Nhiều người thường lầm tưởng rằng các biến cố như nhồi máu não và nhồi máu cơ tim chủ yếu xảy ra vào mùa đông. Tuy nhiên trên thực tế, số ca khởi phát bệnh vào mùa hè lại chiếm tỷ lệ rất cao, mà nguyên nhân cốt lõi đến từ việc người dân lơ là tình trạng mất nước của cơ thể.
Các chuyên gia y tế cảnh báo, việc bổ sung nước hiệu quả là chìa khóa giúp ngăn ngừa các bệnh lý tim mạch nguy hiểm này, và điều quan trọng nhất là phải uống đúng thời điểm.
Một trong những lý do khiến nhồi máu não và nhồi máu cơ tim dễ xảy ra vào mùa hè chính là tình trạng thiếu nước trong cơ thể. Trong một bài viết đăng trên Hiệp hội Tim mạch Mỹ, Tiến sĩ Barry Franklin, chuyên gia tim mạch tại Bệnh viện William Beaumont (Mỹ), chỉ ra rằng mùa hè đổ mồ hôi nhiều, cơ thể không đủ nước sẽ khiến dòng máu lưu thông kém, dẫn đến hình thành cục máu đông.
Theo thời gian và tuổi tác, nguy cơ xơ vữa động mạch ở mỗi người đều tăng lên. Bên cạnh đó, các bệnh lý liên quan đến lối sống như béo phì, cao huyết áp, tiểu đường và mỡ máu cao sẽ càng đẩy nhanh quá trình xơ vữa này. Tiến sĩ Franklin nhấn mạnh rằng những người đã mắc hoặc đang trong giai đoạn tiến triển của các căn bệnh này có nguy cơ bị nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim cao hơn rất nhiều. Do đó, họ càng cần phải đảm bảo cơ thể được cung cấp đủ nước trong mùa hè.
Để giúp nhóm người có nguy cơ cao chủ động phòng ngừa nhồi máu não và nhồi máu cơ tim, tiến sĩ Franklin lưu ý 3 điểm mấu chốt về việc mất nước mà ít ai nhận ra:
Nước cần thời gian để hấp thụ
Ngay cả khi bạn vừa uống nước, cơ thể vẫn mất khoảng 20 phút để nước thẩm thấu hoàn toàn. Do đó, lưu lượng máu không thể cải thiện ngay lập tức sau khi uống. Đừng đợi đến khi thấy khát mới uống nước.
Mất nước vô hình qua da
Ngay cả khi bạn không nhìn thấy mồ hôi, nước trong cơ thể vẫn liên tục bị hấp thụ và bay hơi qua da một cách vô thức. Vì vậy, hãy duy trì thói quen bổ sung nước đều đặn.
Nguy cơ mất nước lớn nhất khi ngủ
Khi ngủ, cơ thể con người thường bài tiết khoảng 200 ml mồ hôi. Trong những đêm hè oi bức, những người lớn tuổi không có thói quen bật điều hòa sẽ đổ mồ hôi nhiều hơn. Thêm vào đó, huyết áp thường giảm xuống khi ngủ, khiến cục máu đông càng dễ hình thành.
Dù việc bổ sung đủ nước giúp ngăn ngừa cục máu đông hiệu quả, nhưng uống nước quá mức lại vô tình tạo áp lực lớn lên tim và thận. Để đạt hiệu quả bảo vệ sức khỏe, việc bù nước cần phải thực hiện đúng phương pháp thông qua 4 nguyên tắc sau:
Uống một ly trước khi ngủ và ngay khi thức dậy
Tiến sĩ Franklin khuyến nghị nên uống một ly nước (khoảng 200 ml) trước khi đi ngủ. Bạn cũng nên đặt một cốc nước ngay cạnh giường để uống một vài ngụm sau khi đi vệ sinh nhằm bù lại lượng nước thất thoát trong giấc ngủ. Khi thức dậy vào buổi sáng, hãy uống tiếp một ly nước khác.
Không bỏ qua “bài toán” 1 lít nước
Thông thường, một người trưởng thành cần khoảng 40 ml nước cho mỗi kg thể trọng. Ví dụ, một người nặng 50 kg sẽ cần khoảng 2 lít nước mỗi ngày. Tuy nhiên, ba bữa ăn hàng ngày đã cung cấp khoảng 1 lít nước thông qua thực phẩm, do đó lượng nước tinh khiết bạn cần chủ động bổ sung thêm là 1 lít còn lại.
Chia nhỏ lượng nước, uống từng chút một
Khi bạn cảm thấy khát, thực chất cơ thể đã bắt đầu xuất hiện các triệu chứng mất nước. Để duy trì sự cân bằng chất lỏng và giúp cơ thể hấp thụ nước hiệu quả nhất, bí quyết là chia tổng lượng nước cần uống trong ngày thành nhiều lần với lượng vừa phải.
Cảnh giác với cồn và caffeine
Tuyệt đối không coi cà phê hay bia rượu là nguồn nước bù đắp cho cơ thể. Cả chất cồn và caffeine đều có tác dụng lợi tiểu mạnh, khiến lượng nước bài tiết ra ngoài nhiều hơn lượng nạp vào. Uống nhiều các loại thức uống này vào mùa hè ngược lại còn đẩy cơ thể vào tình trạng mất nước nghiêm trọng hơn.
Suốt 5 năm qua, hàng chục nghìn lượt bệnh nhân đã tìm đến nơi đây chữa bệnh đã nhận được sự sẻ chia, động viên từ những người thầy thuốc luôn xem nỗi đau của người bệnh là trách nhiệm của chính mình.
Tháng 8.2021, khi dịch bệnh Covid-19 đang phủ bóng lên đời sống xã hội, Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Mỹ chính thức đi vào hoạt động. Đó là thời điểm ngành y tế đối mặt với vô vàn áp lực, nhưng cũng là lúc những người sáng lập phòng khám quyết tâm hiện thực hóa mong muốn mang dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với người dân Quảng Ngãi.
Dưới sự điều hành của bác sĩ Chuyên khoa 2 Ngô Thanh Điểu, phòng khám đã quy tụ đội ngũ bác sĩ, chuyên gia giàu kinh nghiệm từ TP.HCM và nhiều địa phương khác. Với người đứng đầu phòng khám, sự trở về quê hương không chỉ là quyết định nghề nghiệp mà là sự thôi thúc từ tình cảm dành cho quê hương mình.
"Tôi luôn mong bà con quê mình không phải lặn lội vào TP.HCM, ra Đà Nẵng hay Huế để khám chữa bệnh. Mỗi chuyến đi như vậy đều là thêm một gánh nặng về thời gian, chi phí và cả sự mệt mỏi của người bệnh", bác sĩ Điểu chia sẻ.
Từ suy nghĩ ấy, đội ngũ y bác sĩ tại Việt Mỹ luôn đặt sự tận tình, lắng nghe và đồng hành với bệnh nhân lên hàng đầu. Bởi theo họ, trước khi chữa lành bằng thuốc men hay máy móc hiện đại, người bệnh cần được chữa lành bằng sự cảm thông và thấu hiểu.
Nhiều năm qua, Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Mỹ duy trì các chương trình khám bệnh, tầm soát miễn phí cho người nghèo, người cao tuổi và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Hệ thống máy móc hiện đại của phòng khám được huy động để kiểm tra các bệnh lý tim mạch, hô hấp và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác nhằm giúp người dân phát hiện bệnh từ sớm.
Không ít trường hợp trẻ em nghèo mắc bệnh tim bẩm sinh đã tìm thấy cơ hội được chữa trị từ những chương trình nhân ái ấy. Phòng khám thường xuyên phối hợp cùng Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, Báo Thanh Niên và các tổ chức xã hội thực hiện các đợt khám chữa bệnh miễn phí tại vùng sâu, vùng xa; hỗ trợ kinh phí phẫu thuật cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Một trong những dấu ấn đáng nhớ là chương trình khám bệnh miễn phí nhân dịp khai trương cơ sở tại TT.Châu Ổ năm 2024. Hàng trăm người dân đã được tầm soát ung thư phổi, khám tim bẩm sinh và tư vấn sức khỏe miễn phí. Đặc biệt, phòng khám cam kết hỗ trợ 200 triệu đồng để phẫu thuật cho các trường hợp trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh được phát hiện trong quá trình khám.
Những việc làm ấy không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ y tế mà còn thắp lên hy vọng cho nhiều gia đình khó khăn, giúp họ có thêm niềm tin để vượt qua bệnh tật.
Nửa thập kỷ qua, thương hiệu của Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Mỹ không chỉ là hệ thống trang thiết bị hiện đại hay đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm. Đó còn là triết lý "tử tế, tận tâm" qua từng cuộc thăm khám, từng chương trình thiện nguyện và hành động hướng về cộng đồng.
Từ một cơ sở y tế ra đời giữa đại dịch, Việt Mỹ hôm nay đã trở thành địa chỉ tin cậy của nhiều gia đình Quảng Ngãi. Trên hành trình ấy, những người thầy thuốc nơi đây vẫn đang tiếp tục viết nên câu chuyện đẹp về y đức, về tình người và trách nhiệm với quê hương.
Bí quyết để ông Kennedy Jr. duy trì sự trường thọ và vẻ ngoài phong độ này nằm ở ba phương pháp cốt lõi là nhịn ăn gián đoạn, tập tạ hàng tuần và leo núi mỗi ngày để xây dựng một cơ thể cơ bắp săn chắc.
Trong cuộc phỏng vấn năm 2023 với Lex Fridman, một nhà khoa học máy tính kiêm người dẫn chương trình podcast nổi tiếng, ông Kennedy Jr. cho biết thực hiện "nhịn ăn gián đoạn", đồng nghĩa với việc nhịn ăn suốt 18 tiếng và chỉ ăn trong "cửa sổ" 6 tiếng còn lại. Phương pháp này còn được gọi là chế độ nhịn ăn 18/6. Ông thường bắt đầu bữa đầu tiên vào khoảng giữa trưa và cố gắng không ăn sau 18-19h.
Những người theo đuổi phương pháp 18/6 tin rằng việc giới hạn thời gian ăn giúp giảm cân, giảm viêm và cải thiện sức khỏe tim mạch cũng như não bộ. Phương pháp này mang lại nhiều lợi ích sức khỏe như giảm căng thẳng oxy hóa và viêm mạn tính, hạ thấp nồng độ cholesterol xấu (LDL) và chất béo trung tính, đồng thời thúc đẩy quá trình tự thực giúp loại bỏ các tế bào hư tổn. Ngoài ra, việc nhịn ăn còn giúp tăng tiết hormone tăng trưởng, cải thiện khả năng điều tiết lượng đường trong máu và giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh ung thư, suy tim hay suy giảm thần kinh.
Song song với chế độ ăn uống, ông vẫn duy trì cường độ vận động rất cao dù đã bước sang tuổi 70. Thói quen hàng ngày của ông bao gồm việc đi bộ leo núi. "Việc đầu tiên tôi làm vào sáng sớm là tham gia một buổi họp 12 bước, sau đó tôi đi bộ và leo dốc", ông Kennedy Jr. giải thích với người dẫn Fridman khi được hỏi về thói quen tập luyện của mình. "Tôi đi bộ khoảng 2,4 km lên dốc và 2,4 km xuống dốc cùng các cún cưng, sau đó tôi dành thời gian để thiền định".
Việc đi bộ leo dốc và xuống dốc 2,4 km mỗi chiều đồng nghĩa với việc ông đi bộ tổng cộng 4,8 km mỗi ngày. Theo tổ chức Ramblers, tốc độ đi bộ trung bình của một người trưởng thành là khoảng 4 km/giờ, tức mất khoảng 15 phút để hoàn thành 1 km.
Như vậy, ông sẽ mất khoảng 72 phút cho quãng đường hơn 4,8 km hàng ngày của mình. Nếu duy trì thói quen này đều đặn tất cả các ngày trong tuần, ông đạt được 504 phút tập cardio cường độ trung bình mỗi tuần, tương đương với gần 8,5 giờ.
Với tổng thời gian đi bộ khoảng 72 phút mỗi ngày, ông Kennedy Jr. đã vượt xa khuyến nghị 150 phút mỗi tuần của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Việc leo núi không chỉ giúp tăng cường sức khỏe tim mạch, thúc đẩy trao đổi chất mà còn rèn luyện sức bền cho cơ bắp; trong đó quãng đường lên dốc giúp tăng nhịp tim và đốt cháy calo hiệu quả, còn quãng đường xuống dốc giúp làm khỏe cơ tứ đầu đùi và nhóm cơ lõi.
Bên cạnh việc đi bộ leo dốc để rèn luyện tim mạch, lịch trình tập luyện của ông còn chú trọng vào các bài tập rèn luyện sức mạnh (tập tạ). Ông cho biết đã duy trì việc tập gym suốt 50 năm qua với tần suất 4 buổi tập tạ mỗi tuần, mỗi buổi kéo dài 35 phút. Lịch tập của ông được chia cụ thể cho từng nhóm cơ: một ngày tập lưng, một ngày tập ngực, một ngày tập chân và một ngày tập tổng hợp.
Trong mỗi bài tập, ông Kennedy Jr. thường thực hiện hiệp đầu tiên với 12 lần lặp cho đến khi cơ mỏi hoàn toàn và hiệp cuối áp dụng phương pháp "drop set", liên tục giảm mức tạ để đẩy cơ bắp tới giới hạn. Phong cách tập luyện của ông có cường độ kháng lực cao và gần như không nghỉ giữa các bài, tương tự hình thức tập luyện xoay vòng (circuit training).
Phương pháp này đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng cơ bắp, duy trì tốc độ trao đổi chất cơ bản và chống lại tình trạng mất cơ do tuổi tác.
Bên cạnh rèn luyện thân thể, ông Kennedy Jr. cũng tiết lộ việc bổ sung đa dạng các loại vitamin và dưỡng chất thiết yếu hàng ngày. "Tôi uống rất nhiều vitamin, thậm chí không thể liệt kê hết ở đây vì không nhớ xuể nhưng tóm lại là tôi nạp vào cơ thể một lượng lớn vitamin và dưỡng chất", ông nói trong cuộc phỏng vấn podcast.
Ông cũng thừa nhận đang theo một phác đồ chống lão hóa từ bác sĩ, trong đó có liệu pháp thay thế testosterone (TRT), nhưng nhấn mạnh không sử dụng các loại steroid tăng cơ hay bất kỳ chất tương tự nào.
Liệu pháp TRT ông Kennedy Jr. đang dùng là dạng sinh học hoàn toàn tương thích với những gì cơ thể tự sản sinh. Thông thường sau tuổi 30, nồng độ testosterone ở nam giới giảm 1-2% mỗi năm, dẫn đến các tình trạng như giảm ham muốn, mất cơ, mệt mỏi và trầm cảm.
Việc bổ sung hormone theo chỉ định chuyên khoa có thể cải thiện các triệu chứng này, tuy nhiên cần phải cân nhắc kỹ lưỡng các rủi ro về tuyến tiền liệt và sự gia tăng quá mức hồng cầu.
Thể hình "cơ bắp cuồn cuộn" của ông Robert F. Kennedy Jr. ở tuổi 72 là kết quả của sự kiên trì bền bỉ suốt nửa thế kỷ. Chính sự kết hợp chặt chẽ giữa việc leo núi, tập tạ, nhịn ăn gián đoạn và quản lý các chỉ số cơ thể dưới sự tư vấn của chuyên gia y tế đã tạo nên một minh chứng cho sức mạnh của kỷ luật và lối sống khoa học trong việc chinh phục thời gian.
Nếu chỉ so sánh về hàm lượng omega-3, cá thu thường nhỉnh hơn cá hồi. Không những vậy, nhiều loại cá thu nằm trong nhóm thực phẩm giàu 2 loại omega-3 là EPA và DHA nhất, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Trung bình 100 gram cá thu chứa khoảng 2 đến hơn 4 gram omega-3, tùy từng loài. Trong khi đó, cùng 100 gram nhưng cá hồi thường chứa khoảng 2 - 2,5 gram omega-3.
Tuy nhiên, cá hồi có những ưu điểm riêng. Dù thường chứa ít omega-3 hơn cá thu, cá hồi vẫn được xem là một trong những loại cá có giá trị dinh dưỡng cao nhất. Ngoài EPA và DHA, cá hồi còn có vitamin D, vitamin B12, selen, kali và protein. Đây là những dưỡng chất cần thiết cho sức khỏe xương, cơ bắp và hệ miễn dịch.
Một điểm nổi bật khác của cá hồi là chứa astaxanthin, chất chống ô xy hóa tạo nên màu hồng đặc trưng của thịt cá. Một số nghiên cứu cho thấy astaxanthin có khả năng giúp bảo vệ tế bào trước tác động của gốc tự do, từ đó hỗ trợ sức khỏe tim mạch và giảm căng thẳng ô xy hóa.
Bên cạnh giá trị dinh dưỡng, cá hồi còn được nhiều người yêu thích vì thịt mềm, ít tanh và dễ chế biến. Loại cá này phù hợp với nhiều món ăn như hấp, nướng, áp chảo hoặc làm salad, nhờ đó giúp duy trì thói quen ăn cá dễ dàng hơn.
Một điều cần lưu ý là hàm lượng omega-3 trên cá thu và cá hồi phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Yếu tố đầu tiên cần nhắc đến là tùy từng loài cá. Ví dụ, cá thu Đại Tây Dương hay cá thu vua đều có thành phần dinh dưỡng khác nhau. Tương tự, các giống cá hồi khác nhau cũng có hàm lượng omega-3 không hoàn toàn giống nhau, bác sĩ Bruce Bistrian, giáo sư y khoa tại Trường Y Harvard (Mỹ), cho biết.
Ngoài ra, môi trường sống và chế độ ăn của cá cũng ảnh hưởng đáng kể đến lượng omega-3. Cá hồi nuôi và cá hồi tự nhiên thường có thành phần chất béo khác nhau do nguồn thức ăn khác nhau. Mùa đánh bắt, kích thước của cá và khu vực sinh sống cũng là những yếu tố làm thay đổi hàm lượng EPA và DHA.
Nếu mục tiêu chính là nạp thật nhiều omega-3 với chi phí phải chăng, cá thu là lựa chọn tốt hơn. Ở nhiều nơi, cá thu có giá thấp hơn cá hồi nhưng vẫn chứa lượng omega-3 dồi dào.
Thay vì chỉ chọn một loại, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến khích nên đa dạng nguồn hải sản. Luân phiên ăn cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích hoặc cá cơm sẽ giúp cơ thể nhận được nhiều dưỡng chất hơn, đồng thời giảm nguy cơ tích lũy các chất ô nhiễm nếu chỉ ăn một loại cá trong thời gian dài, theo Eating Well.
