Cảnh giác chiêu trò yêu cầu “cập nhật thông tin BHXH” để lừa đảo

Khi ngày càng nhiều người cho rằng họ bị dẫn dắt bởi những lời hứa hẹn hấp dẫn để rồi mất tiền, câu hỏi được đặt ra là liệu những vụ việc này chỉ dừng ở phạm vi tranh chấp hợp đồng hay đã xuất hiện các dấu hiệu cần được xem xét dưới góc độ hình sự.

Trong các phóng sự được đăng tải, rất nhiều người già phải mang sổ hưu đi cầm cố, thậm chí thế chấp nhà đất, để tiếp tục đóng tiền với hy vọng lấy lại những khoản đã mất.

Có người bắt đầu bằng một hợp đồng vài trăm triệu đồng, rồi tiếp tục được thuyết phục nâng hạng, mua thêm sản phẩm hoặc đóng thêm tiền để "gỡ" các hợp đồng cũ. Có người sử dụng toàn bộ tiền tiết kiệm dưỡng già, vay mượn người thân, cầm cố sổ lương hưu.

Thậm chí có trường hợp mang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đi thế chấp với hy vọng sẽ sớm thu hồi được vốn như những gì được tư vấn. Đáng chú ý những phản ánh này không phải lần đầu xuất hiện.

Nhiều năm qua xã hội từng chứng kiến hàng loạt tranh chấp liên quan đến mô hình sở hữu kỳ nghỉ. Nhiều khách hàng khiếu nại việc không đặt được phòng như cam kết, phát sinh hàng loạt loại phí trong quá trình sử dụng hoặc gặp khó khăn khi muốn chuyển nhượng, chấm dứt hợp đồng. Một số doanh nghiệp từng bị cơ quan quản lý xử phạt do vi phạm quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và cung cấp thông tin chưa đầy đủ cho khách hàng.

Tuy nhiên, sau loạt phóng sự của VTV, mối quan tâm của dư luận không chỉ dừng lại ở những tranh chấp phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng hay chất lượng dịch vụ mà các doanh nghiệp cam kết. Điều cần được làm rõ là liệu những giao dịch này chỉ là tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại hay đã xuất hiện các dấu hiệu của hành vi chiếm đoạt tài sản.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Hoàng Văn Hướng (Đoàn luật sư Hà Nội) cho rằng sở hữu kỳ nghỉ là mô hình phổ biến ở nhiều quốc gia và bản thân sản phẩm này không phải là bất hợp pháp. Tuy nhiên, tại Việt Nam, một số tổ chức đã lợi dụng những khoảng trống pháp lý cũng như tâm lý của người tiêu dùng để biến nó thành công cụ huy động tiền.

Một trong những nguyên nhân được chỉ ra là sự bất cân xứng thông tin giữa doanh nghiệp và khách hàng.

Khách hàng thường được mời tới các hội thảo, chương trình tri ân hoặc sự kiện nhận quà tặng. Trong không khí được chuẩn bị kỹ lưỡng, nhiều người bị thuyết phục ký hợp đồng ngay tại chỗ khi chưa có đủ thời gian nghiên cứu kỹ các điều khoản pháp lý phức tạp.

Bên cạnh đó hiện nay pháp luật chưa có cơ chế quản lý chuyên biệt đối với loại hình sở hữu kỳ nghỉ. Theo luật sư Hướng, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Du lịch hiện hành chưa có quy định riêng điều chỉnh loại hình này. Đặc biệt chưa có quy định bắt buộc doanh nghiệp phải ký quỹ hoặc có bảo lãnh ngân hàng đối với số tiền rất lớn được thu trước của khách hàng trong thời gian kéo dài hàng chục năm.

Đây là khoảng trống khiến việc bảo vệ người tiêu dùng gặp nhiều khó khăn khi xảy ra tranh chấp.

Theo luật sư Hoàng Văn Hướng, không phải mọi trường hợp khách hàng mất tiền hoặc không nhận được quyền lợi như kỳ vọng đều có thể xử lý hình sự. Trong nhiều trường hợp, đây có thể chỉ là tranh chấp dân sự hoặc tranh chấp thương mại phát sinh từ việc thực hiện hợp đồng.

Tuy nhiên để chuyển từ một tranh chấp dân sự sang xem xét trách nhiệm hình sự về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cơ quan điều tra cần chứng minh được hai yếu tố quan trọng. Thứ nhất là hành vi gian dối phải xuất hiện trước thời điểm khách hàng giao tiền. Thứ hai là mục đích chiếm đoạt tài sản.

"Một số dấu hiệu cần được cơ quan chức năng làm rõ gồm việc doanh nghiệp có thực sự sở hữu hoặc liên kết với các khu nghỉ dưỡng như quảng bá hay không. Các cam kết về lợi nhuận, chuyển nhượng hoặc khả năng khai thác có cơ sở thực hiện hay không. Trong trường hợp doanh nghiệp biết rõ các thông tin đó không đúng sự thật nhưng vẫn sử dụng để thuyết phục khách hàng giao tiền thì đây là tình tiết có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá bản chất vụ việc", luật sư Hướng phân tích.

Ngoài ra cơ quan chức năng cũng cần làm rõ có hay không tình trạng bán vượt quá công suất thực tế của dự án, khiến khách hàng gần như không có khả năng sử dụng quyền lợi đã mua. "Điểm mấu chốt là phải chứng minh được yếu tố gian dối ngay từ đầu, chứ không chỉ dừng lại ở việc doanh nghiệp không thực hiện được cam kết sau này", luật sư Hướng nhấn mạnh.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sáng 10-7, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi) - cho biết đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội "Vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới", liên quan đến vụ vận chuyển trái phép 329,5 gam vàng từ Lào vào Việt Nam, có tổng trị giá 1.074.970.000 đồng.

Trước đó, khoảng 16h45 ngày 2-7, tại barie số 1, Trạm Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y, lực lượng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y đồng chủ trì với Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y, phối hợp các đơn vị nghiệp vụ kiểm tra Huỳnh Thị Mến (47 tuổi, trú thôn 4, xã Bờ Y) khi người này làm thủ tục nhập cảnh từ Lào về Việt Nam.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện bà Mến cất giấu 4 miếng kim loại màu vàng trong túi đeo trước ngực. Kết quả giám định xác định đây là vàng với tổng khối lượng 329,5 gam.

Theo kết luận định giá, số vàng có tổng trị giá hơn 1 tỉ đồng.

Làm việc với cơ quan chức năng, bà Mến khai được một người phụ nữ tên Liễu (chưa rõ lai lịch) thuê vận chuyển số vàng từ Lào về Việt Nam với tiền công 1,6 triệu đồng.

Căn cứ kết quả điều tra, giám định và định giá tài sản, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội "vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới" theo quy định của pháp luật.

Theo thượng tá Nguyễn Văn Ngọc, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y, các đối tượng thường lợi dụng chính sách tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập cảnh và lưu thông hàng hóa qua biên giới để thực hiện hành vi vi phạm.

Do vàng có kích thước nhỏ nhưng giá trị cao nên các đối tượng thường tìm cách cất giấu khi vận chuyển. Việc giao nhận chủ yếu thông qua các phương tiện liên lạc, không tiếp xúc trực tiếp nhằm đối phó với lực lượng chức năng.

Theo Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y, thời gian gần đây đơn vị đã liên tiếp phát hiện và khởi tố hai vụ án vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, góp phần tăng cường hiệu quả kiểm tra, kiểm soát, đấu tranh phòng chống tội phạm, giữ vững an ninh trật tự khu vực cửa khẩu và tuyến biên giới.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sáng 20/5, TAND Tp.Hà Nội mở phiên xét xử cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 9 bị cáo về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí, theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự.

Vụ án liên quan hai dự án đầu tư xây dựng Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 tại tỉnh Hà Nam cũ (nay là Ninh Bình). Hai dự án được phê duyệt năm 2014 với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng, quy mô mỗi dự án 1.000 giường bệnh. Theo cơ quan điều tra, do hàng loạt sai phạm, đến nay các dự án vẫn chưa thể vận hành, gây thiệt hại hơn 800 tỷ đồng.

Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng - cựu Giám đốc Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm (Bộ Y tế) là người đầu tiên bị xét hỏi, bị cáo thừa nhận cáo trạng truy tố là có căn cứ.

Theo đó, trong quá trình triển khai 10 gói thầu xây lắp của hai dự án, các nhà thầu nếu liên hệ với bà Nguyễn Thị Kim Tiến sẽ được giới thiệu làm việc trực tiếp với ông Thắng. Ngược lại, trường hợp doanh nghiệp làm việc với ông Thắng trước thì ông sẽ xin ý kiến bà Tiến.

Sau khi được đồng ý, ông Thắng giao cho bị cáo Trần Văn Sinh (khi đó là Trưởng phòng kỹ thuật dự toán Ban Y tế trọng điểm), phối hợp lập hồ sơ mời thầu, đánh giá điều kiện dự thầu.

Bị cáo khai đã thỏa thuận tạo điều kiện để các doanh nghiệp được trúng thầu. Sau khi được tạm ứng hoặc thanh toán, các nhà thầu phải chi cho Ban Y tế trọng điểm số tiền tương ứng 5% giá trị thanh toán trước thuế.

Theo cáo buộc, từ cơ chế này, các nhà thầu thực hiện 10 gói thầu xây lắp đã đưa cho ông Nguyễn Chiến Thắng tổng cộng gần 88,5 tỷ đồng.

Bị cáo Nguyễn Chiến Thắng xác nhận đã chỉ đạo cấp dưới thực hiện các thủ tục nhằm "hợp thức" quá trình lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu liên quan Công ty VK Group (Bỉ).

Theo bị cáo, Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm được thành lập để giúp Bộ Y tế triển khai hai dự án bệnh viện. Mọi chủ trương lớn, trong đó có việc thuê tư vấn nước ngoài, đều được báo cáo Bộ trưởng trước khi thực hiện.

Bị cáo khai Công ty VK Group được bà Nguyễn Thị Kim Tiến giới thiệu sau một chuyến công tác nước ngoài. Sau khi doanh nghiệp trình bày phương án, Ban quản lý dự án báo cáo Bộ trưởng để xem xét triển khai.

Liên quan mức giá 24 tỷ đồng/gói tư vấn, ông Thắng cho biết đây là mức do phía VK Group đưa ra và được cho là thấp nhất trong số các đơn vị từng tiếp cận dự án. Vì Ban quản lý dự án "không đủ khả năng" xác định giá nên đã giao ông Trần Văn Sinh lập hồ sơ gửi Viện Kinh tế xây dựng thẩm tra.

Tuy nhiên, HĐXX công bố lời khai tại cơ quan điều tra cho thấy Ban quản lý dự án đã thống nhất lựa chọn VK Group từ trước, sau đó mới thực hiện các thủ tục tuyển chọn, chỉ định thầu để hợp thức hóa quy trình.

Bị cáo cũng thừa nhận từng chỉ đạo ông Trần Văn Sinh xây dựng hồ sơ, diễn giải chi phí thuê tư vấn theo công thức "0,5 x G(TV+TB)" dù công thức này không có trong Thông tư 07 của Bộ Xây dựng.

Đối đáp với HĐXX, ông Thắng thừa nhận công thức trên không có trong quy định pháp luật nhưng cho rằng Ban quản lý dự án còn tham chiếu dữ liệu các dự án từng thuê tư vấn nước ngoài trước đó để xem xét mức giá 24 tỷ đồng.

HĐXX nhiều lần chất vấn việc Ban quản lý dự án không khảo sát năng lực nhà thầu trong nước nhưng vẫn đưa vào tờ trình nội dung "các đơn vị tư vấn trong nước không đáp ứng yêu cầu". Ban đầu bị cáo cho rằng Ban dựa vào kinh nghiệm thực tế, sau đó thừa nhận "đây là sai của bị cáo".

Trong phần xét hỏi, HĐXX liên tục nhấn mạnh nhiều thủ tục đấu thầu, thẩm định, lập tổ chuyên gia, tổ thẩm định chỉ mang tính hình thức nhằm hợp thức hóa quá trình lựa chọn nhà thầu. Trước các câu hỏi này, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng nhiều lần xác nhận "có".

Bị cáo cũng thừa nhận đã chỉ đạo ông Trần Văn Sinh lập các hồ sơ để "hợp thức cho VK Group trúng thầu", đồng thời xác nhận có nhờ người hỗ trợ lập hồ sơ phục vụ quá trình này.

Đối với ông Lê Văn Cựu – cựu Viện trưởng Viện Kinh tế xây dựng, bị cáo khai có nhờ thẩm tra dự toán để thực hiện các bước tiếp theo và từng đưa 200 triệu đồng sau khi được nói cần gặp để "giải trình" về mức giá 24 tỷ đồng.

Trước câu hỏi của HĐXX về nhận thức sai phạm, bị cáo cho rằng thời điểm thực hiện dự án bản thân chịu áp lực lớn về tiến độ nên "vận dụng cho thật nhanh", không nhận thức đầy đủ vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, HĐXX cho rằng các sai phạm đã xuất hiện ngay từ thời điểm thực hiện, không phải "đến nay mới biết sai".

Liên quan hậu quả vụ án, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng cho rằng mức thiệt hại, lãng phí được cáo trạng xác định là "rất nặng nề", song thừa nhận nếu thời điểm đó nhận thức rõ hậu quả thì "chắc chắn không làm".

Tin Gốc: Người Đưa Tin