Sắp đến lễ Phật đản (31/5) nhưng không thể thực hành nghi thức phóng sinh cầu bình an, chị Minh Hường, 30 tuổi, ở Hà Nội chuyển 60.000 đồng cho một tài khoản trên mạng, nhờ thả 20 con cá xuống sông trong buổi phát trực tiếp (livestream) của người này.
Thói quen thả cá ngày rằm, mùng một của chị Hường tạm ngừng từ cuối năm 2024 do nhà xa sông và bận chăm con. Giữa năm 2025, chị xem một phiên livestream phóng sinh trên mạng xã hội. Thấy chủ kênh ngồi cạnh dòng sông, đọc đúng tên người gửi tiền và chắp tay khấn trước khi thả cá, chị nhắn tin xin số tài khoản.
Với giá 3.000 đồng mỗi con cá trê hoặc chạch, chị nhẩm tính việc này tiết kiệm thời gian đi lại và tìm nguồn nước. “Tôi được trực tiếp nhìn họ đếm cá thả xuống sông, yên tâm không bị lừa”, chị Hường nói.
Kể từ đó, mỗi tháng chị chi 100.000 đồng cho dịch vụ này.
Từng gửi tiền cho các nhóm thiện nguyện làm dịch vụ phóng sinh nhưng lo lắng vì không có hình ảnh chứng minh, Minh Hân, 22 tuổi, ở TP HCM chuyển sang đặt dịch vụ qua livestream trên TikTok. Nữ sinh viên cho biết các kênh này hoạt động hàng ngày, cung cấp cá nhỏ giá 3.000 đồng một con hoặc cá lớn theo giá thị trường. “Sự tiện lợi giúp tôi dễ dàng thực hiện mong muốn, miễn mình thành tâm”, Hân nói.
Khảo sát của VnExpress ghi nhận dịch vụ “phóng sinh trực tuyến” xuất hiện từ dịp Lễ Vu Lan (Rằm tháng 7) năm 2025 và duy trì đến nay. Các phiên livestream vào những ngày Rằm, Mùng 1 âm lịch hàng tháng thường thu hút hàng nghìn người theo dõi.
Trưa 26/5, một phiên livestream trên mạng xã hội TikTok đã nhận đặt hàng của hàng trăm người. Chủ kênh ngồi bên bờ sông, liên tục nói: “Các bác bình luận thông tin để em thả cá và đọc văn khấn”. Sau vài suất miễn phí, chủ kênh gợi ý người xem “hồi hướng công đức” cần quét mã QR chuyển khoản.
Anh Quốc Bình, chủ một kênh livestream phóng sinh hoạt động từ giữa năm 2025, cho biết mỗi phiên thu hút vài trăm người xem, thả từ vài trăm đến 1.000 con cá. Ngày thường, anh phát sóng 6 tiếng, riêng ngày rằm và mùng một kéo dài khoảng 12 tiếng.
Hữu Mạnh, thành viên đội thiện nguyện tại An Giang, thường xuyên nhận tiền mua cá thả xuống sông Tiền từ những người bận rộn. Sau khi nhận yêu cầu, nhóm anh Mạnh sẽ chụp ảnh cá đã mua kèm hóa đơn để khách kiểm chứng.
Tuy nhiên, dịch vụ đang gây ra những tranh luận trái chiều. Một bên ủng hộ sự tiện lợi, đề cao tâm ý người hướng thiện. Phía đối diện lo ngại nguy cơ trục lợi, lừa đảo từ các tài khoản ẩn danh, đồng thời đánh giá việc vắng mặt trực tiếp làm suy giảm sự thành tâm.
Từng coi phóng sinh trực tuyến là tiện lợi, Ngọc Linh, 29 tuổi, ở Ninh Bình cho biết cô thất vọng khi chứng kiến người làm dịch vụ đổ thẳng chậu cá xuống một con kênh nước đen kịt. “Nghe nhiều người cảnh báo về việc cá vừa thả lập tức bị bắt lại mang đi bán, tôi quyết định dừng việc chuyển khoản”, Linh kể.
Tiến sĩ Nguyễn Đức Hiển, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đào tạo Văn hóa Truyền thống, cho biết phóng sinh chịu ảnh hưởng từ tinh thần từ bi của Phật giáo, nuôi dưỡng lòng thương yêu, giảm sát nghiệp. Khởi thủy của phong tục này, người dân thường mua (giải cứu) các loài vật sắp bị giết hại, mang đến môi trường phù hợp để thả kèm tâm niệm cầu an.
Dịch vụ phóng sinh trực tuyến ra đời từ nhịp sống hiện đại bận rộn, không hoàn toàn mang tính tiêu cực. Tuy nhiên, việc công khai số tiền, xướng tên liên tục trên sóng trực tiếp khiến giá trị cốt lõi biến tướng thành hành vi biểu diễn tâm linh. “Việc nhờ người phóng sinh hộ thiếu minh bạch tiềm ẩn rủi ro lừa đảo, tạo tâm lý ỷ lại rằng chỉ cần chuyển tiền là xong việc thiện”, ông Hiển nói.
Chuyên gia cũng chỉ ra nghịch lý khi nhu cầu tăng cao kích thích thị trường đánh bắt và việc thả sinh vật sai môi trường đang đe dọa hệ sinh thái. Tháng 5/2026, UBND TP Đà Nẵng đã ban hành văn bản chấn chỉnh tình trạng phóng sinh sai cách, khuyến khích thực hành tín ngưỡng gắn với bảo vệ đa dạng sinh học.
“Phóng sinh trong thời hiện đại cần hiểu rộng ra bao gồm bảo vệ môi trường, hạn chế sát sinh, giúp đỡ con người và lan tỏa năng lượng tích cực”, vị chuyên gia nói.
Phó giáo sư Bùi Hoài Sơn, Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, cho biết hoạt động phóng sinh khi biến thành kinh doanh sinh lời sẽ triệt tiêu ý nghĩa gốc và dung túng hành vi sát sinh. Ông khuyến nghị người dân hướng tới ủng hộ các tổ chức bảo vệ động vật, giữ gìn môi trường thay vì chạy theo các trào lưu trên mạng.
Mới đây, tại Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, giữa tiếng cười và sự náo nhiệt của chương trình trải nghiệm “Làm lính cứu hỏa”, cậu bé A Lăng Hải Quan (8 tuổi, trú xã Hùng Sơn, thành phố Đà Nẵng) khiến nhiều người xúc động khi lần đầu được khoác lên mình bộ đồ cứu hỏa, điều mà em ấp ủ từ lâu.
Mắc hội chứng Wiskott-Aldrich (một dạng suy giảm miễn dịch di truyền hiếm gặp), Hải Quan đã bước sang năm thứ 8 điều trị tại Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng. Căn bệnh khiến em thường xuyên bị xuất huyết nhiều lần phải nhập viện cấp cứu và điều trị kéo dài.
Cha của em, anh A Lăng A Rất cho biết gia đình là người đồng bào Cơ Tu, hoàn cảnh rất khó khăn. Bi kịch càng chồng chất khi người con đầu của vợ chồng anh từng qua đời vì ung thư tủy. Đến Hải Quan, sau khi chào đời không lâu, em tiếp tục được phát hiện mắc căn bệnh hiếm gặp, buộc gia đình bước vào hành trình chữa trị đầy gian nan.
Suốt nhiều năm qua, vợ chồng anh Rất thuê phòng trọ ở khu vực Cẩm Lệ (thành phố Đà Nẵng) để tiện đưa con đi cấp cứu mỗi khi bệnh tái phát. Hai vợ chồng thay nhau chăm con, rồi tranh thủ đi làm thuê kiếm tiền lo cuộc sống và thuốc men.
Theo anh Rất, chi phí thuốc điều trị cho Hải Quan mỗi tháng hơn 18 triệu đồng. Trong khi đó, phương án ghép tủy có thể tốn khoảng 2 tỷ đồng, vượt xa khả năng của gia đình.
“Bác sĩ bảo ghép tủy cho cháu Quan phải mất chi phí tiền tỷ. Với điều kiện của vợ chồng tôi hiện nay chỉ biết cố gắng để kéo dài sự sống cho con được ngày nào hay ngày đó”, anh Rất chia sẻ.
Theo anh Rất, dẫu cuộc sống chất chồng khó khăn, Hải Quan vẫn giữ cho mình những ước mơ rất đỗi hồn nhiên. Em đặc biệt yêu thích hình ảnh những chiến sĩ phòng cháy chữa cháy.
“Khi biết mình được tham gia chương trình trải nghiệm làm lính cứu hỏa, con rất vui. Tối hôm nhận bộ quần áo cứu hỏa, Quan ôm khư khư rồi ngủ cùng bộ đồ, háo hức chờ đến ngày được mặc”, anh Rất tâm sự.
Chiều 20/5, em đến bệnh viện từ rất sớm. Trong bộ đồ cứu hỏa đỏ rực, rộng hơn thân hình nhỏ thó, cậu bé đứng nghiêm trước sân bệnh viện với ánh mắt đầy tự hào. Bên cạnh, A Rất lặng lẽ ngồi sát bên con, ánh mắt không rời, vừa dõi theo vừa kìm nén xúc động.
Với anh Rất, khoảnh khắc nhìn con trai rạng rỡ như một “chiến sĩ nhí” là niềm hạnh phúc hiếm hoi sau chuỗi ngày dài chống chọi bệnh tật.
Nhìn con vui vẻ hoàn thành một phần giấc mơ, anh Rất rưng rưng nước mắt. Người cha này hiểu rằng với căn bệnh hiểm nghèo và hoàn cảnh khó khăn của gia đình, tương lai vẫn còn nhiều bất định. Nhưng ít nhất, trong ngày hôm nay, con trai anh đã được sống trọn vẹn với niềm vui, chạm tay vào điều mình luôn mong ước.
Chương trình “Hoạt động trải nghiệm làm lính cứu hỏa” do Câu lạc bộ Nhịp Đập Yêu Thương, Đoàn Thanh niên Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng phối hợp cùng Đoàn Thanh niên Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Công an thành phố Đà Nẵng tổ chức, dành cho các bệnh nhi ung thư máu, tan máu bẩm sinh và các em nhỏ đang điều trị tại bệnh viện.
Theo đại diện ban tổ chức, đây không chỉ là một hoạt động trải nghiệm, chương trình còn mang đến cho những bệnh nhi đang chống chọi với bệnh tật một khoảng trời nhỏ của niềm vui, sự kết nối và hy vọng để tiếp tục mạnh mẽ trên hành trình điều trị.
Để con trẻ lạm dụng quá nhiều lẫn không cho con tiếp cận mạng xã hội đều chưa phải là giải pháp tốt.
Tuy nhiên phải thừa nhận sự thật rằng rất khó để có thể điều tiết chuyện này. Nhất là trong bối cảnh cả thế giới lẫn trong nước đều ứng dụng công nghệ số trên tất cả mọi lĩnh vực, từ kinh tế, giáo dục, văn hóa... đến đời sống xã hội.
Là phụ huynh, tôi ủng hộ việc cấm theo độ tuổi khi đã có nghiên cứu chứng minh mạng xã hội ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần và điều kiện phát triển ở lứa tuổi vị thành niên.
Trong khi chờ những quyết định có sự nghiên cứu thận trọng và áp dụng chặt chẽ, có lẽ mỗi gia đình đều tìm cách riêng để bảo vệ con mình. Từ kinh nghiệm bản thân, tôi xin chia sẻ một số giải pháp mình đã áp dụng và có dấu hiệu tích cực.
Như bao học sinh khác, con tôi đều dành phần lớn thời gian để học hành. Gần như mỗi tuần hoặc khi bước vào kỳ thi quan trọng, tôi đều nắm thông tin để cùng con kiểm tra bài vở. Khi con đã thuộc bài và làm bài, tôi kéo con cùng làm việc nhà, phân chia để các con có trách nhiệm chung.
Phần việc của gia đình như rửa chén, giặt và phơi đồ, quét nhà, chăm cây... được chia theo công việc mỗi ngày, phù hợp với lịch học của con và lịch làm việc của cha mẹ. Khi con hoàn thành tất cả nhiệm vụ, ai cũng xong việc của mình, cả nhà đều có thời gian riêng để chọn hình thức giải trí cá nhân hoặc cùng chung một hoạt động nào đó.
Trễ nhất 22h30 cả nhà cùng đi ngủ, hôm nào con nhiều bài vở có thể thức tới 23h nhưng không được trễ hơn. Đối với ngày nghỉ có thời gian nhiều hơn, con sẽ cùng nấu cơm, ủi đồ hoặc cùng đi chợ. Ban đầu hai đứa nhỏ cũng tỏ vẻ khó chịu, thiếu hợp tác hoặc tìm cách thoái thác nhưng mỗi ngày một ít, cộng với trò chuyện cùng con, tôi thấy có sự chuyển biến tích cực.
Con bớt thời gian vào mạng, hiểu trách nhiệm của bản thân và dần tự giác làm việc nhà. Ở độ tuổi dậy thì, con cũng có thái độ chống chế, đôi lúc lý lẽ khi không hài lòng. Tôi chọn cách đối thoại trực tiếp, điều chỉnh mình, trường hợp cha mẹ còn xin lỗi nếu hiểu sai hay la con vô cớ để con tin và an tâm giãi bày.
Suốt thời gian dài tôi quan sát để cùng con hướng đến đam mê, sở trường và năng khiếu cá nhân. Biết con thích vẽ, tôi trò chuyện với con về những ước mơ, định hướng tương lai và cùng con chuẩn bị cho chặng đường đó. Con được tham gia những khóa vẽ căn bản để thử tài.
Tôi tìm những clip mỹ thuật độc đáo hay hướng dẫn cách thiết kế các sản phẩm sinh động, gợi ý con thực hiện nhân những dịp đặc biệt của người thân trong gia đình hoặc tặng bạn bè, thầy cô giáo. Những bức tranh con vẽ, tôi giữ gìn cẩn thận và động viên khi con hoàn thành tác phẩm ấn tượng.
Bé còn lại "nghiện" điện thoại hơn chị nên có phần vất vả hơn! Phát hiện ra con thích những câu đố vui dạng hơi lắt léo, đố mẹo, mỗi tối hai mẹ con cùng nhau thi thố. Dần dà tôi hướng con đến những câu hỏi thường thức phổ thông về các mẹo trong cuộc sống để con tìm hiểu.
Không phải hôm nào cũng suôn sẻ hay cô bé cũng hợp tác mà tùy tâm trạng, kể cả chuyện buồn vui trên trường. Nhưng tôi quyết định không bỏ rơi con với mạng xã hội hay điện thoại.
Kể cả với người thân sống cùng nhà, tôi cũng trao đổi để mỗi người tiết giảm việc sử dụng điện thoại khi không cần thiết. Vì trẻ ít nghe nhưng nhìn vào hành động của ông bà, cha mẹ để cải thiện hành vi của chính mình.
Tôi cũng thường xuyên gửi con xem những đoạn clip ngắn về tác hại của việc dùng điện thoại nói chung, mạng xã hội nói riêng. Trong đó có những clip do các bác sĩ tâm lý, bác sĩ chuyên ngành điều trị thực hiện. Chỉ khi nhìn vào hậu quả một cách thực tiễn như ảnh hưởng hệ thần kinh, hành vi, tâm lý, việc học... con mới bắt đầu sợ.
Tôi tìm hiểu thêm những trung tâm điều trị trẻ nghiện game để gửi con biết và răn con biết giới hạn tới đâu cho những hành động của mình.
Thiết nghĩ trong tuyên truyền của nhà trường, xã hội rất cần thực hiện những sản phẩm sinh động như vậy. Bên cạnh dùng lời nói, độ tuổi học sinh cần những cách truyền thông sinh động, người thật việc thật để minh chứng.
Thậm chí các trường có thể thiết kế các buổi cho trẻ đến các trung tâm hay cơ sở điều trị tâm lý để trẻ chứng kiến, qua đó thay đổi thật sự nhận thức của mình. Hoặc có thể mời trường hợp thanh thiếu niên, gia đình có con điều trị thành công đến chia sẻ.
Mỗi gia đình đều có câu chuyện riêng, mỗi đứa trẻ đều là cá thể riêng nên cần những cách ứng xử mềm, rắn khác nhau. Quá trình đồng hành cùng con không phải lúc nào cũng thuận tiện, dễ dàng, sẽ có lúc thất bại nhưng với sự kiên trì để dần tìm ra phương pháp phù hợp. Với nhà mình, bước đầu tôi nhận thấy có sự chuyển biến tốt hơn.
Tôi tin không gia đình nào muốn con mình tự bơi giữa không gian mênh mông của mạng xã hội. Không hẳn chia sẻ của tôi sẽ giúp ích được cho các gia đình khác song khi mọi nhà cùng nỗ lực, việc kéo con ra khỏi những hệ lụy do mạng xã hội và công nghệ tác động về lâu dài hẳn sẽ có kết quả khả quan trong khi chờ đợi một chính sách ở tầm vĩ mô về mặt quản lý nhà nước.
Ngày 9/4, mạng xã hội Trung Quốc lan truyền video một chiếc Mercedes-Benz S450L màu đen được máy xúc hạ xuống huyệt mộ tại quận Cung Trường Lĩnh, thành phố Liêu Dương, tỉnh Liêu Ninh. Trên nóc xe phủ vải đỏ, xung quanh có nhóm người hỗ trợ đưa xe vào vị trí chôn cất thay vì sử dụng đồ mã bằng giấy.
Chiếc xe mang biển số "88888", dãy số tượng trưng cho sự may mắn tại Trung Quốc. Sau tang lễ, gia chủ họ Jin đã tặng phong bao lì xì 500 tệ (khoảng 1,7 triệu đồng) cho những người đến giúp đỡ. Theo truyền thông địa phương, người quá cố là một người đam mê sưu tập ôtô, nên các con đã quyết định chôn xe thật theo ông.
Sự việc vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ dư luận. Nhiều ý kiến cho rằng đây là hành vi khoe của quá mức và làm biến tướng các phong tục truyền thống.
Luật sư Vương Bằng (Wang Peng) từ công ty luật Fahuan (Bắc Kinh) cho biết, dù xe thuộc sở hữu tư nhân, việc tự ý chôn lấp ôtô mà không thực hiện thủ tục thanh lý, hủy đăng ký là vi phạm quy định. Đặc biệt, hành vi này tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Theo các chuyên gia môi trường, một chiếc xe chưa qua xử lý hóa chất khi chôn xuống đất sẽ để lại hậu quả lâu dài. Axit từ bình ắc quy, dầu nhớt và các chất lỏng kỹ thuật khác có thể rò rỉ, gây độc hại cho nguồn đất và mạch nước ngầm tại khu vực dân cư.
Ngày 10/4, chính quyền địa phương thông báo đã lập tổ công tác liên ngành để xử lý vụ việc. Kết quả xác minh cho thấy gia đình ông Jin thực hiện nghi thức này do mê tín dị đoan và thiếu hiểu biết về luật môi trường.
Cơ quan chức năng đã yêu cầu gia đình phải khắc phục hậu quả. Thay vì chỉ bị nhắc nhở, gia đình họ Kim bị buộc phải tự chi trả toàn bộ chi phí thuê máy móc và nhân lực để đào chiếc xe lên khỏi mộ. Đồng thời, họ phải thực hiện các biện pháp dọn dẹp và khôi phục lại hiện trường theo tiêu chuẩn môi trường dưới sự giám sát của chính quyền.