Tình hình Iran, Trung Đông mới nhất ngày 10.5

Theo NBC News, ngày 12-5 giờ Mỹ, chuyên cơ Air Force One chở Tổng thống Donald Trump đã cất cánh từ căn cứ không quân Andrews để đi Trung Quốc, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước từ ngày 13 đến 15-5. Đệ nhất phu nhân Melania Trump không đi cùng tổng thống trong chuyến thăm lần này.

Ông Trump dự kiến sẽ cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trao đổi về các vấn đề thương mại, xung đột ở Iran và Đài Loan.

Phát biểu với báo giới khi rời Nhà Trắng chiều 12-5, ông Trump cho biết ông dự định "sẽ có một cuộc trao đổi dài" về cuộc chiến ở Iran với ông Tập Cận Bình.

Khi được hỏi liệu ông Tập có cần can thiệp vào Iran hay không, ông Trump cho biết:

"Tôi không nghĩ chúng tôi cần bất kỳ sự giúp đỡ nào với Iran. Chúng tôi sẽ thắng bằng cách này hay cách khác. Chúng tôi sẽ thắng một cách hòa bình hoặc theo cách khác. Hải quân của họ đã không còn. Không quân của họ đã không còn. Mọi thành phần trong bộ máy chiến tranh của họ đều đã bị xóa sổ".

Trước thềm chuyến thăm, Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc cho biết giới chức nước này và Mỹ đã phối hợp bắt giữ 5 nghi phạm trong một chiến dịch chống buôn lậu và buôn bán ma túy xuyên biên giới.

Theo Hãng tin Reuters, ngày 12-5, Điện Kremlin nhắc lại tuyên bố của Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng cuộc xung đột ở Ukraine gần như đã đi đến hồi kết.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói một số công việc ba bên với Ukraine và Mỹ đã được thực hiện nhằm chấm dứt xung đột.

"Nền tảng tích lũy được trong tiến trình hòa bình cho phép chúng tôi nói rằng việc kết thúc thực sự đang đến gần", ông Peskov nói với báo giới, nhưng cho biết hiện vẫn khó đưa ra chi tiết cụ thể.

Nga hoan nghênh các nỗ lực trung gian tiếp theo từ Mỹ và ông Putin sẵn sàng gặp trực tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khi tiến trình hòa bình hoàn tất.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump phát biểu ngay trước khi khởi hành đi Trung Quốc rằng chiến sự Nga - Ukraine đang "rất gần" với kết thúc và một thỏa thuận giữa hai nước đang đến gần.

Tuy nhiên, ông Zelensky hôm 11-5 bày tỏ hoài nghi và cáo buộc Nga không có ý định kết thúc xung đột.

Theo Hãng tin Reuters, Bộ Tài chính và giá cả Cuba ngày 12-5 thông báo nước này sẽ công bố mức giá nhiên liệu mới, có thể thay đổi linh hoạt từ ngày 15-5 nhằm phản ánh đúng "chi phí thực tế" nhập khẩu xăng và dầu diesel, trong bối cảnh lệnh phong tỏa nhiên liệu của Mỹ tiếp diễn.

Chính phủ Cuba cho biết nước này vẫn còn một số kênh nhập khẩu nhiên liệu bất chấp các biện pháp cấm vận của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Giá mới sẽ thay đổi tùy theo nhà cung cấp, chi phí vận chuyển, tuyến đường, bảo hiểm, các rủi ro liên quan và biến động của thị trường quốc tế. Giá sẽ được công khai và có thể khác nhau giữa các cây xăng.

"Quá trình cải cách kinh tế - xã hội mà Cuba triển khai đã cho phép nhiều bên có thể nhập khẩu và kinh doanh nhiên liệu bằng ngoại tệ", thông cáo nêu rõ.

Hồi tháng 2, Chính phủ Cuba đã công bố các biện pháp cho phép khu vực tư nhân tự nhập khẩu nhiên liệu.

Tuần trước, Liên hợp quốc gọi lệnh phong tỏa dầu mỏ mà ông Trump áp lên Cuba là "phi pháp", cho rằng biện pháp này cản trở "quyền phát triển của người dân Cuba, đồng thời làm suy yếu các quyền tiếp cận lương thực, giáo dục, y tế, nước sạch và vệ sinh".

Cũng trong ngày 12-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố "sẽ đàm phán" với Cuba nhưng không cung cấp thêm thông tin chi tiết.

Thượng viện Mỹ ngày 12-5 đã phê chuẩn ông Kevin Warsh vào vị trí thành viên Hội đồng thống đốc Cục Dự trữ liên bang mỹ (Fed) với nhiệm kỳ 14 năm, đồng thời thông qua thủ tục khởi động thời hạn 30 giờ trước khi tiến hành bỏ phiếu phê chuẩn ông cho vị trí Chủ tịch Fed, sớm nhất là vào ngày 14-5, kế nhiệm ông Jerome Powell.

Ông Kevin Warsh là ứng viên cho vị trí chủ tịch Fed được Tổng thống Donald Trump đề cử. Nếu được phê chuẩn, ông sẽ điều hành phiên họp đầu tiên của Fed dự kiến diễn ra vào các ngày 16 và 17-6.

Trong một động thái hiếm thấy, Chủ tịch Fed đương nhiệm Powell - người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 15-5 tới đây - sẽ ở lại với vai trò thành viên Hội đồng thống đốc sau khi kết thúc nhiệm kỳ, nhằm đối phó với "hàng loạt cuộc tấn công pháp lý nhằm vào Fed, đe dọa khả năng điều hành chính sách tiền tệ mà không bị tác động bởi các yếu tố chính trị".

Theo Hãng tin AFP, một tòa phúc thẩm liên bang Mỹ ngày 12-5 đã tạm thời đình chỉ phán quyết tuyên mức thuế quan toàn cầu 10% của Tổng thống Mỹ Donald Trump là bất hợp pháp, chấp thuận yêu cầu của chính phủ về việc hoãn thi hành quyết định trong thời gian kháng cáo.

Trước đó, Tòa Thương mại quốc tế Mỹ (CIT) đã chặn áp thuế với hai công ty và bang Washington. Chính quyền Trump lập luận rằng nếu hoàn trả khoản thu từ thuế quan 10% cho doanh nghiệp nhưng sau đó thắng kiện, chính phủ sẽ không thể bù đắp thiệt hại kinh tế.

Vì vậy, chính quyền lập luận quyết định của CIT nên được tạm hoãn trong quá trình kháng cáo.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

AFP dẫn lời người phát ngôn Yusuke Koide của Sở Cảnh sát Tokyo xác nhận xảy ra vụ một người đàn ông phun chất lạ chưa xác định lên máy ATM ở tầng trệt của trung tâm mua sắm sang trọng Ginza Six ở trung tâm Tokyo.

Còn một viên chức của Sở Cứu hỏa cho hay có khoảng 20 người bị thương sau khi được trình báo về "mùi lạ" bên trong tòa nhà.

Con đường phía trước tòa nhà, vốn tọa lạc tại khu mua sắm cao cấp và đông đúc du khách của quận Ginza, đã bị phong tỏa sau vụ việc, và nhiều xe cứu hỏa đậu dọc theo con đường này.

Theo phóng viên AFP có mặt tại hiện trường, hai người được đưa lên xe cứu thương bằng cáng, trong khi các lính cứu hỏa nhân viên mặc đồ bảo hộ chống độc bận rộn đưa người rời khỏi tòa nhà để đến kiểm tra tại các xe tải chuyên dụng đậu gần đó.

Đài NHK ghi nhận thông tin sơ bộ cho thấy những người bị thương có vẻ không quá nghiêm trọng.

Một cụ bà 70 tuổi có mặt trong trung tâm mua sắm kể lại bà tự dưng cảm thấy bị rát và đau họng khi đến gần máy ATM bị phun chất lạ.

Giới hữu trách cho biết cảnh sát đang điều tra vụ việc.

Dù Nhật Bản hiếm khi xảy ra những vụ phạm tội bạo lực nghiêm trọng, đôi khi nước này lại có những vụ tấn công bằng dao hoặc thậm chí nổ súng, trong đó có vụ ám sát cố Thủ tướng Shinzo Abe năm 2022.

Tháng 12 năm ngoái, 14 người bị thương trong vụ tấn công bằng dao tại một nhà máy ở miền trung Nhật Bản. Hung thủ trong quá trình gây án cũng phun một chất lỏng.

Vụ tấn công khét tiếng nhất liên quan đến chất độc trong thời hiện đại ở Nhật Bản đã xảy ra vào ngày 20.3.1995. Lúc đó, 5 thành viên của giáo phái Aum đã phát tán khí sarin trên các đoàn tàu đông người vào buổi sáng, khiến 14 người thiệt mạng và hơn 5.800 người bị ảnh hưởng sức khỏe.

Tin Gốc: Thanh Niên

AFP dẫn số liệu từ trang nghiên cứu Our World in Data cho hay muỗi giết chết khoảng 760.000 người/năm. Theo đó, muỗi đứng đầu danh sách động vật gây chết người nhiều nhất, còn con người đứng thứ hai với khoảng cách khá xa.

Lý do là muỗi chiếm 17% tổng số các bệnh truyền nhiễm, trong đó có sốt rét, sốt xuất huyết, sốt vàng, chikungunya và Zika.

Và khi trái đất ấm lên vì biến đổi khí hậu do con người gây ra, muỗi đang di chuyển đến những khu vực mới trong những mùa hè dài hơn, làm dấy lên lo ngại rằng chúng có thể gây ra các cuộc khủng hoảng sức khỏe trong tương lai.

Vậy làm thế nào nhân loại có thể chống lại vật trung gian truyền bệnh nguy hiểm nhất? Có cách nào an toàn để chúng ta có thể tiêu diệt những con muỗi sát thủ - và việc này sẽ gây hại như thế nào cho môi trường?

Trước hết, chúng ta không cần phải tiêu diệt tất cả muỗi. Trong số khoảng 3.500 loài muỗi, chỉ có khoảng 100 loài hút máu người.

Chỉ có 5 loài muỗi chịu trách nhiệm cho khoảng 95% các ca bệnh ở người, theo bà Hilary Ranson, nhà sinh học nghiên cứu về vật trung gian truyền bệnh tại Trường Y học Nhiệt đới Liverpool (Anh).

Nhìn chung, bà Ranson cho rằng việc mất đi 5 loài muỗi "có thể chấp nhận được nếu xét đến sự tàn phá khủng khiếp" mà chúng gây ra cho thế giới, từ cái chết hàng loạt đến những hậu quả kinh tế nghiêm trọng.

Ông Dan Peach, nhà côn trùng học nghiên cứu về muỗi tại Đại học Georgia (Mỹ), nhìn chung đồng ý, nhưng nhấn mạnh cần thêm thông tin để so sánh việc tiêu diệt 5 lòa muỗi truyền bệnh với những phương án thay thế.

Nhà sinh học Ranson giải thích rằng 5 loài muỗi truyền bệnh "đã tiến hóa để gắn bó rất chặt chẽ với con người", bao gồm cả việc hút máu và sinh sản gần chúng ta.

Điều này có nghĩa là việc tiêu diệt chúng sẽ không có tác động lớn đến hệ sinh thái rộng lớn hơn - và các loài muỗi khác, có cấu trúc gen tương tự nhưng ít gây chết người hơn, có thể sẽ nhanh chóng "lấp đầy vị trí sinh thái đó", theo bà Ranson.

Nhà côn trùng học Peach không tin rằng chúng ta đã biết đủ "về hệ sinh thái của hầu hết các loài muỗi để tự tin theo một hướng nào đó", nhưng ông cũng đồng ý phần nào với lập luận của bà Ranson.

Muỗi "vận chuyển chất dinh dưỡng từ môi trường sống dưới nước của ấu trùng" đến các khu vực khác và là thức ăn cho côn trùng, cá và các động vật khác, theo ông Peach. Ông nói thêm rằng chúng cũng thụ phấn cho thực vật, nhưng điều này "chưa được hiểu rõ và có thể khác nhau tùy theo loài".

Bà Ranson thừa nhận có một cuộc tranh luận về đạo đức của việc con người tiêu diệt hoàn toàn một loài sinh vật, nhưng cũng chỉ ra rằng hiện nay chúng ta đang vô tình xóa sổ một số lượng lớn các loài.

Một trong những lựa chọn công nghệ mới nổi bật nhất được gọi là gene-drive (tạm dịch: dẫn truyền gen), liên quan đến việc biến đổi gen động vật để chúng truyền lại một đặc điểm cụ thể cho con cái của chúng.

Khi các nhà khoa học điều chỉnh gen của muỗi Anopheles gambiae cái mang mầm bệnh sốt rét để làm cho chúng vô sinh, qua đó xóa sổ một quần thể trong phòng thí nghiệm chỉ sau vài thế hệ.

Dự án Target Malaria, được Quỹ Gates tài trợ, vẫn chưa thử nghiệm công nghệ điều khiển gen ở châu Phi, nhưng có kế hoạch tiến hành thử nghiệm tại một quốc gia có dịch sốt rét vào năm 2030.

Tuy nhiên, dự án Target Malaria đã gặp phải trở ngại vào năm ngoái khi chính quyền quân sự của Burkina Faso chấm dứt các thử nghiệm riêng biệt liên quan đến muỗi biến đổi gen trong nước. Dự án bị các nhóm xã hội dân sự ở Burkina Faso chỉ trích và trở thành mục tiêu của những chiến dịch thông tin sai lệch.

Một chiến lược khác liên quan đến việc lây nhiễm vi khuẩn Wolbachia vào muỗi Aedes aegypti, có thể làm giảm mạnh quần thể muỗi - hoặc đơn giản là giảm khả năng truyền bệnh sốt xuất huyết của chúng. Điều này đặt ra một câu hỏi khác: Chúng ta có thực sự cần phải tiêu diệt chúng?

Khi muỗi vô sinh nhiễm Wolbachia được thả ở thành phố Niteroi của Brazil, nghiên cứu năm ngoái cho thấy số ca mắc sốt xuất huyết đã giảm 89%.

Hơn 16 triệu người ở 15 quốc gia hiện đã được bảo vệ bởi những con muỗi này, mà "không có hậu quả tiêu cực nào", theo ông Scott O'Neill, sáng lập Chương trình Muỗi thế giới.

Trong khi đó, một dự án có tên Transmission Zero đang cố gắng sử dụng công nghệ điều khiển gen để khiến muỗi Anopheles gambiae không còn lây lan bệnh sốt rét nữa.

Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm được công bố trên tạp chí Nature vào cuối năm ngoái cho thấy các nhà khoa học đang tiến gần hơn đến mục tiêu này, với kế hoạch khởi động thử nghiệm tầm quốc gia vào năm 2030.

Thay vì chỉ dựa vào một "phép màu" công nghệ, thường được Quỹ Gates tài trợ, bà Ranson kêu gọi một "giải pháp toàn diện" hơn cho những căn bệnh do muỗi gây ra.

Điều này đòi hỏi phải cung cấp cho người dân ở các quốc gia bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh nhiều hơn nữa khả năng tiếp cận với việc điều trị, chẩn đoán, nhà ở tốt hơn và vắc xin tốt hơn.

Tuy nhiên, các tổ chức nhân đạo cảnh báo rằng việc cắt giảm viện trợ nước ngoài mạnh mẽ của các nước phương Tây đã đe dọa tiến trình chống lại hầu hết các bệnh do muỗi lây bệnh trong năm qua, theo AFP.

Tin Gốc: Thanh Niên