Một tiêm kích F-15E của Mỹ đã bị bắn rơi ở Tây Nam Iran và 2 phi công trong buồng lái đã phải phóng dù thoát hiểm. Đây là lần đầu tiên một chiến đấu cơ Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2.
Quân đội Mỹ sau đó đã phát động chiến dịch tìm kiếm cứu nạn quy mô lớn và lực lượng đặc nhiệm đã giải cứu một phi công. Tuy nhiên, phi công thứ hai ngồi phía sau có vai trò điều khiển vũ khí vẫn mất tích, ẩn náu sự truy tìm của các lực lượng Iran để chờ lực lượng giải cứu. Hai phi công thường phóng ghế gần như đồng thời, nhưng có thể bị tách nhau sau khi mở dù do ảnh hưởng từ gió và các yếu tố khác.
Sau đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố quân đội nước này đã giải cứu thành công phi công bị mất tích mang hàm đại tá trên chiếc F-15 bị bắn rơi.
“Chúng tôi đã cứu được anh ấy! Trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã tiến hành một trong những phi vụ tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất lịch sử đất nước, giải cứu một sĩ quan phi hành đoàn xuất sắc mang quân hàm đại tá. Tôi vui mừng thông báo người này hiện đã an toàn và khỏe mạnh”, ông Trump viết trên mạng xã hội X.
Và vụ việc này đã làm gợi lại một câu hỏi lớn: Phi công Mỹ được huấn luyện thế nào để tránh bị bắt sau khi máy bay rơi?
Theo báo Wall Street Journal, các phi công tinh nhuệ và lực lượng đặc nhiệm của quân đội Mỹ trải qua quá trình huấn luyện khắc nghiệt để đối phó với viễn cảnh bị mắc kẹt sau chiến tuyến của đối phương – giống thành viên phi hành đoàn F-15 được giải cứu ở Iran lần này.
Khóa huấn luyện này được gọi là SERE gồm 4 bước, viết tắt của “sinh tồn, trốn tránh, kháng cự và thoát hiểm” giúp tăng khả năng sống sót và cơ hội giải cứu khi bị bắn rơi trong lãnh thổ địch.
Theo một video tuyển dụng của Không quân Mỹ, lý tưởng đề ra là: “Nhiệm vụ của người sống sót là trở về, bằng danh dự”. Khóa huấn luyện SERE được giảng dạy theo nhiều cách khác nhau trong quân đội Mỹ nhưng là trọng tâm đặc biệt của Không quân.
“Đối với phi công, SERE là tối quan trọng vì họ có thể bị mắc kẹt một mình, sau chiến tuyến của kẻ thù, hoặc trong lãnh thổ của kẻ địch mà không có nhiều cảnh báo”, David A. Deptula, một cựu tướng Không quân Mỹ, hiện là hiệu trưởng tại Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell có trụ sở tại Arlington, bang Virginia, cho biết.
Theo ông, các khóa huấn luyện nhằm mục đích chuẩn bị sẵn sàng cho phi công cơ hội sống sót, tránh bị bắt giữ nếu có thể, chống bị tra tấn nếu bị bắt và cải thiện cơ hội phục hồi sau khi được giải cứu.
Trong một tuyên bố, Tổng thống Trump cho hay, thành viên phi hành đoàn Không quân được giải cứu cuối tuần qua bị thương nặng. Phi công này đã sống sót và tránh sự truy bắt trong 36 giờ tại một vùng núi hẻo lánh của Iran. Nếu phi công này bị bắt, Iran sẽ có được một lợi thế đàm phán với Mỹ và là “một chiến lợi phẩm tuyên truyền thời chiến” có giá trị.
Sinh tồn
Khi máy bay bị bắn rơi, phi công thường nhảy dù sau khi phóng ghế thoát hiểm, đó là đỉnh điểm của một loạt các tình huống nhanh chóng, mất phương hướng và nguy hiểm, gây ra vô số rủi ro về thể chất và tinh thần.
Vì vậy, từ thời điểm phi công nhảy dù thoát hiểm trên không đến cuộc chạy đua với thời gian trên mặt đất, sự kết hợp giữa huấn luyện, chiến thuật, bản năng sinh tồn và phản ứng quân sự nhanh có thể tối đa hóa cơ hội sống sót và được giải cứu của phi công.
Trong huấn luyện SERE, ưu tiên hàng đầu là sống sót, bao gồm việc ưu tiên các nhu cầu để giảm thiểu căng thẳng và tiêu hao năng lượng. Theo đó, phi công học cách chịu đựng điều kiện khắc nghiệt, tránh lực lượng đối phương, ngăn chặn tình huống bị bắt và tìm đường tới các đội giải cứu. Huấn luyện này nhấn mạnh khả năng thích ứng và ra quyết định chính xác thay vì chỉ dựa vào trang thiết bị.
Họ được dạy rằng cách tốt nhất để làm điều đó liên quan đến một phương pháp ghi nhớ khác, trong đó mỗi chữ cái của từ “sinh tồn” đề cập đến một tập hợp các hành động để cứu sống người đó.
Có một hệ thống được xây dựng dựa trên học thuyết sinh tồn, không chỉ giới hạn ở một bộ dụng cụ. Hệ thống này bao gồm bộ dụng cụ sinh tồn gắn dưới ghế phóng. Phi công cũng mặc áo giáp sinh tồn, kèm theo các vật dụng bổ sung như mũ bảo hiểm, radio và vũ khí. Các chuyên gia cho biết thứ then chốt là bộ dụng cụ sinh tồn, được triển khai cùng dù khi phi công thoát hiểm. Đây cũng trở thành “dây sinh mệnh” của phi công khi ở dưới mặt đất.
Trong huấn luyện SERE, các phi công được đưa vào nhiều môi trường thù địch, từ sa mạc đến Bắc Cực, theo một video của Không quân. Video cho thấy các học viên được thả xuống nước và hạ cánh bằng dù. Họ uống nước sông, nhóm lửa bằng que củi, dùng lá cọ để dựng một lều và dùng đá để dựng loại lều khác, cũng như chế biến các món ăn từ xương rồng và bọ cánh cứng.
Và ưu tiên nhất là các công cụ liên lạc và định vị, khi radio sinh tồn giúp phi công giữ liên lạc với đội giải cứu, trong khi la bàn, gương tín hiệu và thiết bị định vị GPS hỗ trợ xác định và truyền vị trí.
Sau khi tiếp đất, quá trình sinh tồn bắt đầu ngay lập tức. Việc chạm đất thường nguy hiểm. Phi công có thể bị thương, như gãy xương, trong quá trình thoát hiểm hoặc tiếp đất. Ngay cả khi có dù, nhiều trường hợp trong các cuộc xung đột trước đây vẫn ghi nhận chấn thương nghiêm trọng.
Những bước cơ bản đầu tiên khi ở trên mặt đất là kiểm tra chấn thương, đánh giá khả năng di chuyển và quan sát môi trường xung quanh. Ông nói thêm: “Hãy kiểm tra bản thân để biết mình đang ở tình trạng nào? Có thể di chuyển không? Có còn khả năng cơ động không?”.
Trốn thoát
“Sự sống còn đi đôi với việc không bị bắt. Mục tiêu là không bị bắt”, ông Jason Smith, một thượng sĩ đã nghỉ hưu trong lực lượng đặc nhiệm của quân đội và là người hướng dẫn chính tại Trường Huấn luyện SERE, nhấn mạnh.
Sau khi tiếp đất, phi công cần xác định chính xác vị trí của mình. Họ ở sau phòng tuyến đối phương hay không, có thể ẩn nấp ở đâu và có thể liên lạc bằng cách nào. Đối với tổ bay bị bắn rơi, mục tiêu chính là tránh bị bắt trong khi cố gắng thiết lập liên lạc với lực lượng giải cứu.
“Hãy cố tránh bị đối phương bắt giữ lâu nhất có thể. Nếu ở trong môi trường sa mạc, ưu tiên sẽ tìm cách kiếm nước”, Houston Cantwell, tướng đã nghỉ hưu và hiện làm việc tại Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell, cho hay.
Mỗi kế hoạch nhiệm vụ đều bao gồm các phương án dự phòng cho việc giải cứu được thống nhất trước chuyến bay giữa phi công và căn cứ, vì vậy phi công vừa trốn tránh kẻ thù vừa thực hiện chiến lược rút lui. “Lý tưởng nhất là phi công có thể đặt mình vào vị trí tốt nhất có thể để được giải cứu”, chuyên gia Smith nói.
Có lẽ trường hợp vận dụng hiệu quả SERE nổi tiếng nhất là của Đại úy Scott F. O’Grady vào năm 1995, khi máy bay chiến đấu F-16C của ông bị bắn rơi trong Chiến tranh Bosnia và ông đã trải qua 6 ngày trong lãnh thổ của kẻ địch. Phi công O’Grady đã ăn kiến để sống sót và di chuyển vào ban đêm, tìm cách liên lạc với căn cứ bằng các xung tín hiệu vô tuyến.
Chống cự
Nếu một phi công sau khi tiếp đất bị đối phương phát hiện, nội dung huấn luyện SERE yêu cầu rõ: Họ phải chống cự. Các manh mối trong tài liệu công khai cho thấy các phi công học các cú đá theo phong cách võ thuật, mang theo vũ khí nhỏ và được huấn luyện các quy tắc giao chiến phù hợp với Công ước Geneva.
Ông Smith từ chối nói về một số khía cạnh của huấn luyện SERE vì tính nhạy cảm của vấn đề, nhưng cho biết phi công được giải cứu ở Iran đã biết rõ các bước thực hiện trong nội dung huấn luyện này.
“Phi công chắc chắn đã được huấn luyện cả về kháng cự và trốn thoát”, ông Smith nói.
Khái niệm chủ đạo của SERE xuất hiện để đáp ứng với những khó khăn mà những binh sĩ Mỹ bị bắt làm tù binh trong Chiến tranh Triều Tiên phải đối mặt. Một sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Dwight D. Eisenhower đã đặt ra tiêu chuẩn cho binh sĩ bị đe dọa bắt giữ, bao gồm cả điều khoản: “Nếu bị bắt, tôi sẽ tiếp tục kháng cự bằng mọi phương tiện có thể”.
Bộ Quy tắc Ứng xử của Tổng thống Eisenhower quy định rằng tù binh chiến tranh Mỹ chỉ được cung cấp cho đối phương tên, cấp bậc, ngày sinh và số hiệu quân nhân.
Theo một báo cáo của Không quân, “các phi công đoàn được dạy cách sử dụng mọi thứ, từ pháo sáng, bộ đàm và các thiết bị khác để né tránh kẻ thù một cách đúng đắn và hiệu quả, đồng thời trở về nơi an toàn”.
Chiến dịch giải cứu
Khi phi công tìm cách ẩn nấp, các đội Tìm kiếm và Giải cứu Chiến đấu (CSAR), gồm những binh sĩ và phi công được huấn luyện kỹ càng trong trạng thái sẵn sàng, sẽ được kích hoạt. Các đội này được đào tạo để giải cứu nhân sự từ khu vực của đối phương.
“Điều đó giúp phi công yên tâm vì biết họ sẽ làm mọi thứ có thể để đến cứu mình. Đồng thời, họ sẽ không thực hiện một nhiệm vụ tự sát”, chuyên gia Cantwell nói.
Đồng thời, một lượng lớn thông tin tình báo được thu thập và phân tích để xác định vị trí và tình trạng của phi công mất tích. “Mọi việc từ thông tin tình báo con người đến hình ảnh, đến các thiết bị bay không người lái và tình báo tín hiệu. Tất cả đều được sử dụng để tìm người này”, chuyên gia Scott Fales, lính cứu hộ nhảy dù từng đóng vai trò quan trọng trong sự kiện “Black Hawk Down” năm 1993, tiết lộ.
Sau khi xác định được vị trí phi công mất tích, kế hoạch giải cứu được xây dựng theo thời gian thực trong khi bay. “Các xạ thủ quan sát và tìm kiếm mối đe dọa, phi công tìm nơi hạ cánh, chúng tôi liên lạc với phi công bị bắn rơi”, ông Fales nói. Trên mặt đất, lực lượng đảm bảo rằng đó đúng là người họ đang tìm kiếm, sau đó tiến hành đánh giá giữa mức độ đe dọa và nhu cầu y tế.
Trong vụ việc mới nhất ở Iran, video từ hiện trường vụ giải cứu cho thấy phi công đã ẩn nấp tại một khu vực núi khô cằn sâu trong miền Nam Iran sau khi đáp xuống. Theo Wall Street Journal, phi công bị thương đã rời nơi ẩn nấp vào những phút cuối và thực hiện một động tác táo bạo để gặp đội giải cứu thuộc lực lượng biệt kích SEAL Team 6 của Hải quân Mỹ. Ông leo lên một sườn núi cao khoảng 2.100m trong khi lực lượng Mỹ thả bom và nổ súng vào các đoàn xe Iran đang tiến đến.
Chiến dịch giải cứu có sự tham gia của hàng trăm lính đặc nhiệm được vận chuyển bằng máy bay MC-130J hạ cánh xuống một đường băng tạm, trong khi thiết bị bay không người lái MQ-9 Reaper và các tiêm kích cung cấp yểm trợ trên không, tấn công mọi đối tượng bị coi là mối đe dọa trong bán kính 3 km.
Chiến dịch trên được triển khai sau khi Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí phi công và tiến hành “chiến dịch đánh lừa” khiến phía Iran tin rằng phi công đã được tìm thấy ở nơi khác. Chiến dịch nghi binh này đã phát huy hiệu quả.
Theo Wall Street Journal
"Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gọi điện thoại, chúc mừng Tổng thống Mỹ Donald Trump nhân dịp sinh nhật lần thứ 80 của ông ấy", trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov nói về cuộc điện đàm kéo dài khoảng một giờ ngày 14/6 giữa hai lãnh đạo.
Theo ông Ushakov, Tổng thống Trump rất xúc động trước lời chúc từ người đồng cấp Nga và nói rằng ông Putin là lãnh đạo nước ngoài đầu tiên gọi cho ông vào ngày sinh nhật.
"Tổng thống Putin khi gửi lời chúc đã nhấn mạnh những phẩm chất tốt đẹp của ông Trump, điều đã góp phần vào thành công của ông ấy dù với tư cách cá nhân hay vai trò chính trị gia", trợ lý Điện Kremlin nói.
Ông Ushakov cho biết thêm Tổng thống Putin không gửi món quà nào mừng sinh nhật ông Trump, nhưng những lời chúc ấm áp đã phản ánh mối quan hệ giữa hai lãnh đạo.
Trong cuộc điện đàm được mô tả là "thân thiện và thẳng thắn" này, ông Trump đã kêu gọi các bên chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine, Điện Kremlin cho hay.
Hai lãnh đạo nhất trí đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và con rể ông Trump, Jared Kushner, sẽ tới Nga trong tương lai gần. Ông Putin nói với ông Trump rằng nếu Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky muốn gặp trực tiếp, ông ấy nên đến Moskva. Tổng thống Zelensky đã nhiều lần bác bỏ khả năng này.
Tổng thống Trump cũng thông báo với Tổng thống Putin rằng ông sắp thông báo về thỏa thuận hòa bình với Iran, Ushakov cho hay. Nhà Trắng chưa bình luận về các thông tin trên.
Năm ngoái, ông Putin cũng chúc mừng sinh nhật người đồng cấp Mỹ qua điện thoại.
Cuộc gọi hôm 14/6 là cuộc điện đàm đầu tiên giữa hai lãnh đạo trong hơn một tháng qua. Lần cuối ông Putin và ông Trump gọi điện là vào ngày 29/4, thảo luận về thỏa thuận ngừng bắn ở Ukraine nhân Ngày Chiến thắng.
Tổng thống Putin tuyên bố ngừng bắn dịp lễ Phục sinh
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 9/4 đã tuyên bố ngừng bắn trong dịp cuối tuần lễ Phục sinh Chính thống giáo sắp tới.
"Do kỳ nghỉ lễ Phục sinh của Chính thống giáo đang đến gần, lệnh ngừng bắn được ban bố từ 16h ngày 11/4 cho đến hết ngày 12/4", Điện Kremlin cho biết.
Theo tuyên bố, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh cho Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrey Belousov và Tổng Tham mưu trưởng Valery Gerasimov "ngừng các hoạt động thù địch trên mọi hướng" trong giai đoạn này.
Điện Kremlin cũng nói thêm rằng Moscow "kỳ vọng Ukraine sẽ hành động tương tự”.
Tuyên bố cũng nêu rõ: "Quân đội Nga vẫn phải duy trì trạng thái sẵn sàng để đẩy lùi bất kỳ hành động khiêu khích tiềm tàng nào từ đối phương”.
Thông báo này được đưa ra sau đề xuất trước đó của Ukraine về một lệnh ngừng bắn tạm thời nhân dịp lễ Phục sinh. Ngày 30/3, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố Kiev sẵn sàng thực hiện một thỏa thuận ngừng bắn trong kỳ nghỉ lễ Phục sinh và để ngỏ nhiều hình thức khác nhau, bao gồm cả việc ngừng hoàn toàn các hành động thù địch.
Ông Zelensky đã đáp lại tuyên bố của Điện Kremlin, nói rằng "Ukraine đã nhiều lần khẳng định chúng tôi sẵn sàng cho những bước đi tương tự. Chúng tôi đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn trong kỳ nghỉ lễ Phục sinh năm nay và sẽ hành động theo đó".
Anh tuyên bố đã ngăn chặn tàu ngầm và tàu chiến Nga
Chính phủ Anh ngày 9/4 thông báo đã chặn đứng thành công một hoạt động quân sự của Nga gần cơ sở hạ tầng dưới nước quan trọng trong vùng biển Anh, Kyiv Independent đưa tin.
Một tàu ngầm tấn công của Nga đã tiến vào vùng biển Anh với mục đích đánh lạc hướng lực lượng vũ trang nước này, chính phủ Anh cho biết.
Các tàu khác thuộc Cục Nghiên cứu Biển Sâu (GUGI) của quân đội Nga được phát hiện "đang tiến hành các hoạt động bất thường trên cơ sở hạ tầng dưới nước quan trọng ở những nơi khác", theo thông cáo báo chí của chính phủ Anh.
Cùng với các đồng minh, cụ thể là Na Uy, chính phủ Anh cho biết đã thông báo cho tất cả các tàu Nga rằng chúng đang bị giám sát, và Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết chính sách của chính phủ là công khai tất cả các hoạt động như vậy.
"Tôi muốn nói với (Tổng thống Nga Vladimir) Putin rằng: chúng tôi nhìn thấy ông, chúng tôi thấy hoạt động của ông trên cơ sở hạ tầng dưới nước của chúng tôi. Ông nên biết rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại nó sẽ không được dung thứ và sẽ có hậu quả nghiêm trọng", Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey nói.
"Giấc mơ" NATO của Ukraine có nguy cơ tan vỡ
Kênh Military Summary đưa tin, việc Ukraine gia nhập NATO dường như không còn được xem xét nữa. Thay vào đó, Liên minh sẽ cung cấp cho Kiev các đảm bảo an ninh, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết.
Một số quốc gia phản đối việc Ukraine gia nhập Liên minh, bao gồm Đức, Slovakia, Hungary và Mỹ.
Trong ngày qua, quân đội Nga (RFAF) đã sử dụng UAV để tấn công các trạm biến áp ở các vùng Kharkov và Chernihiv, cũng như ở khu vực Zaporizhia do Kiev kiểm soát. Việc sử dụng một loại UAV mới, Geran-4, đã được ghi nhận.
Quân đội Ukraine (AFU) đã tấn công các mục tiêu ở vùng Krasnodar và Lugansk. Tại các khu vực do Moscow kiểm soát ở Kherson và Zaporizhia, tình trạng mất điện trên diện rộng được ghi nhận do các cuộc tấn công vào hạ tầng điện lực.
Tại Sloviansk, giao tranh ác liệt tiếp tục diễn ra trên các tuyến đường dẫn đến Rai-Aleksandrivka, nơi các đơn vị Moscow đang cố gắng tiến vào làng từ 2 hướng.
Giao tranh dữ dội tiếp tục diễn ra ở cánh đông Zaporizhia. Lực lượng Kiev tiếp tục cố gắng xâm nhập vào vùng Dnipropetrovsk. Trong khi tình hình ở cánh tây Zaporizhia vẫn vô cùng căng thẳng, quân đội Ukraine tiếp tục tấn công vùng lân cận Primorskoye và Stepnogorsk, nhằm tiến đến tuyến Kamenskoye - Stepovoye - Malyye Shcherbaky.
Ukraine dùng cả lính tên lửa phòng không thay bộ binh ở Sumy
Theo kênh Readovka, tại khu vực Sumy, quân đội Nga đang phát triển với tốc độ 150-400m mỗi ngày ở một số khu vực. Căng thẳng đang gia tăng trong phòng tuyến Ukraine ở vùng Sumy, và lực lượng dự bị của họ đang dần cạn kiệt.
Cụm tác chiến phía Bắc RFAF dồn dập tấn công tại các huyện Sumy, Krasnopolsky và Shostka, tiến vào 18 khu vực ở huyện Sumy và 4 khu vực ở huyện Glukhovsky. Các đơn vị xung kích đang dọn sạch rừng biên giới, thiết lập đường kiểm soát ổn định dọc biên giới và làm suy yếu khả năng của các nhóm trinh sát và phá hoại thuộc quân đội Ukraine.
Giao tranh ác liệt giành Novodmitrovka vẫn tiếp diễn tại huyện Krasnopolsky. Các Lữ đoàn đổ bộ đường không liên hợp 71, Lữ đoàn cơ giới độc lập 160, Lữ đoàn phòng thủ Lãnh thổ độc lập 119 và Tiểu đoàn trinh sát độc lập 53 của Ukraine đã được triển khai. Do tổn thất đáng kể mà Lữ đoàn 119 phải gánh chịu, Bộ chỉ huy Quân đoàn 14 AFU buộc phải triển khai các đơn vị trinh sát để giữ vững tuyến phòng thủ, cho thấy sự thiếu hụt bộ binh chính quy.
Phân tích các ấn phẩm và cáo phó của Ukraine cho thấy sự hình thành các nhóm xung kích hỗn hợp từ Lữ đoàn 71 và Lữ đoàn 160 AFU.
Ngoài ra, việc sử dụng nhân sự từ các Trung đoàn tên lửa phòng không 38 và 225, được điều chuyển từ các tỉnh Odessa và Poltava, làm bộ binh cũng được ghi nhận.
Đồng thời, các đơn vị Moscow đang tấn công các khu vực tập trung quân và trang thiết bị của đối phương ở Konotop, Kiyanitsa, Svarovka, Malaya Rybitsa, Shostka, Khoten, Fotovizh và Novaya Sich, hạn chế khả năng điều động lực lượng dự bị của Ukraine và làm phức tạp việc hỗ trợ hậu cần cho các đơn vị tiền tuyến.
Diễn biến giao tranh cho thấy sự hình thành dần dần một vùng đệm sâu của Nga trong khu vực Sumy và Kiev buộc phải tái bố trí lực lượng từ các hướng khác, bao gồm cả việc triển khai các đơn vị phòng không.
Nếu RFAF duy trì tốc độ tiến công hiện tại, họ sẽ có điều kiện mở rộng hơn nữa vùng kiểm soát ở khu vực biên giới và gia tăng áp lực lên các trung tâm hậu cần của đối phương ở phía bắc khu vực này.
Trận chiến Gaichur ác liệt
Giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn ở cánh đông Zaporizhia. Lực lượng Kiev tiếp tục cố gắng xâm nhập vùng Dnipropetrovsk. Các đoạn phim tư liệu về việc đẩy lùi các cuộc tấn công và phá hủy xe cộ của AFU thỉnh thoảng xuất hiện trên mạng, thường được hiểu là những đoạn phim mới nhất. Mặc dù vẫn còn một số nhóm binh sĩ Ukraine xâm nhập riêng lẻ, nhưng hoạt động của họ đang dần giảm bớt.
Trong khi đó, quân đội Nga đang xây dựng lại vị trí của mình ở sườn phía bắc. Các chiến binh đang dần mở rộng vùng kiểm soát và tạo điều kiện cho việc đột phá xa hơn. Đồng thời, các nhóm trinh sát và những tay súng Ukraine sống sót sau những cuộc không kích trước đó tiếp tục bị quét sạch khỏi các khu dân cư. Lực lượng tăng viện của AFU cũng nhanh chóng bị đánh bại khi tiếp cận.
Bên ngoài Gaichur, ở sườn phía tây của mặt trận, lực lượng Moscow vẫn tiếp tục hoạt động mạnh. Sau khi đẩy lùi các cuộc phản công, họ đang phát triển dọc theo một mặt trận khá rộng, giành những thắng lợi cục bộ ở vùng lân cận Boykovo và Rozhdestvenskoye.
Tại khu vực này, hệ thống hậu cần của Ukraine đang bị phá hủy tích cực. Giao tranh tiếp diễn trên những tuyến đường dẫn đến Vozdvizhevka và Verkhnyaya Tersa, một số khu dân cư bị bao vây từ phía bắc và phía tây để chặn đứng lực lượng Kiev trong các làng mạc. Ở phía nam, cuộc đụng độ đang chuyển sang Volshebnoye và Gulyaipolskoye.
Như trước đây, cuộc tấn công của Nga được tiến hành bởi các nhóm nhỏ nhưng hiếm khi bị ghi hình bởi các camera giám sát khách quan cho đến khi mỗi khu dân cư được giải tỏa. Sự hiện diện dày đặc của UAV Ukraine làm chậm đáng kể tốc độ tiến công, và các cuộc đột kích bằng lực lượng lớn, như kinh nghiệm cho thấy, không còn hiệu quả, ngoại trừ trong những một vài trường hợp cực kỳ hiếm hoi.
Một cuộc tấn công ổn định ở phía đông Zaporizhia, khu vực đang nằm dưới sự kiểm soát của AFU, sẽ cho phép quân đội Nga vượt qua Orekhov từ phía bắc và cuối cùng giải tỏa nó. Thị trấn này là một cái gai trong mắt lực lượng Moscow đang tiến công, và việc kiểm soát sẽ giúp giảm bớt căng thẳng ở cánh tây Zaporizhia lân cận, nơi Ukraine đang tiến công, tận dụng ưu thế về quân số.
Chiến sự giữa Iran với Mỹ và Israel bùng phát cuối tháng 2 khiến eo biển Hormuz rơi vào vòng phong tỏa kép. Ngay sau đó, Bob Wilt, giám đốc điều hành tập đoàn khai khoáng Maaden của Arab Saudi, đã cử hàng loạt lãnh đạo cấp cao tới các cảng ở biển Đỏ để tìm đối sách.
Chỉ trong vòng hai tuần, Maaden thiết lập được mạng lưới hậu cần giúp vận chuyển phân bón xuyên Arab Saudi, với yếu tố then chốt là hàng nghìn xe tải hạng nặng hoạt động không ngừng.
"Từ 600 xe tăng lên 1.600, rồi 2.000 xe, chúng tôi lúc này có 3.500 xe tải chạy từ vùng Vịnh sang biển Đỏ", Wilt nói, thêm rằng các phương tiện lăn bánh suốt ngày đêm, do hai tài xế luân phiên điều khiển. Ông kỳ vọng đoàn xe tải xuyên sa mạc này có thể giải quyết xong lượng hàng tồn xuất khẩu vào cuối tháng 5.
Nỗ lực của Maaden đang góp phần giảm tình trạng thiếu phân bón, yếu tố có thể ảnh hưởng tới nguồn cung lương thực toàn cầu, khi đàm phán Mỹ - Iran vẫn bế tắc. Mỗi chuyến hàng vượt qua sa mạc cũng tạo thêm dư địa cho các nước vùng Vịnh duy trì dòng chảy thương mại, chờ tình hình Hormuz hạ nhiệt.
Trong thời bình, Hormuz là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Tuy nhiên, Iran hiện đã siết kiểm soát Hormuz, chỉ cho phép tàu của quốc gia "thân thiện" đi qua, với lý do nhằm đảm bảo an ninh cho nước này. Quân đội Mỹ cũng áp lệnh phong tỏa với mọi cảng biển Iran từ ngày 13/4, không cho phép các tàu có liên hệ với Iran rời eo biển Hormuz.
Điều này thúc đẩy các nước vùng Vịnh phải tái định hình bản đồ logistics, nhằm giảm bớt phụ thuộc vào "nút cổ chai Hormuz", và vận tải bằng đường bộ, đường sắt trở thành lựa chọn thay thế tạm thời.
Những hãng vận tải biển như MSC và Maersk cũng đang chuyển sang dùng xe tải để chuyển hàng hóa xuyên bán đảo Arab. Mạng lưới này chưa thể thay thế hoàn toàn năng lực hay cạnh tranh về chi phí so với vận tải biển, nhưng vẫn có hiệu quả nhất định trong tình hình hiện tại.
Chuỗi siêu thị Spinneys của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã điều xe tải chở thực phẩm gồm khoai tây chiên, yến mạch và đồ ăn nhẹ cho trẻ em nhập khẩu từ Anh. Hành trình này kéo dài 16 ngày từ hạt Kent của Anh qua các nước Tây Âu, Ai Cập và Arab Saudi rồi đến thành phố Dubai.
Hãng vận tải đường sắt Etihad Rail Freight gần đây cũng vận chuyển hàng trăm ôtô từ thành phố Fujairah ở bờ đông UAE tới Abu Dhabi bên vịnh Ba Tư, đánh dấu lần đầu tiên nước này vận chuyển ôtô bằng tàu hỏa.
Những đoàn xe tải xuyên sa mạc phần nào cho thấy khả năng ứng biến của nền kinh tế toàn cầu trước các cú sốc do chiến tranh gây ra. Dù Hormuz bị đóng cửa, một lượng đáng kể dầu mỏ và khí tự nhiên, mặt hàng quan trọng nhất của vùng Vịnh, vẫn tiếp tục được đưa ra thị trường toàn cầu thông qua các tuyến dự phòng.
Tập đoàn dầu khí Saudi Aramco của Arab Saudi đang sử dụng Đường ống Đông - Tây nối tới cảng Yanbu bên biển Đỏ, trong khi UAE tăng cường vận chuyển dầu thô qua Fujairah. Hai nước đều tìm cách tăng công suất của các tuyến vận chuyển dầu này, cân nhắc xây thêm đường sắt và mở rộng hạ tầng cảng biển.
Cảng Khor Fakkan, quy mô nhỏ hơn Yanbu, đã trở thành "phao cứu sinh" của UAE. Lượng xe tải qua cảng nằm bên vịnh Oman này đã tăng từ 100 lên 7.000 lượt mỗi ngày kể từ khi xung đột Iran bùng phát. Những hàng dài xe tải hạng nặng chở container giờ trở thành hình ảnh quen thuộc trên các tuyến cao tốc.
Từ một cảng chủ yếu đóng vai trò trung chuyển, Khor Fakkan đã trở thành cửa ngõ vận tải thực sự, khi container được đưa khỏi cảng bằng xe tải, đi qua cổng kiểm soát và hải quan trước khi tới các kho hàng hay nhà máy.
Công ty Gulftainer, đơn vị vận hành cảng Khor Fakkan, đã tuyển thêm 900 nhân viên chỉ trong hai tuần, điều chuyển nhân viên chăm sóc khách hàng sang làm nhiệm vụ quản lý bãi xe hoặc kiểm soát cổng ra vào. Công ty cũng mở thêm một bãi tập kết xe tải mới để phân loại và điều phối hàng hóa.
"Điều đó giống như phải tập hợp cả một dàn nhạc chỉ sau một đêm để biểu diễn bản giao hưởng của Mozart", Farid Belbouab, giám đốc điều hành Gulftainer, ví von.
Với ông Wilt, cuộc khủng hoảng lần này còn là phép thử cho khả năng hoạt động của Maaden trên quy mô toàn cầu.
Arab Saudi đã yêu cầu Maaden mở rộng sản xuất phosphate, vàng và nhôm, trong kế hoạch đầu tư 110 tỷ USD trong thập kỷ tới. Công ty cũng hợp tác với doanh nghiệp và Bộ Quốc phòng Mỹ trong các dự án tinh luyện đất hiếm, đưa Arab Saudi thành mắt xích quan trọng trong nỗ lực giảm phụ thuộc nguồn cung hàng hóa này vào Trung Quốc.
Maaden góp phần đưa Arab Saudi trở thành nước xuất khẩu phosphate lớn thứ ba thế giới. Loại khoáng sản này được khai thác, xử lý thành dạng hạt và trong điều kiện bình thường sẽ được vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Với Maaden, việc đưa hàng vượt qua những sa mạc rộng lớn phần nào dễ hơn, bởi Arab Saudi có mạng lưới đường cao tốc xuyên quốc gia khá hoàn thiện. Tuy nhiên, các cảng ở biển Đỏ lại không được xây dựng để phục vụ mặt hàng phosphate. Maaden phải dựng các kho lắp ghép và xây dựng hệ thống đường ống để bơm axit sulfuric, nguyên liệu quan trọng trong sản xuất phosphate, vào xe bồn.
Ông Wilt cho biết tuyến vận tải đường bộ kém hiệu quả vì nhiều xe tải chạy rỗng khi quay về, nhưng giá hàng hóa tăng mạnh đã bù đắp được chi phí vận chuyển phát sinh.
"Chúng tôi đã chứng minh được năng lực của mình", ông Wilt nói. "Giờ cần củng cố hệ thống này để luôn có một tuyến đường ra biển Đỏ".
