Ngày 16/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố 5 vụ án hình sự và 7 bị can về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Các vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ truyền thông Bihaco, tức BH Media; Công ty TNHH Lululola Entertainment; nhóm 1900 Group; Công ty TNHH Mây Sài Gòn và Trung tâm Giọng ca để đời.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, trong nhiều năm qua, các đơn vị trên bị cáo buộc tổ chức biểu diễn, ghi âm, ghi hình nhiều ca khúc, sau đó chỉnh sửa, sao chép thành các bản ghi âm, ghi hình khác nhau để thương mại hóa trên YouTube thông qua hợp tác với BH Media. Tuy nhiên, quá trình khai thác này bị xác định chưa thực hiện đầy đủ việc xin phép tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả và chưa trả tiền bản quyền theo quy định.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Hà Thị Khuyên, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho biết vụ án này là sự kiện pháp lý đáng chú ý trong lĩnh vực giải trí và nội dung số.
Luật sư Khuyên phân tích, quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc được bảo hộ chặt chẽ theo Luật Sở hữu trí tuệ. Khoản 3 Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ quy định tổ chức, cá nhân khi sử dụng tác phẩm để biểu diễn trước công chúng, sao chép, phân phối hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua internet phải được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả, trừ một số trường hợp ngoại lệ.
“Việc tự ý ghi âm, ghi hình, sản xuất và phát hành tác phẩm âm nhạc trên nền tảng số nhằm mục đích thương mại là hành vi khai thác quyền tài sản của tác giả. Nếu không được cho phép, hành vi này có thể bị xem xét xử lý theo quy định pháp luật”, luật sư Khuyên nói.
Đồng quan điểm, luật sư Nguyễn Văn Đồng, Trưởng Văn phòng Luật sư Nhân Chính, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho rằng yếu tố thương mại là điểm đặc biệt quan trọng trong vụ việc này.
Theo luật sư Đồng, Điều 225 Bộ luật Hình sự quy định, người nào không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý xâm phạm quyền đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại, hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên, hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền từ 100 triệu đồng trở lên, thì có thể bị xử lý hình sự.
Trường hợp hành vi phạm tội có tổ chức, phạm tội 2 lần trở lên, thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại cho chủ thể quyền từ 500 triệu đồng trở lên hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 500 triệu đồng trở lên, người phạm tội có thể đối mặt mức phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến 5 năm. Pháp nhân thương mại phạm tội cũng có thể bị xử lý theo khoản 4 Điều 225 Bộ luật Hình sự.
Theo các luật sư, thực tế hiện nay nhiều cá nhân, đơn vị hoạt động nghệ thuật vẫn nhầm tưởng rằng việc cover, ghi hình lại buổi biểu diễn hoặc phát hành trên YouTube chỉ cần thỏa thuận với đơn vị phát hành nội dung là đủ. Tuy nhiên, khi khai thác thương mại tác phẩm âm nhạc, việc xin phép phải được thực hiện với chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan hoặc thông qua tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả theo quy định.
Ngoài trách nhiệm hình sự, người vi phạm còn có thể phải chịu trách nhiệm dân sự như chấm dứt hành vi vi phạm, công khai xin lỗi, cải chính và bồi thường thiệt hại cho chủ sở hữu quyền tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ.
Luật sư Khuyên nhận định, các vụ án liên quan BH Media, Lululola, 1900 Group, Mây Sài Gòn và Trung tâm Giọng ca để đời cho thấy cơ quan chức năng đang siết chặt việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số. Đây cũng là bài học lớn đối với nghệ sĩ, nhà sản xuất nội dung, doanh nghiệp truyền thông khi khai thác tác phẩm âm nhạc để sinh lợi.
“Trong thời đại số, mọi hoạt động sử dụng, sao chép, ghi âm, ghi hình, phát hành tác phẩm âm nhạc để thương mại hóa đều phải dựa trên cơ sở cấp phép hợp pháp. Nếu không, chủ thể vi phạm có thể đối diện cả trách nhiệm dân sự, hành chính và hình sự”, luật sư Khuyên nhấn mạnh.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố 7 bị can trong 5 vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Các bị can gồm: Nguyễn Hải Bình, Tổng giám đốc Công ty BH Media; Võ Văn Nam, Giám đốc Công ty TNHH Lululola Entertainment; Nguyễn Minh Đức, chủ hộ kinh doanh Đồi Mặt trời; Ngô Thanh Tùng, chủ hộ kinh doanh Thông Zeo; Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy, cùng là Giám đốc Công ty TNHH Mây Sài Gòn; cùng Diệp Văn Lập, tức ca sĩ Quang Lập, chủ Trung tâm Giọng ca để đời.
Tin Gốc: Dân Trí
