Ung thư đại trực tràng là một trong những loại ung thư phổ biến trên thế giới. Trong nhiều năm qua, các nhà khoa học liên tục tìm kiếm những yếu tố dinh dưỡng có thể giúp ngăn chặn sự hình thành và phát triển của các tế bào ung thư.
Giờ đây, nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí khoa học The Journal of Nutrition đã phát hiện ra cách sử dụng axit béo omega-3 có thể thúc đẩy quá trình tiêu diệt tế bào ung thư đại tràng.
Nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm khoa học do Giáo sư tiến sĩ Robert Chapkin, từ Khoa Dinh dưỡng và Khoa Hóa sinh – Lý sinh, thuộc Đại học Texas A&M (Mỹ), dẫn đầu.
Tế bào ung thư nổi tiếng là có khả năng né tránh các tín hiệu tự hủy của cơ thể, đó là một phần để chúng phát triển và lan rộng. Nhằm tìm hiểu xem liệu kết hợp axit béo omega-3 và chất xơ lên men có thể hoạt động cùng nhau để kích hoạt quá trình tự chết tế bào trong đại tràng hay không, các nhà nghiên cứu đã tiến hành các thử nghiệm trên tế bào, trên chuột và cả trên người để đánh giá cách omega-3 và chất xơ hoạt động cùng nhau trong đại tràng.
Kết quả cho thấy axit béo omega-3 và chất xơ lên men (là loại chất xơ mà các vi khuẩn có lợi trong ruột có thể phân giải và “lên men” khi đi đến đại tràng). khi kết hợp với nhau tạo ra hiệu quả mạnh hơn nhiều so với khi sử dụng riêng lẻ.
Cả thử nghiệm trong phòng thí nghiệm và trên chuột đều cho thấy kết hợp axit béo omega-3 và chất xơ thúc đẩy sự chết tế bào ung thư một cách vượt trội.
Cuối cùng, các nhà nghiên cứu tiến hành thử nghiệm trên 30 người tham gia từ 50 đến 75 tuổi.
Họ được cho ăn 33 gram chất xơ ngô hòa tan cộng với 7,7 gram axit béo omega-3 mỗi ngày, hoặc giả dược. Mỗi giai đoạn kéo dài 30 ngày, với thời gian nghỉ giữa các giai đoạn là 60 ngày. Các tác giả đã phân tích các tế bào ruột kết được thải ra trong mẫu phân để đánh giá xem mỗi chế độ ăn ảnh hưởng đến đường ruột của người tham gia như thế nào.
Kết quả cũng phát hiện ra rằng chất béo omega-3 và chất xơ men từ thực vật có thể phối hợp với nhau để thúc đẩy quá trình tiêu diệt tế bào ung thư đại tràng, theo trang tin sức khỏe Eating Well.
Khả năng sống sót của tế bào giảm mạnh hơn, trong khi quá trình peroxy hóa lipid, dấu hiệu quan trọng của sự chết tế bào, đã tăng đáng kể.
Ở chuột, chế độ ăn dầu cá và chất xơ làm tăng các tiền chất gây chết tế bào và kích hoạt các mạng lưới gien liên quan đến sự chết tế bào trong các tế bào lót đại tràng.
Ở người, sự kết hợp giữa chất xơ và dầu cá đã tạo ra những thay đổi trong biểu hiện gien theo hướng kích hoạt cơ chế chết tế bào tự nhiên ở đường ruột. Ngược lại, những người dùng giả dược không ghi nhận hiệu ứng này.
Giáo sư Chapkin giải thích rằng chết tế bào là một phần của quá trình bình thường, là cơ chế bảo vệ giúp cơ thể loại bỏ những thứ có hại. Trong ung thư, quá trình này thường bị ức chế khiến các tế bào nguy hiểm sống sót và phát triển.
Dù kết quả rất hứa hẹn, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng cần thêm nhiều nghiên cứu trên quy mô lớn và theo dõi dài hạn ở người để đánh giá đầy đủ hiệu quả của omega-3 trong phòng ngừa ung thư. Hiện tại, omega-3 không thể thay thế các phương pháp điều trị ung thư đã được chứng minh hiệu quả, nhưng phát hiện này mở ra hướng nghiên cứu mới về vai trò của dinh dưỡng trong việc hỗ trợ cơ thể chống lại sự hình thành và phát triển của tế bào ung thư.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia tim mạch, không có quy định bắt buộc phải đo huyết áp ở tay phải hay tay trái. Điều quan trọng là đo đúng kỹ thuật và chọn cánh tay có chỉ số cao hơn để theo dõi lâu dài.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), trong lần đo đầu tiên nên đo huyết áp ở 2 tay để so sánh. Sau đó, nên ưu tiên theo dõi ở cánh tay có chỉ số cao hơn nhằm phản ánh nguy cơ tim mạch chính xác hơn.
Bác sĩ Luke Laffin, chuyên gia tim mạch tại Cleveland Clinic (Mỹ), cho biết chênh lệch huyết áp nhẹ giữa 2 tay là điều khá thường gặp. Tuy nhiên, nếu mức chênh lệch duy trì từ 10 mmHg trở lên, người bệnh nên kiểm tra tim mạch vì có thể liên quan nguy cơ bệnh động mạch hoặc đột quỵ cao hơn.
Các chuyên gia nhấn mạnh kỹ thuật đo quan trọng hơn việc chọn tay nào. Khi đo huyết áp, cần ngồi nghỉ ít nhất 5 phút, không bắt chéo chân, đặt tay ngang mức tim và tránh nói chuyện trong lúc đo. Ngoài ra, không nên uống cà phê, hút thuốc hoặc vận động mạnh trong vòng 30 phút trước khi đo vì có thể làm sai lệch kết quả, theo Mayo Clinic.
Bác sĩ Nikhil Agrawal, chuyên gia tim mạch tại Ấn Độ, cũng nhấn mạnh rằng đo huyết áp ở 2 tay là bước đơn giản nhưng rất quan trọng, có thể giúp phát hiện sớm các bất thường mạch máu tiềm ẩn. Theo ông, “huyết áp hiếm khi giống hệt nhau ở 2 tay”.
Như vậy, đo huyết áp ở tay phải không sai, nhưng cũng không phải lựa chọn duy nhất hay “chuẩn” cho tất cả mọi người. Điều quan trọng nhất là đo đúng cách, theo dõi đều đặn và ưu tiên cánh tay có chỉ số cao hơn để đánh giá nguy cơ sức khỏe chính xác hơn.
Ngay đầu tháng 7 tới, thành phố hỗ trợ phí điều trị tật khúc xạ cho nhóm 18-35 tuổi mắc cận thị từ 3 diop trở lên. Chính sách này áp dụng với những người thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng tại Thủ đô. Hà Nội thanh toán khoản tiền này dựa trên giá dịch vụ do các cơ sở y tế công lập quy định.
Bằng việc lần đầu tiên đưa điều trị mắt vào gói an sinh, chính quyền kỳ vọng giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình và nâng cao thể trạng nguồn nhân lực trẻ trong bối cảnh tỷ lệ thanh thiếu niên cận thị tăng cao.
Tại bệnh viện công lập, người dân chi trả khoảng 60.000-100.000 đồng cho một lần khám cận thị tiêu chuẩn, hoặc thanh toán mức 200.000-400.000 đồng khi đăng ký dịch vụ khám chuyên gia.
Song song với việc chăm sóc mắt, thành phố tổ chức khám sức khỏe tổng quát miễn phí mỗi năm một lần cho toàn bộ cư dân đủ điều kiện cư trú. Ngành y tế phân loại danh mục khám theo từng nhóm tuổi.
Cụ thể, các bác sĩ khám lâm sàng cho trẻ dưới 6 tuổi và học sinh từ 6 đến dưới 18 tuổi theo tiêu chuẩn y tế học đường. Người từ 18 tuổi trải qua các bước khám toàn diện và xét nghiệm cận lâm sàng nhằm sớm phát hiện rủi ro bệnh tật. Ngân sách thành phố chi trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh này theo khung giá dịch vụ hiện hành tại bệnh viện công.
Trong các đợt khám định kỳ, cơ sở y tế đồng thời thực hiện sàng lọc 5 loại ung thư phổ biến bao gồm ung thư vú, cổ tử cung, đại trực tràng, tiền liệt tuyến và khoang miệng. Cán bộ y tế cũng đánh giá các rủi ro sức khỏe tâm thần của người dân như chứng rối loạn trầm cảm, lo âu và những ảnh hưởng do lạm dụng đồ uống có cồn.
Ngành y tế Thủ đô sẽ nạp toàn bộ kết quả khám của người dân vào hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử. Hệ thống dữ liệu thông minh này giúp cơ quan quản lý dễ dàng theo dõi dịch tễ cộng đồng, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân khi tra cứu lịch sử bệnh án cá nhân.
Trước đó, người dân TP HCM 18 tuổi trở lên cũng được khám sàng lọc các bệnh lý và lập hồ sơ sức khỏe điện tử miễn phí từ giữa tháng 4. Trên cả nước, Bộ Y tế đề xuất triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh, đang được lấy ý kiến. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.
Nghiên cứu trên tạp chí Advances in Nutrition vào năm 2017 cho thấy việc giảm cân quá nhanh dễ khiến cơ bắp suy giảm. Tình trạng này làm giảm sức mạnh và ảnh hưởng khả năng vận động. Vì vậy, theo bà Amy Kwan, chuyên gia vật lý trị liệu tại Mỹ, chế độ ăn uống cần đi cùng tập luyện đều đặn để vừa đốt mỡ vừa duy trì cơ nạc.
Tập kháng lực đóng vai trò quan trọng trong quá trình tăng cơ và giảm mỡ. Các bài tập như squat, deadlift, chống đẩy, plank hoặc nâng tạ giúp cơ bắp hoạt động mạnh hơn, từ đó hỗ trợ cơ thể tiêu hao năng lượng hiệu quả.
Việc duy trì tập luyện thường xuyên rất cần thiết. Chỉ cần nghỉ tập vài ngày, khối cơ nạc cũng có thể giảm đáng kể.
Ngoài tập kháng lực, cơ thể vẫn cần vận động cardio để hỗ trợ đốt mỡ. Đi bộ, chạy bộ, đạp xe, bơi lội hoặc yoga đều phù hợp. Người mới tập nên bắt đầu từ cường độ nhẹ để cơ thể thích nghi dần và hạn chế chấn thương.
Một cách tập đơn giản là chọn vài động tác rồi thực hiện liên tục theo vòng. Mỗi động tác thực hiện khoảng 10 lần, nghỉ ngắn giữa các bài và lặp lại 3 hiệp. Khi đã quen, có thể tăng lên 5 hiệp và giảm thời gian nghỉ.
Protein giữ vai trò quan trọng trong quá trình giảm mỡ và xây dựng cơ bắp. Chế độ ăn giàu protein giúp cơ thể no lâu hơn, đồng thời hạn chế mất cơ khi giảm calo.
Nguồn protein phù hợp gồm trứng, cá, thịt nạc, sữa, đậu, hải sản và các loại hạt. Cá béo như cá hồi, cá mòi hoặc cá trích còn cung cấp chất béo tốt cho tim mạch.
Bên cạnh protein, bữa ăn hằng ngày cần có rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, dầu ô liu và quả bơ để bổ sung chất xơ cùng vitamin cần thiết.
Ngủ đủ giấc cũng rất quan trọng vì cơ bắp phục hồi và phát triển trong lúc nghỉ ngơi. Căng thẳng kéo dài làm tăng hormone stress, từ đó ảnh hưởng quá trình tăng cơ.
Cơ thể có tỷ lệ cơ nạc cao giúp cải thiện sức mạnh, độ bền và khả năng vận động. Quá trình này còn hỗ trợ kiểm soát đường huyết, huyết áp và cholesterol tốt hơn.
Việc duy trì cơ bắp cũng giúp giảm nguy cơ té ngã, hỗ trợ khớp linh hoạt hơn và cải thiện sức khỏe tim mạch. Chất lượng giấc ngủ và tinh thần cũng được cải thiện khi cơ thể vận động thường xuyên.
Để theo dõi hiệu quả tập luyện, nên chú ý số đo vòng eo và vùng bụng thay vì chỉ nhìn vào cân nặng. Cơ thể vẫn có thể săn chắc hơn dù cân nặng thay đổi không nhiều.
Người có bệnh nền hoặc chưa từng tập luyện nên tham khảo bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi bắt đầu chương trình giảm mỡ tăng cơ.
