Từ việc rèn luyện kỹ năng, thay đổi suy nghĩ đến tập làm quen dần với các cuộc gọi, người trẻ có thể vượt qua nỗi sợ này và giao tiếp tự tin hơn.
Hơn 15 năm kinh nghiệm trong ngành nhân sự, anh Bùi Đoàn Chung (nhà sáng lập Cộng đồng Nghề nhân sự Việt Nam) cho rằng nhiều bạn trẻ mắc “hội chứng sợ nghe điện thoại” do không thoải mái khi giao tiếp hoặc không có kỹ năng giao tiếp qua điện thoại.
“Các bạn quen với việc nhắn tin hơn là trao đổi qua điện thoại. Không ít trường hợp có số điện thoại nhưng không gọi điện mà chỉ nhắn tin, và từ chối bắt máy. Một số khác cảm thấy áp lực khi giao tiếp qua điện thoại vì không đoán được đối phương đang nghĩ gì hoặc trông như thế nào”, anh Chung cho hay.
Anh Chung cho biết một số bạn sử dụng số điện thoại để nhắn tin hoặc kết bạn qua Zalo trước khi gọi, vì muốn biết người đó là ai, trông như thế nào. Nếu cảm thấy không phù hợp hoặc không tin tưởng, họ có thể từ chối gọi điện.
Anh Chung nói tắt chuông điện thoại khi đi làm là phép lịch sự tối thiểu để không ảnh hưởng tới người khác trong môi trường công sở, nhưng thói quen ngại giao tiếp qua điện thoại có thể khiến công việc bị ngưng trệ, thậm chí mất cơ hội do không nghe máy vì hội chứng sợ nghe điện thoại.
Do vậy, các bạn trẻ cần phải xác định rõ hơn về vai trò, nhiệm vụ của mình trong công việc. Nhất là các công việc cần phải nghe điện thoại như sales, dịch vụ khách hàng, tư vấn… để có cách ứng phó phù hợp.
Trường hợp không thoải mái nghe điện thoại thì có thể lựa chọn các công việc khác. Một số trường hợp nặng hơn do di chứng hoặc ám ảnh tâm lý thì cần đến cơ sở y tế để khám và điều trị.
Anh Chung còn khuyên nếu chưa có các kỹ năng giao tiếp qua điện thoại hoặc chưa tự tin, có thể học thêm phương pháp, cách thức, khóa học giao tiếp qua điện thoại. Việc này không chỉ giúp giải quyết công việc một cách nhanh chóng mà còn gây thiện cảm với người khác qua cách trò chuyện duyên dáng, giọng điệu ấm áp…
Tốt nghiệp loại xuất sắc ngành tâm lý học (Trường ĐH Sư phạm TP.HCM) cùng với các giải thưởng nghiên cứu khoa học và loạt bài báo khoa học được công bố trên các tạp chí có uy tín trong ngành, chị Lê Phan Thảo Nghi (hiện là giáo viên kỹ năng sống tại TP.HCM) cho rằng hội chứng xuất phát từ nỗi sợ bị đánh giá tiêu cực.
Khi nói chuyện qua điện thoại, người ta không nhìn thấy nét mặt hay cử chỉ của đối phương nên khó đoán họ đang nghĩ gì. Vì vậy, người nghe dễ hiểu sai hoặc tưởng tượng theo hướng tiêu cực, dẫn đến cảm giác như mình đang bị người khác đánh giá.
“Người trẻ có thể nghĩ: “Mình nói sai thì sao?”, “Người ta có đang khó chịu không?”. Đồng thời, áp lực phải phản hồi liền trong cuộc gọi cũng làm tăng tải nhận thức và cảm giác mất kiểm soát, đặc biệt ở những người có xu hướng lo âu hoặc cầu toàn”, Nghi cho hay.
Chị Nghi cho biết nhiều bạn trẻ hiện nay thích nhắn tin hơn vì họ có thời gian suy nghĩ, sửa lại câu chữ và kiểm soát nội dung trước khi trả lời. Còn khi gọi điện, mọi thứ diễn ra ngay lập tức nên dễ tạo cảm giác áp lực.
Bên cạnh đó, những trải nghiệm trước đây như nhận cuộc gọi báo tin xấu, lừa đảo, bị la mắng hoặc rơi vào tình huống khó xử cũng có thể khiến họ rơi vào hội chứng này.
Thảo Nghi khuyên áp dụng các kỹ thuật từ liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT). Ví dụ, ta có thể tập nhận ra và điều chỉnh những suy nghĩ tiêu cực kiểu như “mình sẽ nói sai” hay “người ta đang đánh giá mình”.
Ngoài ra, ta nên tập làm quen với việc gọi điện bằng những cuộc gọi ngắn, ít áp lực trước, rồi dần dần tăng lên. Cách này giúp ta bớt sợ và không né tránh điện thoại nữa.
“Người trẻ nên chủ động rèn luyện giao tiếp qua điện thoại bằng cách chuẩn bị trước nội dung chính, luyện tập kịch bản hội thoại và học cách sử dụng giọng điệu, nhịp điệu lời nói một cách rõ ràng”, Nghi khuyên.
Ngoài ra, bạn trẻ nên thiết lập những “quy ước giao tiếp” trong công việc, như hẹn trước thời gian gọi hoặc xác định rõ những việc khẩn cấp rồi hẳn gọi để giảm áp lực tâm lý.
Các trường học và tổ chức nên chú trọng hơn đến việc rèn luyện kỹ năng giao tiếp thực tế, nhất là những kỹ năng cần dùng trong công việc. Đồng thời, việc tạo ra môi trường giao tiếp an toàn, ít phán xét giúp người trẻ tự tin hơn và giảm bớt lo lắng khi giao tiếp.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa thông tin về trường hợp bệnh nhân P.V.T. (46 tuổi) bị điện giật dẫn đến ngừng tuần hoàn, được cứu sống nhờ cấp cứu hồi sinh tim phổi kịp thời và áp dụng kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy để bảo vệ não sau ngừng tuần hoàn.
Theo người nhà, tai nạn xảy ra khi ông T. đang làm việc tại một xưởng hàn. Khoảng 20 phút sau, con trai đi ăn sáng trở về thì phát hiện ông nằm bất động trên nền xưởng. Quá hoảng hốt, người con lao đến đỡ nhưng cũng bị điện giật bắn ra, lúc này mới nhận ra nguồn điện vẫn chưa được ngắt.
Ngay sau khi cắt nguồn điện an toàn, các đồng nghiệp đã lập tức tiến hành ép tim ngoài lồng ngực tại hiện trường và duy trì liên tục trong suốt quá trình đưa bệnh nhân đến bệnh viện.
ThS.BSNT Hà Việt Huy - Khoa Hồi sức tích cực cho biết, bệnh nhân được ép tim khoảng 10 phút trên đường vận chuyển. Khi nhập Khoa Cấp cứu, bệnh nhân trong tình trạng hôn mê sâu, ngừng tim, ngừng thở, tím tái toàn thân, SpO₂ không đo được, đồng tử hai bên giãn 5mm và mất hoàn toàn phản xạ ánh sáng.
Ngay lập tức, bệnh viện kích hoạt báo động đỏ, triển khai hồi sinh tim phổi nâng cao. Sau 40 phút cấp cứu tích cực, tim bệnh nhân đập trở lại và được chuyển lên Khoa Hồi sức tích cực để tiếp tục điều trị.
Mặc dù khôi phục được tuần hoàn, tình trạng bệnh nhân vẫn hết sức nguy kịch với tổn thương đa cơ quan như suy tim, suy thận cấp kèm vô niệu, suy gan cấp và tiêu cơ vân.
"Ở những bệnh nhân ngừng tuần hoàn được cứu sống, não là cơ quan chịu tổn thương sớm và nặng nề nhất do thiếu oxy. Nếu không được bảo vệ kịp thời, người bệnh dù tim đập trở lại vẫn có nguy cơ chết não hoặc sống thực vật. Vì vậy, các bác sĩ đã chỉ định điều trị hạ thân nhiệt chỉ huy ngay sau khi bệnh nhân có tuần hoàn trở lại", BS. Hà Việt Huy cho hay.
Phương pháp này kiểm soát thân nhiệt ở mức 33-37°C nhằm giảm nhu cầu chuyển hóa của tế bào não, hạn chế tổn thương thứ phát và tạo điều kiện tối ưu cho quá trình phục hồi thần kinh. Đến nay, bệnh nhân vẫn đang được điều trị tích cực và đã xuất hiện những tín hiệu phục hồi khả quan.
Từ trường hợp trên, các bác sĩ cảnh báo điện giật có thể gây rối loạn nhịp tim, ngừng tim và ngừng tuần hoàn chỉ trong thời gian rất ngắn. Cơ hội sống của nạn nhân phụ thuộc rất lớn vào việc được sơ cứu đúng cách ngay từ những phút đầu.
Khi phát hiện người bị điện giật, tuyệt đối không chạm trực tiếp vào nạn nhân nếu nguồn điện chưa được ngắt. Người cứu hộ cần nhanh chóng cắt cầu dao hoặc sử dụng vật cách điện như gậy gỗ khô, nhựa hoặc cao su để tách nạn nhân khỏi nguồn điện, đồng thời gọi cấp cứu 115.
Nếu nạn nhân ngừng tim, ngừng thở, cần tiến hành ép tim ngoài lồng ngực ngay với tần số 100-120 lần/phút và duy trì liên tục cho đến khi nhân viên y tế tiếp nhận, kể cả trong quá trình vận chuyển nếu tuần hoàn chưa hồi phục.
BS Hà Việt Huy nhấn mạnh, đối với các trường hợp ngừng tuần hoàn do điện giật, thời gian là yếu tố quyết định. Tuy nhiên khi tim đã đập trở lại, cuộc chiến vẫn chưa kết thúc. Mục tiêu của hồi sức hiện đại không chỉ là cứu sống người bệnh mà còn phải bảo vệ não và các cơ quan quan trọng, giảm tối đa nguy cơ di chứng thần kinh.
Một người đàn ông tại Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc đã trải qua khoảnh khắc "đứng hình" khi quay lại xe sau chưa đầy 15 phút rời đi. Cảnh tượng trước mắt khiến anh không thể tin nổi: hàng chục con ong đang vây kín chiếc xe, thậm chí một tổ ong đã xuất hiện bên trong.
Theo thông tin từ lực lượng cứu hỏa địa phương, sự việc xảy ra vào ngày 9/4. Chủ xe, anh Uông, cho biết mình chỉ đỗ xe trong thời gian ngắn và vô tình để hé cửa sổ. Tuy nhiên, khi quay trở lại, anh phát hiện một đàn ong lớn đang bay dày đặc quanh khu vực cửa kính.
Điều khiến anh càng hoảng hốt hơn là tại phần tựa lưng ghế phụ đã xuất hiện một tổ ong có kích thước tương đương nắm tay người lớn. Đàn ong liên tục bay ra vào bên trong xe, phát ra tiếng vo ve dày đặc khiến chủ xe không dám tiếp cận vì sợ bị tấn công.
Nhận được tin báo, lực lượng cứu hỏa nhanh chóng có mặt tại hiện trường để xử lý. Một nhân viên cứu hộ mặc đồ bảo hộ chuyên dụng đã tiếp cận chiếc xe, sử dụng bình xịt và túi chuyên dụng để khống chế đàn ong. Sau nhiều thao tác cẩn trọng, tổ ong được bóc tách nguyên vẹn, cho vào túi kín và di dời đến nơi an toàn.
Toàn bộ quá trình xử lý diễn ra trong khoảng 10 phút. Sau đó, lực lượng chức năng tiếp tục kiểm tra và loại bỏ những con ong còn sót lại nhằm đảm bảo chiếc xe an toàn cho chủ sở hữu.
Theo các chuyên gia cứu hộ, mùa xuân là thời điểm ong bước vào giai đoạn sinh sản mạnh. Chúng thường tìm kiếm những không gian kín, ấm áp và ít bị quấy rầy để xây tổ. Chiếc xe với cửa sổ mở hé vô tình trở thành "địa điểm lý tưởng", tạo điều kiện để đàn ong nhanh chóng tụ tập và hình thành tổ chỉ trong thời gian ngắn.
Sự việc hy hữu này cũng là lời nhắc nhở đối với nhiều tài xế. Một thói quen tưởng như vô hại như để mở cửa sổ xe khi rời đi có thể dẫn đến những tình huống bất ngờ, thậm chí tiềm ẩn nguy hiểm nếu gặp phải các loài côn trùng có khả năng tấn công như ong.
Đến lớp 7, Danzel bỏ học. Năm 19 tuổi, cậu bắt đầu tự nhốt mình trong nhà. Ban ngày cậu ngủ, đêm chơi game và từ chối mọi tiếp xúc với thế giới bên ngoài.
Bà Aludia Cabigunda Panniachelvam (mẹ của Danzel) cho biết con trai không muốn gặp bất kỳ ai. Bác sĩ chẩn đoán cậu mắc chứng trầm cảm và sợ ra ngoài. Nhiều năm ít vận động khiến chân của Danzel yếu, mất khả năng giữ thăng bằng. Trong một chuyến đến Viện Sức khỏe Tâm thần Singapore (IMH), Danzel ôm đầu vì không chịu nổi áp lực.
Để tiếp cận Danzel, nhân viên công tác xã hội Tan Yang Hong bắt đầu bằng những cuộc gặp ngắn, duy trì hai tuần một lần trong suốt 6 tháng. Phần lớn thời gian, ông chỉ trò chuyện để tạo cơ hội kết nối với cậu.
Danzel là một trong số những thanh niên tự rút lui khỏi xã hội, hiện tượng được gọi là hikikomori, thuật ngữ bắt nguồn từ Nhật Bản chỉ những người tự cô lập khỏi đời sống trong ít nhất 6 tháng. Một nghiên cứu của Đại học Quốc gia Singapore (NUS) cho thấy có tới 16,6% thanh niên ở quốc gia này có nguy cơ gặp phải các vấn đề về rút lui khỏi xã hội hoặc gặp khó khăn về khả năng thích ứng xã hội.
Không ít người nhầm lẫn Hikikomori với tính cách hướng nội. Tuy nhiên, hai khái niệm này hoàn toàn khác nhau. Người hướng nội vẫn có khả năng học tập, làm việc, duy trì các mối quan hệ nhưng lựa chọn ở một mình để nạp lại năng lượng. Trong khi đó, Hikikomori là tình trạng rút lui khỏi xã hội ở mức độ nghiêm trọng, khiến người mắc gần như mất kết nối với cuộc sống bên ngoài và gặp khó khăn khi quay trở lại nhịp sống bình thường.
Ban đầu, Hikikomori được xem là một hiện tượng đặc trưng của Nhật Bản. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng tình trạng này hiện đã xuất hiện ở nhiều quốc gia khác, đặc biệt tại các đô thị lớn và những nước có thu nhập cao, nơi áp lực học tập, công việc và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Tại Singapore, Tổ chức Dịch vụ Cộng đồng Fei Yue hiện hỗ trợ 111 thanh niên sống ẩn dật, tăng từ 20 trường hợp so với 6 năm trước. Khoảng 60 người khác đang nằm trong danh sách chờ.
Một trường hợp khác là John, 15 tuổi. Từ tháng 11/2023, cậu nhốt mình trong phòng và chỉ ra ngoài một hoặc hai lần mỗi ngày khi mọi người đã ngủ. Đến tháng 7 năm ngoái, sau gần hai năm tự cô lập, cậu bước ra ngoài ăn tối cùng cả nhà. Lúc này, mái tóc của John đã dài kín mặt, cao và gầy hơn.
Sau vài tuần ăn cơm cùng gia đình, John tiếp tục rút lui. Khi cần thứ gì, cậu đập vào tường thay vì lên tiếng.
Ông Chuah Soon Ann, cha của John, cho biết điều khó khăn nhất là con trai không giao tiếp. "Chúng tôi không biết con đang nghĩ gì và cũng không biết mình đang làm đúng hay sai", ông nói.
Trong một năm, nhân viên công tác xã hội Rauf Malachi Redza Fauzi đồng hành cùng gia đình John nhưng chưa một lần gặp trực tiếp cậu. Mỗi lần đến nhà, anh gõ cửa phòng, đặt đồ ăn trước cửa và nói đủ lớn để John quen với giọng nói của mình. Anh Rauf cho biết với nhóm thanh niên này, sự hồi phục thường bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ và cần kiên trì trong thời gian dài.
Bác sĩ John Wong, Bệnh viện Đại học Quốc gia Singapore, cho biết thanh niên sống ẩn dật không đơn thuần là học sinh trốn học. Nhiều người từng có trải nghiệm tiêu cực trong gia đình hoặc trường học, dẫn đến việc né tránh và rút lui khỏi xã hội.
Hiện tại, Danzel bắt đầu tham gia vật lý trị liệu để cải thiện cơ bắp và nói cậu muốn quay lại việc học từng môn một. Với gia đình John, cha mẹ cậu chọn cách giảm áp lực, duy trì kết nối và chấp nhận sự im lặng của con như một cách giao tiếp.
Bộ trưởng Y tế Singapore Ong Ye Kung cho biết việc nhận biết sớm các dấu hiệu không đồng nghĩa với việc xem mọi trường hợp là vấn đề y tế để điều trị. Trong nhiều tình huống, điều quan trọng là giảm áp lực thay vì tăng can thiệp.
