị này đến cộng đồng bệnh nhân SMA quốc tế.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ