Tại các khu phố sầm uất như Akihabara, Tokyo hay Nipponbashi, Osaka, du khách dễ bắt gặp nhiều quán cà phê hoạt động dựa trên hình thức cà phê theo chủ đề. Cà phê hầu gái là một nhánh của mô hình cà phê theo chủ đề, nơi nhân viên phục vụ mặc trang phục cách điệu từ hình tượng hầu gái phương Tây, hoặc các nhân vật trong anime, manga.
Khác với các quán cà phê thông thường, mô hình cà phê hầu gái tập trung vào trải nghiệm tương tác và “nhập vai”. Khi bước qua cánh cửa, khách hàng không còn là “khách” mà là “chủ nhân”, “cậu chủ”, “tiểu thư”, trở về dinh thự của mình.
Ngay khi khách bước qua cửa, nhân viên sẽ thực hiện nghi thức chào đón bằng câu khẩu hiệu kinh điển “Okaerinasaimase!” (Mừng chủ nhân về nhà) để xác lập vai trò của khách hàng trong không gian giả tưởng. Trước khi thưởng thức, khách hàng thực nghi thức “Omajinai” (phép thuật món ăn).
Nhân viên hướng dẫn khách cùng làm các động tác tay hình trái tim và đọc những câu thần chú như “Moe moe kyun”, một cụm từ trong văn hóa đại chúng Nhật Bản biểu thị sự dễ thương và năng lượng tích cực, với mục đích tượng trưng là giúp món ăn trở nên ngon miệng hơn. Nhân viên vẽ tương cà trực tiếp tại bàn, tạo hình thú cưng hoặc viết tên khách hàng theo yêu cầu lên các món ăn.
Mô hình cà phê hầu gái ra đời vào tháng 3/2001 tại khu phố Akihabara, Tokyo, với cơ sở đầu tiên tên Cure Maid Cafe. Sự xuất hiện của cà phê hầu gái gắn liền với bối cảnh kinh tế Nhật Bản sau giai đoạn đình trệ kéo dài, được các nhà kinh tế gọi là “Thập niên mất mát” (The Lost Decade).
Đến cuối những năm 1990 và đầu 2000, hệ quả từ thị trường lao động đóng băng đã tạo ra một thế hệ thanh niên Nhật Bản mất phương hướng, dẫn đến sự gia tăng của trạng thái Hikikomori (những người rút lui hoàn toàn khỏi xã hội) và sự bùng nổ của cộng đồng Otaku (người hâm mộ văn hóa đại chúng Nhật Bản).
Mô hình cà phê chủ đề nhập vai kiểu cà phê hầu gái ra đời như một không gian giải tỏa tâm lý. Những tương tác trực tiếp, sự lắng nghe và chăm sóc từ nhân viên giúp khách hàng tạm rời xa những áp lực từ đời sống thực tế để bước vào một thế giới giải trí nhẹ nhàng, mang tính giả tưởng.
Mô hình này lan tỏa sang nhiều quốc gia, nhưng vẫn vấp phải những định kiến. Tại một số nơi, nhiều ý kiến chỉ trích mô hình này thúc đẩy sự phục tùng của phụ nữ và “vật hóa” nhân viên. Tại Trung Quốc, mô hình này từng đối mặt với lệnh cấm sau những biến tướng độc hại.
Cuối năm 2023, từ một vụ án tấn công tình dục xảy ra tại một cơ sở giải trí theo mô hình cà phê hầu gái ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, cơ quan kiểm sát đã điều tra hơn 800 doanh nghiệp liên quan.
Kết quả cho thấy nhiều cơ sở đã ép buộc nhân viên nữ quỳ gối phục vụ trà, đút ăn và massage cho khách nam trong những bộ trang phục hở hang. Tháng 4/2024, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã xếp vụ án Nghĩa Ô vào danh sách án lệ điển hình để chấn chỉnh trên toàn quốc. Tòa án phán quyết các dịch vụ này là bất hợp pháp vì vi phạm nghiêm trọng “quyền nhân phẩm” của phụ nữ.
Tại Nhật Bản, chính quyền nỗ lực “làm sạch” bằng cách siết chặt quy định quản lý. Cảnh sát Tokyo thường xuyên truy quét các quán “núp bóng” hầu gái để chèo kéo khách trái phép hoặc cung cấp dịch vụ nhạy cảm tại Akihabara.
Tại các chuỗi lớn như Home cafe, quy tắc “không chạm” được thực thi tuyệt đối. Nhân viên không được ngồi cùng bàn, cấm tiếp xúc thân thể và không được phép tiết lộ thông tin cá nhân cho khách hàng.
Tại Nhật, có nhiều phiên bản biến tấu từ mô hình cà phê hầu gái. Quán Slo-maid ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, từng gây chú ý khi chỉ tuyển “nhân viên hầu gái” trên 65 tuổi. Mô hình này thay thế sự năng động của giới trẻ bằng sự điềm tĩnh, ấm áp của các cụ bà, tạo không gian “chữa lành” cho những người trẻ kiệt sức vì áp lực. Tại đây, khách hàng tìm thấy sự kết nối thế hệ thay vì dịch vụ giải trí đơn thuần.
Một số quán ở Tokyo cung cấp trải nghiệm cho du khách nhập vai thành hầu gái và phục vụ nhân viên. Thực khách trả khoảng phí 4.000 yen (khoảng 25 USD) cho 90 phút mặc trang phục người hầu, quản gia, phục vụ trà bánh cho nhân viên đóng vai “tiểu thư”.
Mô hình cà phê hầu gái trở thành ngành công nghiệp dịch vụ hái ra tiền, thuộc nhóm ngành dịch vụ trong thị trường Otaku. Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Yano, đơn vị khảo sát thị trường hơn 50 năm hoạt động tại Tokyo, doanh thu từ mô hình này cùng các dịch vụ hóa trang (cosplay) đã chạm mốc hàng trăm tỷ yen vào năm 2025.
Thay vì chỉ bán đồ ăn, đồ uống, các mô hình bán trải nghiệm cảm xúc. Khách hàng sẵn sàng chi trả từ phí vào cửa theo giờ, thực đơn giá cao cho đến các dịch vụ cộng thêm như chụp ảnh lấy liền hay xem biểu diễn sân khấu.
Nằm trong khu phức hợp lăng mộ Kasubi hút khách bậc nhất tại thủ đô Kampala là ngôi nhà cao 8 m, dài 30 m có tên gọi Muzibu Azala Mpanga. Từ xa nhìn lại, nơi này giống như một chiếc giỏ úp ngược, được che kín bằng mái tranh. Nếu không có những hàng giày dép được xếp gọn phía trước, ít du khách sẽ biết nơi này có một lối vào được cho là dẫn đến thế giới cổ xưa, vô hình ở Uganda.
Khu phức hợp này được biết đến là trái tim tâm linh của Buganda, vương quốc nằm ở Đông Phi vào thế kỷ XIX, nằm dọc phía bắc hồ Victoria (trung tâm phía nam Uganda ngày nay).
Bước vào trong ngôi nhà, du khách sẽ có cảm giác như đặt chân vào một thế giới khác, thời tiết nóng nực của châu Phi được giữ lại bên ngoài. Trần nhà được lợp bằng hai lớp lau sậy và cỏ đan xen, mang lại cảm giác mát mẻ và tĩnh lặng. Những người phụ nữ địa phương ngồi trên chiếu cỏ ở hai bên lối vào. Họ là những "góa phụ" của các tiên hoàng, hậu duệ hoàng tộc hoặc các nhân viên tiếp đón khách hành hương, chăm sóc linh hồn các nhà vua phía sau bức màn.
Bên ngoài, lính canh hoàng gia ngồi ở lối vào khu phức hợp, duy trì nhiệm vụ canh gác được cho là kéo dài hơn 800 năm. Người đứng đầu đội cận vệ hiện tại được cho là đã 101 tuổi. Khi ông qua đời, thị tộc của ông phải ngay lập tức bổ nhiệm người kế nhiệm để tiếp tục nhiệm vụ canh gác.
Tín đồ hành hương quỳ trước 4 bức ảnh trong nhà, mỗi bức ảnh là chân dung một nhà vua được chôn cất tại đây. Phía sau là tấm vải màn bằng vải vỏ cây màu nâu - loại vải dệt đặc trưng của Uganda được làm từ vỏ cây sung giã nát.
Tấm màn giống như bức tường. Nhưng đối với người dân, nó đánh dấu một cánh cổng dẫn đến khu rừng thiêng liêng, vô hình. Họ tin rằng các nhà vua không bao giờ chết mà họ bước vào rừng, tiếp tục giao tiếp với người sống thông qua các trung gian tâm linh.
Trong 16 năm, cánh cổng đó đã bị đóng kín.
Ngôi nhà được xây dựng lần đầu vào năm 1882, với nguyên liệu chính là gỗ. Năm 2010, công trình bị thiêu rụi gần như hoàn toàn trong một đám cháy lớn, một số công trình xung quanh vẫn còn nguyên vẹn. Nguyên nhân vụ cháy chưa bao giờ được công khai. Vụ hỏa hoạn sau đó đã gây ra làn sóng phẫn nộ và biến thành cuộc bạo loạn có thương vong.
Vào đầu năm nay, các lăng mộ cuối cùng đã được mở cửa trở lại cho công chúng sau khi được phục dựng tỉ mỉ. Khi kiến trúc sư Jonathan Nsubuga đảm nhận dự án phục hồi di sản, ông phát hiện nhiều kỹ năng xây dựng theo lối truyền thống để xây tòa nhà đang có nguy cơ biến mất.
Theo truyền thống Buganda, khi một nhà vua băng hà, cung điện trở thành nơi an nghỉ cuối cùng. Nơi đặt lăng mộ được che khuất sau bức màn bằng vải vỏ cây, chỉ những thành viên thân cận của hoàng gia mới được phép ra vào. Mỗi vua mới sẽ xây dựng một cung điện gần đó.
Bên trong, mái nhà rộng lớn được chống đỡ bởi những cột gỗ khổng lồ và 52 vòng tròn đồng tâm được đan từ cỏ. Mỗi vòng tròn đại diện cho một thị tộc của vương quốc, mỗi thị tộc đều có một vai trò nhất định.
Việc khôi phục đòi hỏi kiến trúc sư Nsubuga phải tìm hiểu sâu về những truyền thống mà ông chưa bao giờ được biết đến đầy đủ. Được gửi sang Anh học từ bé, ông lớn lên khá xa rời các phong tục cổ xưa của người Buganda. Chỉ đến khi phục dựng ngôi nhà, ông mới được biết các quy định như không được phép đóng đinh tại Muzibu Azala Mpanga nếu việc đó nằm ngoài phạm vi trách nhiệm của gia tộc mình. Tương tự, việc lợp mái tranh phải do những người thuộc gia tộc Khỉ Colobus, trang trí nội thất phải do gia tộc Báo đảm nhiệm. Nếu một người lớn tuổi qua đời mà không truyền lại kiến thức xây dựng truyền thống cho thế hệ tiếp theo, phần đó của công trình không thể hoàn thành.
"Có rất nhiều điều vô hình xung quanh nó, bạn không nhìn thấy được", Nsubuga nói. Công việc của ông là tạo ra một không gian để các linh hồn hiện diện thông qua tín ngưỡng của người dân địa phương. Vì vậy, ông không coi Muzibu Azala Mpanga là một ngôi nhà mà nó là vật chứa, là nơi lưu giữ giá trị tâm linh, kết nối các vị vua và quá khứ. Để phục dựng các lăng mộ một cách chính xác nhất, Nsubuga đã liên hệ với người hiểu biết rõ nhất về các thông điệp, lịch sử cổ xưa của vương triều Buganda, Kubaka Kintu. Nhờ có sự hướng dẫn của Kintu, ông đã hoàn thiện công trình một cách hoàn hảo và đúng nghi thức.
Nsubuga cũng nhận thấy rằng ông phải trở thành cầu nối giữa truyền thống Uganda và thế giới hiện đại. UNESCO đã liệt kê các lăng mộ và tấm vải vỏ cây là một phần của di sản thế giới.
Các lăng mộ đã mở cửa trở lại cho công chúng, bao gồm cả những người hành hương và khách du lịch, nhưng lễ khai trương chính thức vẫn chưa diễn ra. Lớp mái tranh che phủ lối vào sẽ được cắt bỏ trong một nghi lễ truyền thống đánh dấu sự khai trương chính thức.
Từ đầu tháng 4, nơi này liên tục tiếp đón du khách, người hành hương đến để xin phù hộ hoặc bày tỏ lòng kính trọng. Các hướng dẫn viên cung cấp cho khách du lịch cái nhìn tổng quan về lịch sử và ý nghĩa của địa điểm này. Ở sân phía trong, mọi người đến để nhảy múa, quay video và ăn mừng công trình được phục dựng.
"Không có nhiều kiến trúc sư có cơ hội làm việc trong một dự án định hình văn hóa, truyền thống của một quốc gia. Tôi đã rất may mắn", Nsubuga nói về dự án được nhận.
Ông Michael Hewitt (65 tuổi), một du khách người Anh, muốn lên đường sang thành phố Boston (Mỹ) để cổ vũ cho đội tuyển Anh trong khuôn khổ World Cup 2026. Ông vốn là người hâm mộ lâu năm của CLB Leeds United.
Tuy nhiên, hành trình của ông bất ngờ rẽ sang hướng khác khi chuyến bay phải quá cảnh tại Barcelona (Tây Ban Nha). Gia đình lần cuối nhận được tin nhắn từ Hewitt là vào ngày 21/6, một ngày sau khi ông rời Vương quốc Anh. Kể từ đó, mọi liên lạc hoàn toàn bị cắt đứt.
Người thân không hề biết rằng ngay sau khi đến Barcelona, Hewitt đã làm rơi điện thoại di động.
Chiếc điện thoại lưu toàn bộ vé máy bay, thông tin hành trình, danh bạ và phương thức liên lạc với người thân. Không còn thiết bị này, ông bỏ lỡ chặng bay tiếp theo sang Mỹ và buộc phải ở lại Barcelona.
Sau khi bị mất điện thoại, ông Hewitt không có ý định quay về nhà. Ông vẫn còn hộ chiếu và tiền trong túi, nên không tới Đại sứ quán Anh tại Tây Ban Nha để nhờ hỗ trợ.
Thay vào đó, vị khách người Anh tới các quán bar tại Barcelona để theo dõi hàng loạt trận đấu. Do không nhớ số điện thoại của người thân, ông cũng không gọi về cho bất cứ ai.
Trong khi đó, gia đình của ông ở Anh ngày càng hoảng loạn. Trước khi mất liên lạc, họ chỉ kịp nhìn thấy bức ảnh ông chụp tại một quán bar ở Barcelona. Sau đó, mọi dấu vết đều biến mất.
Cuống cuồng nhờ hỗ trợ tìm kiếm
Ngay khi nhận được tin báo, Bộ Ngoại giao, Phát triển và Khối Thịnh vượng chung Anh (FCDO) cùng tổ chức Interpol (Tổ chức cảnh sát hình sự quốc tế) đã phối hợp cùng điều tra về sự mất tích của du khách người Anh.
Gia đình ông Hewitt cũng kêu gọi người dân Tây Ban Nha chia sẻ rộng rãi những bài viết tìm kiếm người thân. Trong suốt thời gian đó, Hewitt hoàn toàn không biết mình đã trở thành đối tượng của một cuộc tìm kiếm quy mô quốc tế.
Không có điện thoại, không có Internet và cũng không thể liên lạc với gia đình, ông vẫn tiếp tục ở lại Barcelona, xem các trận đấu của tuyển Anh tại những quán bar và cố gắng tận hưởng chuyến đi theo cách có thể.
Bước ngoặt xảy ra khi một cảnh sát Anh cũng đang đi nghỉ tại Barcelona ngoài giờ làm việc, tình cờ nhìn thấy Hewitt trong một quán rượu.
Cả hai đều mặc áo thi đấu của CLB Leeds United. Họ chào nhau theo cách quen thuộc của các cổ động viên đội bóng. Sau cuộc gặp ngắn, viên cảnh sát bất ngờ nhận ra người đàn ông này rất giống với nhân vật trong thông báo tìm người mất tích đang lan truyền trên mạng.
Ngay lập tức, vị cảnh sát báo cho cơ quan chức năng. Trong khi đó, nhân viên Đại sứ quán Anh cũng lần theo dấu vết thanh toán bằng thẻ ngân hàng của Hewitt để xác định khách sạn nơi ông lưu trú.
Nhờ đó, ngày 2/7, nhà chức trách nhanh chóng đưa Hewitt nối lại liên lạc với gia đình sau 10 ngày mất tích.
Trên trang cá nhân của mình, những người thân của ông Hewitt bày tỏ sự vui mừng khi đã tìm thấy ông.
"Chúng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới những người đã hỗ trợ tìm kiếm em trai. Rất may mắn, cậu ấy an toàn, khỏe mạnh và không hề biết cả thế giới đang tìm kiếm mình. Gia đình tôi rất hạnh phúc vì câu chuyện này đã kết thúc theo cách không ai ngờ tới", anh trai ông Hewitt nói.
Điều thú vị là sau khi được tìm thấy an toàn, du khách 65 tuổi vẫn chưa vội rời Barcelona.
Đúng với tinh thần của một người hâm mộ bóng đá cuồng nhiệt, ông tiết lộ vẫn muốn ở lại thành phố này thêm một thời gian để tiếp tục theo dõi trận đấu tiếp theo của đội tuyển Anh tại World Cup 2026.
Trao đổi với PV Báo Thanh Niên bên lề Hội chợ Du lịch quốc tế Thailand Travel Mart Plus (TTM+) 2026 diễn ra tại Pattaya, lãnh đạo Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT) cho biết Việt Nam tiếp tục là một trong những thị trường trọng điểm của nước này trong khu vực ASEAN.
Bà Pattaraanong Na Chiangmai, Phó thống đốc phụ trách tiếp thị quốc tế khu vực châu Á và Nam Thái Bình Dương của TAT, cho rằng cách tiếp cận du lịch hiện nay đã khác rất nhiều so với trước đây. Nếu trước đây, mỗi quốc gia chỉ tập trung làm sao để thu hút khách quốc tế đến điểm đến của mình thì hiện nay du lịch cần được phát triển theo hướng hai chiều, tạo ra sự kết nối giữa người dân các quốc gia.
Lãnh đạo TAT cho biết, năm 2026 đánh dấu 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan. Đây là cơ hội để hai nước thúc đẩy hợp tác sâu hơn trong lĩnh vực du lịch thông qua các biên bản ghi nhớ giữa cơ quan quản lý, hãng hàng không và doanh nghiệp lữ hành. Trong thời gian qua, TAT đã ký kết hợp tác với Vietnam Airlines, Vietjet cùng nhiều doanh nghiệp du lịch nhằm thúc đẩy trao đổi khách, chia sẻ dữ liệu thị trường và xây dựng các sản phẩm du lịch chung. Ngoài các chương trình xúc tiến thương mại du lịch truyền thống, Thái Lan đang đặc biệt chú trọng khai thác những điểm giao thoa văn hóa giữa hai quốc gia.
Một trong những hướng đi được nhắc đến là phát triển các tuyến du lịch gắn với cộng đồng người Việt tại Thái Lan, các địa danh liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Udon Thani, Nakhon Phanom và nhiều địa phương khác. Bà Pattaraanong nhận định, đây là thời điểm thích hợp để Việt Nam và Thái Lan đẩy mạnh các hoạt động giao lưu văn hóa, từ đó tạo thêm nhu cầu đi lại giữa người dân hai nước.
Ẩm thực cũng được xem là cầu nối tự nhiên giữa hai thị trường. Theo bà Permvongsenee Patsee, Giám đốc điều hành phụ trách khu vực ASEAN, Nam Á và Nam Thái Bình Dương của TAT, nhiều món ăn của Việt Nam và Thái Lan có nét tương đồng do quá trình giao lưu văn hóa kéo dài hàng trăm năm. Người Thái rất quen thuộc với phở, nem nướng hay các món ăn Việt Nam. Tương tự, nhiều món ăn Thái cũng được du khách Việt yêu thích, đây là lợi thế để thúc đẩy du lịch trải nghiệm và khám phá văn hóa.
Dù lượng khách Việt Nam đến Thái Lan gần đây có dấu hiệu chững lại, TAT vẫn đặt mục tiêu đón khoảng 850.000 lượt khách Việt trong năm 2026. Thái Lan đang tập trung vào nhóm khách có mức chi tiêu cao hơn, bao gồm khách MICE, khách doanh nhân, nhóm Millennial và thế hệ Gen Z yêu thích trải nghiệm mới. Khoảng cách địa lý gần, thời gian bay ngắn và chi phí hợp lý giúp Thái Lan tiếp tục là điểm đến hấp dẫn với khách Việt Nam, đặc biệt là nhóm khách trẻ.
Một trong những xu hướng được TAT nhấn mạnh tại TTM+ năm nay là du lịch bền vững. TAT đang thúc đẩy các doanh nghiệp du lịch nâng cấp theo hướng xanh và bền vững. Những khách sạn, nhà hàng đạt chứng nhận phát triển bền vững sẽ được ưu tiên tham gia các chương trình xúc tiến quốc tế của TAT.
Ngay tại TTM+ 2026, ban tổ chức cũng triển khai hàng loạt giải pháp như phân loại rác tại nguồn, tái chế vật liệu, hạn chế lãng phí thực phẩm và ưu tiên các đơn vị đạt chứng nhận du lịch bền vững.
