Mới đây, anh Lợi (sống tại xã Phúc Hòa, tỉnh Bắc Ninh) chia sẻ những hình ảnh về một cây vải cổ thụ cao lớn, tán lá sum suê, quả sai trĩu cành, thu hút nhiều lượt tương tác.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, anh Lợi cho biết, cây vải nằm trên địa bàn thôn Thái Hà, xã Phúc Hòa. Từ khi còn nhỏ, anh cùng bạn bè trong làng đã quen thuộc với hình ảnh cây vải sừng sững giữa khu đất của một hộ dân.
Cây cao khoảng 15m, tán xoè rộng ra xung quanh. Thân xù xì, lớn đến mức phải 3-4 người trưởng thành ôm mới xuể. Mỗi mùa quả chín, những chùm vải đỏ hồng sai lúc lỉu từ gốc đến ngọn.
“Năm nay, nhờ hình ảnh được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội và các phương tiện truyền thông, nhiều du khách đã tìm đến để tham quan, chụp ảnh”, anh Lợi cho hay.
Hiện nay, chủ nhân của cây vải là gia đình anh Dương Đức Chung, sinh sống tại thôn Thái Hà.
Theo anh Chung, mảnh đất nơi cây vải tọa lạc từng thuộc sở hữu của một gia đình giàu có. Ông bà anh mua lại để lập nghiệp rồi truyền cho con cháu đời sau.
Thời điểm vải chín rộ, mỗi ngày, gia đình anh đón khoảng 200-300 lượt khách tới tham quan, chụp ảnh. Trong số đó, không ít người vượt quãng đường hàng trăm ki-lô-mét từ Đồng Tháp, Lâm Đồng…
“Nhìn những chùm vải sai trĩu quả xuất hiện trên mạng xã hội, nhiều người nghĩ đó là hình ảnh được làm bằng trí tuệ nhân tạo. Họ muốn đến tận nơi để tận mắt chứng kiến và lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ”, anh Chung chia sẻ.
Để cây vải hơn một thế kỷ duy trì sức sống bền bỉ, hàng năm gia đình phải dành nhiều thời gian chăm sóc. Công việc tỉa cành, phun thuốc trừ sâu mất vài ngày mới hoàn thành. Chủ nhân phải leo thang lên những tán cây cao cắt bỏ cành già, tạo độ thông thoáng, giúp cây ra hoa, kết trái đều.
“Để thu hoạch quả trên các cành cao nhất, chúng tôi phải thuê máy cẩu vươn cao khoảng 15-20m mới hái được. Quả vải thơm, ngon, ngọt nên được bán hết sau khi hái”, anh cho biết.
Cây vải do một cô dâu của làng đem về trồng
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Bùi Văn Phong (Trưởng thôn Thái Hà), cho biết đến thời điểm hiện tại toàn bộ số quả trên cây vải đã được thu hoạch.
Cây vải có tuổi ước tính hơn 100 năm, thuộc giống u hồng. Trải qua nhiều thế hệ, cây vẫn sinh trưởng tốt, chưa từng mất mùa. Riêng năm nay, cây cho sản lượng khoảng 8 tạ quả.
Theo lời kể của các bậc cao niên, cây vải cổ thụ này gắn với câu chuyện của bà Lý Đông – một người phụ nữ quê Hải Dương (nay thuộc thành phố Hải Phòng) – về làm dâu tại thôn Thái Hà. Khi đó, bà thuê người gánh cây vải giống vượt quãng đường xa mang về trồng trên mảnh đất này.
“Trải qua hơn một thế kỷ, từ một cây giống nhỏ bé, cây vải đã vươn mình cao lớn, tán rộng sum suê, trở thành niềm tự hào của người dân địa phương”, vị trưởng thôn chia sẻ.
Những năm trước, gia chủ tự thu hoạch quả, còn thôn hỗ trợ kinh phí chăm sóc từ 2-3 triệu đồng mỗi năm để gìn giữ cây vải lâu đời.
“Năm nay, địa phương tổ chức đấu giá quyền thu hoạch và một doanh nghiệp ở Bắc Ninh đã trúng đấu giá. Vải trên cây này nổi tiếng ngọt, cùi dày nên được nhiều người ưa chuộng”, ông Phong cho biết.
Trên địa bàn thôn Thái Hà có khoảng 100 hộ trồng vải. Năm nay, do tác động của thời tiết nên sản lượng loại trái cây này của thôn giảm khoảng 60% so với năm ngoái.
Ở Úc, luật quy định các nền tảng mạng xã hội phải bảo đảm người dưới 16 tuổi không tạo được tài khoản. Doanh nghiệp không tuân thủ sẽ chịu mức phạt tài chính lên tới hàng chục triệu đô la Úc. Đây là cấu trúc trách nhiệm pháp lý có khả năng tạo sức ép thực sự lên doanh nghiệp, điều mà một lệnh cấm áp dụng cho trẻ em không thể làm được.
Tại Việt Nam, Luật An ninh mạng 2018 buộc doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng phải kiểm soát, ngăn chặn và xóa bỏ thông tin gây nguy hại cho trẻ em.
Nghị định 147/2024 yêu cầu nền tảng xác thực tài khoản người dùng tại Việt Nam, đồng thời quy định trẻ em dưới 16 tuổi muốn sử dụng mạng xã hội thì cha mẹ hoặc người giám hộ phải đăng ký bằng thông tin của mình và chịu trách nhiệm giám sát. Khung pháp lý đã quy định trách nhiệm rõ ràng, gồm doanh nghiệp và phụ huynh chứ không phải trẻ em.
Sau hơn 16 tháng kể từ khi Nghị định 147 có hiệu lực, chưa có báo cáo công khai nào về tỉ lệ tài khoản trẻ em tại Việt Nam đã được xác thực đúng quy định trên các nền tảng xuyên biên giới, cũng chưa có số liệu định lượng về xử lý vi phạm đối với nền tảng không tuân thủ.
Trong khi đó mức chế tài hành chính áp dụng cho nền tảng vi phạm hiện chỉ ở khoảng vài chục triệu đồng cho mỗi hành vi. Đây là một con số khó tạo sức răn đe đối với các tập đoàn công nghệ doanh thu hàng tỉ đô.
Một đề xuất nghiêm túc về bảo vệ trẻ em do đó cần đi vào bốn điểm chính.
Thứ nhất, nâng đáng kể mức chế tài tài chính đối với nền tảng không tuân thủ nghĩa vụ xác thực độ tuổi và kiểm soát nội dung gây hại cho trẻ.
Thứ hai, ban hành tiêu chí kỹ thuật cụ thể về biện pháp hợp lý mà nền tảng phải áp dụng thay vì để doanh nghiệp tự diễn giải.
Thứ ba, thiết lập cơ chế minh bạch số liệu thực thi định kỳ.
Thứ tư, xây dựng kênh khiếu nại độc lập để phụ huynh có thể yêu cầu nền tảng hành động và được cơ quan quản lý nhà nước hỗ trợ khi nền tảng phớt lờ.
Trẻ em cần người lớn, từ cha mẹ, doanh nghiệp đến cơ quan quản lý, làm xong phần việc của người lớn.
Ngày 9/4, mạng xã hội Trung Quốc lan truyền video một chiếc Mercedes-Benz S450L màu đen được máy xúc hạ xuống huyệt mộ tại quận Cung Trường Lĩnh, thành phố Liêu Dương, tỉnh Liêu Ninh. Trên nóc xe phủ vải đỏ, xung quanh có nhóm người hỗ trợ đưa xe vào vị trí chôn cất thay vì sử dụng đồ mã bằng giấy.
Chiếc xe mang biển số "88888", dãy số tượng trưng cho sự may mắn tại Trung Quốc. Sau tang lễ, gia chủ họ Jin đã tặng phong bao lì xì 500 tệ (khoảng 1,7 triệu đồng) cho những người đến giúp đỡ. Theo truyền thông địa phương, người quá cố là một người đam mê sưu tập ôtô, nên các con đã quyết định chôn xe thật theo ông.
Sự việc vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ dư luận. Nhiều ý kiến cho rằng đây là hành vi khoe của quá mức và làm biến tướng các phong tục truyền thống.
Luật sư Vương Bằng (Wang Peng) từ công ty luật Fahuan (Bắc Kinh) cho biết, dù xe thuộc sở hữu tư nhân, việc tự ý chôn lấp ôtô mà không thực hiện thủ tục thanh lý, hủy đăng ký là vi phạm quy định. Đặc biệt, hành vi này tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Theo các chuyên gia môi trường, một chiếc xe chưa qua xử lý hóa chất khi chôn xuống đất sẽ để lại hậu quả lâu dài. Axit từ bình ắc quy, dầu nhớt và các chất lỏng kỹ thuật khác có thể rò rỉ, gây độc hại cho nguồn đất và mạch nước ngầm tại khu vực dân cư.
Ngày 10/4, chính quyền địa phương thông báo đã lập tổ công tác liên ngành để xử lý vụ việc. Kết quả xác minh cho thấy gia đình ông Jin thực hiện nghi thức này do mê tín dị đoan và thiếu hiểu biết về luật môi trường.
Cơ quan chức năng đã yêu cầu gia đình phải khắc phục hậu quả. Thay vì chỉ bị nhắc nhở, gia đình họ Kim bị buộc phải tự chi trả toàn bộ chi phí thuê máy móc và nhân lực để đào chiếc xe lên khỏi mộ. Đồng thời, họ phải thực hiện các biện pháp dọn dẹp và khôi phục lại hiện trường theo tiêu chuẩn môi trường dưới sự giám sát của chính quyền.
Bà Amy Kant, 65 tuổi, sống ở ngoại ô Boston, độc thân và không có con. Từ 10 năm trước, bà muốn lập giấy ủy quyền hợp pháp nhưng đến nay chưa tìm được người phù hợp.
Việc chọn người đại diện đưa ra các quyết định tài chính chỉ là một trong nhiều vấn đề khi tuổi già ập đến. Hiện tại, bà Kant phải tự lo liệu việc chăm sóc sức khỏe, lên kế hoạch tài sản và tìm nơi ở. "Mọi thứ đều đổ dồn lên vai tôi", bà nói.
Bà Kant từng duy trì thói quen tập yoga và đi bộ 8 km mỗi ngày. Tuy nhiên, các ca phẫu thuật lưng và thay van tim gần đây biến căn hộ của bà thành phòng hồi sức. Dù có tiền tiết kiệm hưu trí, bà lo lắng tài sản sẽ sụt giảm nếu thị trường chứng khoán biến động, trong khi chi phí chuyển vào các cơ sở dưỡng lão có thể lên tới hàng chục nghìn USD.
Kant là một trong hàng triệu người Mỹ đang đương đầu với tuổi già đơn độc. Phân tích dữ liệu điều tra dân số của tổ chức hưu trí AARP cho thấy, khoảng 10% trong số hơn 125 triệu người trưởng thành từ 50 tuổi trở lên ở Mỹ không có vợ chồng hay con cái.
Nếu tính cả những người có con nhưng sống xa nhà, con số này cao hơn. Hiện có hơn 16 triệu người Mỹ từ 65 tuổi trở lên sống một mình, cao gấp ba lần so với năm 1950. Tuổi thọ tăng, tỷ lệ ly hôn cao và thực trạng con cái sống xa cha mẹ là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.
Bác sĩ Suzanne Salamon, trưởng khoa lâm sàng lão khoa tại Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess, kể từng chăm sóc một bệnh nhân gần 90 tuổi sống một mình và không có người thân. Lo ngại cho sự an toàn của bệnh nhân, bác sĩ Salamon phải nhờ một trung tâm hỗ trợ người cao tuổi địa phương giúp đỡ định kỳ. "Đó là một mối lo ngại lớn vì nhiều người đang sống một mình mà không có sự gắn kết nào với thế giới", bà Salamon cho biết.
Theo chuyên gia này, sống một mình mang lại sự độc lập nhưng tiềm ẩn rủi ro khi sức khỏe suy giảm. Người lớn tuổi có thể duy trì thói quen ăn uống thiếu chất, quên tắt bếp, hoặc ngã gãy xương mà không ai hay biết.
Dù vậy, nhiều người chưa chuẩn bị cho tương lai. Khảo sát của AARP năm 2023 trên gần 1.100 người già neo đơn cho thấy 80% chưa có kế hoạch hỗ trợ sinh hoạt lâu dài; 25% có người để nhờ làm việc nhà khi cần, và 41% có di chúc hoặc chỉ thị chăm sóc y tế.
Khi bệnh tật ập đến, họ phải trông cậy vào mạng lưới anh chị em, hàng xóm hoặc tổ chức cộng đồng. Tuy nhiên, nhu cầu chăm sóc đang vượt quá khả năng đáp ứng của hệ thống.
Tại khu vực tây nam Virginia, tổ chức phi lợi nhuận Mountain Empire đang phục vụ khoảng 3.000 người từ 60 tuổi trở lên. Giám đốc điều hành Michael Wampler cho biết nguồn tài trợ hiện không theo kịp chi phí. Tổ chức luôn có một danh sách dài chờ người giúp việc nhà. "Hiện có những người lớn tuổi trong khu vực mà không ai có thể phục vụ", ông Wampler nói.
Sự thiếu hụt nhân sự ảnh hưởng trực tiếp đến những người như bà Johnny Mumpower, người mắc bệnh thận, phải tự lọc máu vào ban đêm. Dù được giao bữa ăn tận nhà, bà vẫn nằm trong danh sách chờ người giúp việc. "Rất khó để vừa đẩy máy hút bụi vừa dùng khung tập đi", bà kể. Người thân ruột thịt duy nhất của bà sống cách đó 4 tiếng lái xe.
Bà Verna Gilbert, 84 tuổi, từng chăm sóc mẹ và người chồng qua đời cách đây gần 20 năm. Sống trong ngôi nhà của mình suốt 60 năm, bà không muốn rời đi. Những bữa ăn đông lạnh do nhân viên Mountain Empire giao tận nhà giúp bà duy trì sinh hoạt cơ bản.
Trở lại với Amy Kant, sau những đợt ốm, bà nhận ra việc ở căn hộ có cầu thang không còn an toàn và đang tìm hiểu các cộng đồng hưu trí dành cho người trên 55 tuổi. Kant đã nhờ một người bạn đại học làm người đại diện y tế và lập danh sách bạn bè sắp xếp đến thăm khi ốm đau.
Bà tự đặt thời hạn một năm để hoàn tất giấy tờ tài sản, bao gồm lập di chúc và làm việc với các quỹ tín thác nhằm tránh tranh chấp về sau.
